Amazon lapt Europese regels aan zijn laars | handhaving Europees recht

Geplaatst op 24 oktober 2026 door Ellen Timmer

Uit het bericht van Golem blijkt dat Amazon zich niet aan de Europese regels over het informeren van klanten houdt. Die regels houden in dat klanten per e-mail met digitale aanbieders moeten kunnen communiceren. Daar had Amazon geen zin in en vermeldde een e-mail adres dat, als het gebruikt werd, een melding verstuurde dat het mailadres geen inkomende e-mails accepteert. Dat was reden voor de Duitse consumentenbond (Verbraucherzentrale Bundesverband (vzbv)) om een procedure aanhangig te maken, wat leidde tot een toewijzende uitspraak van de rechter in Berlijn.

Als Amazon boetes zou oplopen, is het nog maar de vraag of die geïncasseerd kunnen worden. Uit het rapport dat in 2024 door de EDPB is gepubliceerd, blijkt dat handhaving van de AVG tegen niet-EU partijen niet lukt, zie pagina 5 van de samenvatting [*]:

De rechtmatigheid van het uitoefenen van deze extraterritoriale bevoegdheid op grond van het internationaal recht is echter op zijn zachtst gezegd twijfelachtig, en de praktische handhaving van deze bepalingen door de gegevensbeschermingsautoriteiten of rechtbanken tegen entiteiten die geen vermogen in het grondgebied van de EU hebben, lijkt zeer moeilijk, zo niet onmogelijk. Niet-afdwingbare bepalingen kunnen de geloofwaardigheid van de wet ondermijnen. De gegevensbeschermingsautoriteiten dragen de last om te beoordelen of de AVG buiten de EU in de praktijk kan worden gehandhaafd. Dat zou in de eerste plaats de taak van de wetgever moeten zijn.

Datzelfde kan gelden voor andere Europese regels.

 

[*] Machinevertaling van: “However, the lawfulness of the assertion of this extraterritorial jurisdiction under international law is questionable at best and practical enforcement of these provisions by the DPAs or courts against entities without any property within the EU’s territory seems very difficult, if not impossible. Unenforceable provisions may discredit the credibility of the law. The DPAs are bearing the burden of evaluating the possibility of practical enforcement of the GDPR outside of the EU. That should be the legislator’s task in the first place.“.

Geplaatst in Europa, Handelsrecht, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , | Plaats een reactie

Zelfs Folkert Jensma keert zich tegen de internetgiganten

Geplaatst op 22 oktober 2026 door Ellen Timmer

Dat blijkt uit zijn opinie voor het NRC: We moeten Big Tech tegenhouden voor het de publieke ruimte volledig koloniseert,

Folkert Jensma houdt eigenlijk niet van demonstreren. Maar nu technologiereuzen ongestraft de vruchten van de journalistiek in de blender van hun AI-modellen gooien, en zo bijdragen aan de teloorgang van de democratie, moet hij wel.

Geplaatst in Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , | Plaats een reactie

Opinion: The Law Enforcement Directive applies to personal data processed by Financial Intelligence Units to combat money laundering and terrorist financing

Geplaatst op 21 oktober 2026 door Ellen Timmer

The Advocate General at the Court of Justice of the European Union has published the opinion on the data protection rules that apply to Financial Intelligence Units (FIUs). Read the press release regarding case C-222/25 (Rahapesu Andmebüroo), which states the following regarding access rights:

Secondly, under EU law, a total prohibition on access to personal data held by FIUs may be compatible with their mission to safeguard strict confidentiality. However, any such restriction must comply with the principle of proportionality, which requires it to be limited in scope and duration to what is necessary to achieve the legitimate aim.

It must also be anchored in legislation that provides clear and precise rules governing its scope and application. This legislation must provide the minimum safeguards necessary to prevent data abuse or unlawful access, and enable the supervisory authority and the courts to exercise effective control over decisions regarding restrictions.

The conditions for restricting access rights in order to protect against misuse or unlawful access may be set out not only in a single legislative act, but also in a coherent set of legislative and subordinate acts that together define the limitations, provided that this set allows for a clear and precise understanding of the scope of the restriction and that it is foreseeable by the persons subject to it. However, in the present case, it does not seem that the applicable legal framework sets out clear conditions for restricting the right of access. It is for the national court to assess whether such restrictions comply with the standards set out in EU law.

Thirdly, to compensate for the absence of a direct right of access, the rights of data subjects must be indirectly protected through the supervisory authority. The authority must then be empowered to hold confidential discussions with FIUs to determine precisely which data are required for the data subject to obtain an effective judicial remedy.

Finally, EU law permits FIUs to refuse a data subject access request without providing reasons when disclosure would endanger the public interest. In such cases, however, the FIU must inform the data subject of the possibility of exercising their rights indirectly through the supervisory authority.

