Procedure informatie wetsvoorstel bancair sleepnet en navraagplicht | Wwft

Geplaatst op 23 november 2022 door Ellen Timmer

Bijgewerkt tot en met 28 november 2022

In aanvulling op de eerdere informatie over de procedure inzake het wetsvoorstel plan van aanpak witwassen inzake het bancaire sleepnet en de navraagplicht (eerdere procedure informatie op 16 november, 4 november) nog het navolgende.

 

Brief 11 november over wetenschapstoets en toelichting
Op 11 november stuurde de commissie Financiën van de Tweede Kamer een brief aan de minister, waarin verzocht om een aanvullende toelichting inzake het wetsvoorstel plan van aanpak witwassen. De tekst luidt:

Plaats en datum: Den Haag, 11 november 2022
Betreft: Verzoek inzake ontbrekend kader ‘Beleidskeuzes uitgelegd’ bij wetsvoorstel Plan van aanpak witwassen
Ons kenmerk: 2022Z20863/2022D47001
Uw kenmerk: 2022-0000243161
Uw brief van: 21 oktober 2022

Geachte mevrouw Kaag,

In de procedurevergadering van 10 november 2022 is gesproken over een voorgenomen wetenschapstoets bij het wetsvoorstel Plan van Aanpak Witwassen (36228). De commissie heeft besloten om u te verzoeken om een aanvullende toelichting met betrekking tot het vereiste conform artikel 3.1 van de Comptabiliteitswet 2016. De commissie verzoekt u deze informatie op korte termijn aan de Kamer te doen toekomen, zodat deze betrokken kan worden bij de wetenschapstoets die momenteel wordt uitgevoerd in aanloop naar de inbreng ten behoeve van het verslag.

Achtergrond
Op 29 juni jl. is besloten dat, na ontvangst van het wetsvoorstel Plan van Aanpak Witwassen, een wetenschapstoets wordt uitgevoerd op dit wetsvoorstel. Op 20 oktober jl. heeft de Kamer het wetsvoorstel ontvangen en gevolglijk is de wetenschapstoets geïnitieerd. De commissie constateert dat de informatie in de toelichting van het wetsvoorstel momenteel veelal verspreid staat over de paragrafen en niet volledig is. Volgens de afspraken over ‘beleidskeuzes uitgelegd’ (Kamerstuk 31865, nr. 198) dient de 3.1 CW-informatie bij een wetsvoorstel onder ‘herkenbare kopjes’ te worden opgenomen in de Memorie van Toelichting. Derhalve verzoekt de commissie om een aanvullende toelichting bij het wetsvoorstel Plan van aanpak witwassen met betrekking het vereiste conform artikel 3.1 van de Comptabiliteitswet 2016, zodat deze betrokken kan worden bij de verdere uitvoering van de wetenschapstoets.

Bij dezen breng ik u het verzoek van de commissie over.

Hoogachtend,
de griffier van de vaste commissie voor Financiën,

 

Verslag 11 november 2022
In het verslag van de procedurevergadering van de commissie Financiën staat vermeld:

 

Bericht 21 november 2022 inzake agenda vergadering 24 november en briefing 1 december a.s.
Op de agenda voor de procedurevergadering van 24 november a.s. van de commissie voor Financiën staat als punt 33 advisering door de Raad van State bij het wetsvoorstel.
Bij overige activiteiten (36) staat een openbare technische briefing Wetenschapstoets Plan van Aanpak Witwassen vermeld, die op 1 december a.s. van 13:30 tot 14:30 uur zal plaats vinden.
De brief van 11 november staat onder punt 39 bij de nog niet beantwoorde commissiebrieven.

 

Brief 22 november over rondetafelgesprek
Op 22 november jl. stuurde lid van de Tweede Kamer Van Weyenberg een brief aan de commissie Financiën over een rondetafelgesprek inzake het wetsvoorstel:

Voorstel van het Van Weyenberg (D66) om een rondetafelgesprek te organiseren over het Wetsvoorstel Plan van Aanpak Witwassen, waarin onder andere de uitvoering van het anti-witwasbeleid door banken en anderen wordt besproken. Dit rondetafelgesprek is in aanvulling op de gevraagde adviezen van de Raad van State en Autoriteit Persoonsgegevens.

