Fiscale geschillen als grondslag voor witwasvermoedens. De Wwft als hefboom ter bestrijding van belastingontwijking en -ontduiking (TvCo)

Geplaatst op 6 maart 2020 door Ellen Timmer

Voor het Tijdschrift voor Compliance schreef ik het artikel Fiscale geschillen als grondslag voor witwasvermoedens. De Wwft als hefboom ter bestrijding van belastingontwijking en -ontduiking (TvCo). Elementen van mijn artikel zijn onder meer:

  • de onjuiste fiscale risico-indicatoren van DNB,
  • de rol van grondrechten bij beoordeling van buitenlandse fiscale verplichtingen (FATCA),
  • de vraag of van banken kan worden verwacht dat fiscale risico’s bij hun klanten worden beoordeeld en
  • een pleidooi voor een ingrijpende herziening van de internationale antiwitwaswetgeving.

Ik besluit met de opmerking dat monitoring van naleving van fiscale regelgeving niet thuis hoort bij ondernemingen met onvoldoende fiscale kennis.

Het artikel is achter de betaalmuur van uitgever Den Hollander te vinden, zie deze pagina voor de intro, die als volgt luidt:

Fiscale geschillen als grondslag voor witwasvermoedens. De Wwft als hefboom ter bestrijding van belastingontwijking en -ontduiking

Ellen Timmer

Van ondernemingen die de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) moeten naleven (Wwft-plichtigen) wordt in toenemende mate verwacht dat zij zich verdiepen in de vraag of hun cliënten fiscale wet- en regelgeving naleven. 1 Als deze cliënten dat niet doen kunnen zij een fiscaal voordeel behalen dat op grond van het Wetboek van strafrecht (Sr) als ‘zelfwitwassen’ kan worden aangemerkt, met gevolgen voor Wwft-plichtigen op grond van de Wwft. 2 De vraag is of – als een Wwft-plichtige vaststelt dat een cliënt mogelijk geschillen heeft met een belastingautoriteit – daar een vermoeden van witwassen kan worden ontleend.

 

Lees het artikel.

Geplaatst in Belastingrecht, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft | Tags: , , , , | Plaats een reactie

Leden Tweede Kamer stellen vragen over Accidental Americans | FATCA, grondrechten

Geplaatst op 5 maart 2020 door Ellen Timmer

‘Toevallige Amerikanen’ (Accidental Americans) zijn mensen die de pech hebben in de Verenigde Staten geboren te zijn (en na enkele jaren vertrokken) of één Amerikaanse ouder te hebben (buiten de VS geboren). Deze mensen hebben automatisch de Amerikaanse nationaliteit én moeten belastingaangifte in de VS doen, iets waar velen van hen pas rond 2014 door een Amerikaanse wet (FATCA) achter kwamen. De VS is een van de weinige landen in de wereld die mensen met de Amerikaanse nationaliteit als belastingplichtig aanmerkt, zonder dat zij ‘ingezetene’ zijn. Achtergrondinformatie is hier te vinden.

Schending grondrechten
De Verenigde Staten schendt de grondrechten van Accidental Americans door ze als belastingplichtig aan te merken, terwijl zij geen relatie met de VS hebben. Via de Nederlandse banken dwingt de VS deze groep er toe om belastingaangifte te doen en hoge kosten te maken. Als deze groep mensen geen Amerikaans BSN (‘TIN’) aan de banken verschaft, wordt de basisbankrekening in strijd met de Wet op het financieel toezicht opgezegd en wordt in sommige gevallen de rekening bevroren.

De Nederlandse overheid heeft de onrechtmatige praktijken van de VS ondersteund door met dat land een verdrag te sluiten (‘FATCA-verdrag’), waarin geen uitzondering is gemaakt voor Accidental Americans en andere niet-ingezetenen van de VS.

NB De twee voorgaande alinea’s geven mijn persoonlijke standpunt weer. Over de genoemde grondrechtenschending en de onrechtmatigheid van het handelen van de Nederlandse overheid is nog geen rechtspraak.

 

Aandacht Tweede Kamer
Enige leden van de Tweede Kamer hebben aandacht voor de problematiek en hebben op 20 februari jl. vragen gesteld aan de Staatssecretaris en de Minister van Financiën. De tekst daarvan volgt hier onder.

Vragen van de leden Omtzigt (CDA), Van Weyenberg (D66) en Lodders (VVD) aan de Staatssecretaris en de Minister van Financiën over banken die op grond van de FATCA-wetgeving financiële dienstverlening weigeren aan Nederlanders met (ook) de Amerikaanse nationaliteit (ingezonden 20 februari 2020).

Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van de bijzondere procedure in de Tweede Kamer op 22 januari 2020 inzake Foreign Account Tax Compliance Act (FATCA)? [1]

Vraag 2
Bent u ermee bekend dat verschillende banken betaalrekeningen van Nederlanders met de Amerikaanse nationaliteit blokkeren? Is dit toegestaan? Zo ja, is dit ook toegestaan zonder ook maar enige berichtgeving vooraf?

Vraag 3
Wilt u de AFM vragen een oordeel te geven over het sluiten of blokkeren van bankrekeningen van Nederlanders met de Amerikaanse nationaliteit?

Vraag 4
Wilt u DNB vragen een oordeel te geven over het sluiten of blokkeren van bankrekeningen van Nederlanders met de Amerikaanse nationaliteit?

Vraag 5
Op welke wijze kunnen Nederlanders met de Amerikaanse nationaliteit hun (nationale en Europese) recht op een (basis)betaalrekening effectueren? [2]

Vraag 6
Herinnert u zich dat uw ambtsvoorganger aan de Kamer schreef: «In het verlengde van bovenstaande redenatie liggen de verplichtingen die financiële instellingen hebben op het gebied van basisbetaalrekeningen (op grond van een geïmplementeerde Europese richtlijn). Op grond hiervan zijn banken in Nederland – kort samengevat – verplicht om een basisbetaalrekening aan te bieden, tenzij er een weigeringsgrond van toepassing is. Een basisbetaalrekening is – kort gezegd – een betaalrekening waarbij geen debetstand mogelijk is. Het enkel ontbreken van een US TIN/SSN vormt voor de toepassing van deze wetgeving geen weigeringsgrond en kan daarmee geen aanleiding zijn om een basisbetaalrekening te weigeren of op te zeggen»? [3]

Vraag 7
Op welke manier kan een persoon, bij wie de bank dreigt een bankrekening te sluiten vanwege het ontbreken van een US Taxpayer Identification Number (TIN) of Social Security Number (SSN) op een eenvoudige wijze afdwingen dat zijn rekening niet gesloten wordt? Welke toezichthouder kan ingrijpen indien het toch dreigt te gebeuren?

Vraag 8
Hoe verhoudt het sluiten of blokkeren van bankrekeningen zich tot artikel 4, tweede lid, van de Intergovernmental Agreement (IGA) waarin expliciet benoemd staat dat een Nederlandse bank niet verplicht is de rekening te sluiten van een rekeninghouder die weigert een «US TIN» te geven?

Vraag 9
Kan de overheid banken verbieden om bankrekeningen te blokkeren op basis van nationaliteit en het ontbreken van een TIN? Zo ja, bent u hiertoe bereid?

Vraag 10
Bent u bereid om in overleg met banken te treden omdat zij gebruik maken van de drempel van 50.000 dollar, zodat bankrekeningen die op 31 december van het jaar een lager saldo dan 50.000 dollar hebben, niet gerapporteerd gaan worden en er geen TIN hoeft te worden gevraagd aan de rekeninghouder?

Vraag 11
Bent bekend met het feit dat in de FATCA-IGA wel uitzonderingen zijn gemaakt voor een aantal financiële instellingen, maar niet voor Nederlandse Accidental Americans? [4]

Vraag 12
Bent u bereid om op grond van artikel 8 van de FATCA-IGA in overleg te treden met de Verenigde Staten om de problemen bij de implementatie voor Accicental Americans zoveel mogelijk weg te nemen?

Vraag 13
Wisselt Nederland nu al informatie uit met de Verenigde Staten op basis van de IGA? Zo ja, wanneer is Nederland daarmee begonnen? Zo nee, vanaf wanneer gaat Nederland daarmee beginnen? Om hoeveel personen gaat het daarbij?

Vraag 14
Klopt het dat door de wetgeving in diverse staten, zoals Nevada en Delaware, en het feit dat het Amerikaanse Congres geen reciprociteit heeft goedgekeurd, de Verenigde Staten zelf geen volledige financiële informatie met Nederland uitwisselt? Kunt u aangeven over hoeveel Nederlanders de Nederlandse Belastingdienst financiële informatie uit de Verenigde Staten ontvangt?

Vraag 15
Kan Nederland de uitwisseling van informatie beperken tot belastingplichtigen die geen accidental American zijn of tot belastingplichtigen die meer vermogen bezitten dan de grens die de Verenigde Staten zelf hanteert (2 miljoen dollar)? [5]

Vraag 16
Klopt het dat Nederlanders met de Amerikaanse nationaliteit op basis van de Nederlandse wet niet verplicht zijn een TIN aan te vragen, maar dat deze verplichting voortkomt uit Amerikaanse wetgeving? Zo ja, kunt u aangeven welk artikel in de Amerikaanse wetgeving hier voor inwoners van Nederland toe verplicht?

