Donateurs en privacy | komt het wetgevende plan uit de VS?

Dit voorjaar hield de Nederlandse overheid een consultatie, waarvan onder meer een voorstel deel uitmaakte, om persoonsgegevens van donateurs openbaar te maken, als de donaties boven bepaalde drempel uit zouden komen.

Lees over het Nederlandse plan het artikel waarin ik de consultatie aankondig en mijn consultatiebijdrage.

Het vreemde idee om donateurs openbaar te maken lijkt uit Amerika te komen. Bij Bloomberg las ik in een artikel van 11 september dat mensenrechtenorganisatie American Civil Liberties Union (ACLU) procedeert tegen de staat New Jersey over een voorschrift voor goede doelen om namen, adressen en werkgevers openbaar te maken van mensen die meer dan $10,000 doneren.

Dit soort maatregelen, die onder het mom van criminaliteitsbestrijding worden genomen, treffen nette burgers die een maatschappelijke bijdrage willen leveren en dat niet aan de grote klok willen hangen. Die openbaarheid levert mensen over aan trollen en criminelen. Er moet eens een einde komen aan de transparantie-naïviteit van de bedenkers van dit soort plannen.

Geplaatst in Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, rechtsstaat e.d., ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

Nieuwsbrief DNB met onder meer SIRA, compliancerapportages, de FATF guidance en de uitkomsten van het onderzoek naar beheersing van fiscale risico’s

Op 11 september jl. heeft DNB een nieuwsbrief voor trustkantoren uitgebracht. Artikelen:

  • Betere SIRA met concrete scenario’s, over de Systematische Integriteitsrisico Analyse (SIRA), een fenomeen waarvan in het financiële toezicht en de criminaliteitsbestrijding veel effect wordt verwacht.
  • Compliancefunctie minder effectief door ontbrekende of onvolledige rapportages, waarover DNB schrijft: “De compliancefunctie dient periodiek te rapporteren aan het bestuur over de (mate van) beheersing van integriteitsrisico’s en het risico op ontoereikende naleving van de wet/interne regels. DNB heeft tijdens onderzoeken geconstateerd dat compliancerapportages ontbreken of voornamelijk cijfermatige informatie bevatten. DNB is van oordeel dat dit afbreuk doet of kan doen aan de effectiviteit van de compliancefunctie“. Wat niet is opgeschreven bestaat niet, is een van de hoofdregels in de naleefkunde.
  • Nieuwe FATF-guidance voor risico’s witwassen en terrorismefinanciering, over de ‘Guidance for a Risk-based Approach Trust and Company Service Providers‘, een van de vele bronnen waarvan DNB verwacht dat trustkantoren er kennis van nemen.
  • Nieuwsbericht Sancties, over de e-mail nieuwsdienst
  • Resultaten onderzoek Fiscale integriteitrisico’s, met een tekst van DNB die vooral procedureel en niet inhoudelijk is. Belasting ontwijken is illegaal, dus daar mogen trustkantoren niet aan meewerken. DNB wenst ook geen ‘belastingontwijking’ maar legt in het artikel geen relatie met DAC6 / MDR, hetgeen is te betreuren. Het rapport waar DNB over spreekt, is niet toegevoegd, zodat een analyse van het rapport en de gevolgde methodiek niet mogelijk is. Het is een goede ontwikkeling dat DNB in het bericht het belang van eigen fiscale expertise erkent en zou nog beter zijn als DNB zou aandringen op het meer laten uitvoeren van onafhankelijke beoordelingen door externe fiscale deskundigen.
  • Methoden om klimaatgerelateerde risico’s te beoordelen is een artikel over de mogelijkheden van banken. Het is mij niet duidelijk welke relevantie dit voor trustkantoren heeft.

 

Dit artikel verscheen eerder op de site van Compliance Platform Trustkantoren.

Geplaatst in Belastingrecht, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Trustkantoren | Tags: , , , , , , | Een reactie plaatsen

Ubo-register draagt niet bij aan de criminaliteitsbestrijding

In het vandaag bij Springer verschenen artikel Transparenzregister belastet Banken ohne großen Nutzen, wordt kritiek geleverd op de antiwitwasregels zoals onder meer voor banken gelden. Dat wordt volgens het artikel onder meer veroorzaakt doordat de regels per EU-land uiteenlopen. Over het ubo-register wordt opgemerkt dat de openbaarheid van het register mogelijk in strijd is met de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG):

Datenschutzrechtlich ist somit kontrovers diskutierbar, inwieweit die Öffnung des Registers für die Öffentlichkeit angemessen ist.