Van: D66-fractiemedewerker
Verzonden: dinsdag 22 november 2022
Aan: Commissie Financiën
Onderwerp: Commissie RvW 24/11: Rondetafelgesprek Wetsvoorstel Plan van Aanpak Witwassen

Geachte griffie,

Namens Steven van Weyenberg meld ik graag een punt aan voor de commissie-regeling-van-werkzaamheden bij de procedurevergadering van a.s. donderdag 24 november. Het verzoek is om een rondetafelgesprek te organiseren over het Wetsvoorstel Plan van Aanpak Witwassen, in aanvulling op de gevraagde adviezen aan de Raad van State en de Autoriteit Persoonsgegevens. In het RTG horen we graag ook meer over de uitvoering van het anti-witwasbeleid door banken en anderen.

Als dit verzoek nog vragen oproept hoor ik dat graag!

 

Besluitenlijst commissie Financiën 24 november 2022
In deze besluitenlijst van deze procedurevergadering staat inzake het wetsvoorstel plan van aanpak witwassen vermeld dat het rondetafelgesprek zal plaats vinden:

Over advisering door de Raad van State is dit vermeld:


Onder agendapunt 36 staat:

en onder agendapunt 39 staat bij punt 2 dat er nog een brief niet beantwoord is,

2022Z21795 Aan de minister van Financiën – Verzoek inzake ontbrekend kader ‘Beleidskeuzes uitgelegd’ bij wetsvoorstel Plan van aanpak witwassen minister van Financiën (11-11-2022)

 

Aanvullende toelichting 28 november 2022
De minister van Financiën schreef een begeleidende brief (niet inhoudelijk) met daarbij een bijlage met een aanvullende toelichting op het wetsvoorstel.

 

Aanvulling 30 november 2022
In het overzicht nieuwe items uit de periode 24-28 november toegevoegd.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten | Tags: , , , , , , , | Plaats een reactie

Ubo-register voorlopig niet toegankelijk, brief minister Financiën over ubo-register uitspraak HvJ | Wwft

Geplaatst op 23 november 2022 door Ellen Timmer

Gisteren maakte het ministerie van Financiën een brief aan de Tweede Kamer over de ubo-register uitspraak bekend, lees het nieuwsbericht:

Kamerbrief over tijdelijk geen informatieverstrekkingen uit UBO-register
Minister Kaag (Financiën) informeert de Tweede Kamer over een uitspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie over de verstrekking van UBO-informatie van juridische entiteiten aan het algemeen publiek.

Download ‘Kamerbrief over tijdelijk geen informatieverstrekkingen uit UBO-register’PDF document | 101 kBKamerstuk: Kamerbrief | 22-11-2022

Opvallend aan de brief is dat het ministerie vasthoudt aan de onbewezen stelling dat het ubo-register een nuttige rol bij de misdaadbestrijding zou spelen [1]. Ten onrechte wordt opgemerkt dat uit de uitspraak van het Hof zou blijken dat “toegang van het grote publiek” zou bijdragen aan de misdaadbestrijdingsdoelstelling [2]. Verder denkt het ministerie dat Nederland zich niets van de uitspraak hoeft aan te trekken, terwijl de uitspraak ook relevant is voor huidige en toekomstige Nederlandse regelgeving [3].

Het ubo-register kan voorlopig niet worden geraadpleegd:

In dat licht heb ik de Kamer van Koophandel gevraagd vanaf heden tijdelijk geen informatieverstrekkingen uit het register meer te verzorgen. De Kamer van Koophandel geeft hier uitvoering aan tot nadere besluitvorming. In de komende dagen zal ik het arrest met alle betrokkenen nader analyseren en in overleg treden met de Europese Commissie om te bezien welke informatieverstrekkingen wel mogelijk zijn, mede in het licht van toezicht. Het voorlopig niet meer verzorgen van informatieverstrekkingen betekent bijvoorbeeld voor de opsporing dat informatie weliswaar minder gemakkelijk geraadpleegd kan worden, maar dat de benodigde informatie op basis van een vordering van de OvJ nog wel beschikbaar is. De uitspraak kan ook financiële gevolgen hebben, aangezien het beheer van het register wordt bekostigd aan de hand van de vergoedingen voor raadplegingen. Ik zal uw Kamer over de nadere analyse en besluitvorming informeren. De uitspraak is overigens niet van invloed op de plicht voor juridische entiteiten om UBO’s te registreren en dit blijft dan ook van kracht.

Hopelijk is de uitspraak aanleiding voor de ministeries van Financiën en Veiligheid om bij zichzelf te rade te gaan. Een open foutencultuur is gewenst, ook bij de mensen achter de tekentafel van de misdaadbestrijding.