Vraag 17
Indien de Amerikaanse wetgeving Accidental Americans verplicht om een TIN aan te vragen dan wel een procedure te starten om de nationaliteit op te geven, maar een Accidental American is hier niet toe in staat of bereid, rechtvaardigt dit administratieve verzuim dan het enorme gevolg van het blokkeren van de betaalrekening en het dus niet kunnen ontvangen van inkomen, doen van betalingen of het kunnen voorzien in eerste levensbehoeften?

Vraag 18
Wat kunt u doen om het recht van Nederlandse Accidental Americans op een basisbetaalrekening te waarborgen? Bent u bereid een proef te beginnen met een directe rekening bij DNB voor deze groep mensen, zoals bepleit door de WRR in haar rapport «geld en schuld» [6] en door economen bij het «Dutch Sustainable Finance Lab»? [7]

Vraag 19
Op welke Nederlandse juridische bepaling is de Belastingdienst verplicht om het TIN op te vragen bij banken of Nederlanders met de Amerikaanse nationaliteit?

Vraag 20
Is artikel 2a van de Wet op de internationale bijstandsverlening van toepassing op Accidental Americans? Zo ja, klopt het dat dan dat op basis van de Common Reporting Standard geen informatie uitgewisseld wordt over Accidental Americans aangezien zij conform artikel 2a, eerste lid, sub p jo. artikel 2a, eerste lid, sub q geen ingezetene zijn van de Verenigde Staten en dus niet van een deelnemend rechtsgebied?

Vraag 21
Deelt u de mening dat de Wet op de internationale bijstandsverlening bij de heffing van belastingen, en dus ook het Uitvoeringsbesluit internationale bijstandsverlening bij de heffing van belastingen, daarmee niet van toepassing zijn op Accidental Americans?

Vraag 22
Zo nee, als de Wet op de internationale bijstandsverlening bij de heffing van belastingen van toepassing is op Accidental Americans, deelt u dan de mening dat artikel 14, tweede lid, sub a, van deze wet zich verzet tegen het verstrekken van het TIN, aangezien dit strijd oplevert met de het internationale recht, namelijk het recht op een basisbetaalrekening op grond van artikel 16 van Richtlijn 2014/92/EU?

Vraag 23
Klopt het dat inmiddels ook Spanje, Duitsland en België worstelen met de uitwisselingsverplichtingen van banken over Accidental Americans en bent u bereid om samen met deze landen aandacht te blijven vragen voor een oplossing van dit probleem aan de kant van de Verenigde Staten?

Vraag 24
Wat gebeurt er als een Accidental American een Certificate of Loss of Nationality heeft? Waar wordt dat geadministreerd en wat betekent dat voor de gegevensuitwisseling?

Vraag 25
Bent u bereid Nederlandse Accidental Americans die van de Amerikaanse nationaliteit af willen, te helpen door het verstrekken van expertise bij het doen van de benodigde belastingaangiften in de Verenigde Staten en het aftrekbaar maken van de kosten van de procedure dan wel de eventueel in de Verenigde Staten verschuldigde dubbele belasting?

[Noten]

1 Bijzondere procedure over FATCA van 22 januari 2020. Te bekijken via: https://debatdirect.tweedekamer.nl/downloads, 22 januari 2020, Aletta Jacobszaal, 13:30–14:30.
2 Europese Unie, 27 januari 2020 https://europa.eu/youreurope/citizens/consumers/financial-products-and-services/bank-accounts-eu/index_nl.htm
3 Aanhangsel van de Handelingen, vergaderjaar 2018/2019, nr. 3382.
4 Tractatenblad 2014, 128.
5 Met Accidental Americans worden mensen bedoeld die:
– in Nederland wonen, Nederlandse ouders hebben, geboren zijn in de Verenigde staten en kort na de geboorte uit de Verenigde Staten zijn geëmigreerd, of;
– in Nederland wonen, in Nederland geboren zijn en een Amerikaanse ouder hebben.
6 WRR, 17 januari 2019 (https://www.wrr.nl/publicaties/rapporten/2019/01/17/geld-en-schuld—de-publieke-rol-van-banken)
7 RTLZ, 11 oktober 2019 (https://www.rtlz.nl/algemeen/economie/artikel/4881386/economen-proef-digitaal-centralebankgeld-dnb-banken)

 

Het is verheugend dat deze leden van de Tweede Kamer zulke diepgravende vragen stellen. Ik ben zeer benieuwd naar de antwoorden van het Ministerie van Financiën.