In de huidige vorm is het ubo-register volgens het artikel geen efficient en modern middel voor verzamelen van gegevens en doorgeven daarvan. De diversiteit van de gegevens zal het koppelen van de registers in de verschillende EU-staten onmogelijk maken. De inhoud van het ubo-register heeft geen meerwaarde voor degenen die er gebruik van maken (zoals overheidsinstanties en ondernemingen die moeten bijdragen aan de witwasbestrijding), terwijl het wel veel inspanningen van onder meer de banken en de registratieplichtigen vergt. Het artikel bepleit een volledig andere aanpak, op Europees niveau.

Geplaatst in Europa, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, ICT, privacy, e-commerce, Kamer van Koophandel, Rechtspersonenrecht, Strafrecht, Ubo-register | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

Terminologische chaos | consultatie uitvoeringsbesluit Wet verwijzingsportaal bankgegevens | Wwft, AMLD4

De IT’ers die moeten gaan zorgen voor de technische realisatie van het Verwijzingsportaal Bankgegevens zijn niet te benijden. Onder meer omdat er een onvaste terminologie wordt gehanteerd, zoals ik in mijn artikel van 12 augustus jl. al schreef. De onduidelijkheid rondom de terminologie neemt niet af in het concept voor het uitvoeringsbesluit, dat vandaag in consultatie is gegaan.

Zo wordt gesproken over ‘contractspartij‘ in een geheel eigen betekenis, zo lees ik in de concepttoelichting. Het begrip heeft betrekking op een leverancier van de bank/betaalinstelling, van wie een product afkomstig is. Als voorbeeld wordt een creditcard genoemd, die door tussenkomst van de bank aan een klant wordt verschaft (zou ‘klant’ hetzelfde betekenen als cliënt’?); de creditcardleverancier is de ‘contractspartij’. Mij lijkt ‘leverancier product’ een duidelijker aanduiding.

Het begrip ‘cliënt‘ wordt niet gedefinieerd, zodat er van mag worden uitgegaan dat dit dezelfde betekenis is als in het voorstel voor de Wet verwijzingsportaal bankgegevens (‘WVB’). Opmerkelijk is dat in de concepttoelichting wordt gezegd dat de cliënt “een rekeninghouder of gemachtigde” is. Een gemachtigde is natuurlijk geen cliënt, het is een vertegenwoordiger van de cliënt.

Net als in het wetsvoorstel wordt in dit conceptbesluit over ‘uiteindelijk belanghebbende‘ (ubo) gesproken, zonder aanduiding van de definitie zodat hier ook de betekenis van de WVB zal gelden, die anders is dan in de Wwft. In de passage in de concepttoelichting over de ubo (pagina 14, 2e alinea) lijkt te opsteller te veronderstellen dat transacties altijd door de ubo worden gedaan hetgeen natuurlijk onjuist is. Ik kom graag een keer bij het Ministerie van Financiën langs (tegen betaling) om alles een keer goed uit te leggen.

Tip voor het Ministerie: ga over tot het hanteren van simpele en heldere definities die aansluiten bij de privaatrechtelijke en economische werkelijkheid, bijvoorbeeld:

  • cliënt = degene met de bank/betaalinstelling een overeenkomst tot het leveren van producten heeft, respectievelijk die een transactie aangaat via de bank/betaalinstelling met een derde
  • statutair bestuurder (alleen bij de cliënt-rechtspersoon)
  • gemachtigde = een vertegenwoordiger van de cliënt, niet zijnde een statutair bestuurder
  • ubo = uiteindelijke belanghebbende in de zin van de Wwft, van een cliënt die geen natuurlijke persoon is, niet zijnde een pseudo-ubo (statutair bestuurder)
  • leverancier = de leverancier van een product dat via de bank aan een cliënt wordt geleverd

Hotspot
Het Verwijzingsportaal Bankgegevens kan een interessante bron van gegevens voor criminelen zijn. Met het oog daarop zullen technische maatregelen worden genomen, zo blijkt uit de consultatiedocumenten.

Dat neemt niet weg dat cyberaanvallen en datalekken kunnen worden verwacht, zoals recent bij de Rijksdienst voor het Wegverkeer (RDW) (zie dit bericht) het geval is geweest. De technische maatregelen zullen er in moeten voorzien dat direct (met dezelfde snelheid als beschreven in artikel 3 lid 4 van het conceptbesluit) kan worden getraceerd via welke route de gelekte gegevens onrechtmatig zijn verkregen (onder meer logging), zodat de dader(s) snel kunnen worden opgespoord.