 

 

Hania constateert terecht dat het hier om de veiligheid van mensen gaat:

 

Noten
[1] Brief, pagina 1: “Het register helpt om criminele activiteiten te voorkomen en bij het opsporen van onder andere fraude, witwassen en  terrorismefinanciering.”
[2] Brief, pagina 2: “dat de toegang van het grote publiek tot informatie over uiteindelijk begunstigden kan bijdragen tot de verwezenlijking van die doelstelling“.
[3] Brief, pagina 2: “De uitspraak richt zich primair tot de Europese wetgever en de Europese Commissie” (…) Hoewel de Nederlandse situatie niet een op een hetzelfde is als de Luxemburgse situatie, waarover prejudiciële vragen zijn gesteld, geeft deze uitspraak  aanleiding naar de verstrekking van informatie over UBO’s te kijken“. Dit is onjuist.

 

Aanvulling 5 december 2022
De uitspraak raakt alle Wwft-plichtingen en was reden voor de Stichting tot Bevordering der Notariële Wetenschap om op 14 december 2022 een cursus te organiseren, ‘De praktische implicaties van de uitspraak van het Hof van Justitie van de EU voor het UBO-register‘, met als docent mevrouw B. Snijder-Kuipers, die vermoedelijk kampioen is in het geven van Wwft-cursussen.

Geplaatst in Europa, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce, Kamer van Koophandel, Ubo-register | Tags: , , , , , | Plaats een reactie

Ubo-register uitspraak HvJ is schrobbering voor Europese instanties | Wwft

Geplaatst op 23 november 2022 door Ellen Timmer

Het Europese Hof van Justitie heeft in de gisteren gewezen uitspraak inzake het ubo-register een flinke schrobbering gegeven aan zowel de Europese Commissie, het Europese Parlement als de Europese Raad.

Kern: ook als een goed doel (misdaadbestrijding) wordt nagestreefd moeten de fundamentele rechten van Europese burgers worden gerespecteerd.

Legitiem belang
Dat leert een eerste bestudering van de uitspraak, waarin het Hof onder meer de vloer aanveegt met de bewering van de Europese Commissie dat het zo ‘moeilijk’ zou zijn te bepalen wie er ‘legitiem belang’ heeft bij informatie over uiteindelijk belanghebbenden (‘ubo’s’). Lees overwegingen 70 tot en met 76, waarin wordt overwogen dat die moeilijkheid niet kan rechtvaardigen dat de Uniewetgever bepaalt dat alle leden van de bevolking toegang hebben tot deze informatie. Voorts wordt opgemerkt dat er categorieën zijn die een gerechtvaardigd belang kunnen hebben, zoals de pers en bepaalde maatschappelijke organisaties, alsmede financiële instellingen met misdaadbestrijdingstaken en degenen die een transactie willen verrichten met een entiteit.

Overigens lijkt mij dat voor pers en maatschappelijke organisaties wel integriteitseisen moeten gelden, zodat voorkomen wordt dat persoonsgegevens via hen weglekken naar criminelen en anderen met slechte bedoelingen.

Kader voor nieuwe regelgeving van EU en Nederland
Het Hof geeft in de uitspraak aan dat ook bij het nemen van maatregelen ter bestrijding van misdaad de fundamentele rechten moeten worden gerespecteerd.

Dit is voor Europa van belang, aangezien er verstrekkende nieuwe maatregelen in voorbereiding zijn door middel van het AML Package (achtergrondinformatie), dat een forse ingreep betekent als de oorspronkelijke plannen doorgaan.

Het geldt ook voor Nederland, aangezien zowel de aanpassing van het Verwijzingsportaal Bankgegevens als het wetsvoorstel Plan van aanpak witwassen met het bancaire sleepnet en de navraagplicht een forse inbreuk op de grondrechten vormen.

Het is hoog tijd dat de misdaadbestrijders van de Nederlandse overheid en Europa uit hun ivoren torens komen en zich eens goed gaan verdiepen in de schaduwzijden van de door hen zo geprezen transparantie.

 

Aanvulling 23 januari 2023
Op TaxLive verscheen een artikel van Mark Nieuweboer waarin wordt gezegd dat deze uitspraak ook gevolgen zou kunnen hebben voor de fiscale DAC6 regels (Mandatory Disclosure for Intermediaries Directive), die besluit met:

Dezelfde kwetsbaarheid speelt naar mijn opvatting ook voor DAC6. Ik wil zelfs zover gaan dat het in de door mij hierboven genoemde situaties evident onnodig is om persoonsgegevens te verzamelen, op te slaan en te delen om de door DAC6 nagestreefde doelen te bereiken. Daarmee ontbreekt naar mijn mening de vereiste grondslag voor dit onderdeel van DAC6. Concreet: de verplichting tot het verstrekken van persoonsgegevens van belastingplichtigen en intermediairs in situaties, waarin een constructie niet wordt uitgevoerd, en de verstrekking van persoonsgegevens met lidstaten die niet bij een constructie zijn betrokken, is naar mijn mening ongeldig. Wie pakt de handschoen op?

