Vandaag is voorpaginanieuws bij het FD dat EBA zich zorgen maakt over de omgang door banken met de antiwitwasregels, lees Europese Bankenautoriteit vreest dat witwasregels doel voorbij schieten door Rutger Betlem en Johan Leupen.
De praktijk leert dat ondernemers en organisaties terughoudend zijn met het uiten van kritiek op banken, in de vrees de relatie met de banken te schaden. Gevolg daarvan is dat de banken te weinig tegenspraak krijgen. Het is belangrijk dat die tegenspraak er wel komt, zodat banken hun werkwijze kunnen verbeteren en discriminatie kunnen voorkomen. Verder is het van belang dat de overheden worden aangesproken op onvolkomenheden in de regelgeving.
Het zou goed zijn als branche-organisaties van ondernemingen dit onderwerp op hun agenda’s zouden zetten.
Ook voor consumenten is de-risking belangrijk. Zo zijn Nederlandse banken niet happig op het accepteren van mensen die belastingplichtig zijn in de Verenigde Staten en hebben banken de rekeningen opgezegd van Nederlanders die niet in de EU wonen.
Doe mee aan de consultatie!
Al eerder kondigde ik hier de consultatie van EBA over de-risking aan. Ik roep iedereen op om de ervaringen met banken bij EBA te melden. De consultatie loopt tot en met 11 september aanstaande.
Meer informatie: Berichten op dit blog over de-risking, witwasbestrijding door banken en consument en Wwt. Lees bijvoorbeeld over de problemen van Nederlanders die niet in de EU wonen. MONEYVAL besteedde aandacht aan de-risking.
Aanvulling 3 september 2020 om 19:25 uur
De navolgende artikelen staan niet achter betaalmuren:
- Bankenautoriteit vreest dat witwasregels doel voorbij schieten, Accountancy Vanmorgen
- Bij FD-zuster BNR: EBA onderzoekt effect doorgeslagen witwasregels
Aanvulling 7 september 2020
[1] Op 4 september jl. is in het FD de opinie van Michiel Dill van Clavis verschenen onder de titel “Poortwachters en DNB moeten samen optrekken tegen witwaspraktijken“. Dill toont begrip voor de positie van banken en bekritiseert het ontbreken van samenwerking tussen poortwachters onderling. Hij wil niet wachten op de uitkomsten van het EBA-onderzoek:
Dat de EBA nu zaken onderzoekt is goed, maar het duurt lang voordat er langs die weg een andere aanpak is geformuleerd. Het is gewenst dat de banken inclusief De Nederlandsche Bank als toezichthouder een aanpak formuleren die het hoofddoel realiseert, de economische schade stopt en het voor banken aantrekkelijker maakt om het risico te beheersen in plaats van uit te sluiten.
Helder moet zijn dat er geen enkele ruimte is voor witwassen, belastingontduiking of terrorismefinanciering. Maar daar begint het pas. Ook schadelijke activiteiten als agressieve belastingplanning moeten worden bestreden. Dat lukt alleen als poortwachters en toezichthouders samen optrekken.
Het samenwerkingsverband van banken met de overheid FEC reageerde op LinkedIn op de opinie:
Binnen FEC-PPS, waar zowel DNB als de grootbanken en de NVB onderdeel van uit maken, zoeken we al langer de samenwerking op met als doel de integriteit van de financiële sector te versterken.
Overigens: als er over samenwerking tussen overheid en private sector wordt gesproken, betreft dit aan private kant meestal alleen de grootbanken.
[2] De Nederlandse Vereniging van Banken gaf commentaar op het EBA-artikel van het FD:
Verstandig dat de EBA kijkt naar onbedoelde effecten van witwasregels. Luister hier het commentaar van Yvonne Willemsen, hoofd veiligheidszaken NVB bij @BNR : https://t.co/47dtLWvOLq https://t.co/kGmjIBFWqJ
— NVB (@bankensector) September 3, 2020
Aanvulling 14 september 2020
De Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) heeft een bericht gepubliceerd onder de titel “Witwasonderzoek soms belemmering voor dienstverlening aan bedrijven“, 11 september 2020. In het bericht valt kritiek op de toezichthouders te beluisteren:
De aangescherpte verplichtingen van banken om als poortwachter te waken voor de integriteit van het financiële stelsel vormen soms een belemmering voor dienstverlening aan bedrijven. Dat geldt des te meer voor sectoren die door toezichthouders worden aangemerkt als hoog risico. Dat schrijft de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) in reactie op een uitvraag van de Europese Banken Autoriteit (EBA) naar de invloed van anti-witwasregelgeving op de beschikbaarheid van financiële diensten.
Naarmate het risico op witwassen groter wordt moeten banken meer informatie uitvragen om zich er van te vergewissen dat klanten hier niet bij betrokken zijn of raken. Wanneer die informatie niet wordt verschaft, of als het niet mogelijk lijkt om maatregelen te nemen om het risico op witwassen voldoende te beperken, mag de bank op basis van de wet geen relatie aangaan of moet zij afscheid nemen van de klant. Banken zetten echter vraagtekens bij het steeds grotere detailniveau van de informatie die toezichthouders vereisen. Daarbij helpt het niet dat toezichthouders geen duidelijkheid verschaffen over het soort ‘bewijs’ dat voldoende is om aan te tonen dat klanten te goede trouw zijn. Dit maakt banken extra voorzichtig.
Banken zijn daarom blij met dit onderzoek van de EBA en hopen dat de uitkomst aanleiding zal zijn voor een open gesprek tussen wetgever, toezichthouders en poortwachters om te kijken hoe we belemmeringen voor bonafide klanten zoveel mogelijk kunnen wegnemen.
Opvallend is dat niet de banken beslissen wat hoog risico is, maar dat dit kennelijk iets is waar DNB en EBA over gaan. De consultatiereactie van de NVB is hier te vinden.

