Business Wallet humor: ‘vereenvoudiging’ met IT | ECP symposium

Geplaatst op 20 juli 2026 door Ellen Timmer

Het door ECP Platform voor de InformatieSamenleving op 22 september a.s. georganiseerde symposium over de ‘European Business Wallet’ (het Europese identificatiemiddel en de digitale kaartenbank voor ondernemingen) heeft een grappige titel:

‘De European Business Wallet – Op naar eenvoudigere overheidsdienstverlening aan bedrijven’

Kennelijk weten ze bij het ECP niet dat digitalisering allerlei processen alleen maar ingewikkelder maakt. Dat komt onder meer omdat er veel meer partijen bij betrokken zijn (die integer moeten zijn en goede IT moeten maken) en het voor de gebruiker van de digitale kaartenbak (de wallet) veel lastiger is te overzien wie te vertrouwen is. Bovendien zorgen de nieuwe digitaliseringsmogelijkheden voor steeds meer behoefte aan data (datahonger) en voor grootschalige riskante verspreiding van data.

Haken en ogen aan de Business Wallet
Lees over de haken en ogen van de Business Wallet het artikel over de kritiek van Privacy First op de Business Wallet en de EUDI-wallet (beiden gebaseerd op de Europese eIDAS richtlijn) en de brief die de organisatie aan de Tweede Kamer heeft gestuurd. Privacy First kaart onder meer aan:

  • het ontbreken van toetsing van integriteit en het ontbreken van tegenstrijdig belang bij de private actoren in het eIDAS systeem;

en de volgende risico’s:

  • permanente surveillance;
  • overvragen van identificatie en gegevens uit de digitale kaartenbak (EUDI-wallet, Business Wallet);
  • extra verspreiding van vertrouwelijke gegevens;
  • autonomieverlies door afhankelijkheid van niet-Europese grote aanbieders;
  • uitsluiting van mensen met beperkte digitale vaardigheden;
  • niet adequate governance, feedbackmogelijkheden en rechtsbescherming in het eIDAS-systeem.

Op deze vragen en kritiek heb ik nog geen antwoord gezien.

 

NB Het ECP symposium is onderdeel van het project vertrouwensdiensten.

Geplaatst in Bankrekening krijgen en behouden, Europa, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , , , , , , , , , | Plaats een reactie

De G-rekening gaat op de schop

Geplaatst op 19 juli 2026 door Ellen Timmer

Onlangs is een rapport uitgebracht over het fenomeen ‘g-rekening’ [*], de speciale bankrekening die in het systeem van de ‘wet ketenaansprakelijkheid’ een rol speelt. Het doel van het systeem is te waarborgen dat bepaalde aangewezen ondernemers hun fiscale verplichtingen in verband met het personeel nakomen.
De G-rekening gaat ook een rol spelen in de uitzendsector, wat betekent dat het systeem moet worden aangepast. In de samenvatting staat onder meer:

Alle toegelaten uitzendondernemingen worden op grond van de regels bij of krachtens de Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten te zijner tijd verplicht om een g-rekening te houden. (…)
Het aantal g-rekeningen zal naar verwachting stijgen tussen de 1.000 en 5.100. De verwerking van deze stijging zal mogelijk piekbelastingen veroorzaken voor alle bij de g-rekening betrokken partijen (Belastingdienst, banken, toegelaten uitzendondernemingen, overige ondernemers, de inspectie-instellingen en de toelatende instantie van het nieuwe toelatingsstelsel). Om deze piekbelasting goed op te vangen zullen in de invoeringsperiode extra maatregelen worden getroffen.

De g-rekening wordt alleen door twaalf Nederlandse banken aangeboden, wat voor buitenlandse uitzendondernemingen een probleem zal vormen. Het plan is om hen een alternatief te bieden.

 

Noot:

[*] Rapport Verkenning verplichte grekening voor toegelaten uitzendondernemingen.

