Heeft het juridische beroep nog toekomst? | NJV congres 2021

In een tijd dat juristen als beroepsgroep onder verdenking staan als ‘facilitator’ van criminelen en in het kader van de witwasbestrijding als verlengde arm van de overheid moeten fungeren, is het de vraag of het beroep nog toekomst heeft. Dat onderwerp komt aan de orde tijdens het congres van de Nederlandse Juristenvereniging (NJV) op 8 oktober aanstaande.

Drie onderwerpen staan centraal, waarover preadviezen werden geschreven:

1. Betekenis/aanzien/gezag van juristen
–   prof. mr. dr. Elaine Mak, hoogleraar Encyclopedie van de Rechtswetenschappen en Rechtstheorie aan de Universiteit Utrecht
–   prof. dr. mr. Mark Bovens, hoogleraar bestuurskunde Universiteit Utrecht, en lid van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid

2. Integriteit/ethiek van juristen
–   prof. mr. dr. Anne Ruth Mackor, hoogleraar professie-ethiek aan de Rijksuniversiteit Groningen
–   mr. Jos Silvis, procureur-generaal bij de Hoge Raad

3. Digitalisering en disruptie in het recht en de gevolgen voor de juridische professies
–   mr. dr. Anna Berlee, hoogleraar Gegevensbescherming en Privacyrecht aan de Universiteit Utrecht
–   prof. mr. dr. Eric Tjong Tjin Tai, hoogleraar privaatrecht Universiteit Tilburg

Het belooft interessant te worden.

Geplaatst in Dienstverlening - juridisch financieel [advocaten, accountants, belastingadviseurs e.d.], Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, rechtsstaat e.d. | Tags: , , , , , , | Een reactie plaatsen

Preparations for a European asset registry have started | AML, CFT

The Directorate-General for Financial Stability, Financial Services and Capital Markets Union (DG FISMA) has opened a European tender regarding  a European asset registry in addition to all registers there are in Europe, like the land registers (in the Netherlands: kadaster). The title of the tender: ‘Feasibility Study for a European asset registry in the context of the fight against money laundering (AML) and tax evasion’.

The tender specifications show that Europe is thinking of creating new expensive bureaucracy on top of of other registrations.

Interesting points


  • No explanation is given why the current registers are not improved first.
  • No explanation is given why the asset registrations held by the tax authorities are not sufficient and what additional value is to be expected from the new asset registry.
  • It is disregarded that the ‘beneficial owner’ (BO) under anti-money laundering (AML) legislation in many situations is not the ‘beneficial owner’ according to tax law. The two BO-concepts consciously are mixed up, to the detriment of BO’s that have no economic interest in entities.

On page 9 as stakeholders next to governmental authorities the following private parties are mentioned:

  • NGOs involved in the fight against tax evasion and money laundering – even though they usually act as political marketing instruments of governments. Strangely enough they are considered to be a source of information (page 8 mentions interviews with these NGOs).
  • Banks – that due to AML-legislation are evolving into pseudo-governments without appropriate democratic oversight.
  • IT suppliers, ‘Sub-contractors involved in the maintenance and development of AML/CFT EU information sharing systems‘, the black box of big IT-companies.

It looks as if the private sector plays no role in the feasability study at all. The study only will be based on governmental information and those who are confronted with the inapproprate European plans will not be consulted.

Some details

Details from the tender document show what Europe is heading towards:

1.2. Subject: what is this call for tenders about?
The subject of this call for tenders is the Feasibility Study for a European asset registry in the context of the fight against money laundering (AML) and tax evasion.


1.4.1 Background and objective

Anti-money laundering (AML) framework
Collection of data and interconnection of registers is a key instrument under EU law to speed up access for competent authorities to financial information and facilitate cross-border cooperation:

* In terms of collection of data, the AML Directive [1] requires Member States to establish Beneficial Ownership Registers and Bank Account Registers. Article 32b AMLD also requires Member States to provide Financial Intelligence Units (FIUs) and competent authorities with access to information, which allows the identification in a timely
manner of any natural or legal persons owning real estate, including through registers or electronic data retrieval systems where available. In addition, Article 65 AMLD mandates the Commission to draw up a report on the set-up of a central data-base registering virtual currencies users’ identities and wallet addresses and accessible to FIUs;
* In terms of interconnection, work is being conducted on the interconnection of Beneficial Ownership Registers as required under the AMLD. The AML package that the Commission is preparing, in accordance with the Commission’s Action Plan for a comprehensive Union policy on preventing money laundering and terrorism financing, is expected to feature an interconnection of Bank Account Registers. The Commission is also undertaking studies assessing the feasibility of interconnecting real estate
registers and developing a central data base for crypto-assets (see below box 1 for further details).

Immediate and direct access to the information held in centralized registries is crucial for the success of criminal investigations or for the timely identification, tracing and freezing of related assets in view of their confiscation.