Geplaatst in Europa, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce, Ubo-register, Verwijzingsportaal Bankgegevens | Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , | Plaats een reactie

Europese antiwitwasautoriteit: een dure grap voor advocaten | Wwft, AMLA

Geplaatst op 22 november 2022 door Ellen Timmer

Eerder schreef ik over de komst van de Europese witwasbestrijdingsregels, die rechtstreeks in Nederland zullen gaan gelden (lees de artikelen over het AML Package). Er komt ook een Europese toezichthouder, de Authority for Countering Money Laundering and Financing of Terrorism (AMLA).
Over de komst van AMLA verscheen op de site van de Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA) het artikel Wat betekent de Europese anti-witwasautoriteit voor de Nederlandse advocatuur?

Een dure grap
Daarin wordt geconstateerd dat de diensten van advocaten duurder kunnen worden als gevolg van de komst van de nieuwe Europese regels. Dat komt omdat de advocatuur een flinke bijdrage moet leveren in de kosten van AMLA zelf en er door de NOvA extra mensen in dienst moeten worden genomen. Verder kan er voor advocaten en hun kantoren een verzwaring van de administratieve lasten optreden. Dit wordt onder andere veroorzaakt door extra ‘uitvragen’ (informatieverzoeken vanuit de toezichthouder voor de advocatuur), waarop de administratie zal moeten worden ingericht, en door toezichthandelingen.

Overigens staat die kostenverhoging [*] los van de bevoegdheden van AMLA, waarover de NOvA het navolgende schrijft.

Bevoegdheden AMLA
Een punt van aandacht is welke bevoegdheden AMLA ten aanzien van de advocatuur zal gaan krijgen. De NOvA schrijft daarover:

De AML-commissie van de Council of Bars and Law Societies of Europe (CCBE) waar de NOvA actief aan deelneemt, monitort de Europese AML/CFT-ontwikkelingen op de voet. De CCBE komt daarbij op voor de belangen van de advocatuur en de rechtzoekende en waakt voor inbreuken op de rechtstaat. Hoewel het ook voor de CCBE buiten kijf staat dat witwassen en het financieren van terrorisme te allen tijde moet worden voorkomen, verzet de CCBE zich tegen een aantal onderdelen van de huidige plannen van de Europese Commissie. De CCBE maakt zich met name zorgen dat de AMLA-verordening de onafhankelijkheid van advocaten en het wettelijk beroepsgeheim zal aantasten. In dat kader is bezwaar gemaakt tegen de in de artikelen 31 en 32 neergelegde bepalingen, waarin de mogelijkheid wordt opengelaten dat er supranationale inmenging kan plaatsvinden en de geheimhouding wordt doorbroken. [2] De CCBE benadrukt dat noch lidstaten, noch de EU direct of indirect afbreuk kunnen doen aan de onafhankelijkheid van advocaten en inbreuk kunnen maken op het beroepsgeheim.

[2] Artikel 31 lid 1 AMLA bepaalt dat de AML-autoriteit de bevoegdheid krijgt om periodiek collegiale toetsingen uit te voeren bij de niet-financiële toezichthouders (in het geval van de advocatuur zijn dat de dekens). Lid 2 geeft aan dat deze peer reviews ook kunnen worden uitgevoerd door niet-advocaten. Artikel 32 AMLA geeft de mogelijkheid tot ingrijpen van de autoriteit zonder waarborgen.

 

Ook op Advocatie werd dit gesignaleerd.

 

[*] Ook zonder die ingrijpende bevoegdheden kan worden verwacht dat AMLA als ‘datagedreven’ toezichthouder veel informatie bij de NOvA c.q. de advocatentoezichthouder zal opvragen. Die informatie moet door de advocaten worden aangeleverd bij de NOvA/de advocatentoezichthouder.

Geplaatst in Dienstverlening - juridisch financieel [advocaten, accountants, belastingadviseurs e.d.], Europa, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten | Tags: , , , , | Plaats een reactie

ECJ judgment: “the provision whereby the information on the beneficial ownership of companies incorporated within the territory of the Member States is accessible in all cases to any member of the general public is invalid”

Geplaatst op 22 november 2022 door Ellen Timmer

The European Court of Justice (ECJ) today announced its judgment regarding the registers of beneficial owners:

 

Press release in several languages:
bg es cs da de et el en fr hr ga it lv lt hu mt nl pl pt ro sk sl fi sv

The judgment:
in English (other languages available).