Geplaatst in Belastingrecht, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft | Tags: , | Plaats een reactie

‘Een AI-voorspelling is nooit een feit. Het is een versluierd bevel’

Geplaatst op 18 juli 2026 door Ellen Timmer

Dat is de mooie titel van het artikel van Wouter van Noort in het NRC over het boek van Carissa Véliz, Mexicaans-Spaanse filosoof die het boek Prophecy publiceerde. Het boek gaat over de grote rol van kansberekening die krijgt in de maatschappij als gevolg van de inzet van kunstmatige intelligentie (AI).

Blijkens het artikel vergelijkt Véliz het digitale voorspellen met astrologie:

Dat is onrechtvaardig, werkt autoritaire krachten in de hand en is ronduit gevaarlijk voor de stabiliteit van maatschappelijke en economische systemen, waarschuwt Véliz in haar filosofisch en historisch ingestoken boek. Daarin vergelijkt ze de opkomst van AI-voorspellingen met wat astrologen en profeten al eeuwen tevergeefs proberen: de onvoorspelbare toekomst tóch voorspellen. (…)

Ze houdt zich professioneel met predictive policing en aanverwante onderwerpen bezig:

Véliz onderzoekt aan de universiteit van Oxford de toepassing van AI in allerlei voorspellende modellen over menselijk gedrag, zoals verzekeraars die de techniek gebruiken om risicoprofielen te maken voor fraudeurs, banken die ze gebruiken voor het vaststellen van kredietscores die mede bepalen of iemand een lening krijgt, overheden die met AI mensen indelen in profielen en cohorten. (…)

Het gevaar begint volgens haar waar voorspellingen over mensen veranderen in onzichtbare systemen die niet alleen raden wie iemand zal worden, maar alvast bepalen wie iemand mag zijn.

Interessant artikel. Jammer dat de Nederlandse en Europese beleidsmakers vrolijk achter de AI-marketingverhalen aanlopen.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , , , , | Plaats een reactie

Waag Futurelab: ‘Europese digitale ID-wallets cadeau voor Apple en Google’

Geplaatst op 17 juli 2026 door Ellen Timmer

Waag Futurelab laat in het artikel Europese digitale ID-wallets zijn een cadeau aan Apple en Google weten dat het ongewenst is als het Europese identificatiemiddel (‘portemonnee’ of ‘wallet’) [*] alleen met apparaten en software van Amerikaanse internetgiganten functioneert. Uit de introductie:

deze portemonnees zijn afhankelijk van beveiligingsdiensten van Google en Apple. Deze staan bekend als de Google Play Integrity API en Apple’s Managed Device Attestation (…)

door deze afhankelijkheden in onze digitale infrastructuur te stoppen, maakt Europa haar samenleving afhankelijk van particuliere bedrijven en dient zij hun bedrijfsbelang

In de Engelstalige versie van het artikel, die uitvoeriger is, worden meer details gegeven. Dit sluit aan bij de vragen en kritiek die Privacy First had inzake het identificatiemiddel.

Het is zorgelijk dat digitale autonomie een te kleine rol speelt bij het identificatiemiddel.

 

[*] Ook aangeduid als ‘EUDI-wallet’, of ‘EDI-wallet’, of “Europese Digitale Identiteit”.

Geplaatst in Bankrekening krijgen en behouden, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , , , | Plaats een reactie

College voor de Rechten van de Mens: Bank discrimineert man met dementie door weigering spaarrekening

Geplaatst op 16 juli 2026 door Ellen Timmer

Het College voor de Rechten van de Mens maakte bekend dat de digitale bunq ten onrechte heeft gediscrimineerd door een man met dementie die onder bewind staat te weigeren voor een spaarrekening.

Uit de bekendmaking:

De digitale bank bunq heeft indirect gediscrimineerd door een man met dementie die onder bewind staat te weigeren voor een spaarrekening. Dat oordeelt het College voor de Rechten van de Mens na een klacht van diens zoon, die als bewindvoerder optreedt. De bank wees het verzoek af omdat zij geen rekeningen aanbiedt aan personen die onder bewind staan.

Volgens de zoon leidt dit beleid tot indirecte discriminatie op grond van handicap of chronische ziekte. De bank sluit zonder goede reden mensen die onder bewind staan volledig uit, terwijl minderjarige klanten met een wettelijke vertegenwoordiger wél een rekening kunnen openen.