Under Article 32(4) AML Directive, Member States are required to ensure that their FIUs have access, directly or indirectly, in a timely manner to the financial, administrative and law enforcement information that they need to fulfil their tasks properly. This is particularly needed for FIUs to carry out analysis of Suspicious Transaction Reports (STR) and cross- border analysis. To facilitate access to information, recital 57 of the 4th AML Directive [2] encourages Member States to consider setting up a “mechanism to ensure that competent authorities have procedures in place to identify assets without prior notification to the owner”. The Directive does not further specify which types of assets, different from those held in bank accounts or real estate registers, competent authorities should be able to identify.

BOX 1 – Interconnection projects and studies under the AML Directive

Interconnection of Beneficial Ownership Registers. One of the Union’s main legal tools to ensure transparency for AML/CFT purposes is the set of rules relating to beneficial ownership information, including the way in which such information is defined, registered, accessed and verified. The beneficial ownership information system rests on the central registers set up in each of the Member States of the Union. Beneficial ownership registers identify the “beneficial owners”, meaning the natural person(s) who ultimately owns or controls a legal entity, trust or legal arrangement similar to trusts. The national registers are organized in accordance with Articles 30 and 31 of the Anti-money laundering Directive. In addition, the European Commission is working with Member States on the interconnection of beneficial ownership registers. This interconnection will facilitate cooperation and exchange of information between EU Member States and further increase beneficial ownership transparency.

Interconnection of Bank Account Registers. Access by competent authorities to central bank account registers or retrieval systems is also an important component in the fight against money laundering, its associate predicate offences and terrorist financing, as well as more generally, in combatting serious and organised crime. As mentioned in the Commission’s Action Plan for a comprehensive Union policy on preventing money laundering and terrorism financing adopted on 7 May 2020 [3], a future EU-wide interconnection of bank account registries and data retrieval systems would facilitate the cross-border cooperation of the competent authorities involved in the fight against money laundering, terrorist financing and other serious crimes. A 2019 Commission report [4]  assesses the various IT solutions at EU level, already operational or being currently under development, which may serve as models for a possible interconnection of the centralized mechanisms. The report concludes that the interconnection is technically feasible and that a future EU-wide interconnection of the centralized mechanisms would speed up access to financial information and facilitate cross border cooperation. For an interconnection to be achieved, a legislative instrument would be required.

Real estate registers. The need to increase transparency in real estate ownership has led to the obligation, in Article 32b of the Anti-Money Laundering Directive, to grant Financial Intelligence Units (FIUs) and competent authorities access to the information allowing the identification of natural or legal persons owning real estate. This can be done via registers or electronic data retrieval systems, if available. The Commission is required to report to the European Parliament and the Council on the necessity and proportionality of such interconnection.

Crypto-assets. In accordance with Article 65 of Directive (EU) 2015/849 as modified by Directive (EU)
2018/843, the European Commission is mandated to draw up, by 11 January 2022, a report “including, where appropriate, with respect to virtual currencies, empowerments to set-up and maintain a central database registering users’ identities and wallet addresses accessible to financial intelligence units (FIUs), as well as self- declaration forms for the use of virtual currency users”.

A survey conducted in 2016 by the EU FIU Platform [5] shows that EU FIUs have significantly different capacities and tools to obtain information allowing the identification of assets held in their territories. That survey concludes that “while some rely on the power to obtain information from obliged entities, this does not seem to provide an effective and efficient means to identify assets whose existence and location is not previously known”. Since then, some difficulties have been addressed by the transposition and implementation of the 4th Anti-Money Laundering Directive. However, as mentioned in a 2019 report [6] the extent to which an FIU has direct access to a data source varies greatly from one Member State to another. The AML package that the Commission is preparing, in accordance with its Action Plan for a comprehensive Union policy on preventing money laundering and terrorism financing, is expected to propose steps to improve the access of information by FIUs.

In addition to the asset registers referred to above (concerning real estate, companies, bank account and safe deposit boxes, crypto assets), access to information on other sources of wealth (e.g. movable property, life insurance, securities, and high value assets [7]) may be instrumental in providing further transparency and a comprehensive or broader overview of assets held by criminals. That might help reduce time for analysis, enhance cross-border cooperation and facilitate work of authorities.

Fight against tax evasion
For the purposes of fighting tax evasion, the availability of correct and updated information on beneficial ownership is also essential. It is needed for the smooth and effective functioning of the automatic exchange of information under Directive 2011/16/EU [8] and for any form of administrative cooperation between tax authorities under this Directive, including the exchange of information on request and spontaneous exchange of information, for the appropriate assessment of tax liabilities in the country of residence of the beneficial owners and for the assistance to be provided in the recovery of unpaid taxes under Directive
2010/24/EU [9].

Directive 2011/16/EU provides for automatic exchange of information on the following 5 non-financial categories (so called ‘DAC1’): income from employment, directors fees, pensions, life insurance products, and immovable property (income and ownership). Exchange of information on these five categories depends on the information being available in the sending Member State. Land and Property registers in the EU do not generally contain beneficial ownership information for real estate held by individuals through legal persons like limited liability companies and legal arrangements like trusts. No information is currently automatically exchanged between tax authorities on assets like high value assets.

