Het COMCRIM-raadsel

Geplaatst op 21 maart 2026 door Ellen Timmer

in een Tweede Kamer document over mensenhandel kom ik tegen dat er een “COMCRIM-project” bestaat waarin wordt onderzocht hoe bedrijven meer bij de misdaadbestrijding kunnen worden betrokken.

Over het COMCRIM-project staat het navolgende in het Tweede Kamer document:

The private sector in the Netherlands can play an important role in the fight against human trafficking. Therefore, the Dutch government takes part in the COMCRIM-project, an interdisciplinary research project that studies crimes that undermine democracy and the rule of law in and via the Netherlands. The project is conducted by a public-private consortium of 22 partners, including four universities, ministries, banks, law enforcement and intelligence agencies, NGOs, and network organisations. The focus of the project is the business model behind organised crime, which relies on people, money and infrastructure. The core research areas are human trafficking, money laundering and corruption. Using unconventional data sources such as banking records, COMCRIM develops methods for proactive detection, following financial flows, and map criminal networks. The Netherlands will further strengthen the cooperation with the private sector by actively looking for new opportunities and reaching out to private partners in the fight against human trafficking.

Ik heb niets over het project kunnen vinden. Geheimzinnig.

In het document staat onder meer dat die misdaadbestrijding wordt gebaseerd op “unconventional data sources such as banking records” oftewel onze transactiegegevens worden nog verder ingezet.
Het is een vreemde opmerking, want er is niets ‘onconventioneel’ aan het gebruiken van bankgegevens voor misdaadbestrijding, dat is de kern van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme en van de nieuwe antiwitwasverordening (AMLR).

Als iemand hier meer van weet, houd ik me aanbevolen.

Geplaatst in Grondrechten, Strafrecht | Tags: , , , , | Plaats een reactie

Rapport over AI in de opsporing zonder Nederland

Geplaatst op 20 maart 2026 door Ellen Timmer

De Consultative Council of European Prosecutors (CCPE) van de Raad van Europa (CoE) heeft een studie over artificial intelligence (AI) in de opsporing uitgebracht, aldus dit bericht waarin naar het rapport wordt verwezen. Voor dit rapport heeft Nederland geen input geleverd. Waarom heeft NL niet mee gedaan? Want er wordt gebruik gemaakt van AI in de opsporing. Raadselachtig.

Geplaatst in Grondrechten, Strafrecht | Tags: , , | Plaats een reactie

HRIF.EU | Klopt die uitspraak van de rechter over contante betaling wel?

Geplaatst op 19 maart 2026 door Ellen Timmer

Human Rights in Finance.EU (HRIF.EU) bespreekt in het artikel ‘Klopt deze uitspraak van de rechter – die niet wil oordelen over wel/niet contant betalen bij Belastingdienst – eigenlijk wel?‘ de uitspraak van de rechter over de vraag of belasting contant betaald mag worden, deze rechter verklaart zichzelf onbevoegd:

Beoordeling door de rechtbank
3. De ontvanger is op grond van de Invorderingswet 1990 (IW) belast met de invordering van de rijksbelastingen. Op grond van die bevoegdheid neemt de ontvanger beslissingen over de mogelijkheden tot contante betaling. Anders dan belanghebbende stelt is de beslissing van de ontvanger dus niet alleen gebaseerd op artikel 4:90 van de Awb, maar ook op de IW. De bestuursrechter is als uitgangspunt niet bevoegd te oordelen over beslissingen van de ontvanger op grond van de IW.1 Voor bepaalde besluiten is in de regelgeving een uitzondering gemaakt. De beslissing van de ontvanger dat betalingen niet contant kunnen geschieden, valt niet onder een van de uitzonderingen. De bestuursrechter is daarom niet bevoegd. Wel kan het geschil aan de burgerlijke rechter worden voorgelegd.
3.1. Belanghebbende stelt dat de beslissing dat geen beroep mogelijk is in strijd is met artikelen 6, 8 en 13 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Aangezien belanghebbende zich kan wenden tot de burgerlijke rechter, bestaat er wel toegang tot de rechter en gaat de rechtbank voorbij aan deze stelling. Voor zover belanghebbende een procedure bij de burgerlijke rechter niet kan betalen, bestaat de mogelijkheid om een toevoeging aan te vragen.
3.2. De bestuursrechter is dus niet bevoegd om kennis te nemen van het beroep. Dit betekent dat de rechtbank niet toekomt aan een inhoudelijke beoordeling (…)