De bank bestrijdt dat sprake is van discriminatie en stelt dat het beleid – als er al sprake is van onderscheid gerechtvaardigd is vanwege verhoogd frauderisico, (systeem)technische en financiële bezwaren.

College: indirect onderscheid
Het College volgt dat standpunt niet. (…)

Geplaatst in Bankrekening krijgen en behouden, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten | Tags: , , | Plaats een reactie

De AMLA heeft weer nieuwe consultaties over de EU uitgestort | witwasbestrijding

Geplaatst op 15 juli 2026 door Ellen Timmer

De nieuwe Europese antiwitwasautoriteit, de Authority for Countering Money Laundering and Financing of Terrorism (AMLA), heeft nieuwe consultaties over door hen opgestelde nadere regelgeving uitgeschreven. Dat draagt bij aan onoverzichtelijkheid en aan de eindeloze versnippering die de nieuwe witwasbestrijdingsregelgeving kenmerkt en die het zelfs voor de grootbanken met hun grote juridische afdelingen en compliance afdelingen moeilijk maakt om te overzien wat er aan de hand is [1]. Het dubbele werk dat kenmerkend is voor de witwasbestrijding zal verder toenemen.

De meest recent bekend gemaakte consultaties hebben betrekking op

  • de internationale uitwisseling van gegevens tussen de FIU’s [2] (in Nederland is FIU onderdeel van de politie),
  • de beoordeling van het risicoprofiel van witwasbestrijdingsplichtigen van buiten de financiële sector, zoals boekhouders en notarissen [3] en
  • het sjabloon voor het melden van misdaadvermoedens [4].

Deze consultaties zijn vooral voor witwasbestrijdingsplichtigen van belang, al kunnen er indirect gevolgen zijn voor iedere burger van de EU.

Aanval op de ‘niet-financiële sector’
Interessant is dat met de nieuwe Europese antiwitwasregels de aanval op de niet-financiële sector (‘non-financial sector’) wordt geopend. Dat zijn hoofdzakelijk mkb-ondernemingen die weinig begrijpen van de nieuwe regels en straks net als de banken in de paniekstand gaan vanwege de vrees voor boetes en andere draconische sancties.

De compliance industrie wrijft zich in de handen
Of de maatschappij gebaat is met de nieuwe Europese regels is de vraag. Maar in ieder geval is de compliance industrie (inclusief IT-leveranciers op het gebied van de criminaliteitsbestrijding) blij. Zij kunnen klanten winnen door hen bang te maken voor de sancties bij niet-naleving van de antiwitwasregels.

 

 

Noten:

[1] Er zal veel werk moeten worden verzet om de regels te doorzien, er kritiek op te leveren en (te zijner tijd) om ze na te leven (wat veel geld kost!), terwijl het effect op de misdaadbestrijding onbekend is.
[2] Consultation on the draft RTS on cross-border information exchange between Financial Intelligence Units, sluiting op 6 oktober a.s.
[3] Consultation on the draft RTS on the assessment of the inherent and residual risk profile of obliged entities in the non-financial sector, sluiting op 27 september a.s.
[4] Consultation on the draft ITS on the format for reporting suspicions and providing transaction records, sluiting op 20 september a.s.

Geplaatst in Bankrekening krijgen en behouden, Dienstverlening - juridisch financieel [advocaten, accountants, belastingadviseurs e.d.], Europa, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , , , , , , , , , | Plaats een reactie

Unmasking the chilling effects of the digital surveillance ecosystem: the erosion of assembly and association rights | OHCHR

Geplaatst op 14 juli 2026 door Ellen Timmer

A thematic report was announced [1] by the UN Human Rights Office of the High Commissioner (OHCHR) on the threats to the rights to freedom of peaceful assembly and of association caused by digital surveillance. The report was made by a special rapporteur [2].

It highlights the risks that digitalisation poses to people and society.

 

Notes:

[1] Unmasking the chilling effects of the digital surveillance ecosystem: the erosion of assembly and association rights (A/HRC/62/45), 21 April 2026. The English version of the report is here. There are versions in other languages.
[2] The Special Rapporteur on the rights to freedom of peaceful assembly and of association, appointed by the Human Rights Council of the UN.