In American Expat Finance verscheen op 22 februari 2020 het Engelstalige artikel Frozen bank accounts latest: Dutch MPs submit questions on ‘accidental American’ issues to Treasury officials.

Aanvulling 1 april 2020
De vragen zijn op 19 maart jl. beantwoord.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten | Tags: , , , , , , , , | Plaats een reactie

Het ministerie van de Zwarte Lijsten | FSV en de witwasbestrijding

Geplaatst op 4 maart 2020 door Ellen Timmer

Het Ministerie van Financiën is het ministerie van de illegale zwarte lijsten, zo is recent gebleken. Pieter Klein publiceerde bij RTL het geruchtmakende artikel Geheime zwarte lijst Belastingdienst over ‘verdachte’ burgers, over de ‘Fraude Signalerings Voorziening‘ (FSV). Inleiding van het artikel:

De Belastingdienst heeft bijna 20 jaar lang een geheim registratiesysteem gebruikt, waarin burgers terechtkwamen bij wat de dienst noemt ‘vermoedens’ of ‘signalen’ van fraude. Dat blijkt uit onderzoek van RTL Nieuws en Trouw. Mensen op deze zwarte lijst hoorden daar niets over en konden zich ook niet verweren. Een doodzonde, zeggen experts.

Alberdingk Thijm schreef op LinkedIn dat FSV volgens de zelfanalyse die de Belastingdienst uitvoerde een flagrante schending vormt van bijna alle beginselen van de AVG.:

Minder eufemistisch gezegd: burgers worden hun hele leven aangemerkt als verdachten van fraude, al na een eenvoudige anonieme melding via de kliklijn.

Inmiddels schreven de nieuwe financiële staatssecretarissen een brief aan de Tweede Kamer over het FSV, te vinden via deze pagina. Daarin steken de staatssecretarissen de hand in eigen boezem. Zij schrijven over de kritiek in de Gegevensbeschermingseffectbeoordeling (GEB) en zeggen:

Wij zijn van mening dat de beslissing om (tijdelijk) te stoppen met de FSV veel eerder genomen had moeten worden. Er zouden geen vragen van de media nodig moeten zijn om na een kritisch GEB dit besluit te nemen.

De GEB is als bijlage bij de brief gevoegd.

 

Monitoringsystemen en zwarte lijsten in de witwasbestrijding
Misschien kan het Ministerie van Financiën leren van het artikel van AFM-auteurs, De vijf voorwaarden voor een open foutencultuur.

In het kader van de open foutencultuur zou het goed zijn als het Ministerie de witwasbestrijdingsregels en de zwarte lijsten die in dat kader worden gecreëerd eens onder de loep zou nemen en ingrijpend zouden herzien. Lees over dat onderwerp onder meer mijn artikel Ondernemingen mogen persoonsgegevens van zelf aangewezen fraudeurs uitwisselen (3 december 2019) en mijn artikel over de plannen van het ministerie inzake zwarte lijsten van ‘criminele klanten’ (18 oktober 2019). Zie ook het artikel Op de zwarte lijst van banken: in de financiële gevangenis door Joris Kooiman voor het NRC (18 oktober 2020).

De witwasbestrijding is bezig uit te groeien tot een systeem van surveillance dat alle burgers raakt, niet alleen Panama Paper boefjes. Mensen en organisaties worden zonder enige controle in risicocategorieën ingedeeld en – zonder dat hen iets wordt gevraagd – als potentiële fraudeur behandeld. Het zou goed zijn als het Ministerie aandacht besteed aan de kritiek op de monitoringssystemen in de witwasbestrijding. Daarop kan dezelfde kritiek  worden uitgeoefend, als door Dimitri van den Meerssche in ‘Voer kritisch maatschappelijk debat over grenzen van digitale controle’ wordt geuit over SyRI.

 

Leden Tweede Kamer op twitter

ooo

ooo

Aanvulling 4 mei 2020
Lees over de toeslagen, waarvoor het FSV werd ingezet, het bericht van 30 april jl. waarin het kabinet schrijft:

De systematiek van toeslagen werkt niet goed voor een grote groep burgers. (…) Het toeslagenstelsel is bedoeld om mensen financieel te helpen, maar in de praktijk leidt het voor veel mensen tot terugvorderingen en nabetalingen. Daarmee zorgt het juist voor onzekerheid, ook omdat het stelsel vaak ondoorzichtig is.

