Statewatch | New automated bank screening could create ‘surveillance state’ across EU | Privacy First consultation response

Geplaatst op 8 november 2026 door Ellen Timmer

In the article New automated bank screening could create ‘surveillance state’ across EU, Statewatch paid attention to the consultation response by Privacy First in the consultation held by the new European Authority for Countering Money Laundering and Financing of Terrorism (AMLA).

The introduction:

Draft standards for anti-money laundering monitoring by private companies could turn fundamental rights into a “mere illusion”, according to civil liberties organisation Privacy First. The Dutch organisation is calling for a ban on automated risk profiling – the use of software to analyse customer data or behaviour and generate indicators of possible money-laundering risk. Privacy First made the comments in response to draft guidelines prepared by the EU’s new Authority for Anti-Money Laundering and Countering the Financing of Terrorism (AMLA).
Privacy First said the proposals risk creating a “financial surveillance state” that ignores citizens’ fundamental rights. Amnesty International raised similar concerns in June, warning that automated risk profiling in law enforcement, social security and migration can be discriminatory, opaque and difficult to validate.

Geplaatst in Bankrekening krijgen en behouden, English - posts in English on this blog, Europa, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce, Sanctieregels | Tags: , , , , , , , , , , | Plaats een reactie

Bulk Surveillance, Artificial Intelligence, and the Need for Responses at the EU Level

Geplaatst op 8 november 2026 door Ellen Timmer

Lorena Bachmaier Winter on the eucrim-site published the article Rethinking Procedural Safeguards in the Digital Age. Bulk Surveillance, Artificial Intelligence, and the Need for Responses at the EU Level.

The introduction:

This article examines the impact of digitalisation, mass surveillance, and artificial intelligence (AI) on procedural safeguards in criminal proceedings in the context of the developments in the EU’s Area of Freedoms, Security and Justice. The author argues that contemporary surveillance capacities are changing the way in which prevention, intelligence, and criminal investigation are related to one another. Prior to the commencement of formal proceedings, individuals may be classified as “persons of interest” or “pre-suspects” via bulk data processing, algorithmic risk assessments, and communications interception, usually without the safeguards attached to suspect status. The article begins with an overview of ECtHR case law regarding secret and bulk surveillance, as well as the interception of communications for security purposes. Next, the focus is put on the CJEU ruling in EncroChat and its implications for transnational electronic evidence, access to communications of non-suspects, and the defence’s ability to challenge the lawfulness, authenticity, and integrity of data obtained from encrypted platforms.

The author draws attention to the fact that the analysis of bulk data, coupled with AI capacities, may weaken the requirement of prior suspicion and undermine adversarial guarantees when data gathered outside of criminal proceedings is later used as incriminating evidence. She concludes that European legal systems must rethink procedural safeguards for the digital age, strengthening controls over reasonable suspicion and regulating algorithmic suspicion and mass data analysis. They must also address the role of private technology companies in criminal investigations. This would best be achieved at the EU level, as the bloc continues to develop its Area of Freedom, Security and Justice, always seeking to strike the right balance between fighting crime efficiently and ensuring procedural safeguards.

 

Relevance for AML/CFT
The article is focussed on criminal law, but also applies to anti-money laundering (AML) legislation and legislation against financing of terrorisme (CFT) and international sanctions. The new EU legislation on the matter (the AML Package) contains weak safeguards against errors and the abuse of power and leaves legal protection to the Member States (that in the Netherlands is inadequate).

Geplaatst in English - posts in English on this blog, Europa, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce, Verwijzingsportaal Bankgegevens | Tags: , , , , , , | Plaats een reactie

De Nederlandse Vereniging van Banken denkt dat banken minder discrimineren

Geplaatst op 7 november 2026 door Ellen Timmer

De Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) meldde op 29 oktober dat de door de banken genomen maatregelen zouden werken, zie het artikel ‘Onderzoek: Maatregelen van banken leiden tot minder ervaren discriminatie‘. De banken beroepen zich daarbij op de brief van de minister van Financiën over dat onderwerp.