HRIF meldt over hun vragen bij deze uitspraak een inhoudelijke reflectie en vraagpunten te hebben gepubliceerd op Linkedin.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten | Tags: , , , , , | Plaats een reactie

Nicole van der Meulen: persoonsgegevens slingeren overal rond en biometrie is niet meer bruikbaar voor identificatie

Geplaatst op 18 maart 2026 door Ellen Timmer

Cybersecurity-expert Nicole van der Meulen publiceerde in het FD een opinie over identificatie en security, Criminelen hebben jouw gegevens niet meer nodig (betaalmuur).
Daarin legt ze uit dat persoonsgegevens op grote schaal rondslingeren, met dank aan de Odido’s van deze wereld. Zij legt uit dat alertheid geboden is, maar dat het echte gevaar anders is:

Terwijl experts waarschuwen dat criminelen de Odido-data kunnen gebruiken om zich voor te doen als bankmedewerker, missen ze de essentie: criminelen hoeven geen gegevens meer te stelen om geloofwaardig over te komen. Ze kunnen jouw stem namaken op basis van een paar seconden audio van sociale media. Je gezicht in een video plaatsen. Een volledig fictieve identiteit creëren die even geloofwaardig lijkt als die van jou. Of bellen met de stem van je dochter die in tranen beweert dat ze een ongeluk heeft gehad en nu geld nodig heeft. Geen datalek vereist.

Biometrische gegevens zijn daardoor niets meer waard. In de nieuwe wereld werken de huidige verificatiemethoden niet meer, aldus Van der Meulen. Verificatie zal op een heel andere manier moeten gebeuren. Zij besluit met:

Niet weer een verontwaardigde column over het zoveelste datalek, maar een serieuze discussie over hoe we ons wapenen tegen een wereld waarin je niet meer kunt vertrouwen op wat je ziet en hoort. Een discussie over hoe we technologische innovatie balanceren met menselijke veiligheid. Een discussie over hoe we de waarheid en authenticiteit waarborgen in het AI-tijdperk.
Want ik behoud graag mijn eigen stem.

Van der Meulen promoveerde op identiteitsfraude (artikel).

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , , | Plaats een reactie

DNB rapporteert over het toezicht op de geprivatiseerde criminaliteitsbestrijding

Geplaatst op 17 maart 2026 door Ellen Timmer

De Nederlandsche Bank (DNB) houdt toezicht op financiële instellingen en trustkantoren, voor wat betreft de naleving door die ondernemingen van hun misdaadbestrijdingsverplichtingen, ook bekend als ‘witwasbestrijding’, de bestrijding van terrorismefinanciering en naleving van de sanctieregels [1]. DNB voegt dat toezicht samen onder de noemer ‘integriteit’. In maart werd de derde editie van Integriteitstoezicht in Beeld (IiB) bekend gemaakt (aankondiging, document). Hierna enkele punten uit het document.

DNB meldt dat er aandacht is geweest voor voorkoming van discriminatie en proportionele toepassing van de misdaadbestrijdingsregels.

De verwachtingen van artificiële intelligentie bij het opsporen van misdaadgeld zijn bij DNB hoog gespannen [2]:

AI verandert de manier waarop witwasrisico’s kunnen worden opgespoord. Binnen de Wwft en de nieuwe AMLR biedt AI kansen om verdachte patronen sneller en nauwkeuriger te herkennen. Dit helpt instellingen om meldingen beter te onderbouwen en meer risicogebaseerd te werk te gaan, waarbij “meer waar nodig, minder waar het kan” het uitgangspunt is. (…)

We zien dat alle onder ons toezicht staande sectoren actief experimenteren met AI. Waar banken vorig jaar nog in de pilotfase zaten, zijn met name de grootbanken inmiddels verder gevorderd. Inzet van AI vraagt niet alleen om aandacht voor de technologische mogelijkheden, maar ook voor adequaat risicomanagement, passende governance, uitlegbaarheid van modellen en het inrichten van proportionele vormen van menselijke controle. Hoe instellingen deze elementen vormgeven, hangt af van de impact en risico’s van de specifieke AI-toepassing. DNB blijft in dialoog met de sector over het verantwoord gebruik van AI.