Geplaatst in English - posts in English on this blog, Europa, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, Strafrecht | Tags: , | Plaats een reactie

Schufa geeft de beoordeelde persoon niet alle informatie | kredietwaardigheidsbeoordeling

Geplaatst op 20 oktober 2026 door Ellen Timmer

Schufa is een grote Duitse datahandelaar die zich bezig houdt  met kredietwaardigheidsbeoordelingen. Burgerrechtenorganisatie noyb heeft aangekondigd dat zij rechtsmaatregelen tegen Schufa gaat nemen omdat de datahandelaar zich niet aan de wet houdt, lees: SCHUFA houdt vast aan schaduwdatabase. Rechtszaak door noyb nu zeker [1]. Lees over Schufa ook het artikel van Golem, waaruit blijkt dat de beoordeelde mensen andere informatie krijgen dan de klanten van Schufa, zoals hypotheekbanken [2].

 

Noten:

[1] De originele aankondiging is in het Engels.
[2] “Die Schufa wirbt mit einem transparenten Score. Banken erhalten jedoch auch einen Hypothekenscore mit anderen Kriterien.“

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , | Plaats een reactie

Wie kunnen er allemaal neuzen in het basisregister personen (BRP)?

Geplaatst op 19 oktober 2026 door Ellen Timmer

Onlangs werd bekend dat dat onbevoegden toegang hebben gehad tot het Deense bevolkingsregister. Lees over de inbraak deze pagina. Daaruit blijkt dat de inbrekers zich toegang hebben verschaft via een bedrijf dat legitieme toegang had tot het register.

Dit kan ook in Nederland gebeuren.

In de laatste nieuwsbrief signaleert de Kafkabrigade dat in Nederland een groot aantal private partijen toegang hebben tot onze basisregister personen (BRP). Via deze pagina van de rijksoverheid is te vinden welke organisaties toegang hebben. Veel van die organisaties liggen voor de hand. Er is een restrubriek ‘overige organisaties’ die via het RvI kan worden geraadpleegd.

Op dit moment staan allerlei organisaties te trappelen om toegang tot het BRP te krijgen, bijvoorbeeld de banken vanwege hun overheidstaken op het gebied van de misdaadbestrijding, lees Banken verzoeken om toegang tot het BRP | consultatie en Privacy First: Toegang banken tot Basisregistratie Personen is ongewenst.

Geplaatst in Bestuursrecht, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , | Plaats een reactie

Belangrijke uitspraak gerechtshof over kentekenherkenning (ANPR) in door Privacy First aanhangig gemaakte procedure

Geplaatst op 18 oktober 2026 door Ellen Timmer

Eind september jl. maakte het gerechtshof Den Haag bekend dat er een tussenuitspraak is gedaan in de door Privacy First aanhangig gemakte procedure over de over rechtmatigheid van kentekenherkenning, oftewel Automatic Number Plate Recognition (ANPR). Het hof schrijft:

Op grond van artikel 126jj van het Wetboek van Strafvordering is het mogelijk om met behulp van de techniek van Automatic Number Plate Recognition (ANPR) kentekengegevens van voertuigen voor een periode van vier weken vast te leggen. Er staan in Nederland op ten minste 1.176 locaties een of meer camera’s waarmee deze techniek wordt toegepast. De politie kan deze opgeslagen gegevens gebruiken bij de opsporing van strafbare feiten.

Vorderingen Privacy First
Privacy First verzet zich tegen automatische kentekenherkenning en betoogt dat dit in strijd is met het recht op privacy. Bij de rechtbank vorderde zij dat de regeling buiten werking zou worden verklaard. De rechtbank wees dit af. Bij het hof vordert Privacy First dat wordt vastgesteld dat de regeling onrechtmatig is en dat het de Staat wordt verboden om de verzamelde gegevens te gebruiken totdat die onrechtmatigheid is opgelost.

Nadere onderbouwing Staat nodig
Het hof wijst nu een tussenarrest omdat de Staat onvoldoende heeft onderbouwd dat de inbreuk op het recht op privacy noodzakelijk is in een democratische samenleving. De Staat moet daarom nadere informatie verschaffen over de betekenis van de opgeslagen kentekengegevens voor de opsporing van strafbare feiten. Daarbij moet de Staat onder meer toelichten hoe vaak deze gegevens een belangrijke rol hebben gespeeld en waarom een bewaartermijn van vier weken noodzakelijk is.

Verdragsrechtelijke bescherming van recht op privacy
Op twee punten komt het hof nu al tot een oordeel. In de eerste plaats moet de keuze om op een bepaalde locatie een camera te plaatsen, onderworpen zijn aan onafhankelijk toezicht. In de tweede plaats moet het gebruik van de opgeslagen gegevens slechts mogelijk zijn na een voorafgaande toetsing door een rechter. Op deze punten voldoet de huidige regeling, althans de uitvoering daarvan, niet aan de verdragsrechtelijke bescherming van het recht op privacy.