Geplaatst in English - posts in English on this blog, Europa, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce, Not-for-profit | Tags: , , , , , | Plaats een reactie

De opsporing leest naar hartenlust Whatsapp berichten

Geplaatst op 13 juli 2026 door Ellen Timmer

Uit de hoek van de opsporing (onder meer Europol) is men al een hele tijd bezig om gedaan te krijgen dat men toegang krijgt tot geëncrypte communicatie, zoals communicatie met Whatsapp en Signal. Dit onderwerp wordt ook wel als het ‘going dark’ thema aangeduid, een Europese werkgroep is bezig om te kijken hoe die toegang verkregen kan worden.

Veiligheid burger speelt geen rol
De vraag hoe een burger vertrouwelijk moet communiceren, zonder te worden afgeluisterd door criminelen, advertentiebedrijven (Google, Meta c.s. [1]) en andere ongure types, wordt nooit door de opsporingsmensen beantwoord.

AMLC analyseert e-mail en chatberichten
In dat licht is het bijzonder dat het kenniscentrum bij de FIOD op het gebied van witwasbestrijding en aanverwant, het AMLC [2], vrolijk in het artikel De AMLC Browser in de opsporing vertelt dat men met behulp van kunstmatige intelligentie e-mail en chatberichten binnen netwerken analyseert.

De tooling van de AMLC Suite biedt de mogelijkheid om opsporingsbronnen, zoals e-mails of chatgesprekken uit in beslag genomen gegevensdragers, in te laden en beschikbaar te maken voor verder onderzoek. Daarbij biedt de AMLC Suite uitgebreidere analysemogelijkheden dan andere veelgebruikte forensische tools én blijft de data binnen de afgeschermde omgeving van het onderzoek.

Deze analyses worden onder meer ingezet om BPM-fraude aan te pakken, zo blijkt uit het artikel. Dat zal niet altijd de zware georganiseerde misdaad zijn, het lijkt me veel belangrijker om daar actief mee bezig zijn.

Het lijkt er op dat als de opsporing computers, tablets en smartphones in beslag neemt, het niet moeilijk is om de chatberichten leesbaar te maken. Dus ik begrijp niet waarom men zich in Europa zo druk maakt over geëncrypte communicatie.

 

Noten:

[1] Uiteraard is het op zijn minst nodig om daar geen accounts te hebben en ook andere maatregelen te nemen, die overigens maar deels werken. Het beveiligen tegen advertentiebedrijven is buitengewoon moeilijk.

[2] Anti Money Laundering Centre.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce, Strafrecht | Tags: , , , , , | Plaats een reactie

Kritiek Ybo Buruma op het antiwitwassysteem

Geplaatst op 12 juli 2026 door Ellen Timmer

Hij is een expert op het gebied van het strafrecht en weet veel van de strafrechtpraktijk: Ybo Buruma, voormalig raadsheer HR en oud-hoogleraar strafrecht. Daarom is zijn kritiek op de privatisering van de misdaadbestrijding naar onder meer banken (‘witwasbestrijding’ en bestrijding terrorismefinanciering) opmerkelijk.

In het interview met het tijdschrift Mr. over de podcast Goliath waar hij aan meewerkt, wordt hem gevraagd welke zaken op hem indruk hebben gemaakt.

Welke zaak in Goliath heeft het meeste indruk op u gemaakt?
“Ik noem er twee. De eerste is een zaak over discriminatie door een bank. Vanwege een Arabische naam werd overgegaan tot ongerechtvaardigde blokkering van betalingen. Dat is een pervers effect van de bijzonder kwalijke – ook door de Nederlandse Juristenvereniging tijdens het jaarcongres afgelopen week besproken – antiwitwasregelgeving.”

Intussen gaan de ministeries van Veiligheid en Financiën vrolijk door met deze ‘kwalijke’ regelgeving en doen of er niets aan de hand is. Alleen maar ‘doorgeschoten’ en de banken hebben het fout gedaan.