Under an amendment [10] to the Directive (‘DAC2’), financial account information is exchanged between the Member State where the account is held and the Member State where the account holder/beneficial owner is resident. DAC2 is based on the OECD Common Reporting Standard, which provides for equivalent information between 3rd countries and Member States. An amendment to the DAC [11] (‘DAC5’) provides tax authorities access to beneficial ownership information collected under the AML rules, including for the purposes of checking customer due diligence obligations of financial institutions under DAC2. Furthermore, the Commission will propose an amendment to the DAC (so called ‘DAC8’) to incorporate alternative means of payment and investment – such as crypto-assets and e-money due to their increasing importance -. 

Objective of the project
The project aims at assessing the feasibility of providing a unique point of access for AML competent authorities, FIUs and tax authorities, where relevant, to the various sources of asset ownership in the EU. For this purpose, the study will explore how to collect and link information available from various sources on asset ownership.

Unless otherwise mentioned, this study should not focus on assets in Beneficial Ownership registers, Bank Account registers, Real Estate registers and on crypto-assets which are being implemented or subject to further analysis in other studies commissioned by Commission services [12]. These registries would nevertheless need to be analysed in particular for the purposes of assessing the feasibility and proportionality of an EU asset registry (providing a single point of access, as specified below under task 5), and to provide a more precise mapping of existing registries (as specified below under task 2 and in Box 2).

To achieve that general objective, the study will have to achieve the following:

1. Provide a mapping of all sources of information pertaining to asset ownership and outlining for each asset category (i) the differences across Member States in terms of the information collected and format used and (ii) a gap analysis (i.e. information that is not currently available through single information sources and by digital means allowing search functions in Member States);

2. For each type of source (e.g. fiscal data, land, securities) assess whether and how collection of data into single databases and interconnection of them would be feasible by identifying operational and IT challenges;

3. Analyse the legal feasibility and necessity of an EU asset registry and new registers (needed at national level to bring about an EU asset registry, where appropriate) in the fight against tax evasion and money laundering;

4. Develop technical options outlining the possible design and scope of an EU asset registry (or possible interconnection of specific additional registries) and identifying efficient search functions for users (i.e. FIUs, tax authorities).

While the mapping exercise should cover access to information for all competent authorities (AML authorities, FIUs, law enforcement authorities and tax authorities), the feasibility assessment and the functionalities of an EU asset registry will feature AML authorities, FIUs and tax authorities as main users of that registry.

1.4.2. Detailed characteristics of the purchase
The work will be structured around the following tasks:

– Task 1: A comprehensive inventory of the sources of wealth pertaining to the ownership by individuals of assets of all types with a view to collecting information on all sources of wealth so that relevant authorities may have a comprehensive overview of assets for the purposes of fighting money laundering and tax evasion.
That inventory is of general nature (and not Member States- specific)

– Task 2: A mapping of existing registers in all Member States including:
(i) an explanation of how those registers are used to assist competent authorities in the performance of their tasks,
(ii) the exhaustive list of information contained in these registers and the format of this information (e.g. format of the birthdate)
(iii) condition of access (i.e. digital, limitation of access, legal constraints, payment/fees);
(iv) whether registers are interconnected at national level (e.g. beneficiary ownership register and real estate register in some Member States) and
(v) whether information on the beneficial owner (“BO”) is available or can be easily obtained by consulting the national register of BOs.

– Task 3: A mapping of asset ownership information that is not available through single information sources in the Member States and a gap analysis of additional information needed to bring about, where appropriate, a comprehensive EU asset registry.

– Task 4: An operational and IT feasibility assessment of each of the following options: (i) new registers/data bases at national level in addition to the existing ones
(Beneficial ownership, bank account) for sources of wealth for which registers do not exist at national level, and their interconnection at European level to form an EU asset registry;
(ii) the interconnection of only the existing national registers required under EU law (Beneficial ownership, bank account) and real estate registers with an EU asset registry;
(iii) a central EU asset registry connecting the existing registers at national level and, for sources of wealth not covered by them, featuring a central EU register/data base with national access portals.

– Task 5: Assessing the necessity and legal feasibility of collecting additional information identified in the gap analysis performed under task 3 for the purpose of the fight against tax evasion and money laundering. This should include for each register/data base (existing and new ones) a legal feasibility assessment in particular in terms of protection of fundamental rights (privacy and data protection).

– Task 6: Analysing the necessity and legal feasibility of interconnecting registers to bring about a faster access to information, detect tax evasion and cross-border money laundering and facilitate freezing and confiscation of assets and the extent to which costs associated with the development of such interconnection would be proportionate. This should include a legal feasibility assessment in particular in terms of protection of fundamental rights (privacy and data protection).

– Task 7: Based on the outcome of the feasibility assessments (operational, IT and legal assessment) conducted under tasks 4, 5 and 6, the report will outline the possible design and functionality of an EU asset registry or interconnection of national registries, including technical functionalities of a search function. For this purpose, the contractor must present a range of possible technical solutions that will best address legal, IT and operational challenges identified.