List of documents

 

Media on the judgment
English language: Royal Gazette.
Dutch language: NOS, security.nl, taxlive, AccountancyVanmorgen, RD, CMweb.

 

Privacy First:

 

Amendment 19:30 hr
The judgment is now available in all European languages. I amended the text accordingly.
A paragraph on media coverage was added.

Geplaatst in English - posts in English on this blog, Europa, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Ubo-register | Tags: , , | Plaats een reactie

Renseigneringsplicht betalingsdienstverleners | PSP-richtlijn

Geplaatst op 21 november 2022 door Ellen Timmer

Steeds meer persoonsgegevens vliegen de wereld over en een van de oorzaken is het toenemend aantal renseigneringsplichten.
‘Renseignering’ betekent dat een private onderneming gegevens moet leveren aan de overheid, bijvoorbeeld ten behoeve van de belastingheffing. De belangrijkste voorbeelden daarvan zijn werkgevers en banken, maar er komen steeds meer organisaties bij, zoals  digitale platformen.

Op dit moment is het wetsvoorstel Wet implementatie Richtlijn betalingsdienstaanbieders bij de Tweede Kamer in behandeling, die verplicht tot levering van gegevens aan de overheid in verband met de heffing van omzetbelasting. Het doel van het voorstel is het opsporen van btw-fraude.

Strekking van het voorstel is dat betalingsdienstaanbieders gegevens moeten registreren inzake grensoverschrijdende betalingen. De verplichting is van toepassing wanneer een betalingsdienstaanbieder in de loop van een kalenderkwartaal betalingsdiensten verleent die betrekking hebben op meer dan 25 grensoverschrijdende betalingen aan dezelfde begunstigde. De registratie moet drie jaar worden bewaard en moeten beschikbaar worden gesteld aan de lidstaat van herkomst van de betalingsdienstaanbieder, of aan de lidstaat van ontvangst indien de betalingsdienstaanbieder betalingsdiensten verleent in andere lidstaten dan de lidstaat van herkomst.

In het voorstel is vermeld welke gegevens de betalingsdienstaanbieders over de transacties moeten registreren, onder meer een btw-identificatienummer of een ander nationaal fiscaal nummer van de begunstigde, diens adres.

 

Meer informatie:

Geplaatst in Belastingrecht, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft | Tags: , , , , | Plaats een reactie

Makelaars, notarissen, boekhouders. U bent een facilitator! | Wwft, poortwachters

Geplaatst op 21 november 2022 door Ellen Timmer

Al langere tijd volg ik met verbazing het ‘facilitator’ denken van de misdaad bestrijdende overheid. Soms is het een crimineel (‘bewuste facilitator’) en soms is het een ondernemer die een rol speelt zonder te weten dat hij/zij met een crimineel van doen heeft. Het begrip wordt soms alleen voor de crimineel gebruikt en soms voor iedereen die met een crimineel te maken heeft, dus zowel de bewuste als de onbewuste facilitator.

Luie concepten
Het concept ‘facilitator’ is een van de luie concepten die ten grondslag liggen aan de ‘moderne’ misdaadbestrijding, waarvan witwassen en afpakken andere voorbeelden zijn [1].
Een gelijksoortig fraai begrip is de ‘poortwachter’, dat is de private ondernemer die misdaadbestrijdingstaken toebedeeld heeft gekregen, waar hij niet voor toegerust is en die de overheid zelf evenmin voor elkaar krijgt. Leo Stevens schreef er een mooi artikel over [2] en lees ook het het artikel van Ybo Buruma (raadsheer bij de Hoge Raad, gespecialiseerd in strafrecht), Wensdenken over witwassen en afpakken (NJB), dat ik al eerder citeerde.

Makelaars, notarissen en boekhouders
Wie kennis wil nemen van het nieuwste facilitator- en poortwachtersproza van het ministerie van Veiligheid, doet er goed aan de vragen en antwoorden tijdens de recente begrotingsbehandeling te lezen [3]. Bijvoorbeeld vragen 20, 22 en 23 en de beantwoording daarvan.

Uit zowel de vragen als de antwoorden blijkt dat men [4] veronderstelt (al staat het er niet letterlijk) dat makelaars, notarissen en boekhouders op grote schaal criminelen ondersteunen en van criminele samenwerkingsverbanden deel uitmaken. Dat is buitengewoon beledigend voor deze beroepsgroepen. Het is onbegrijpelijk en onbehoorlijk dat het lid van de Tweede Kamer en de minister beroepsbeoefenaren zo bejegenen.

Verder straalt de tekst gemakzucht uit als het gaat om de mogelijkheden van private ondernemingen (‘poortwachters’) om de aan hen toebedeelde misdaadbestrijdingstaken uit te voeren.