Het geeft aan dat de zogenaamde fraude, die men met FSV wilde opsporen, veroorzaakt werd door falen van het systeem. Het is verstandig dat men het systeem gaat wijzigenn.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , , , , , , , , , , | Plaats een reactie

Witwasbestrijding en ubo-register in de Eerste Kamer | commissie FIN

Geplaatst op 3 maart 2020 door Ellen Timmer

Vandaag worden de witwasvoorstellen in de vergadering van de commissie Financiën van de Eerste Kamer behandeld. Ik zag nog geen verslag van die vergadering.

Eerder las ik in het overzicht op de site van de Eerste Kamer inzake het ubo-register-wetsvoorstel:

De Eerste Kamercommissie voor Financiën (FIN) heeft op 17 februari 2020 de memorie van antwoord (EK, C met bijlage) ontvangen. De commissie heeft op 18 februari 2020 besloten de bespreking van de nadere procedure aan te houden. De commissie overweegt de Kamer te verzoeken ten aanzien van het wetsvoorstel op grond van artikel 21a van de Wet op de Raad van State een voorlichtingsaanvraag bij de Raad van State in te dienen. Een concept voor een voorlichtingsaanvraag wordt geagendeerd voor de commissievergadering op 3 maart 2020 

De organisatie van familiebedrijven, FBNed, is nog steeds bezorgd en laat vandaag op de site weten:

In deze brief aan de Eerste Kamer der Staten-Generaal inzake het UBO-register heeft FBNed de Eerste kamer bedankt voor haar terughoudendheid en met klém verzocht om standvastig te blijven en de wet niet aan te nemen.

De invoering van het UBO-register laat voorlopig op zich wachten. Het wetsvoorstel is nog niet aangenomen door de Eerste Kamer. Er is een lijst met vragen over het wetsvoorstel ingeleverd bij de minister en daarnaast lijkt men voornemens om eerst de Raad van State om meer informatie te vragen voordat een besluit genomen wordt.

Hun brief aan de Eerste Kamer is hier te vinden. Zie voor andere vindplaatsen mijn eerdere artikel.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, ICT, privacy, e-commerce, Ubo-register, Verwijzingsportaal Bankgegevens | Tags: , , , , | Plaats een reactie

Wet digitale overheid aangenomen door Tweede Kamer

Geplaatst op 28 februari 2020 door Ellen Timmer

In de media is er redelijk veel aandacht voor geweest dat de Wet digitale overheid op 18 februari jl. met een aantal amendementen is aangenomen door de Tweede Kamer.

Het plan om private bedrijven de digitale toegang tot de overheid te laten verzorgen kreeg de nodige kritiek. Uit de berichtgeving leid ik af dat de amendementen er voor zouden moeten zorgen dat burgers geen risico lopen.

 

Meer informatie:

Kritiek op de rol van private partijen:

Overige berichten:

Overheid:

 

Berichten op dit blog over de Wet digitale overheid, digitale overheid, DigiD, eID en eIDAS.

Geplaatst in Bestuursrecht, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , , , , , | Plaats een reactie

Lees over de toekomst van de Europese witwasbestrijding en huiver… | AML, CFT

Geplaatst op 27 februari 2020 door Ellen Timmer

Eerder schreef ik over het witwasontbijt bij europarlementariër Sven Giegold. Dat ontbijt is voorbij en het door hem gepubliceerde verslag geeft een inkijkje in de verschrikkingen die ons nog te wachten staan.
Uit de informatie is het volgende te halen:

  • Er is geen enkele interesse voor de uitvoerbaarheid van de regelgeving en de nationale verschillen. Kleine ondernemers overal in Europa zitten met de handen in het haar als het gaat om de onbegrijpelijkheid en onuitvoerbaarheid van de wetten.
  • Aandacht voor de-risking en de discriminatoire effecten van de bestrijding van witwassen en terrorismefinanciering ontbreken volledig.
  • Er is nul interesse voor de schade die wordt berokkend door de witwasbestrijdingsmaatregelen die private bedrijven moeten nemen en voor de bizar hoge kosten die gemaakt moeten worden, terwijl de private activiteiten nauwelijks iets opleveren.
  • Giegold vindt dat niet alleen banken onder Europees criminaliteitsbestrijdingstoezicht moeten staan, maar ook MKB-ondernemers zoals boekhouders, juristen en notarissen (de ‘non-financial obliged entities‘).
  • De flauwekul van de ubo in de not-for-profit wordt niet aangepakt.
  • Contante betaling moet worden aangepakt. Fiedler (Bund Deutscher Kriminalbeamter) spreekt meesmuilend over de allergische reacties van de Duitsers op beperking van contante betaling.
  • Een Europese verordening lijkt er aan te komen. Giegold is voor en krijgt steun van Fiedler.