The main stakeholders of the project include the following:

– The European Union Member States administrations in charge of AML/CFT and Financial Action Task Force (FATF) negotiations (notably Treasuries services);
– NGOs involved in the fight against tax evasion and money laundering;
– Financial Intelligence Units (FIUs) of the Member States, as well as tax authorities;
– Banks (e.g. European Banking Federation), Central Securities Depositories;
– Public authorities involved in the management of registers/data retrieval systems;
– European Commission services (FISMA, CNECT, JUST, HOME);
– European Banking Authority (EBA), European Securities and Markets Authority (ESMA);
– Europol (European Union’s law enforcement agency);
– European Public Prosecutor’s Office (EPPO);
– Sub-contractors involved in the maintenance and development of AML/CFT EU information sharing systems (like for instance the central register for interconnection of Member states beneficial owners registers (BORIS)


1 Directive (EU) 2015/849 of the European Parliament and of the Council of 20 May 2015 (as amended) on the prevention of the use of the financial system for the purposes of money laundering or terrorist financing (Text with EEA relevance), OJ L 141 5.6.2015, p. 73, consolidated text available at: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?qid=1586531944033&uri=CELEX:02015L0849-20180709

2 Directive (EU) 2015/849 of the European Parliament and of the Council of 20 May 2015

3 Communication from the Commission on an Action Plan for a comprehensive Union policy on preventing money laundering and terrorist financing 2020/C 164/06

4 Report from the Commission to the European Parliament and the Council on the interconnection of national centralised automated mechanisms (central registries or central electronic data retrieval systems) of the Member States on bank accounts, COM(2019) 372 final.

5 EU FIU Platform mapping exercise and gap analysis on FIU’s powers and obstacles for obtaining and exchanging information, report adopted by the EU FIU Platform. See Commission staff working document on improving
cooperation between EU Financial Intelligence units (SWD(2017) 275 final)

6 Report from the Commission to the European Parliament and the Council assessing the framework for cooperation between Financial Intelligence Units, COM(2019) 371 final

7 A wide range of assets including precious metals like gold, art, antiques, jewellery, yachts, cars and planes. Such assets may also be stored long term in free-zones and customs warehouses in the EU where ownership of the asset can change during the storage period without notification to the tax authorities.

8 Directive 2011/16/EU on Administrative Cooperation in direct taxation provides for automatic exch

9 Directive 2010/24/EU of the Council of 16 March 2010 concerning mutual assistance for the recovery of claims relating to taxes, duties and other measures, OJ L 84 of 31.3.2010, p. 1.

10 Directive 2014/107/EU on automatic exchange of financial account information

11 Directive 2016/2258/EU on access by tax authorities to beneficial ownership information as collected under EU AMLD legislation

12 See below (description of task 2) and Boxes 1 and 2 for further details.


More information:


Geplaatst in English - posts in English on this blog, Europa, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, rechtsstaat e.d., ICT, privacy, e-commerce, Ubo-register, Verwijzingsportaal Bankgegevens | Een reactie plaatsen

Antwoord op kamervragen over het ubo-register

Op 29 juni 2021 beantwoordde de minister van financiën vragen van leden van de Tweede Kamer over het ubo-register, waarin onder meer de positie van statutair bestuurders van ANBI’s en kerkgenootschappen aan de orde komt.

Volgens de minister kan het ubo-register niet ‘gescraped’ worden:

Het koppelen van gegevens uit verschillende bronnen kan inderdaad leiden tot ongewenste inbreuk op de privacy van bestuurders. Daarom zijn maatregelen genomen tegen het zogenaamde ‘scrapen’ van het UBO-register. Hiermee wordt tegengegaan dat partijen op grote schaal de in het UBO-register opgenomen openbare gegevens met andere gegevens kunnen koppelen. Daarbij is relevant dat in het openbare deel van het register niet op persoonsgegevens kan worden gezocht, en de gegevens slechts bij één-op-één bevraging worden verstrekt. Voorts is relevant dat gegevens slechts worden verstrekt na registratie door de raadpleger en in bepaalde gevallen de persoonsgegevens op verzoek kunnen worden afgeschermd. Voor wat betreft de openbaarmaking van gegevens van bestuurders en de koppeling met het handelsregister geldt dat, voor zover bestuurders door de opgave-plichtige juridische entiteit als UBO(‘s) worden geregistreerd, deze doorgaans reeds als functionaris zullen staan in het handelsregister, wat eveneens openbaar is.

Zoals ik al eerder schreef, is afscherming wegens bedreiging en dergelijke vrijwel onmogelijk. Dus het is onbegrijpelijk dat de minister dit als ‘gewone’ mogelijkheid noemt.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, rechtsstaat e.d., Ubo-register | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

Toegang notarissen en banken tot de basisregistratie personen | Wwft

Op 27 juli jl. is een internetconsultatie van start gegaan die loopt tot en met 7 september aanstaande onder de titel ‘Derdenbesluit BRP’.  Onderdeel daarvan is dat banken en notarissen toegang krijgen tot de basisregistratie personen, in verband met hun misdaadbestrijdingstaak op grond van de Wet ter voorkoming
van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft).