Al eerder stond in parlementaire stukken dat de ‘niet-financiële poortwachters’ – de notaris, de boekhouder, de domicilieverleners, de safeloket verhuurder en vele anderen  (overzicht van alle poortwachters staat hier) – hun taken niet goed zouden vervullen. Dus hier komen straks dezelfde draconische boetes als bij banken. Zou hier dan het anti-overheid sentiment gaan ontstaan waarover vraag 14 spreekt? [5].

De minister van Veiligheid over facilitator en poortwachter
Vragen en antwoorden 20, 22 en 23 (de vraag is vet gedrukt):

20 Er moet meer gebeuren op het afpakken van vermogen en het aanpakken van facilitators. Hierbij is ook de poortwachtersfunctie van belang. De signalen over hoeveel deze poortwachters melden zijn echter wisselend en ook het toezicht hierop is verschillend georganiseerd. Ook de ARK geeft aan dat er te weinig zicht is op de aanpak witwassen. Graag een reflectie van MJenV hierop.

Met het lid Michon-Derkzen is MJenV van mening dat er meer moet gebeuren op het afpakken van crimineel vermogen en de aanpak van facilitators. Het kabinet zet stevig in op het verstoren van criminele geldstromen. Naast voorkomen dat er geld wordt verdiend met criminele activiteiten, wordt ook ingezet op het voorkomen dat crimineel geld in onze legale systemen terecht komt, op het opsporen en vervolgen van criminelen en het afpakken van crimineel verdiend vermogen. Ter verbetering van de afpakmogelijkheden, voorziet zoals het lid Michon zelf al heeft opgemerkt, het wetsvoorstel ‘non conviction based confiscation’ in een nieuwe civielrechtelijke procedure voor de confiscatie van waardevolle goederen met een criminele herkomst. Deze regeling wordt binnenkort voor advies aangeboden aan de Raad van State.
Poortwachters hebben een belangrijke rol in het voorkomen dat crimineel geld onze legale systemen vervuilt en corrumpeert. In de evaluatie van de Financial Action Task Force (FATF) van augustus 2022 is inzichtelijk gemaakt hoe verschillende poortwachters invulling geven aan hun functie en hoe het toezicht daarop is geregeld. De trend is dat de meeste poortwachters de afgelopen jaren meer zijn gaan melden. Criminelen hebben vaak hulp van anderen nodig om hun illegale activiteiten te kunnen ontplooien of hun crimineel verdiende geld te benutten. Mensen die hen hierbij helpen, noemen we facilitators. Dat kan variëren van iemand die vluchtauto’s regelt, tot iemand die helpt om verhullende constructies op te zetten of via crimineel betalingsverkeer geld weg te sluizen naar andere landen. Op basis van onder andere voornoemde evaluatie van de FATF en het rapport van de Algemene Rekenkamer over witwasbestrijding van juni 2022 hebben de minister van Financiën en MJenV op 23 september jongsleden de beleidsagenda aanpak witwassen naar uw Kamer gestuurd. In deze beleidsagenda zijn verbeteringen opgenomen op de onderwerpen die het lid Michon-Derkzen aansnijdt, te weten effectieve verplichtingen voor en het toezicht op niet-financiële poortwachters, de aanpak van (financiële) facilitators en meer zicht op de aanpak door het vaststellen van meetbare doelen en het bijhouden van statistieken.

22 De focus moet niet alleen liggen op drugscriminelen, maar ook op mensen die het faciliteren (makelaars, notarissen, boekhouders). Deelname aan een crimineel samenwerkingsverband moet op zichzelf strafbaar worden. Nu volgt vaak alleen een boete voor het niet melden, omdat zij slechts poortwachter zijn. Graag een reactie van de minister hierop.

MJenV deelt de mening van het lid Michon-Derkzen dat er meer moet gebeuren op de aanpak van criminele geldstromen. Daarbij is nadrukkelijk aandacht voor mensen die de drugscriminaliteit en het witwassen van het daarmee crimineel verdiend geld faciliteren. Deelname aan een criminele organisatie en witwassen zijn al strafbaar gesteld (artikel 140 respectievelijk 420bis e.v. Wetboek van Strafrecht). Daarnaast kan een facilitator als medeplichtige aan een strafbaar feit vervolgd worden, als hij optreedt ten behoeve van de criminele organisatie (artikel 48 Wetboek van Strafrecht). Tegen de poortwachter die niet voldoet aan de verplichting om ongebruikelijke transacties te melden bij de Financial Intelligence Unit – Nederland kan handhavend worden opgetreden. Dat kan bestuursrechtelijk door de toezichthouders op grond van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme of strafrechtelijk op grond van de Wet op de economische delicten. Verder hebben de minister van Financiën en MJenV op 23 september 2022 de beleidsagenda aanpak witwassen naar uw Kamer gestuurd. Twee prioriteiten in deze beleidsagenda zien op de verbetering van de effectieve verplichtingen voor en het toezicht op niet-financiële poortwachters en van de aanpak van facilitators.