Er wordt kletskoek verkocht, bijvoorbeeld als  Fiedler beweert dat de EU het goed vind dat de EU-staten ‘spelletjes spelen’ met de witwasbestrijding en zou accepteren dat er wordt witgewassen (“The European Union has been letting its Member States play games in the fight against money laundering for many years. It accepts the fact that several hundred billion euros of criminal proceeds are laundered in the EU every year.“).

Dit is platte propaganda. Daar redt je de wereld niet mee.

Het is maatschappelijk onbetamelijk dat politici als Giegold en mensen als Fiedler zo met het onderwerp en zo met mensen omgaan. Het roer moet om!

 

Meer informatie:

Aanvulling 23 april 2020
De cashloze maatschappij komt er onherroepelijk aan. Gepruttel helpt niet. Lees Het Corona excuus door Johan van Someren van het Platform Bescherming Burgerrechten.

Aanvulling 24 april 2020
De geesten worden rijp gemaakt voor Europees witwasbestrijdingstoezicht, lees bijvoorbeeld dit bericht op een bankensite. En wat zo vervelend is: het wordt bedacht voor en door banken en vervolgens geldt het ook voor het garagebedrijf en de notaris van om de hoek.

Geplaatst in Europa, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten | Tags: , , , , , , , , , , , | Plaats een reactie

GCV adviseert over wetsvoorstel verbieden van rechtspersonen

Geplaatst op 26 februari 2020 door Ellen Timmer

In een bericht van KNB staat dat de Gecombineerde Commissie Vennootschapsrecht (GCV) het wetsvoorstel steunt dat het verbieden van rechtspersonen, die tegen de openbare orde ingaan, makkelijker moet maken. GCV doet in het advies enige aanbevelingen en verwijst ook naar een eerder advies over het initiatiefwetsvoorstel Wet bestuurlijk verbod ondermijnende organisaties.

Geplaatst in Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, Rechtspersonenrecht, Strafrecht | Tags: , | Plaats een reactie

Onderzoek naar ruimere toegang notarissen tot ubo-register | Wwft

Geplaatst op 25 februari 2020 door Ellen Timmer

Hoewel het ubo-register de privacy van uiteindelijk belanghebbenden schaadt en niet bijdraagt aan de witwasbestrijding, willen notarissen graag toegang tot het complete register, zo lees ik in een nieuwsbericht op de KNB-site.

Pseudo-ubo
Het bizarre fenomeen van de pseudo-ubo wordt in het bericht besproken, onder meer belangrijk voor stichtingen. De Minister van Financiën heeft duidelijk gemaakt dat van ‘aanwijzen’ van een pseudo-ubo geen sprake is. Het is simpel: alle statutair bestuurders zijn pseudo-ubo als er geen gewone ubo is. De Minister weigert uit te leggen welk nut de pseudo-ubo heeft.

Controleplicht
Overigens hebben Wwft-plichtigen niets aan het ubo-register, omdat zij er niet op af mogen gaan. Hun rol is, zoals ook uit het KNB-bericht blijkt, dat zij de juistheid moet controleren van de gegevens in het register, dat door de registratieplichtigen (zoals bv’s, nv’s en personenvennootschappen) wordt gevuld. Als de gegevens in het ubo-register niet juist zijn, moeten Wwft-plichtigen dat melden (‘terugmeldplicht’).

 

Het bericht van KNB:

Onderzoek naar ruimere toegang notarissen tot UBO-register

19-02-2020

De minister van Financiën, Wopke Hoekstra, onderzoekt of Wwft-instellingen zoals notarissen ruimere toegang tot het UBO-register kunnen krijgen. Dat blijkt uit zijn antwoorden op vragen van de Eerste Kamercommissie voor Financiën over de wetsvoorstellen voor het UBO-register.

De commissie besloot gisteren dat de wetsvoorstellen nog niet rijp zijn voor plenaire behandeling door de Eerste Kamer. De commissie zet haar voorbereiding voort. Het kabinet wil het UBO-register komend voorjaar laten ingaan.