Een en ander wordt als volgt toegelicht:

2.3 Het uitvoeren van cliëntenonderzoek, bedoeld in artikel 3 van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (banken en notarissen)

2.3.1 Aanleiding

De ministers van Financiën en van Justitie en Veiligheid hebben verzocht om systematische gegevensverstrekking aan banken en notarissen ten behoeve van een goede uitvoering van het cliëntenonderzoek, bedoeld in artikel 3 van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft). Toegang tot de BRP is met name van belang om het adres dat een cliënt opgeeft bij het aangaan van een zakelijke relatie (bijvoorbeeld het openen van een bankrekening) of bij de uitvoering van een incidentele transactie (bijvoorbeeld een verlijden van een notariële akte), te kunnen controleren.

2.3.2 Gewichtig maatschappelijk belang en noodzaak gegevensverstrekking

Het uitvoeren van het cliëntenonderzoek wordt aangewezen als een werkzaamheid met gewichtig maatschappelijk belang waarvoor gegevensverstrekking uit de BRP gerechtvaardigd is. Om te voorkomen dat het financiële stelsel wordt gebruikt voor het witwassen van crimineel verkregen geld of voor het financieren van terrorisme, zijn diverse financiële ondernemingen en verschillende beroepsbeoefenaars op grond van de Wwft verplicht een poortwachtersrol te vervullen (Wwft- instellingen). Zij dienen onderzoek te verrichten naar cliënten waarmee zij een zakelijke relatie aangaan of waarvoor zij een incidentele transactie verrichten. Op basis van de in het cliëntenonderzoek vergaarde gegevens dienen ongebruikelijke transacties te worden gemeld bij de Financial Intelligence Unit Nederland (FIU-Nederland), alwaar wordt beoordeeld of transacties zijn te relateren aan witwassen, financiering van terrorisme of onderliggende misdrijven. Het betreft hier geen werkzaamheden met een commercieel oogmerk, maar een maatschappelijke taak van de Wwft-instellingen in de bestrijding van witwassen en terrorismefinanciering. Naast het feit dat het cliëntenonderzoek op grond van de Wwft een wettelijke plicht is, blijkt het gewichtig maatschappelijk belang ook uit de overheidsbemoeienis bij de uitvoering van de werkzaamheden. In dit verband wordt gewezen op het kabinetsplan waarin maatregelen zijn gepresenteerd om de aanpak van witwassen effectiever te maken.11 Met deze maatregelen wordt beoogd de barrières voor witwassen te verhogen, het toezicht op de naleving te vergroten en de opsporing en vervolging te versterken.

De systematische gegevensverstrekking is noodzakelijk. Met het cliëntenonderzoek dient te worden beoordeeld welke risico’s zijn gemoeid met een bepaalde zakelijke relatie of incidentele transactie. Bij de beoordeling van de cliënt moet onder meer diens identiteit en het doel van de gevraagde dienstverlening worden vastgesteld en geverifieerd. In het geval van een juridische entiteit dient een instelling ook de uiteindelijk belanghebbende (UBO) te identificeren. Niet alle cliëntgegevens kunnen met zekerheid geverifieerd worden aan de hand van documentatie van de cliënt zelf, dit geldt met name voor het woonadres van de cliënt. De onjuistheid van het opgegeven woonadres kan een belangrijke indicatie zijn dat mogelijk sprake is van misbruik van financiële dienstverlening. Het adres kan relevant zijn om de activiteiten van de cliënt en het beoogde doel van de zakelijke relatie te bepalen, maar ook om te achterhalen of de cliënt voor zichzelf of voor een ander handelt. Indien het adres zoals geregistreerd in de BRP niet overeenkomt met het door de cliënt opgegeven adres, is dit een indicatie dat de cliënt niet voor zichzelf maar voor een ander handelt.12 Ook kan er sprake zijn van een geografisch risico, omdat de klant niet meer in Nederland woont en zich heeft laten uitschrijven naar een land met een hoog risico op witwassen of terrorismefinanciering.13 Dit maakt dat een afwijkend BRP-adres ten opzichte van het door de cliënt opgegeven woonadres een belangrijke indicatie is voor mogelijk misbruik van de dienstverlening van Wwft-instellingen. Hier moet worden benadrukt dat een afwijkend BRP-adres niet direct leidt tot de conclusie dat sprake is van witwassen, financiering van terrorisme of onderliggende misdrijven. Het is uiteindelijk aan de FIU-Nederland om hier onderzoek naar te doen en aan dit onderzoek conclusies te verbinden.

