Digitalisering biedt mooie mogelijkheden voor Europese overheden om financiële informatie te verzamelen ten behoeve van de belastingheffing. De basis voor de Europese uitwisseling is de DAC-richtlijn [1]. Een nieuw voorstel voor die richtlijn wordt momenteel door de Commissie geconsulteerd [2].
Uitbreiding renseigneringsplichten
Renseignering (‘third party reporting’) vormt de kern van het DAC-systeem. Dat is al heel lang geleden begonnen met de rapportages door financiële instellingen en werkgevers aan de nationale overheden, op basis waarvan in Nederland een concept-aangifte inkomstenbelasting kan worden klaar gezet.
Inmiddels is de renseignering uitgebreid met een groot aantal andere organisaties:
Daarbij rijst de vraag of de gegevensbescherming wel op orde is bij deze organisaties.
Fundamentele kritiek door marktplaatsen en andere platformbedrijven
Aan de hiervoor genoemde consultatie is een inleidende consultatie voorafgegaan. In die consultatie is kritisch gereageerd door diverse platforms. Uit de reacties blijkt dat de platformrenseignering fundamentele fouten bevat, waardoor onder meer de handel in tweedehandsgoederen onnodig wordt beperkt.
Marktplaats
Lees de reactie van Marktplaats, die onder meer schrijft:
DAC7 als afschrikmiddel voor consumenten om online handel te drijven
Op Marktplaats verkopen particulieren vaak artikelen die zij niet langer zelf gebruiken. Deze tweedehandsgoederen worden gewoonlijk aangeboden tegen een lagere prijs dan de oorspronkelijke aankoopwaarde, waarbij de verkoper geen winst maakt. Een aanzienlijk deel van onze verkopers (meer dan 90 %) die actief zijn op het gebied van tweedehandshandel, zijn particulieren die occasionele, niet-commerciële transacties verrichten. Dit biedt andere particulieren de mogelijkheid om artikelen te kopen tegen een lagere prijs dan wanneer zij deze nieuw zouden kopen, en hun een tweede leven te geven. Uit enquêtes onder onze gebruikers blijkt dat DAC7 een afschrikkend effect heeft op verkopers en op de circulaire economie. Wij merken op dat verkopers terughoudender worden om (tweedehands) producten aan te bieden als gevolg van uiteenlopende zorgen die zijn ontstaan door de verplichtingen die voortvloeien uit DAC7.
Veel verkopers zijn minder geneigd (tweedehands) producten aan te bieden vanwege bezorgdheid over een mogelijke belastingaanslag en zijn ten onrechte van mening dat zij automatisch belasting zullen moeten betalen zodra zij hun fiscaal identificatienummer moeten invoeren. Wij hebben ook opgemerkt dat gebruikers er de voorkeur aan geven geen gevoelige persoonsgegevens zoals hun BSN-nummer (Nederlands FIN) te verstrekken. Aangezien wij verplicht zijn het BSN-nummer te verzamelen als een gebruiker de transactie overschrijdt drempel (30 transacties of 2,000 EUR in waarde), vrezen particuliere verkopers dat zij bij gebrek aan originele aankoopbewijzen niet zullen kunnen aantonen dat zij geen winst hebben gemaakt.
Onevenredigheid van DAC7: de nalevingslasten wegen zwaarder dan de (potentiële) voordelen voor de belastingautoriteiten
De meeste van onze gebruikers verrichten occasionele, niet-commerciële transacties. Denk bijvoorbeeld aan een moeder die de oude collectie van haar zoon, Donald Duck, verkoopt en deze niet meer leest, of iemand die zijn dure bakfiets verkoopt voor een prijs die lager is dan de oorspronkelijke aankoopprijs. Men kan zich voorstellen hoe gemakkelijk de drempels van de DAC7 kunnen worden bereikt, terwijl het zeer onwaarschijnlijk is dat dergelijke particulieren inkomstenbelasting over verkopen verschuldigd zullen zijn wanneer zij geen zakelijk gedrag vertonen. Deze lage drempels wijzen niet op zakelijk gedrag, dat de belangrijkste reden zou moeten zijn waarom deze gegevens moeten worden verzameld. Dit roept vragen op over de reden waarom deze gegevens moeten worden verzameld en over de bruikbaarheid van deze gegevens voor de belastingautoriteiten.