Het is belangrijk dat strafrechtelijke of bestuursrechtelijke sancties worden gekoppeld aan het onrechtmatige gebruik van het Verwijzingsportaal. Ik kan me niet herinneren in het wetsvoorstel WVB daar iets over te hebben gezien. Misschien weten strafrechtelijk georiënteerde lezers hier meer over (is het al afdoende gedekt door de huidige strafrechtelijke bepalingen?), zo ja, dan houd ik me aanbevolen.

De consultatie loopt tot 17 oktober a.s. Ik ga er over nadenken of ik mee doe.

 

Meer informatie:

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, rechtsstaat e.d., ICT, privacy, e-commerce, Strafrecht, Verwijzingsportaal Bankgegevens | Tags: , , , , , , , | Een reactie plaatsen

Opsporing van witwassen met een digitale kaart

In een bericht in BN De Stem staat dat de politie Zeeland West-Brabant een digitale kaart heeft waarmee witwassen makkelijk kan worden opgespoord, lees “Nieuw wapen politie: ‘Dit is slecht nieuws voor criminelen’“. Als dit waar is, waarom wordt het niet in heel Nederland gebruikt en waarom verwacht de overheid nog iets van Wwft-plichtige ondernemingen?

Geplaatst in Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Strafrecht | Een reactie plaatsen

Eurochambres enquêteert ondernemingen | interne markt van de EU; belemmeringen voor grensoverschrijdende activiteiten

Eurochambres, de vereniging van Europese kamers van koophandel (The Association of European Chambers of Commerce and Industry) houdt een enquête onder Europese ondernemingen over handelsobstakels. Er is ook een Nederlandstalige versie.

Ook de Nederlandse Kamer van Koophandel is lid van deze organisatie.

 

Dit artikel verscheen eerder op het ondernemingsrechtweblog.

Geplaatst in Europa, Internationale handel, Kamer van Koophandel | Tags: | Een reactie plaatsen

Beantwoording vragen uit de Tweede Kamer over Wtt 2018

Op 4 september jl. verscheen het verslag van een schriftelijk overleg in de Tweede Kamer op overheid.nl. De Minister van Financiën beantwoordde vragen over de nog prille nieuwe regels. Daarin kwam niet veel opvallends aan de orde.

Het blijft apart dat er leden van de Tweede Kamer zijn die over het ongedefinieerde begrip brievenbusmaatschappijen spreken en dat de Minister de leden niet uit de droom helpt. Nl. dat iedere rechtspersoon een brievenbusmaatschappij is.

Het is fijn voor de leden van de Tweede Kamer dat zij hebben kunnen laten zien hoe goed zij bezig zijn met misdaadbestrijding.

 

Dit bericht verscheen eerder op de site van Compliance Platform Trustkantoren.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Trustkantoren | Tags: , | Een reactie plaatsen

Ministerie houdt deskundigenrapport achter | WNT

Onlangs kwam ik een brief van het ministerie van VWS tegen, over de Wet Normering Topinkomens (WNT) in de zorg, waarin melding wordt gemaakt van een deskundigenrapport “Toepassingscriterium Wet normering topinkomens (WNT) in de zorg”. Dat rapport werd op 31 juli jl. op overheid.nl gepubliceerd (pdf), dus ruim ná sluiting van een internetconsultatie (die op 18 juli eindigde), die onder meer ging over de verbreding van de WNT in de zorg.

Het ministerie van VWS biedt het rapport in de brief van 12 juli aan en schrijft:

Bijgaand ontvangt u het rapport van KPMG over de toepassing van de Wet normering topinkomens (WNT) in de zorg. Dit rapport heeft de Minister van VWS laten opstellen in het kader van de voorbereiding van het wetsvoorstel tegengaan ontwijking WNT. Dit wetsvoorstel beoogt onder meer de toepassing van de WNT in de zorg te verbeteren en ontwijking van de van de WNT tegen te gaan. Op dit wetsvoorstel kan tot en met 18 juli 2019 een reactie worden gegeven via internetconsultatie.
In het rapport zijn, aan de hand van een aantal bouwstenen, suggesties opgenomen voor een ander toepassingscriterium van de WNT. Uit het rapport is de suggestie van een meer risicogericht toezicht in de zorg overgenomen. De overige bouwstenen uit het rapport zijn qua karakter en strekking zodanig fundamenteel en veelomvattend van aard dat het beter past deze bij de volgend jaar door het Ministerie van BZK op te leveren wetsevaluatie mee te wegen.