2.3.3 Categorie van derden

De instellingen die onder de verplichtingen van de Wwft vallen zijn divers en omvangrijk. De categorie van derden aan wie gegevens verstrekt kunnen worden, is in dit besluit beperkt tot banken en notarissen. Deze beperking is in lijn met het verzoek van de ministers van Financiën en van Justitie en Veiligheid en het advies van de Autoriteit Persoonsgegevens ter zake.14 De reden voor deze beperking is dat het verwachte effect van toegang tot de BRP voor banken en notarissen op het gehele (financiële) stelsel het grootst is. Bij veel zakelijke relaties of incidentele transacties is een bankrekening, en daarmee ook een bank, betrokken. Dit geldt ook in het geval dat de transactie uiteindelijk bij een andere Wwft-instelling plaatsvindt. Banken nemen aldus een centrale positie in binnen het poortwachtersstelsel onder de Wwft. Dit geldt ook voor notarissen. Zij voeren immers wettelijke taken uit met betrekking tot vastgoedtransacties, oprichting van rechtspersonen en aandelenoverdrachten. In het National risk assessments witwassen 201915 zijn witwassen via rechtsvormen en via vastgoedtransacties onder meer genoemd als witwasrisico’s met de grootste resterende potentiële impact voor Nederland. Voor notarissen geldt overigens dat zij reeds als bestuursorganen toegang hebben tot de BRP voor taken op grond van de Wet op het notarisambt (Wna). Het uitvoeren van cliëntenonderzoek valt echter niet onder de ambtshandelingen die de notaris als bestuursorgaan verricht. Dit betekent dat de notaris – als het gaat om het cliëntenonderzoek – onder de Wet BRP moet worden aangemerkt als ‘derde’.16 Gelet op het bovenstaande worden de werkzaamheden van banken en notarissen om het cliëntenonderzoek, bedoeld in artikel 3 van de Wwft uit te voeren, in bijlage 4 aangemerkt als werkzaamheden met een gewichtig maatschappelijk belang.

2.3.4 Clausulering van de werkzaamheden en beperking van de gegevensverstrekking

Raadpleging van de BRP door banken en notarissen is slechts toegestaan voor zover dat noodzakelijk is voor het goed kunnen uitvoeren van het cliëntenonderzoek op grond van de Wwft. Dit betekent dat de (adres)gegevens van een persoon slechts kunnen worden opgevraagd wanneer een natuurlijk persoon diensten waarop de Wwft van toepassing is, wil afnemen of wanneer een bank of een notaris wil vaststellen waar een bestuurder of de uiteindelijk belanghebbende (UBO) woont. De BRP mag uitdrukkelijk niet voor andere, commerciële doeleinden bevraagd worden. De aanwijzing bevat ten slotte een beperking van de categorieën gegevens die vanuit de BRP kunnen worden verstrekt aan banken en notarissen. Het betreft hier de algemene gegevens over de burgerlijke staat (waaronder naam en geboortedatum), de gegevens over de bijhoudingsgemeente en het adres in die gemeente en gegevens over het naamgebruik door de ingeschrevene.17 Deze gegevens zijn voor banken en notarissen noodzakelijk om het cliëntenonderzoek te kunnen uitvoeren.



11 Brief van de ministers van Financiën en Justitie en Veiligheid van 30 juni 2019, met bijlage Plan van aanpak witwassen, Kamerstukken II 2018/19, 31 477, nr. 41.

12 Het betreft hier een gegeven dat moet worden gecontroleerd op grond van artikel 3, tweede lid, onder f, Wwft.

13 Dit risico moet worden vastgesteld aan de hand van het cliëntenonderzoek, artikel 3, achtste lid, Wwft.

14 Advies inzake toegang tot gegevens voor poortwachters t.b.v. de aanpak van witwassen, Autoriteit Persoonsgegevens, 16 december 2019. Bijlage bij Kamerstukken II 2019/20, 31 477, nr. 50.

15 Kamerstukken II 2019/20, 31477, nr. 52, p. 86-87.

16 Artikel 1.1, onderdeel u van de Wet BRP.

17 Artikel 2.7, eerste lid, onderdeel a, 1o, 7o, en 10o van de Wet BRP.

Lees over de privacy aspecten ook het onderdeel over de AVG (hoofdstuk 3).

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , | Een reactie plaatsen

Should Overseas Americans Be Required to Buy Their Freedom? | FATCA

If you are looking for information on the difficult position of the FATCA-victims, read ‘Should Overseas Americans Be Required to Buy Their Freedom?‘ by Laura Snyder, Karen Alpert, and John Richardson, published in TaxNotes and also to be found on SSRN.


More on FATCA on this blog: introductory page, posts with FATCA-tag

Geplaatst in Belastingrecht, English - posts in English on this blog, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Grondrechten, rechtsstaat e.d. | Tags: , , | Een reactie plaatsen

“Extreme derisking bij DeGiro” | Wwft, de-risking

Op LinkedIn publiceerde Dirk de Lange het artikel “Extreme derisking bij DeGiro”, waarin hij zich boos maakt over de-risking praktijken van financiële instellingen.



Mijn LinkedIn post hierover wordt goed gelezen. Een van de reacties:

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, rechtsstaat e.d. | Tags: , , , , | 1 reactie

Eerst onuitvoerbare regels maken en dan roepen dat Nederland het slechtste jongetje van de klas is | Wwft

Eerst onuitvoerbare regels maken en dan roepen dat Nederland het slechtste jongetje van de klas is. Dat gebeurt in de witwasbestrijding (Wwft).

