Identificatie is een onderwerp dat steeds belangrijker wordt en grote risico’s voor betrokkenen oplevert.
Grootschalige identificatie
Het belang wordt onder meer groter omdat overheden allerlei maatregelen neemt die er toe leiden dat mensen op grote schaal moeten worden geïdentificeerd.
Het belangrijkste voorbeeld is natuurlijk leeftijdsverificatie, wat tot gevolg heeft dat niet alleen jongeren zich digitaal moeten identificeren, maar ook alle volwassen. Dat is zeer riskant voor iedereen, doordat kopieën van identiteitsbewijzen en andere identiteitsgegevens (zoals biometrische gegevens) grootschalig worden verspreid en terwijl toezicht of handhaving van de AVG-regels ontbreekt [1].
Heel schadelijk is dat in Nederland politici en bestuurders zijn die vinden dat iedereen die mee doet aan een demonstratie geïdentificeerd moet kunnen worden (dus het gezicht mag niet worden afgedekt). De discussie daarover is nog gaande.
Bij de grensbewaking vindt grootschalige identificatie plaats, zie bijvoorbeeld: VK gaat gezichtsherkenning inzetten om illegale immigratie tegen te gaan (BNR). In de omgevingen waar dit gebeurt zullen alle mensen worden geïdentificeerd. De EU is ook druk bezig met identificatie en surveillance aan de grens (meer informatie bij ProtectNotSurveil [2]). Het agentschap eu-LISA van de EU is identificatie- en biometriespecialist. Aan de grenzen wordt geoefend met techniek die voor alle inwoners van de EU gebruikt kan worden (nu maar hopen dat dit niet gebeurt).
Individuele identificatie
Ook individuele identificatie neemt toe, bijvoorbeeld bij aanschaf van alcohol, toegang tot een voetbalwedstrijd.
Dat die identificatie met een kopie van een identiteitsbewijs kan, is een hardnekkige fout, Jan-Hein Strop schreef daar het artikel De kopie van je paspoort is een tijdbom die ontmanteld moet worden, maar het gebeurt nog steeds, ook door overheden.
Biometrie
Biometrie speelt bij identificatie een grote rol, ook bij digitale identificatie, terwijl digitaal makkelijk vervalst kan worden. Bij banken doet zich dit al voor, ABN Amro is al een keer met deepfakes en vervalste identiteitsbewijzen opgelicht (uitspraak rechtbank Amsterdam) en lees dit bericht. (Onbegrijpelijk dat dit bij banken met al hun beveiligingsmaatregelen kan gebeuren.)
Intussen willen gemeenten heel graag biometrisch identificeren en gaat het kabinet een wetsvoorstel voorbereiden, aldus security.nl. De gemeente Enschede heeft het al zonder wettelijke grondslag voorgeschreven (security.nl).
Identificatie en nog veel meer
Advertentiebedrijven en Big Tech
Grote spelers op het gebied van identificatie zijn de advertentiebedrijven Google en Meta. Zij hebben een groot deel van de mensen op aarde al geïdentificeerd en weten nog veel meer over ze.
Ook Big Tech is druk bezig met identificatie en andere persoonsgegevens. Hoewel Apple allerlei privacy-pretenties heeft, doet verzamelt het bedrijf achter de rug van gebruikers om persoonsgegevens, zo blijkt uit het artikel iKnow – What your Mac knows about your family. Daarin wordt beschreven dat macOS vanaf versie 13 een database aanlegt met gegevens over de gebruiker, gebaseerd op diens fotoverzameling, adresboek e.d. Dus bij Microsoft zal het niet veel beter zijn.
Controle door Big Tech van communicatie
Bij identificatie zal het niet blijven. Intussen is een campagne gestart door onder meer Terre des Hommes om alle communicatie van iedere mens op aarde te laten controleren door het geboefte van Big Tech (Nederlandse organisaties starten campagne voor invoering van chatcontrole).
Noten:
[1] De Nederlandse regering bezuinigt op het budget van de Autoriteit Persoonsgegevens, wat duidelijk maakt dat gegevensbescherming hen geen moer interesseert. Lees onder meer het bericht op security.nl en de kritiek van de Consumentenbond:
Privacytoezicht moet steviger, niet zwakker
De Consumentenbond is ook niet te spreken over de voorgenomen bezuinigingen op de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). De toezichthouder krijgt in 2027 €56,83 miljoen euro. Dat is iets minder dan de €60 miljoen dat het in 2026 te besteden had. Maar vanaf 2028 gaat het mes er echt fors in. Het budget zakt stapsgewijs naar nog geen €49 miljoen per jaar. De AP zelf zegt 100 miljoen nodig te hebben om haar taken goed uit te kunnen voeren.
Molenaar: ‘Onbegrijpelijk dat in een wereld waarin grote techbedrijven doen wat ze willen, de privacy van burgers ongegeneerd schenden voor hun eigen gewin en onze jongeren verslaafd maken, het toezicht hierop minder slagkracht krijgt. Ook de toenemende datalekken en de opkomst van AI vraagt juist om een sterkere toezichthouder, geen zwakkere.’
[2] De Protect Not Surveil coalitie is een samenwerkingsverband van EDRi, AccessNow en Equinox, met diverse supporters, zoals AlgorithmWatch, Statewatch en Amnesty.
Recent schreven ze over het voorstel voor de nieuwe Frontex verordening, met vergaande digitale bevoegdheden voor Frontex, zie onder meer:
A new “Online Monitoring and Response Centre” will also surveil social media platforms to identify “suspicious behaviours or trends” in people’s movements at the EU borders, and before that, in the countries of origin and transit. Aggregated data collected online will be fed into Frontex’s “risk analysis” to guide border forces’ deployment and reaction
Niet alleen de uitingen van migranten op de asociale media zullen dan worden verwerkt. Lees ook:
Very sensitive data such as facial images, age, gender, physical and mental state may be processed to provide “situational awareness in situations posing imminent threat to the integrity of the external borders”. This could mean that individuals can be identified and targeted through cross-checking with OSINT data or AI-based identification tools like facial recognition
De gegevens van mensen kunnen door Frontex ook aan landen buiten de EU worden gestuurd.