Lees over de voorgestelde wijzigingen van de WNT in de zorg de consultatiereactie van mijn kantoorgenoot Xander Alders, ook te vinden op dit blog.

Persoonlijk vind ik het hoogst onbehoorlijk dat dit rapport niet als achtergrond informatie bij de consultatie is verstrekt, zodat degenen die commentaar hebben geleverd, de inhoud van het rapport konden mee nemen.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Wet Normering Topinkomens | Een reactie plaatsen

Privacy and personal data protection in Europe | GDPR (AVG)

When you are looking for general information on the European data protection legislation (GDPR), read the blog on the European Parliamentary Research Service (EPRS) pages: Privacy and personal data protection 2014-2019.

Still I keep wondering how GDPR relates to other European legislation, like anti-money laundering and PNR (Passenger Name Record). These rules typically form a disproportionate intrusion on dataprotection rights of citizens and entities active in the EU.

Geplaatst in English - posts in English on this blog, Europa, Grondrechten, rechtsstaat e.d., ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

Mislukking van de Wwft | banken gaan samen transacties monitoren

Al eerder constateerde ik dat de concepten achter de witwasbestrijding falen. Dat blijkt nu ook weer uit recente berichten over de plannen van de Nederlandse grote banken om een gezamenlijk transactiemonitoringssysteem op te zetten, dat Transactie Monitoring Nederland (TMNL) gaat heten.

Banken zijn grote organisaties met grote IT-systemen, die in theorie in staat zouden moeten zijn tot het opbouwen van digitale systemen waarmee cliëntenacceptatie en -monitoring plaats kan vinden. Dat hen dat niet is gelukt, geeft aan dat de Verenigde Staten (FATF), de Europese en en Nederlandse wetgever te optimistische verwachtingen van banken hadden en hebben.

Overigens zal zo’n samenwerkingsverband een flinke uitdaging zijn, zowel technisch als juridisch (cybersecurity, privacy, mededingingsrecht).

Witwasbestrijdingssysteem moet op de schop
Het is hoog tijd dat het volledige witwasbestrijdingssysteem op de schop gaat. Het zou goed zijn dat de nieuwe vormen van discriminatie, die ontstaan door de witwasbestrijding, bij de planontwikkeling worden mee genomen.

Kernprincipes zijn wat mij betreft:

  • Geen one-size-fits-all als het gaat om Wwft-plichtigen.
  • Organiseer deskundige tegenspraak. Toets de private actievoerders, zoals Transparency International, op kwaliteit.
  • Kies een logische en eenvoudige structuur, zowel juridisch als organisatorisch.
  • Zorg voor een goede informatievoorziening. Begin met een database met zwarte lijsten van landen en producten, inclusief de onderbouwing per land door degenen die de lijsten hebben vastgesteld. Voorkom dat alleen ex-medewerkers van toezichthouders in staat zijn om goed te adviseren over hoe naleving moet plaats vinden.
  • Stop met het snelle wijzigen van de regels en zorg dat ze begrijpelijk zijn.
  • Leg taken op waarvoor de Wwft-plichtige is toegerust.
  • Houdt rekening met de informatiepositie en het kennisniveau van een Wwft-plichtige.
  • Voorkom surveillance. Er kan niet naast iedere persoon een politiemedewerker of private opspoorder worden gezet. Een surveillance systeem is gevaarlijk in de handen van autoritaire heersers en kwetsbaar als het om beveiliging gaat.
  • Bestrijd nieuwe vormen van discriminatie als gevolg van angstig gedrag van Wwft-plichtigen.
  • Stop met de angstcultuur, met name voor zover het medewerkers en bestuurders van Wwft-plichtigen betreft.
  • Beloon goed gedrag.
  • Zorg voor kennis van de praktijk van de Wwft-plichtigen bij de toezichthouders, bijvoorbeeld doordat zij zelf hebben gewerkt in de sector waarop zich toezicht houden.
  • Evalueer de systemen, zowel juridisch als organisatorisch.
  • Bevorder een open foutencultuur bij FATF, Europese en nationale overheidsinstanties.

 

 

Meer informatie:


Aanvulling 19 september 2019
Hoeveel zin heeft de antiwitwasbureacratie? In het artikel Transparenzregister belastet Banken ohne großen Nutzen bij Springer, 19 september 2019, betwijfelen twee experts dit.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft | Tags: , , , , , , , , | Een reactie plaatsen