De NVB verwijst naar een pagina met vragen en antwoorden over discriminatie. Opvallend is dat de NVB schrijft dat niet naar religie of afkomst wordt gekeken, terwijl de Europese antiwitwasregels dat wel voorschrijven. Banken moeten bij iedere klant kijken naar een relatie met een land op de zwarte lijst (door mij ‘schurkenstaten‘ genoemd [*]) en landen aangrenzend aan een dergelijk land. Dat betekent automatisch discriminatie naar afkomst.

Of de discriminatie werkelijk is afgenomen, is de vraag.

 

 

[*] Zie voor een overzicht uit 2025 dit artikel. Op de huidige lijsten (per 19 juni 2026) staan de volgende landen nabij de EU: Afghanistan, Algerije, Irak, Libanon, Monaco, Rusland, Syrië. In het verleden stond Marokko op de lijsten. In de praktijk wordt ook Turkije relevant geacht, vanwege de nabijheid tot schurkenstaten.

Geplaatst in Bankrekening krijgen en behouden, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , , , , , | Plaats een reactie

De route naar digitale autonomie | Hubert

Geplaatst op 6 november 2026 door Ellen Timmer

Leestip van Bert Hubert:

Vanmiddag ben ik bij een discussie over het rapport “De route naar digitale autonomie” van ACM, AFM, AP, DNB en RDI. En ik kan iedereen aanraden deze 14 pagina’s goed te lezen, het is een opzienbarend en helder verhaal. https://www.acm.nl/system/files/documents/de-route-naar-digitale-autonomie.pdf

Geplaatst in ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , , , | Plaats een reactie

Criminal complaint against ING Bank, Rabobank and Loyens & Loeff in JBS money laundering case

Geplaatst op 6 november 2026 door Ellen Timmer

The law firm Prakken d’Oliveira yesterday announced: Criminal complaint against JBS N.V. and notification of possible violation AML-legislation by service providers.

From the announcement:

  • Fourteen legal actions across four European jurisdictions launched today against the world’s largest meat company, JBS, its key banks, asset holders, accountants and lawyers over criminal deforestation of the Amazon in beef supply chains.
  • Criminal complaint lodged against JBS’s parent company in the Netherlands, and JBS Global (UK) Limited referred to the National Crime Agency (NCA) in the UK.
  • Barclays, BlackRock, ING Bank, KPMG, and EY among those referred to financial regulators for alleged breaches of anti-money laundering (AML) laws.

It is a logical consequence of the broad definition of money laundering and the failure of national authorities to tackle large-scale money laundering by major companies. From the announcement:

Under EU law-derived anti-money laundering legislation, cattle raised on criminally deforested land are criminal property. The complaints allege that JBS’s proceeds from the sale of such cattle flow across the world in plain sight and are being used to pay EU-based financiers and enablers, despite anti-money laundering legal frameworks applying in all four European jurisdictions where the complaints have been lodged.

AML rules require financial institutions, lawyers and accountants to conduct ‘enhanced due diligence’ on customers and transactions that carry a high risk of money laundering. Failure to report suspected money laundering to the relevant authorities is an offence, not just by the company, but also by employees who suspect money laundering.

Legal proceedings had previously been initiated against the Dutch company Booking.com, on the grounds of its revenue from illegal settlements in Palestinian territories.

Complaints against service providers with AML/CFT-duties
What is new about this case is that not only is the company being prosecuted for illegal income (JBS), but the service providers involved (banks, accountants, etc.) are also being held accountable for their duty to detect money laundering and report it to the authorities. Prakken d’Oliveiro mentions that legal complaints were filed against “12 of its key financiers, asset holders, lawyers and accountants“, which in the Netherlands include two banks (ING Bank and Rabobank), the Dutch lawfirm Loyens & Loeff and the accountants/auditors of EY and KPMG.