Een pareltje is te lezen en beluisteren bij BNR, een omroep die zich leent voor politieke marketing door podium te geven aan Europarlementariër Paul Tang, een van de mensen die verantwoordelijk is voor de onuitvoerbare Europese antiwitwaswetgeving en aan ex-FATF voorzitter Paul Vlaanderen, via FATF eveneens verantwoordelijk voor onuitvoerbare antwitwasregels (FATF is de ondemocratische internationale organisatie die witwasregels maakt voor de hele wereld). Vlaanderen is tegenwoordig voorzitter van de zogenaamd onafhankelijke not-for-profit organisatie Transparency International, die de FATF-concepten aan de man brengt.

BNR-artikel en uitzending: Nederland achterop met anti-witwaswetgeving

Ten onrechte wordt gedaan of Nederland het slecht doet op het gebied van de witwasbestrijding. Overigens valt op dat deze politieke marketing in alle Europese landen plaats vindt. Hetzelfde wordt bijvoorbeeld in Duitsland gezegd.

Het is jammer dat de media zich kritiekloos lenen voor dit soort overheidsmarketing. Zij zouden kritischer moeten zijn op de praktische uitvoerbaarheid en op de surveillance maatschappij die door de regelgevers wordt gecreëerd.


PS Ten onrechte schrijft BNR dat het erg zou zijn dat er nog geen trustregister is. De wetgeving is bijna afgerond. Overigens worden in Nederland geen trusts afgesloten (het is een Angelsaksische rechtsvorm). Gelukkig worden ze bij BNR niet gehinderd door kennis van zaken.


Meer over witwasbestriding in de rubriek fraude c.a., lees ook meer over de nieuwste Europese wetgevingsplannen.

Geplaatst in Europa, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft | Tags: , , , , , | 1 reactie

The ‘facilitator’ frame has reached the offices of the OECD | AML, CFT

In marketing of the concepts of anti-money laundering (AML) and countering terrorist financing (CFT) governmental agencies and political journalist use interesting types of framing.

The facilitator-frame
Financial and legal service providers, like lawyers and auditors, are framed by governmental authorities as assistants of criminals, through the ‘facilitator’ frame. The ‘facilitator’ is anyone playing a role in the business structures of criminals, with or without knowledge. It is a very efficient way to criminalize all service providers and to my opinion is an example of a government that acts against basic principles of sound government (‘maatschappelijk onbetamelijk’). I wrote several blog posts on the subject.

This year the OECD copied the facilitator frame in a report criminalizing all service providers related to tax and white collar crimes, in the report with the beautiful name ‘Ending the Shell Game: Cracking down on the Professionals who enable Tax and White Collar Crimes‘ (you can’t say OECD doesn’t understand political marketing).

In the OECD document the facilitator is replaced by ‘enabler’, but the concept remains the same. The suggestion is that those who wittingly assist criminals are easy to identify and that it is easy for lawyers, auditors and others involved in company structures to identify criminals and a criminal source of wealth. It shows how international organisations like OECD and FATF do not understand the position of lawyers and financial service providers like auditors.

OECD proposes to take away professional privileges from lawyers, when investigating and prosecuting crime, a very dangerous idea that will undermine the independence of the legal profession.

The new slur: we are professional enablers
UK lawyer Goldsmith wrote an article on the enabler-frame as promoted by the Financial Accountability Transparency & Integrity panel (FACTI) and OECD. He ends his article with:

This is an urgent matter now. The phrase ‘professional enabler’ is being used too often these days against us. I have written repeatedly, for instance, about how it is used against lawyers in their role in contributing to climate damage as a result of lawyers who act for major carbon emitters. It is also heard in relation to lawyers who act for tyrannical governments in enabling them to carry out their schemes, no matter how much we say that lawyers should not be identified with their clients’ causes.

There is a danger that we are now near a tipping point, and as with one of former President Trump’s nicknames – Crooked Hilary, for instance – it will stick and define us. The Law Society and its international partners must act soon to counter the narrative.

I agree, the facilitator-framing has to end. Governments have to look for better ways combatting crime, especially because they are the most important facilitators of crime. They can involve lawyers and other service providers in a more adequate way than is now the case.


More information:


Of course there is a simplistic youtube movie on the subject matter of the report:



Financial Accountability Transparency & Integrity panel (FACTI), a UN organisation, “the High Level Panel on International Financial Accountability, Transparency and Integrity for Achieving the 2030 Agenda” (background):

Other sources:


Addition 18:35 hr
Also CCBE is involved:


Addition 29 July 2021
Europe is doing the same, EU-commissaris wil haast bij aanpak ‘foute’ belastingadviseur, 22 June 2021. On the one hand Europe through DAC6 is making tax advisors more important and on the other hand they are suggesting they are all assisting criminals. It is an improper way of acting.

Geplaatst in Dienstverlening - juridisch financieel [advocaten, accountants, belastingadviseurs e.d.], English - posts in English on this blog, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, rechtsstaat e.d., ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , , , , | 1 reactie

Heridentificatie: de burger staat met 0-1 achter | Wwft

Eerder besteedde ik op dit blog aandacht aan de merkwaardige heridentificatie praktijken van financiële instellingen, opgedragen door DNB en naar mijn mening niet op de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) gebaseerd. De burgers staan in dit onderwerp nu met 0-1 achter, wat komt door een publicatie van de Autoriteit Persoonsgegevens en een niet-bindende uitspraak van financiële geschillenbeslechter Kifid.