Belanghebbenden
Op grond van de vierde en vijfde anti-witwasrichtlijn moest Nederland op 10 januari 2020 een UBO-register hebben ingesteld. In dat register worden van juridische entiteiten als vennootschappen en stichtingen de ‘uiteindelijk belanghebbenden’ (ultimate beneficial owners, UBO’s) vastgelegd. Wwft-instellingen krijgen beperkt toegang tot de gegevens in het UBO-register. Alleen de openbare gegevens naam, geboortemaand, geboortejaar, woonstaat, nationaliteit en aard en omvang van het economische belang zijn door hen in te zien.

Advies
De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) heeft advies uitgebracht over toegang van Wwft-instellingen tot de aanvullende gegevens in het UBO-register. Op dit moment wordt gekeken in hoeverre tegemoet kan worden gekomen aan de opmerkingen van de AP over deze ruimere toegang. Vervolgens wordt afgewogen of er wetgeving voor deze toegang komt.

Terugmeldplicht
Alle bestaande registratieplichtige juridische entiteiten moeten binnen achttien maanden na inwerkingtreding van het UBO-register hun UBO’s registreren bij de Kamer van Koophandel. De terugmeldplicht voor Wwft-instellingen geldt al in deze periode. Als in deze periode een juridische entiteit nog geen gegevens over haar UBO’s heeft geregistreerd, is het niet mogelijk om een terugmelding te doen. Binnen die achttien maanden is het alleen mogelijk om een tegenstrijdigheid met een geregistreerd gegeven te melden, aldus de minister. Een voorziening voor terugmelding zal vermoedelijk twee maanden na de start van het UBO-register beschikbaar komen.

Pseudo-UBO
Als geen natuurlijk persoon kan worden achterhaald die de UBO is, moet het hoger leidinggevend personeel van de juridische entiteit als UBO worden aangemerkt: de zogenaamde pseudo-UBO. Alle leden van het bestuur moeten dan volgens Hoekstra als UBO worden aangewezen. Als sprake is van een rechtspersoon-bestuurder, dan is elke natuurlijk persoon die daarvan bestuurder is tevens de pseudo-UBO van de rechtspersoon die UBO-registratieplichtig is.

Centraal aandeelhoudersregister
Het kabinet vindt besluitvorming over een centraal aandeelhoudersregister, onder meer vanwege het UBO-register, op dit moment te vroeg komen. Het kabinet wil eerst kennis en ervaring opdoen met het UBO-register. Hoekstra schrijft dat het kabinet wel graag bereid is met de initiatiefnemers van het centraal aandeelhoudersregister in gesprek te gaan om te bekijken of en hoe een centraal aandeelhoudersregister het UBO-register op termijn kan versterken en wat daarvoor de randvoorwaarden zijn.

 

Dit artikel verscheen eerder op het ondernemingsrechtweblog.

Geplaatst in Dienstverlening - juridisch financieel [advocaten, accountants, belastingadviseurs e.d.], Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Ubo-register | Tags: , , , , , , , | Plaats een reactie

Nieuwe voorschriften WNT bij gemengde werkzaamheden topfunctionaris

Geplaatst op 24 februari 2020 door Ellen Timmer

Het Ministerie van Binnenlandse Zaken (BZK) heeft het not-for-profit volkje december vorig jaar verblijd met een wijziging van de uitvoeringsregels inzake de Wet Normering Topinkomens (WNT). Die wijziging is op 1 januari 2020 ingegaan en houdt in dat als een topfunctionaris naast de leidinggevende werkzaamheden ook andere werkzaamheden verricht, die ‘andere werkzaamheden’ apart in het financiële overzicht (de WNT-verantwoording) moeten worden vermeld.

De Uitvoeringsregeling WNT vermeldt dat apart moeten worden vermeld:

g. de bezoldiging uit hoofde van de functie van topfunctionaris;
h. indien van toepassing: de bezoldiging voor nevenwerkzaamheden bij de WNT-instelling;

In de toelichting staat:

Uit een oogpunt van transparantie én controleerbaarheid is het wenselijk dat (voor zover van toepassing) separaat verantwoord worden: de bezoldiging uit hoofde van de functie als topfunctionaris, de bezoldiging uit hoofde van andere werkzaamheden als niet-topfunctionaris bij dezelfde rechtspersoon of instelling

Elders in de toelichting worden deze ‘andere werkzaamheden‘ als ‘nevenwerkzaamheden bij dezelfde WNT-instelling‘ aangeduid.

Bij grotere WNT-instellingen zal de topfunctionaris (bijvoorbeeld de statutair bestuurder) waarschijnlijk alleen leidinggevende activiteiten hebben. Bij kleinere organisaties kan het zijn dat de bestuurder naast leiding geven nog andere activiteiten heeft, bijvoorbeeld wetenschappelijk onderzoek. Ook komt voor dat zo’n topfunctionaris één arbeidsovereenkomst heeft, waarin zowel de leidinggevende taken als de overige werkzaamheden zijn vermeld.