Time for action against digital theft
The biggest money launderers are the companies in the IT sector, which illegally harvest and monetise personal data behind people’s backs and that facilitate criminals. It is high time that Meta and Google and their adtech friends were held to account and that their profits were skimmed off (confiscated) and channelled towards social causes.

Geplaatst in Bankrekening krijgen en behouden, English - posts in English on this blog, Europa, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten | Tags: , , , , , , , , | Plaats een reactie

Procedure tegen spionagebrillen

Geplaatst op 5 november 2026 door Ellen Timmer

Het lijkt er op dat de ergernis bij burgers over de digitale spionage apparaten die op de markt worden gegooid aan het groeien is.
Een teken aan de wand is dat de nonprofit organisatie The Firewall een procedure tegen de ‘slimme’ spionagebril heeft aangekondigd. Uit dit artikel op hun site blijkt dat de procedure wordt gevoerd door The Firewall, Offlimits (lees hun artikel over de procedure) en de Consumentenbond.

Geplaatst in Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , | Plaats een reactie

Hoort de overheid wel thuis op de platforms van grondrechtenschender Meta?

Geplaatst op 4 november 2026 door Ellen Timmer

Uit onderzoek dat eind 2022 bekend werd [*] is gebleken dat het ongewenst is dat de Nederlandse overheid gebruik maakt van het Meta platform Facebook. Toch onderneemt de overheid niets, zo is gebleken uit een brief van 9 oktober jl. aan het parlement.

Een alliantie van nonprofitorganisaties heeft de Nederlandse overheid opgeroepen te stoppen met Facebook. Lees het bericht op de site van The Firewall:

Al jaren is duidelijk dat het gebruik van Facebook voor overheidscommunicatie ernstige privacyrisico’s met zich brengt. Meta weigert deze risico’s te mitigeren, maar niettemin blijft de overheid actief op het platform. In een brief aan de Tweede Kamer maant The Firewall samen met Privacy First, Freedom Internet, PublicSpaces, NJCM, Waag Futurelab, Open State Foundation, Internet Society Nederland, Bits of Freedom, Framer Framed, Coöperatie Gebied Online en vereniging BovenJan de Rijksoverheid te stoppen met de ondermijning van onze democratie.

De brief is hier te vinden.

Het is hoog tijd dat de Nederlandse overheid en andere Europese overheden zich terugtrekken van de platforms die grondrechten van Europese burgers schenden. Ook doen deze overheden er goed aan om veilige alternatieven in Europa te bevorderen. Het slappe optreden van de overheden schaadt mensen, die misleid worden door de criminelen die op grote schaal door de platforms worden gefaciliteerd.

 

 

[*] Zie de brief van de alliantie.

Geplaatst in Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Plaats een reactie

Algemene Rekenkamer meldt gezamenlijk onderzoek Europese rekenkamers naar anti-witwasmaatregelen

Geplaatst op 3 november 2026 door Ellen Timmer

In het bericht van 9 oktober jl. laat de Algemene Rekenkamer weten dat de rekenkamers van Nederland [1], Cyprus, Duitsland en Spanje parallel onderzoek hebben gedaan naar de anti-witwasaanpak in de bankensector en dat de Poolse rekenkamer al eerder onderzoek deed. De uitkomsten zijn gebundeld in het rapport ‘Parallel audit of anti-money laundering measures’ [2].

Kostbare geldverspilling?
Opvallend is dat in alle onderzochte EU-landen informatie over het nut (de effectiviteit) van de kostbare antiwitwasmaatregelen ontbreekt [3]. Het lijkt er op dat de regels (en ook het antiwitwaspakket, het AML Package) zijn ingevoerd op basis van het ‘gevoel’ van de opsporing (de beleidsmakers op het gebied van criminaliteitsbestrijding), zonder kennis van de mogelijkheden van financiële instellingen om misdaad te voorkomen en te detecteren.