Digitale middelen spelen ook een rol bij de naleving [3]:

RegTech omvat digitale processen, tools en systemen die financiële instellingen helpen bij compliance en rapportage. Het gebruik van RegTech biedt kansen, zoals snellere processen, betere datakwaliteit en verfijnde risicobeoordelingen, vooral bij klantacceptatie, transactiemonitoring en rapportage. Tegelijkertijd ontstaan er operationele risico’s, zoals uitbesteding zonder voldoende grip en automatisering zonder effectieve monitoring.

DNB vermeldt dat terrorismefinanciering moeilijk te detecteren is [4], maar geeft niet eerlijk toe dat het concept ‘terrorismefinanciering’ niet klopt, zodat het een illusie is dat het door financiële instellingen ontdekt kan worden.

 

Noten:

[1] Het betreft de navolgende wetten: de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft), de Wet toezicht trustkantoren 2018 (Wtt) en de Sanctiewet (Sw).
[2] Pagina 6/7 van het document.
[3] Pagina 7 van het document.
[4] “In de praktijk blijkt bij terrorismefinanciering bovendien dat geldstromen vaak gemengd zijn: legaal (zoals leningen en uitkeringen) én illegaal, waarbij fraude een belangrijk verdienmodel vormt. Deze vermenging bemoeilijkt de detectie door instellingen.“, pagina 7 van het document.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, Sanctieregels, Trustkantoren | Tags: , , , , , , | Plaats een reactie

De grenzeloze behoefte aan trainingsdata van de EU | AI

Geplaatst op 16 maart 2026 door Ellen Timmer

In de fiche DigitalJustice@2030 bespreekt de regering een voorstel van de Commissie. Er blijkt een Europees digitaal overoptimisme en grenzeloze behoefte aan trainingsdata uit:

2. Essentie voorstel (…)
Verder wil de Commissie de beschikbaarheid vergroten van kwalitatief hoogwaardige juridische en justitiële data voor het trainen van AI, zodat met specifiek voor het juridische domein ontwikkelde AI de kwaliteit, efficiëntie en toegankelijkheid van de rechtsstelsels worden verbeterd.

Kabinet:

Het kabinet is echter, gelet op de aard van de gegevens, terughoudend ten opzichte van de voorstellen om juridische data («legal data») en justitiële data («judicial data») aan te wijzen als open data (high value dataset) en om een «data space» in te richten voor de rechtspraak met als doel deze data geschikt te maken voor het trainen van AI. Het kabinet heeft daarbij vragen die op basis van de nu beschikbare informatie nog niet beantwoord kunnen worden, met name over de scope, de impact op privacy, gegevensbescherming en andere relevante grondrechten, en de uitvoeringsconsequenties voor de rechtsprekende instanties. Tijdens de uitwerking zal het kabinet aandacht vragen voor deze onderwerpen. (…)
Het kabinet waardeert tot slot dat de Commissie vooruit denkt over verdere digitalisering van justitie maar benadrukt dat de voorstellen voor de justitiële organisaties realistisch en (financieel) uitvoerbaar moeten zijn, mede gelet op de nationale digitaliseringsopgaven.

Ongegrond techoptimisme
Het doet denken aan de oproep in november vorig jaar van een aantal AI-wetenschappers aan het adres van de Commissie om voorzichtiger te zijn met AI (artikel), lees Scientists call on the President of the European Commission to retract AI hype statement:

Experts in AI call on the President of the European Commission to retract unscientific AI hype statement she made in the budget speech.
Through freedom of information, ICCL Enforce learnt that the President relied on the marketing claims of tech CEOs around “AGI” and “superintelligence” when she claimed that AI would approach human reasoning by next year. The letter asks the President to retract the statement, diligently evaluate marketing claims of AI products and seek impartial scientific evidence in the future.
As the letter says, “these tech CEOs claims concerning “superintelligence” and “AGI” are manifestly bound with their financial imperatives and not rigorous science.”
AI hype promoted by the President has consequences. The leaked Omnibus documents show that the Commission proposes to dismantle personal data protection for AI. This will not improve the EU’s competitiveness, but is instead a gift to US tech companies.