Daar komt dan nog technische en administratieve complexiteit bij. Zij merken op dat de regelgeving niet voldoet aan de basisprincipes van het Europese recht:
In het licht van het bovenstaande zijn wij van mening dat DAC7 aanzienlijke vragen doet rijzen over zowel de evenredigheid als het verband ervan met de verplichtingen uit hoofde van de AVG. Het brede toepassingsgebied van DAC7 leidt tot onevenredige gegevensverzameling, -opslag en -verwerking voor C2C-verkopers die niet redelijkerwijs kunnen worden gerechtvaardigd door het nastreven van een legitiem algemeen belang (namelijk de bestrijding van belastingfraude en -ontduiking) overeenkomstig de AVG, aangezien kan worden aangevoerd dat een groot deel van onze gegevensverzameling in de praktijk niet bijdraagt tot de bestrijding van belastingfraude en -ontduiking. Aangezien we geen operationele behoefte aan de gegevens hebben, is onze vereiste gegevensverzameling in het kader van DAC7 bovendien in strijd met het beginsel van minimale gegevensverwerking van de AVG.
Marktplaats stelt voor de rapportagedrempels te verhogen, zodat alleen commerciële aanbieders in de reikwijdte van het renseigneringssysteem vallen.
Classifieds Marketplaces Europe, koepel van tweedehandsmarktplaatsen
Classifieds Marketplaces Europe (CME), de organisatie van tweedehandsmarktplaatsen zoals Vinted komt met gelijksoortige kritiek en geeft aan dat criminelen misbruik maken van de DAC-verwarring [3].
Booking signaleert overkill
Dit platform meldt dat er veel overlap is met andere rapportageplichten (onder meer DSA, ViDA, CESOP en nationale voorschriften), zodat de kosten van naleving aanzienlijk zijn. Ook geven zij aan dat er onnodig veel gegevens (datapunten) verzameld moeten worden en bepleiten de beperking van de te verwerken datapunten [4].
Waarom heeft de EU dit niet eerder bedacht?
Het ligt nog al voor de hand, die kritiek op de lage renseigneringsdrempels waarbij mensen die geen fiscaal te belasten inkomsten genereren worden afgeschrikt gebruik te maken van marktplaatsen, en de kritiek op het belemmeren van de handel in tweedehandsgoederen (die belangrijk is in het kader van de duurzaamheidsdoelstellingen van de EU).
Hoe is het mogelijk dat de Europese beleidsmakers dit soort onverstandige regels maken?
De gang van zaken rondom de platforms doet de vraag rijzen of de kwaliteit van de beleidsmakers (zowel Europese Commissie als de Raad en het parlement) wel voldoende is.
Noten:
[1] Directive on administrative cooperation in the field of taxation, ‘DAC’.
[2] De consultatie sluit op 1 december a.s. (artikel).
[3] Zij schrijven onder meer:
However, the current thresholds (30 transactions or 2.000 euros per year) are removed from the reality of a functioning circular economy and can be reached very easily. Many users of CME members’ platforms exceed the transaction threshold simply through everyday life events, such as moving house, studying abroad, or passing on children’s items as families grow.
As a result, DAC7 reporting obligations are triggered for large numbers of users who are highly unlikely to be taxable. For this reason, platforms are required to collect and report sensitive personal data, including Tax Identification Numbers (TINs), generating large volumes of low-risk, low-value data. This creates high administrative costs for platforms and considerable “noise” for tax authorities.
Confusion, fear and a chilling effect on second-hand trade
CME members have observed widespread confusion and anxiety among users following the implementation of DAC7. Public discussions and media reporting have, at times, lacked sufficient clarity, contributing to the perception among many private sellers that providing a TIN will automatically result in taxation or new tax filing obligations.
Despite extensive efforts by CME members to explain DAC7 through help centres, guides and FAQs, confusion remains widespread, and user reluctance persists. User surveys confirm a growing hesitation to list second-hand items, directly affecting trade between private individuals.
This reduces the availability of second-hand goods and may push consumers towards buying new products instead, undermining circular consumption habits and contradicting EU objectives to build a more sustainable and circular Single Market.
Behavioural distortions and consumer harm
DAC7 also influences user behaviour in ways that undermine other policy objectives. More concretely, in order to avoid triggering reporting thresholds, some users spread sales across multiple platforms or move to platforms outside the scope of reporting rules. This results in fragmented transaction data, reduced transparency and ultimately weakened tax compliance.
In parallel, DAC7 has also become a hook for consumer scams. For example, Wallapop has identified that around 20% of users who mention DAC7 to other users have been identified as scammers, often using the Directive as a pretext to move transactions off-platform and expose consumers to fraud.
[4] Hun voorstel:
In this light we recommend that only three data points are required for reporting:
1) the name of the individual or business;
2) the Tax Identification Number (TIN); and
3) The registered business address or personal address.
These three elements allow the tax authorities to identify the relevant tax payer and obtain sufficient information to carry out relevant further investigations. Other elements that are currently required such as the VAT registration number, Business registration number, Date of Birth, Place of Birth are attainable via reporting of the TIN. The rationalisation of the list of data points required will result in a significant relief of the administrative burden for reporting and reportable businesses, allowing them to focus on delivering the experience travelers and businesses desire.