Aankondiging Rekenkamer
De Algemene Rekenkamer schrijft in de aankondiging:

Het onderzoek van de Algemene Rekenkamer naar de Nederlandse anti-witwasaanpak Gevolgen groot, opbrengsten onbekend (uit maart 2026) constateerde al dat witwascontroles grote gevolgen hebben voor burgers en bedrijven, dat de kosten voor banken toenemen (€ 1,6 miljard in 2024), maar dat onduidelijk is of de controles ook daadwerkelijk bijdragen aan het voorkomen en opsporen van witwassen. We zagen ook aanwijzingen voor discriminatie. Het ontbreekt op verschillende vlakken aan inzicht bij de betrokken partijen. Zo worden er geen evaluaties uitgevoerd naar de resultaten van het beleid door de verantwoordelijke ministers en toezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB).

Internationale bevindingen

In de rapporten van de andere rekenkamers komt terug dat dit probleem breder leeft: ook in andere landen is beperkte aandacht voor de resultaten van de anti-witwasaanpak in de bankensector, terwijl verschillende toezichthouders wijzen op negatieve gevolgen voor burgers en bedrijven.

Problemen bij toegang tot informatie

Het gezamenlijke rapport wijst daarnaast op problemen bij de toegang tot informatie bij de nationale toezichthouder op anti-witwaswerkzaamheden van banken die sommige rekenkamers hebben ervaren. In Nederland speelde dit niet. De rekenkamers wijzen in dit kader ook op de komst van de Anti-Money Laundering Authority (AMLA). Dit is een nieuwe toezichthouder op Europees niveau. Uit eerder onderzoek blijkt dat zo’n verandering kan leiden tot problemen bij de toegang tot informatie, bijvoorbeeld doordat nationale rekenkamers geen toegang krijgen tot handreikingen van AMLA voor nationale toezichthouders.

 

 

Noten:

[1] Over het rapport van de Algemene Rekenkamer schreef ik al in maart jl.

[2] Rechtstreekse link naar het Engelstalige rapport (pdf).

[3] In de samenvatting van het Engelstalige rapport staat: “None of the national supervisory authorities had made specific efforts (for example, a dedicated project) to assess the effectiveness of AML supervision in combatting money laundering. This also applies to assessing the preventive effect of AML controls implemented by banks.“

Geplaatst in Bankrekening krijgen en behouden, Europa, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce, Sanctieregels | Tags: , , , , , , , , , | Plaats een reactie

How advertising companies shape young Europeans’ worldviews

Geplaatst op 3 november 2026 door Ellen Timmer

Behavioural Insights Team (BIT), a British organisation that is part of a British innovation charity, Nesta, published the article How social media shapes young Europeans’ worldviews on their study Algorithms and democracy. BIT was commissioned by the Finnish innovation fund Sitra to study young people’s experiences with the services by advertising companies (the so called ‘social media’) and the political content they encounter there.

Some of the findings:

  • Right-wing content dominates.
  • Algorithmic unpredictability and a lack of user control.
  • Problematic content that does not violate community guidelines.
  • AI-generated content is an emerging trend.
  • The ongoing deterioration of social media quality.
Geplaatst in English - posts in English on this blog, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , | Plaats een reactie

The UK Supreme court’s judgment in a case on a state hacking the devices of a human rights activist located in the UK

Geplaatst op 2 november 2026 door Ellen Timmer

On EJIL the article by Daisy Peterson, Location, Location, Location: The UK Supreme Court’s Judgment in Shehabi v. Bahrain, was published. She describes the topic of the article as follows:

While the Supreme Court’s clarification of the meaning of Section 5 is in itself significant (…) in this post, I wish to explore the aspects of the decision that may possess broader significance for international law. First, the Judgment addresses how international law may decide the location of State conduct when States increasingly act remotely. Second, the Judgment considers whether international law requires (or, alternatively, permits) a territorial tort exception for remote acts undertaken in the exercise of sovereign authority. 

Geplaatst in Contractenrecht, privaatrecht algemeen, English - posts in English on this blog, Europa, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce, Procesrecht, rechtspraak | Tags: , , | Plaats een reactie