Geplaatst in Europa, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , | Plaats een reactie

New counterterrorism agenda of the Commission

Geplaatst op 15 maart 2026 door Ellen Timmer

On 26 February the Commission presented a new counterterrorism agenda, read the press release and the agenda.

Some elements of the agenda are:

  • the use of AI to detect and prevent terrorism and extremism

the Commission will propose to enhance Europol’s analytical support, including open-source intelligence (OSINT) capacities. (…)
The Commission will adopt guidelines to support law enforcement and the judiciary in improving their ability to detect and prevent threats with certified trustworthy AI systems for high-risk uses, while respecting fundamental rights. (…)

  • extended travel surveillance

In addition, advance travel information (such as Advanced Passenger Information (API) and Passenger Name Record (PNR) data) is indispensable for law enforcement authorities to effectively plan and efficiently deploy counter terrorism efforts both at the external borders and within the EU territory. The current EU framework is limited to commercial air transport, resulting in legal and operational loopholes that terrorists may exploit to move across the EU. The Commission, in close coordination with Member States and the transport industry, is exploring options to expand the current framework to other modes of transport such as maritime and land transport, and to private flights, and to strengthen the PNR Directive, subject to its evaluation

  • new measures against the financing of terrorism (financing of terrorism is a questionable concept, now that terrorism can be financed by anything, including legal sources such as salaries)

In order to close existing gaps in tracking terrorist financing, the Commission will launch a study in early 2026 to assess and identify the measures necessary to establish a future new EU-wide system to enable the retrieval of financial data for the purpose of tracking terrorist financing and organised crime proceeds. This system should be established by 2030 and aim to cover intra-EU and Single European Payment Area (SEPA) transactions, crypto asset transfers, online and wire payments or transfers.

It is interesting to see that the US is necessary to search the Swift financial messaging data:

Furthermore, since 2010 the EU-US Terrorist Finance Tracking Program (TFTP) Agreement allows Member States, Europol and Eurojust to request the U.S. Treasury to search financial messaging data, providing valuable leads to identify terrorists and their financiers.

Media
Netzpolitik published the article ‘EU relies on artificial intelligence to combat terrorism‘ [*], with this introduction [*]:

In its new anti-terrorism strategy, the European Commission is placing heavy emphasis on AI-supported data analysis and predictions. In addition to looking into the digital crystal ball, it also wants to use more upload filters and focus more closely on online gaming.

 

[*] Machine translation of: “Neue Strategie: “EU setzt auf Künstliche Intelligenz gegen Terror. In ihrer neuen Anti-Terror-Strategie setzt die EU-Kommission stark auf KI-gestützte Datenanalysen und Vorhersagen. Neben dem Blick in die digitale Glaskugel will sie unter anderem auch mehr Uploadfilter einsetzen – und Online-Gaming stärker ins Visier nehmen.”

 

From the factsheet:

Geplaatst in English - posts in English on this blog, Europa, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , , | Plaats een reactie

EFF report on police surveillance technology hype

Geplaatst op 14 maart 2026 door Ellen Timmer

A report was published as the result of a joint project by the Electronic Frontier Foundation (EFF) together with the the Center for Just Journalism (CJJ), and IPVM.
EFF announced the report in the article New Report Helps Journalists Dig Deeper Into Police Surveillance Technology:

A new report released today offers journalists tips on cutting through the sales hype about police surveillance technology and report accurately on costs, benefits, privacy, and accountability as these invasive and often ineffective tools come to communities across the nation. (…)

Police technology is often sold as a silver bullet: a way to modernize departments, make communities safer, and eliminate human bias from policing with algorithmic objectivity. Behind the slick marketing is a sprawling, under-scrutinized industry that relies on manufacturing the appearance of effectiveness, not measuring it. The cost of blindly deferring to advertising can be high in tax dollars, privacy, and civil liberties. 

