Meijers Committee comment on EU–US negotiations on border security partnership

Geplaatst op 29 mei 2026 door Ellen Timmer

The Meijers Committee announced their comment on EU–US negotiations for an enhanced border security partnership on the exchange of personal data for border procedures and visa applications:

This Meijers Committee’s comment discusses the ongoing EU–US negotiations for a new Framework Agreement on data exchange in the context of border procedures and visa applications. The document outlines key concerns regarding data protection standards, non-discrimination, and access to justice, and provides recommendations for ensuring compliance with EU law.

This comment is relevant to Europeans travelling to the US.

The abstract:

The Meijers Committee is concerned that the EU–US negotiations on a new data‑exchange Framework Agreement pose major risks to the fundamental rights of data protection, non-discrimination and access to justice. The Meijers Committee emphasizes that the agreement could enable unprecedented large‑scale transfers of sensitive personal data (including biometrics) for border and visa procedures without an impact assessment, both from third-country nationals as from EU citizens with double nationality. The Meijers Committee underlines that purpose limitation, data retention limits, data‑subject rights, and safeguards against automated decision‑making must be sufficiently guaranteed. Currently US oversight bodies are facing challenges to their independence. The Meijers Committee is also concerned about discriminatory effects of such transfer agreement. Personal data belonging to third‑country nationals and EU nationals with dual nationality would be shared more extensively than that of EU citizens with a single nationality, without the “very weighty reasons” that European human‑rights law requires to justify such differential treatment. The Meijers Committee notes possible gaps in the US legal system concerning the right to have access to justice, considering the limited scope of the current US Judicial Redress Act. Consequently, the Meijers Committee calls for a full data protection and human rights impact assessment before any agreement with the US is adopted.

Geplaatst in English - posts in English on this blog, Europa, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , | Plaats een reactie

ECB opinie over Nederlandse wetsvoorstel over contante betaling

Geplaatst op 29 mei 2026 door Ellen Timmer

De Europese Centrale Bank (ECB) heeft een opinie uitgebracht over het voorstel voor de Wet chartaal betalingsverkeer. De opinie is beschikbaar in het Nederlands en het Engels. De ECB schrijft onder meer (zonder noten):

2.3 De ECB acht het van belang dat alle lidstaten passende maatregelen nemen om te verzekeren dat kredietinstellingen en bijkantoren die op hun grondgebied actief zijn, adequate toegang tot chartale dienstverlening verschaffen om het voortgezette gebruik van contant geld te vergemakkelijken. Voldoende en effectieve toegang tot contant geld is nodig voor het behoud van de hoedanigheid van wettig betaalmiddel van contant geld. Indien burgers niet gemakkelijk toegang hebben tot contant geld, kunnen zij het niet als betaalmiddel gebruiken. Ondanks de groei van de digitale economie in de Unie en het toenemende gebruik van elektronische betaalmethoden in Nederland blijft contant geld een belangrijke rol spelen in de samenleving. Contant geld is een gevestigd en veilig betaalmiddel dat voorziet in de onmiddellijke afwikkeling van schulden en rechtstreekse controle over de uitgaven van de betaler. Het is momenteel het enige betaalinstrument dat burgers in staat stelt een transactie onmiddellijk in centralebankgeld af te wikkelen en tegelijkertijd de privacy te waarborgen. Bovendien waarborgen contante betalingen de keuzevrijheid van de burgers en vergemakkelijken zij tegelijkertijd de inclusie van de gehele bevolking in de economie door haar in staat te stellen alle soorten financiële transacties in contanten af te wikkelen. Met name in lidstaten waar het gebruik van contant geld afneemt, zoals Nederland, acht de ECB het belangrijk ervoor te zorgen dat contanten beschikbaar en toegankelijk blijven voor alle burgers en kleine ondernemingen en dat waar nodig bijstand wordt geboden om het gebruik van de chartale infrastructuur te vergemakkelijken.