23 Het is belangrijk om de facilitators van misdaad in beeld te brengen (notarissen, makelaars, etc). Maar het gaat hierbij ook om corrupte ambtenaren. Aan de minister de vraag om regie te voeren op de aanpak van corruptie binnen de overheid, hoe ziet zij dit?

Corruptie binnen de overheid kent diverse verschijningsvormen. De aanpak daarvan vergt onder meer een effectief integriteitsbeleid. De verantwoordelijkheid en mogelijkheden om telkens tot een effectieve, toegesneden aanpak te komen zijn belegd bij diverse departementen, lokale en regionale overheden en de onder hen vallende uitvoeringsorganisaties. De minister van JenV kan dus niet de regie voeren op de aanpak van corruptie binnen de gehele overheid.
De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties is verantwoordelijk voor het integriteitsbeleid voor ambtenaren en heeft aangekondigd in het voorjaar 2023 een samenhangende visie op het integriteitsbeleid van het openbaar bestuur aan de Tweede Kamer aan te bieden.
De minister van JenV zal dit onderwerp wel agenderen binnen de kabinetsbrede Ministeriële Commissie Aanpak Ondermijning, waarin alle relevante ministeries zijn vertegenwoordigd. Daarnaast kan de minister van JenV de regie nemen in de verkenning van de vraag of de huidige aanpak van corruptie in relatie tot georganiseerde criminaliteit met additionele maatregelen dient te worden versterkt.

In bovenstaande tekst zijn allerlei merkwaardige veronderstellingen te vinden, onder ander dat het vaker melden van ongebruikelijke transacties zou betekenen dat misdaad beter bestreden wordt, terwijl aantallen niets zeggen over de kwaliteit en de verschillende poortwachters een heel verschillende informatiepositie hebben.

Onbegrijpelijk dat de ministeries van Veiligheid en Financiën doorgaan op de ingeslagen weg en dat zij geen enkel oog hebben voor de onjuistheden in de concepten die aan deze regelgeving ten grondslag liggen.

 

Noten

[1] ‘Witwassen’ is ieder financieel voordeel van criminaliteit, ongeacht het gronddelict (dat in een strafzaak niet bewezen hoeft te worden, bijvoorbeeld diefstal, oplichting, belastingfraude, beroving). Degene die ‘witwast’, kan dat doen zonder het te weten (de bank bij wie misdaadgeld op de rekening staat), en de dief die het gestolen geld onder zich heeft is eveneens een witwasser. Het is geniaal simpel.
Ook ‘afpakken’ is een simpel concept: het is voldoende dat er criminele aanwijzingen zijn, dan draait de bewijslast om en moet degene die over financiële middelen beschikt de legale oorsprong bewijzen.

[2] Te vinden via dit blog.

[3] Schriftelijke antwoorden op vragen gesteld tijdens de eerste termijn van de begrotingsbehandeling van Justitie en Veiligheid op 15 november 2022. Er staan teksten in die in al in vele eerdere parlementaire stukken hebben gestaan.

[4] Dat wil zeggen kamerlid Michon-Derkzen en de minister van Veiligheid.

[5] Michon-Derkzen begint haar vraag met “Gezond wantrouwen slaat bij sommige over in anti-overheid sentiment, dit is ronduit bedreigend voor onze rechtstaat“. In de beantwoording komt niet tot uitdrukking dat de overheid zelf soms steken laat vallen en mensen het niet meer begrijpen.

Geplaatst in Dienstverlening - juridisch financieel [advocaten, accountants, belastingadviseurs e.d.], Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Strafrecht | Tags: , , , , , , , | Plaats een reactie

Terugkerende manipulatiepatronen van fraudeurs volgens de NVB: “de vriendelijke toon waarmee fraudeurs binnenkomen” | NVB

Geplaatst op 20 november 2022 door Ellen Timmer

De Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) publiceerde een artikel waarin ze schrijven dat een van de terugkerende manipulatiepatronen van fraudeurs zou zijn: “de vriendelijke toon waarmee fraudeurs binnenkomen“. Het staat in de eerste alinea van het artikel:

De Nederlandse banken komen daarom met een training die mensen alert maakt op deze patronen, zoals de vriendelijke toon waarmee fraudeurs binnenkomen. Zo wordt het makkelijker om fraude te herkennen en te voorkomen.