Privacy First becommentarieert de uitspraak in dit artikel en constateert onder meer dat de uitspraak van het hof potentieel verstrekkende gevolgen heeft voor de opsporingspraktijk en het wetgevingskader rondom geautomatiseerde gegevensverwerking.

Het is bijzonder dat het hof – anders dan de rechtbank (die de vorderingen van Privacy First afwees) – oor heeft gehad voor de kritiek van de burgerrechtenorganisatie.

Afgewacht moet worden hoe de zaak verder verloopt. Dit is nog geen einduitspraak en mogelijk kan er tegen de tussenuitspraak cassatie worden ingesteld.

Geplaatst in Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , , | Plaats een reactie

Harvard wetenschapper over ontmenselijking: ‘We hebben onze autonomie ingeleverd, onze plichten als burger verzaakt’

Geplaatst op 18 oktober 2026 door Ellen Timmer

In het NRC verscheen het interview met Harvard-historicus Jill Lepore, die kritisch is over de houding van mensen ten opzichte van digitalisering. Onder meer wordt ze als volgt geciteerd:

„Het is uitgedraaid op vijf of zes kerels die geloven dat ze het lot van de mensheid controleren: AI gaat de armoede uitbannen, AI gaat klimaatverandering oplossen. En toch behoren zij tot de mensen in onze wereld die het minst geneigd zijn om armoede uit te bannen of klimaatverandering op te lossen.”

Hoe zijn we hier beland?

„Wat meer aandacht mag krijgen is onze eigen individuele overgave aan hun macht. We hebben onze autonomie ingeleverd, onze plichten als burger verzaakt, en toegestaan dat de automatisering van onze sociale relaties onze gemeenschappen en lokale kranten vernietigt, en ons vervreemdt van vrienden en familie. Mensen zijn bereid schadelijke gevolgen te accepteren omwille van het gemak. Het is dus heel makkelijk om Amerikaanse bedrijven en techbro’s de schuld te geven, en dat moeten we ook doen, en ze moeten ter verantwoording worden geroepen. Het is ook ontzettend belangrijk om het Congres ter verantwoording te roepen. Maar er is een grotere, diepere vraag over onze eigen deelname aan onze ontmenselijking.”

Verstandige woorden en lees het hele artikel.

Geplaatst in Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , | Plaats een reactie

Schaduwvloot-wetsvoorstel naar de Tweede Kamer

Geplaatst op 17 oktober 2026 door Ellen Timmer

In het bericht Wetsvoorstel voor hardere aanpak schaduwvloot naar Tweede Kamer werd het wetsvoorstel aangekondigd dat de Russische schaduwvloot moet bestrijden.

Meer informatie: de pagina van de Tweede Kamer over het voorstel.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Sanctieregels | Tags: | Plaats een reactie

WRR-rapport over de beleidsmatige toekomst van Nederland

Geplaatst op 16 oktober 2026 door Ellen Timmer

De WRR publiceerde de WRR-Verkenning De toekomst in beleid en kondigde deze publicatie aan in dit bericht:

De toekomst in beleid: zoeken naar zekerheden
Nederland staat voor enorme uitdagingen: klimaatverandering, technologische disruptie, vergrijzing en geopolitieke onrust. Het zijn veelal departement overstijgende vraagstukken die beleid nodig hebben dat gericht is op de lange termijn. Dat is echter geen vanzelfsprekendheid. De waan van de dag is machtig en kaapt energie en focus. Toekomststudies richten zich vaak op onzekerheden – bijvoorbeeld via scenario’s en kantelpunten –, en bieden daardoor niet altijd veel houvast. In de verkenning De toekomst in beleid: Zoeken naar zekerheden stelt de WRR voor om juist zekerheden als uitgangspunt te nemen. Niet om te voorspellen, maar om de lange termijn (vroegtijdig) te kunnen bespreken in beleidsontwikkeling. Met deze nieuwe manier van kijken verbreedt de WRR het instrumentarium van toekomstonderzoek.

De WRR biedt verder een samenvatting, een infographic, een stappenplan en een botsingenmatrix.

 

Onderstaand het linkerdeel van de botsingenmatrix, over de gevolgen van de technologische ontwikkelingen, waarbij ook het ‘reptielenbrein’ (pleistoceen brein) aan bod komt:

Geplaatst in Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Plaats een reactie

“AI versnelt en vergroot de dreiging: nu handelen noodzakelijk”

Geplaatst op 15 oktober 2026 door Ellen Timmer

Op de site van de politie werd het bericht AI versnelt en vergroot de dreiging: nu handelen noodzakelijk gepubliceerd. Het bericht gaat over de gezamenlijk verklaring van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV), het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC), de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD), de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD), het Openbaar Ministerie (OM), de Chief Information Officer (CIO) Rijk en de Politie.

Geplaatst in Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce, Strafrecht | Tags: , , , , , , , | Plaats een reactie