 

De ECB heeft kritiek op de beschikbaarheidsnorm van vijf kilometer en benadrukt het belang van “betalingsloketten in bijkantoren van kredietinstellingen” (maar helaas hebben de meeste Nederlandse kredietinstellingen geen filialen meer). Er worden diverse aanbevelingen gedaan, die ook het ter beschikking stellen van 100 en 200 euro biljetten omvat.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Grondrechten | Tags: , , , , | Plaats een reactie

Commissariaat voor de Media | Nederland moet én kan vuist maken tegen antidemocratische aanbevelingsalgoritmes

Geplaatst op 28 mei 2026 door Ellen Timmer

Het Commissariaat voor de Media maakte op 18 mei bekend dat Nederland een vuist  moet én kan maken tegen antidemocratische aanbevelingsalgoritmes in het bericht Nieuw rapport Commissariaat: ‘Naar democratisch gezonde feeds’. De samenvatting staat hier (pdf).

Het Commissariaat meldt dat het maatregelen neemt om antidemocratische aanbevelingsalgoritmes tegen te gaan.

 

Illustratie uit de samenvatting

Geplaatst in ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , | Plaats een reactie

Digitale diefstal is het verdienmodel van techgiganten | Amnesty: “Datastromen voor generatieve AI schenden massaal onze privacy”

Geplaatst op 28 mei 2026 door Ellen Timmer

Amnesty International maakte vandaag de uitkomsten van hun onderzoek naar GenAI bekend in het bericht Datastromen voor generatieve AI schenden massaal onze privacy:

In het rapport Unlawful by Design: Exposing the Human Rights Costs of Generative AI documenteert Amnesty International ernstige risico’s bij het grootschalig ‘scrapen’ (automatisch gegevens van internet halen) en verwerken van data.

Ook de Aithos Research Foundation uit Amsterdam wijst naar op lees Aithos LARA: Leading AI models are consistently breaking the law.

Desondanks wil de EU de regels voor Artificial Intelligence versoepelen om te voorkomen dat we ‘achter raken’. Wil de EU burgers niet beschermen tegen digitaliseringsrisico’s?

Enkele recente berichten van Privacy International:
* Collateral Damage: Grok AI and the Human Cost of Generative AI
* Dangerous data: “S police have access to a wide range of databases that they can use to look up and misuse information about people. This can result in humiliating and bad decisions, sometimes causing long-term damage to people’s lives. In-depth research by Rights & Security International and PI reveals the impact of this, arguing for more effective limits on what kinds of personal information police in the US – and everywhere – can view, when and why.”

Geplaatst in Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , , , , , | Plaats een reactie

Amerikaanse sancties voor mensenrechtenverdedigers

Geplaatst op 27 mei 2026 door Ellen Timmer

Netzpolitik schrijft dat de VS aan twee medewerksters van de organisatie HateAid die opkomen voor de mensenrechten een inreisverbod heeft opgelegd. Deze organisatie komt op voor mensen die benadeeld worden door grote Amerikaanse platforms en roept op tot handhaving van de Digital Services Act.
Het vervolg voor de medewerksters kan zijn dat zij worden geplaatst op de Amerikaanse sanctielijst, zodat banken geen diensten meer mogen verlenen, Microsoft de e-mail correspondentie blokkeert, enzovoorts (zoals ook bij mensen van het Internationaal Strafhof is gebeurd). Sanctielijsten zijn niet bedoeld om politieke tegenstanders uit te schakelen, maar worden daar wel voor gebruikt.

Geplaatst in Grondrechten, Sanctieregels | Tags: , | Plaats een reactie

Notarissen in verzet tegen onterechte beschuldigingen van de opsporing | antiwitwasfabeltjes

Geplaatst op 27 mei 2026 door Ellen Timmer

Over de antiwitwasfabeltjes inzake juristen verscheen in Mr. het artikel KNB: ‘Notaris wordt te vaak neergezet als facilitator van criminaliteit’ naar aanleiding van het bericht van de KNB: Onderzoek naar risico’s poortwachtersrol notaris.

Het is treurig om te zien hoe op basis van vooroordelen en incidenten onjuiste beweringen worden verspreid over complete beroepsgroepen. Nog erger is het dat het nodig is om een onderzoeksrapport te laten maken, om onjuiste beweringen te kunnen tegenspreken.

Over het facilitator-denken van de opsporing schreef ik al eerder, onder meer dit. De opsporingsmensen met onjuiste beweringen over notarissen (en zonder enige kennis van de rol die een notaris speelt) ben ik ook in levenden lijve tegen gekomen.