Als dit de gedachtenwereld is achter de bancaire misdaadbestrijding (zoals men via de Wwft moet uitvoeren) dan ga ik me grote zorgen maken.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, Strafrecht | Tags: , , | Plaats een reactie

Duits wetsvoorstel loopt vooruit op nieuwe Europese regels inzake registratie van vastgoedeigenaren in het ubo-register | AML Package, ubo-register

Geplaatst op 20 november 2022 door Ellen Timmer

In Duitsland wordt gewerkt aan wijzigingen in de criminaliteitsbestrijdingsregels (ook bekend als ‘witwasbestrijding’) waarbij wordt vooruit gelopen op Europese plannen (AML Package: inleiding, berichten). Aangenomen mag worden dat dit er voor Nederland ook aankomt.

Het in Duitsland ingediende wetsvoorstel (Sanktionsdurchsetzungsgesetz II) heeft ook op de sancties tegen Rusland betrekking. Daarnaast bevat het voorstel nieuwe algemene criminaliteitsbestrijdingsregels, zoals de verplichting van buitenlandse eigenaren van Duits vastgoed, als zij geen natuurlijke persoon zijn, om zichzelf in het Duitse ubo-register (het Transparenzregister) in te schrijven. Verder zullen de Duitse kadasters (Grundbücher) gegevens gaan leveren aan het Duitse ubo-register, zodat een overzicht van de vastgoedeigendom ontstaat.

 

Meer informatie:

Bundesministerium der Finanzen (BMF), berichten van 26 oktober 2022:

Duitse Bondsdag:

  • Bericht over een hoorzitting door de commissie Financiën op 21 november. Voor die vergadering zijn een aantal brancheorganisaties uitgenodigd, onder meer van de notarissen en de politie. Zie ook deze pagina.
  • Eerste lezing op 11 november, bericht.
  • Commentaar (pdf) van de notarissenorganisatie.
  • Commentaar (pdf) van een vakbond (douane).
  • Wetsvoorstel (pdf) van 8 november 2022.
Geplaatst in Europa, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, Ubo-register | Tags: , , | Plaats een reactie

Virtual launch of the book on the Whole-of-Government Approach on AML/CFT – 28 November

Geplaatst op 19 november 2022 door Ellen Timmer

The Institute for Austrian and International Tax Law announced in its newsletter that the virtual launch of the book Taxing Crime: A Whole-of-Government Approach to Fighting Corruption, Money Laundering and Tax Crimes (see my previous post) will take place on 28 November 2022:

 

TheWU Global Tax Policy Center at the Institute for Austrian and International Tax Law, WU (Vienna University of Economics and Business) is pleased to invite you to a virtual event co-hosted together with the Stolen Asset Recovery Initiative of World Bank and United Nations Office of Drugs and Crime (UNODC) to disseminate the joint publication on Taxing Crime: The Whole-of-Government Approach to Fighting Corruption, Money Laundering and Tax Crimes, which was published earlier this year. The event will be held online on November 28, 2022 at 9:00 AM ET / 3:00 PM CET.

This publication aims to show the benefits of interagency cooperation between tax authorities and law enforcement agencies working on preventing, detecting, and recovering the illicit financial flows derived from tax evasion, corruption, and money laundering.

Prof. Jeffrey Owens and Mr. Siddhesh Rao, LL.M from our Institute will be on the panel together with representatives from Stolen Asset Recovery initiative, the World Bank, Kenya Revenue Authority, Uganda Revenue Authority and Integrity reporting services agency of Mauritius at the event discussing critical findings of the book.

Please tune in to this virtual book launch featuring the views of practitioners from East Africa & drawing upon the experiences of other developing countries and learning from their experiences.

Please register at the following link: http://short.wu.ac.at/wustarbook to listen to the experiences of experts from StAR Initiative, the World Bank and practitioners from east Africa and developing countries in implementing inter-agency cooperation.

 

 

Addition 12 May 2023
The newest terminology is the “Whole-of-Society” approach in fighting financial crime“, read FATF in this twitter post:

At the FATF Private Sector Consultative Forum, FATF President T. Raja Kumar reiterated the importance of private sector participation in FATF work, given the need for a “Whole-of-Society” approach in fighting financial crime

My comment: From the Whole-of-Government approach FATF now has moved to a Whole-of-Society approach – but still the concepts of FATF are fundamentally flawed, leading to a surveillance society and irresponsibly giving tasks to private companies unfit for that.

Geplaatst in Belastingrecht, English - posts in English on this blog | Tags: , , , , , , , , | Plaats een reactie