 

NB Het congres van de Nederlandse Juristenvereniging heb ik hier aangekondigd. De witwasbestrijding werd besproken naar aanleiding van het preadvies van Doorenbos.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten | Tags: , , | Plaats een reactie

Datagedreven marketing door goede doelen krijgt kritiek

Geplaatst op 11 juli 2026 door Ellen Timmer

In het FD verscheen het artikel Slimme fondsenwerving of privacyschending? De onzichtbare technologie achter donaties door Jeroen Piersma.
Uit het artikel blijkt dat er goede doelen zijn die aan de hand van informatie van datahandelaren gedetailleerde profielen van Nederlandse huishoudens (laten) maken. Uit de introductie:

  • Goededoelenorganisaties werken met data-analyse om donateurs zo gericht mogelijk te benaderen.
  • Databrokers leveren een gedetailleerd beeld van samenstelling en leefstijl van huishoudens.
  • Volgens privacyadvocaten opereren de goede doelen in het grensgebied van wat de AVG toestaat.

Goededoelenorganisaties doen hetzelfde als commerciële bedrijven: datatechnologie inzetten om hun donateurs zo gericht mogelijk te benaderen. De ‘return on investment’ kan zomaar procentpunten omhoog.

Hoogst opmerkelijk is dat een goed doel, de internationale organisatie Save the Children, die heeft geïnvesteerd in een digitaal marketingbedrijf, dat goede doelen (ook Save the Children) bijstaat bij de fondsenwerving door middel van donateursprofilering [*]. Ook Nederlandse goede doelen zijn bezig met profilering, maar maken niet aan hun donateurs duidelijk dat zij dat doen.
In het artikel wordt Jordan van Bergen van de stichting Donateursbelangen geciteerd, die kritisch is over deze profileringspraktijken.

Het is tijd voor normering van de marketing praktijken van goede doelen
Van Bergen publiceerde in het FD de opinie De donateur als dataset: hoe algoritmes het vertrouwen schaden, dat ook op de site van Donateursbelangen is te vinden.
Daarin is Van Bergen kritisch over het door Save the Children investeren in het marketingbedrijf Dataro dat burgers profileert:

Een goed doel dat investeert in het technologiebedrijf dat zijn eigen donateurs analyseert, is tegelijk opdrachtgever, gebruiker én aandeelhouder. Daarmee komen verschillende logica’s in één organisatie samen: de maatschappelijke logica van hulpverlening en de financiële logica van rendement. Dat schept een perverse prikkel. Het succes van de missie, hulp aan kinderen, raakt onvermijdelijk verweven met het rendement op de investering. Wie de schaduwkanten van voorspellende AI in de fondsenwerving serieus wil onderzoeken, kijkt daarmee niet alleen naar een externe leverancier, maar ook naar de eigen aandelenportefeuille.

Hij schrijft ook:

Geen enkele dankpagina vermeldt: ‘Bedankt voor uw tientje. We gebruiken uw gegevens om u te profileren met software van een bedrijf waarin we zelf ook aandelen bezitten, om te voorspellen wanneer u overlijdt en wat u zult nalaten.‘ Ook privacyverklaringen blijven vaag over hoe voorspellende segmentatie werkt. Daardoor weet de gever niet dat hij of zij wordt beoordeeld op ‘nalatenschapsbereidheid’.

In het artikel pleit hij voor heldere normering van deze profileringspraktijken, via de Commissie Normstelling van het CBF, die een systeem van erkenning van goede doelen heeft. Hij besluit met:

Innovatie in de fondsenwerving is geen luxe, maar noodzaak. Particuliere giften lopen al jaren terug en de donateur vergrijst. Tegelijk neemt de druk toe om efficiënter en gerichter te werven. Maar zodra die innovatie de relatie met de gever beschadigt, slaat het rendement om in verlies, hoe geavanceerd het algoritme ook is. Uiteindelijk draait het om vertrouwen, niet om optimalisatie. De gever is geen bezit en geen databron. Het is tijd dat de goededoelensector zijn donateurs weer behandelt als mensen, niet als datasets.

 

Noot:
[*] Lees dit Australische artikel: I’m a data scientist. Even I was surprised about how charities are using AI to ‘predict’ how Australians will act, december 2025.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , , , , , | Plaats een reactie