Geplaatst in Dienstverlening - juridisch financieel [advocaten, accountants, belastingadviseurs e.d.], Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten | Tags: , , , , , | Plaats een reactie

Het was weer eens tijd voor trustkantoren | antwoord op kamervragen en het ontbrekende WODC-rapport

Geplaatst op 26 mei 2026 door Ellen Timmer

Dankzij het FD die schreef over het fenomeen trustkantoren (dat beroepsmatige bestuurders van rechtspersonen [*] zijn) werden er Tweede Kamer vragen gesteld, met in de beantwoording door de minister veel herhalingen van wat al bekend zou moeten zijn.

Er is in de beantwoording veel aandacht voor ‘illegale trustkantoren’, wat opmerkelijk is aangezien uit een onderzoek van het WODC (rapport) naar voren kwam dat er geen illegale trustkantoren gevonden konden worden, zo valt in het verslag van project 1, Illegale trustdienstverleners te lezen:

DNB heeft onderzoek gedaan naar een aantal zaken van mogelijke illegale trustdienstverlening. In een klein deel van die gevallen zijn waarschuwingsbrieven afgegeven. DNB zag geen aanleiding om boetes op te leggen. (…)

De doelstellingen van het project zijn slechts in beperkte mate bereikt. In een beperkt aantal zaken was sprake van illegale trustdienstverlening. Die overtredingen zijn met een waarschuwingsbrief afgedaan. Er bestond onvoldoende aanleiding om hierover media-aandacht te genereren. De hoofdoelstelling is daarmee niet bereikt. (…)

Dit project berustte op de aanname dat bepaalde partijen illegale trustdiensten verleenden. Op basis van informatie die voorafgaand aan dit project beschikbaar was, was dit een logische veronderstelling. Met de kennis achteraf is het makkelijk om te concluderen dat deze aanname aan het begin van het project niet plausibel was. Wellicht had dat eerder onderkend kunnen worden.

Wellicht dat het FD en de ambtenaar die de antwoorden van de minister heeft voorbereid, dit rapport hebben gemist.

Het probleem bij de vergunningplicht van ‘trustkantoren’ is dat zij nauwelijks zijn te onderscheiden van gewone bestuurders van rechtspersonen. Desondanks bestaat de vergunningplicht nog steeds.

 

[*] Er zijn ook andere trustdiensten, maar die komen weinig voor.

 

Dit artikel verscheen eerder op de site van Compliance Platform Trustkantoren.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Trustkantoren | Tags: | Plaats een reactie

Consultation Commission on the classification of high-risk artificial intelligence systems

Geplaatst op 26 mei 2026 door Ellen Timmer

The Commission announced a consultation on draft guidelines for the classification of high-risk artificial intelligence system that runs until 23 June:

Geplaatst in English - posts in English on this blog, Europa, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , | Plaats een reactie

Europees hof ondersteunt transparantie illusies Europese wetgever in uitspraak over toegang tot ubo-register

Geplaatst op 25 mei 2026 door Ellen Timmer

In de op 21 mei jl. door het Europese hof gewezen uitspraak in de Italiaanse Across Fiduciaria zaak [1] komt onder meer de toegang tot de gegevens van uiteindelijk begunstigden (ubo’s) van entiteiten aan de orde [2]. Die toegang is gebaseerd op de huidige misdaadbestrijdingsrichtlijn.

Opmerkelijk is dat het hof meent dat transparantie ten goede komt aan de misdaadbestrijding (voorkoming van witwassen en terrorismefinanciering) en dat iedereen met een ‘legitiem belang’ toegang tot ubo-gegevens zou mogen krijgen.

Daar zullen criminelen en andere ongure types blij mee zijn, want dat biedt ook hen de mogelijkheid om aan ubo-gegevens te komen.

In de uitspraak wordt opgemerkt dat de toegang op grond van legitiem belang niet in strijd is met artikelen 7 en 8 van het Europese Handvest, zie overwegingen 75 en verder [3]. Het algemeen belang rechtvaardigt de inbreuk op de privacy, maar er moeten wel waarborgen zijn [4]. Het hof veronderstelt dat transparantie nuttig is [5] en herhaalt dat de pers, maatschappelijke organisaties en degenen die een transactie willen aangaan een legitiem belang hebben [6], maar zwijgt over mogelijkheden die criminelen c.s. daardoor wordt geboden.

De uitspraak is relevant voor het antiwitwaspakket dat volgend jaar in werking treedt en waarin de tekst over de toegang tot het ubo-register grotendeels overeenkomst met de tekst van de huidige richtlijn.