Autoriteit Persoonsgegevens

De Autoriteit Persoonsgegevens publiceerde naar aanleiding van druk van de banken, een bericht waarin het volgende staat:

Mag mijn bank of creditkaartmaatschappij mij vragen om mij opnieuw te identificeren?
Ja, dat mag. Een financiële onderneming, zoals uw bank of creditcardmaatschappij, mag vragen of u zich opnieuw identificeert. Ook al heeft u zich dus al eerder geïdentificeerd.
Financiële ondernemingen moeten er namelijk voor zorgen dat hun klantadministratie klopt. Anders kunnen zij niet voldoen aan de verschillende wettelijke verplichtingen die zij hebben.
Daarnaast staat in de privacywet, de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG), dat organisaties ervoor moeten zorgen dat de persoonsgegevens die zij verwerken juist zijn. En dat zij de gegevens actualiseren als dat nodig is. In de AVG heet dit het juistheidsbeginsel.

Dit antwoord is onjuist, omdat in de Wwft om bewijs van de identiteit (verificatie) moet worden gevraagd bij het aangaan van de relatie. Heridentificatie is alleen nodig als aan de identiteit wordt getwijfeld, maar vanwege het type relatie dat een bank met zijn klanten heeft, is dat bij banken zelden aan de orde. Banken beschikken via het betalingsverkeer over zeer veel informatie over hun klanten en hebben ook andere contactmomenten.

Bovendien gaan banken tot heridentificatie over in opdracht van DNB (die niet bereid was om mij de juridische onderbouwing daarvan respectievelijk de opdracht aan de banken te verschaffen) en is niet gebaseerd op de AVG maar op de Wwft.

De Wwft schrijft voor dat het cliëntenonderzoek actueel wordt gehouden, maar dat actueel houden gaat niet over de identiteit (juridisch: ‘de verificatie van de identiteit’), maar om de informatie die een bank nodig heeft om het risicoprofiel van de klant up-to-date te houden.

De Europese bankentoezichthouder EBA omschrijft het in de Nederlandstalige versie van de AML/CFT richtlijnen voor financiële instellingen van maart jl. dat het doel van het actueel houden is dat financiële instellingen:

kunnen zien of het risico dat aan de zakelijke relatie is verbonden, is gewijzigd en om ervoor te zorgen dat de informatie waarop de doorlopende monitoring is gebaseerd juist is

(paragraaf 4.70) en in paragrafen 4.76 tot en met 4.78 staat hetzelfde, onder meer:

het signaleren en verzamelen van informatie over de cliënt waardoor zij te weten kunnen komen of er sprake is van een verandering in het risico dat aan de zakelijke relatie is verbonden. Voorbeelden van informatie die ondernemingen moeten verzamelen, zijn een duidelijke verandering in de herkomst van de geldmiddelen of de eigendomsstructuur van de cliënt, of gedrag dat consequent afwijkt van het gedrag of het transactieprofiel dat de onderneming had verwacht

Jammer dat de Autoriteit Persoonsgegevens zich onvoldoende in de Wwft heeft verdiept.


Deze geschilleninstantie heeft op 1 juli jl. een teleurstellende niet-bindende uitspraak gedaan in een zaak tegen ICS. De kop van hun nieuwsbericht luidt: Kifid: betaaldienstverlener is wettelijk verplicht identiteit klanten opnieuw vast te stellen. In het nieuwsbericht en de uitspraak gaat Kifid van de onjuiste veronderstelling uit dat de verificatie van de identiteit periodiek moet worden ververst, terwijl de Wwft daar niet toe verplicht.

Wat nu?

Een en ander kan nog wel aan de rechter worden voorgelegd.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, rechtsstaat e.d., ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , , , | 4 reacties

New AML-proposals European Commission show little originality

As expected the European Commission is continuing on the unoriginal path it is walking in regard of anti-money laundering (AML) and countering terrorist financing (CFT). It keeps believing in the highly inefficient one-size-fits-all systems, that cause a heavy burden for the ‘obliged entities’ and that are impracticable even for large companies such as banks. It is bringing near a surveillance society in which every citizen and organisation/company is eyeing its relations with suspicion. Discriminatory practices will increase.

The proposals contain many fundamental changes, e.g. to the beneficial ownership rules that will also apply to certain non-EU legal entities and the harmonisation of identification of beneficial owners. One of the major flaws in the concepts, is that legislation is changing too quickly and that obliged entities are unable to follow and implement these changes.

Interestingly the Commission tries to sell the new rules to obliged entities, saying the new proposals will ease AML/CFT compliance for obliged entities, which is of course not true.

It looks as if the quay will have to turn the ship.


More information:

European Commission:

Media coverage:
In the media only some aspects of the proposals were covered, like the EU-wide limit of €10,000 on large cash payments, that might cause major problems in those EU-countries that do not have advanced payment-systems like the Netherlands. Journalists do not seem aware that Europe is preparing a surveillance society.

Geplaatst in English - posts in English on this blog, Europa, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, rechtsstaat e.d. | Tags: , , , , , , , | Een reactie plaatsen