Als ik de tekst van de uitvoeringsregeling lees, maak ik daaruit op dat de bezoldiging van de topfunctionaris altijd moet worden gesplitst, ook als betrokkene één arbeidsovereenkomst heeft. Dat betekent dat er dan tijd moet worden geschreven, om de bezoldiging te kunnen verdelen over leiding geven en nevenwerkzaamheden. Of dat zinvol is, vraag ik me af.

Uitleg BZK
Ik legde mijn vraag voor aan een bevriende accountant die zich met de WNT bezighoudt. Volgens hem is de uitleg van BZK dat het alleen gaat over apart betaalde vergoedingen (dus los van de arbeidsovereenkomst als bestuurder). Dat kan dan de bedoeling van BZK zijn, het staat niet zo in de uitvoeringsregeling. Daarin staat duidelijk dat er altijd gesplitst moet worden, ook als de bezoldiging in één keer wordt uitbetaald.

Het zou goed zijn als de tekst van de Uitvoeringsregeling WNT wordt aangepast.

 

Het doet me denken aan de begintijd van de WNT, toen de tekst inzake de accountantscontrole inzake de WNT-verantwoording zo was geformuleerd, dat het leidde dat de complete jaarrekening van de WNT-instelling moest worden gecontroleerd in plaats van – wat bedoeld was – alleen de WNT-verantwoording. In 2014 schreef ik daar over in mei en in maart. Later is de tekst van het betreffende artikel aangepast.

 

NB Overigens kiest BZK met het woord ‘nevenwerkzaamheden’ voor een begrip dat verwarring kan wekken. In het arbeidsrechtelijke spraakgebruik betekent ‘nevenwerkzaamheden’ iets anders, nl. werkzaamheden voor een andere opdrachtgever.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Wet Normering Topinkomens | Tags: | Plaats een reactie

Vaststelling van de PEP zonder Wwft-grondslag | AVG

Geplaatst op 23 februari 2020 door Ellen Timmer

Recent trof ik een ernstige onvolkomenheid aan in een conceptverklaring waarin een notaris vraagt naar de uiteindelijk belanghebbende (ubo) van een rechtspersoon en naar de ‘politiek prominente personen‘ (politically exposed persons, ‘PEP’s). In de conceptverklaring moet de ondertekenaar (waarschijnlijk de bestuurder van de organisatie) een verklaring afleggen over de binnen de organisatie aanwezige ubo’s en PEP’s. De notaris schrijft dat hij “(moet) vaststellen of deze uiteindelijk belanghebbende(n) of andere bij de organisatie betrokken personen een prominent politieke functie hebben“. De blauw gemarkeerde tekst is niet op de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) gebaseerd.

De Wwft schrijft uitsluitend voor dat de Wwft-plichtige (zoals de notaris bij bepaalde dienstverlening) nagaat of de volgende natuurlijke personen PEP zijn:

  • de cliënt (als dat een natuurlijke persoon is) of
  • de ubo (van een rechtspersoon of andere organisatie).

In de conceptverklaring wordt vervolgens gevraagd om persoonsgegevens van de PEP’s die geen ubo of cliënt zijn, te weten achternaam, voornamen, geboortedatum, soort identiteitsbewijs en nummer identiteitsbewijs én om kopieën van de identiteitsbewijzen van de PEP’s. Daarmee handelt deze notaris in strijd met de wet.

Strijd met de AVG
Persoonsgegevens mogen op grond van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) alleen worden gevraagd en geregistreerd als daar een AVG-grondslag voor is. De Wwft kan zo’n grondslag zijn, maar de Wwft schrijft niet voor dat persoonsgegevens van politiek prominente personen worden geregistreerd, als zij geen cliënt of ubo zijn.

Wwft-plichtigen dienen erop te letten dat zij in overeenstemming met de wet handelen als zij persoonsgegevens of andere vertrouwelijke gegevens bij hun cliënten opvragen. Ondernemingen die zich aan de Wwft moeten houden zijn onder meer banken, accountants, belastingadviseurs en voor specifieke werkzaamheden notarissen, advocaten en juridisch adviseurs. Een lijst van Wwft-plichtigen is hier te vinden.

Vraag advies
Worden door ondernemingen die de Wwft moeten naleven vragen gesteld inzake vertrouwelijke gegevens of persoonsgegevens en vraagt u zich af of de vragen wel juist zijn, neem dan contact op met een Wwft-adviseur.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , | 2 reacties