The report ‘Selling Safety’ is found on this page.
The report might also be useful for those looking at the financial surveillance practices that are promoted in the privatisation of governmental tasks to companies (especially banks) in anti-money laundering and countering the financing of terrorism legislation.

Geplaatst in English - posts in English on this blog, Europa, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce, Strafrecht | Tags: , , , , , | Plaats een reactie

Procederen over anoniem parkeren

Geplaatst op 13 maart 2026 door Ellen Timmer

Op 28 januari jl. heeft de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State uitspraak gedaan in de zaak van een parkeerder die de anonieme blauwe parkeerschijf wil kunnen gebruiken als alternatief voor gratis kentekenparkeren.

Deze parkeerder heeft de Autoriteit Persoonsgegevens verzocht te  handhaven en is tegen de weigering tot handhaving in beroep gegaan. De rechtbank honoreerde dat beroep niet. De geschiedenis wordt in overweging 2 van de uitspraak van de afdeling bestuursrechtspraak beschreven:

Op 4 oktober 2019 heeft [appellant] op grond van artikel 77 van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (EU) 2016/679 (hierna: AVG) over dit systeem een klacht ingediend bij de AP. [appellant] vindt namelijk dat het verwerken van persoonsgegevens bij het kentekenparkeren op basis van de aangevoerde verwerkingsgrondslag van het college onrechtmatig is en dat het college geen passende anonieme alternatieven aanbiedt. Ook verzoekt hij de AP om corrigerende maatregelen te treffen tegen het college door over te gaan tot handhaving. De AP heeft dit verzoek afgewezen. De rechtbank heeft geoordeeld dat de AP op goede gronden heeft besloten dat geen sprake is van een onrechtmatige verwerking van persoonsgegevens door het college en dat er geen reden is om handhavend op te treden tegen het college. [appellant] is het hier niet mee eens.

In hoger beroep stelde de parkeerder dat de gemeentelijke verordening geen adequate grondslag is in de zin van de AVG. Verder was hij van mening dat het parkeren op kenteken niet nodig is, aangezien er een privacyvriendelijk alternatief is, nl. een elektronische blauwe parkeerschijf, zodat ook om die reden sprake is van strijd met de AVG.

De afdeling bestuursrechtspraak is van mening dat in hoger beroep dezelfde argumenten worden aangevoerd als in de procedure bij de rechtbank. Voorts acht de afdeling het gerechtvaardigd dat de gemeente door middel van parkeerbelasting inkomsten wil genereren en ziet de elektronische blauwe parkeerschijf niet als een serieus alternatief. Daar komt bij dat er voor de parkeerde alternatieve parkeermogelijkheden zijn, waar hij de blauwe parkeerschijf wel kan gebruiken. Een DPIA wordt door de afdeling niet nodig geacht. Daar voegt de afdeling nog enige andere overwegingen aan toe en verklaart het hoger beroep ongegrond.

De procedure wordt gesteund door Privacy First, die in juli 2025 dit artikel publiceerde en daar een update aan toevoegde naar aanleiding van de uitspraak.

Geplaatst in Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , | Plaats een reactie

Nieuw rapport over corruptie beleving

Geplaatst op 12 maart 2026 door Ellen Timmer

Transparency International heeft een nieuw jaarverslag over de beleving van corruptie uitgebracht.

In de wereld van privatisering van de misdaadbestrijding (bestrijding van witwassen en terrorismefinanciering) wordt er veel belang aan de verslagen van deze organisatie gehecht. Ik ben helaas nog niet in de gelegenheid geweest om na te gaan waar dat op gebaseerd is, nu het immers alleen om ‘beleving’ gaat.
De organisatie heeft tot nu toe geen belangstelling getoond voor de grondrechtenschendingen die een gevolg zijn van de privatisering van de misdaadbestrijding.

Het zou mooi zijn als iemand eens op wetenschappelijke manier zou duiken in de organisatie Transparency International en hun belevingsverslagen.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten | Tags: , , | Plaats een reactie