 

Noten:

[1] Arrest van 21 mei 2026, Nederlandstalige versie site hof in de gevoegde zaken C‑684/24 en C‑685/24, ECLI:EU:C:2026:410.
[2] De uitspraak handelt ook over de vraag wanneer sprake is van een trust of trustachtige. Bij trusts en trustachtigen is het aantal mensen dat als ubo wordt gekwalificeerd veel groter dan bij andere entiteiten. Het zal me benieuwen of het gebruik van de trust (sowieso al een exotische rechtsvorm) in de EU inmiddels is afgenomen.
[3] De conclusie staat in overwegingen 93 en 95.
[4] Aldus overwegingen 103 en verder.
[5] Zie onder meer overweging 105.
[6] Aldus overwegingen 115, 116.

Geplaatst in Europa, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce, Ubo-register | Tags: , , , , , | Plaats een reactie

Single Passport risico’s

Geplaatst op 24 mei 2026 door Ellen Timmer

Het door de EU voorgestane systeem van ‘Single Passporting’, bij vergunningplicht hoeft maar in één EU-lidstaat een vergunning te worden aangevraagd, levert risico’s op, zo komt tijdens de schriftelijke behandeling van het Europese voorstel inzake de Verordening betreffende digitale netwerken (Digital Networks Act, ‘DNA’) naar voren. Meerdere fracties stellen hier vragen over:

17 Bovendien vragen de leden van de GroenLinks-PvdA-fractie om een reactie op het risico dat de Single Passport Procedure ertoe leidt dat internationale leveranciers zich vestigen in het land met de laagste kwaliteit van toezicht.

Antwoord
Het kabinet signaleert in het BNC-fiche het risico dat de Single Passport Procedure onbedoeld de deur zou kunnen openen naar een situatie waarbij internationale spelers zich vestigen in een land met de laagste kwaliteit van toezicht (forum-shopping). Het kabinet zal dit om deze reden tijdens de onderhandelingen onder de aandacht brengen. Hierbij kan worden gedacht aan een kader, waarbinnen invulling voor het dagelijkse en operationele toezicht door de nationale toezichthouder mogelijk is, ongeacht in welk land het bedrijf gevestigd is.

(…)

35 Tot slot vragen de leden van de CDA-fractie hoe het kabinet aankijkt tegen de Single Passport Procedure. Deze leden vragen welke waarborgen nodig zijn om te voorkomen dat bedrijven gaan shoppen tussen lidstaten met het soepelste toezicht, en hoe wordt geborgd dat effectief toezicht en een gelijk speelveld behouden blijven. 

Antwoord
Het kabinet signaleert in het BNC-fiche het risico dat de Single Passport Procedure onbedoeld de deur zou kunnen openen naar een situatie waarbij internationale spelers zich vestigen in een land met de laagste kwaliteit van toezicht (‘forum-shopping’). Het kabinet zal om deze reden dit tijdens de onderhandelingen onder de aandacht brengen. Hierbij kan worden gedacht aan een kader, waarbinnen invulling voor het dagelijkse en operationele toezicht door de nationale toezichthouder mogelijk is, ongeacht in welk land het bedrijf gevestigd is.

(…)

39 Zij hebben verder vragen over de introductie van het zogeheten “Single Passport”. Kan de staatssecretaris toelichten hoe wordt voorkomen dat aanbieders zich vestigen in lidstaten met het minst strenge toezicht (forumshopping)? Welke rol behouden nationale toezichthouders in het toezicht op aanbieders die via een andere lidstaat opereren? Acht de staatssecretaris het toezicht in de huidige vorm voldoende robuust?

Antwoord
Het kabinet signaleert in het BNC-fiche het risico dat de Single Passport Procedure onbedoeld de deur zou kunnen openen naar een situatie waarbij internationale spelers zich vestigen in een land met de laagste kwaliteit van toezicht (‘forum-shopping’). Het dagelijkse en operationele toezicht door de nationale toezichthouder, ongeacht in welk land het bedrijf gevestigd is, heeft hierbij de aandacht van het kabinet.

In de financiële sector levert Single Passporting ook problemen op, zo bleek in 2021 uit een bericht van de Autoriteit Financiële markten: AFM en AMF pleiten voor beter grensoverschrijdend toezicht (mijn artikel).

Geplaatst in Europa, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , | Plaats een reactie