“Bij gemeenten ontstaat het beeld dat het rijk meer en strengere integriteitsnormen aan decentrale overheden oplegt dan aan zichzelf”

Geplaatst op 9 mei 2023 door Ellen Timmer

Op Binnenlands Bestuur verscheen het artikel ‘Trek integriteitsnormen rijk en lokaal bestuur gelijk’, met als intro de passage die in de kop van dit bericht staat.

Geplaatst in Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten | Tags: , , | Plaats een reactie

Soms is belasting betalen niet voldoende | dat rare idee dat commerciële advocatenkantoren de sociale rechtshulp moeten financieren

Geplaatst op 9 mei 2023 door Ellen Timmer

In 2021 schreef ik Nieuwe variant op de verhuurdersheffing: de commerciële advocatenkantoren-belasting. Dat rare idee van de vorige minister van afbraak van de rechtsbescherming, heer Dekker, keert nu terug bij zijn opvolger Weerwind, zo lees ik bij Advocatie.

Op dit blog schrijf ik over de gefinancierde rechtsbijstand en hoe de kabinetten Rutte onder hun maatschappelijke verplichtingen proberen uit te komen.

Geplaatst in Dienstverlening - juridisch financieel [advocaten, accountants, belastingadviseurs e.d.], Grondrechten | Tags: , | Plaats een reactie

De Nederlandse politieke ambtsdragers worden integer

Geplaatst op 9 mei 2023 door Ellen Timmer

In een brief aan de Tweede Kamer laat de minister van BZK weten wat de plannen zijn op het gebied van integriteit van politieke ambtsdragers op decentraal en nationaal niveau.

 

Meer informatie:

  • Brief aan de Tweede Kamer

Bijlagen:

Geplaatst in Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten | Tags: , , | Plaats een reactie

Afgang van het Openbaar Ministerie in de zaak van de Haagse wethouder

Geplaatst op 8 mei 2023 door Ellen Timmer

De rechtbank van Rotterdam maakte in een uitspraak van 21 april jl. korte metten met de veronderstelling van het Openbaar Ministerie (OM) dat twee wethouders zich aan corruptie schuldig zouden hebben gemaakt. Lees de uitspraak om te zien hoe weinig enthousiast de rechtbank is.

De samenvatting op rechtspraak.nl luidt:

De ondernemers in deze zaak hebben partijdonaties van (alles bij elkaar) €100.659,33 aan de politieke partij Hart voor Den Haag gedaan. Een eerste constatering in de zaak was dat deze partijdonaties op zichzelf géén gift zijn aan de ambtenaren, maar een gift aan de politieke partij. Via de partijdonaties is er misschien wel iets van niet-geldelijke waarde van de ondernemers doorgesijpeld naar de ambtenaren. Een goed gefinancierde verkiezingscampagne leidt wellicht tot meer bekendheid, status en trotse gevoelens. Deze doorgesijpelde waarde is niet te begroten, laat staan dat kan worden vastgesteld dat de waarde substantieel was. Met de beste wil van de wereld kan niet worden vastgesteld dat, en zo ja, in hoeverre, de positie van de ambtenaren één op één door de partijdonaties is verbeterd.

Uit de partijdonaties kan geen kwade bedoeling van de gevers worden afgeleid. Sterker nog: een partijdonatie wordt in principe juist gedaan met simpel gezegd een goede bedoeling.

Tegen deze achtergrond moest de achterkant van de tenlastegelegde ambtelijke omkopingen wel héél evident wijzen op een kwade bedoeling van de gever(s). Een uitgebreide bespreking van alle ten laste gelegde tegenprestaties heeft het beeld echter niet doen kantelen en van kwade bedoelingen van de ondernemers is dus geen sprake geweest.

 

Op twitter is de Haagse Insider terecht vernietigend, hij vindt dat de top van het OM moet aftreden:

 

 

Veroordeeld door de media
In vervolgtweets laat de Insider weten dat dit een zeldzaam grote blamage voor het OM is en dat het OM het leven van deze wethouder kapot heeft gemaakt, “In de publieke opinie leek hij feitelijk soms al veroordeeld“. Het geeft aan hoe voorzichtig er moet worden omgegaan met alle opgeblazen corruptie- en witwasverhalen die soms (ook door de media) in de wereld worden gebracht. Want ja, voorzichtige en nauwkeurige berichtgeving is niet vet genoeg om nieuws te zijn.

Kwaliteit Openbaar Ministerie
Intussen is het te hopen dat het Openbaar Ministerie zorgt voor de verhoging van de kwaliteit in dit soort zaken, zodat echte corruptie kan worden aangepakt en geen dure tijd wordt verspild, zoals in de zaak van deze wethouder is gebeurd.

 

Aanvullingen

Aanvulling 20 juni 2023
Het OM lijkt zijn lesje niet te hebben geleerd uit de duidelijke uitspraak. Op de site van de NOS verscheen ‘OM zet hoger beroep tegen Richard de Mos gedeeltelijk door‘ (19 juni 2023).

Aanvulling 18 april 2024
Bericht OM van 12 maart 2024: OM eist voorwaardelijke celstraffen tegen Haagse oud-wethouders en ondernemers voor omkoping en schending ambtsgeheim. Bericht van de NOS: Eis tegen De Mos in hoger beroep: werkstraf en voorwaardelijke celstraf.

Aanvulling 6 september 2024
In hoger beroep is de vrijspraak bevestigd, op één onderdeel (schending ambtsgeheim) na. Van de corruptiebeschuldiging is niets overgebleven. Zie onder meer 2.4:

Op grond van de hiervoor genoemde feiten en omstandigheden in onderling verband en samenhang bezien acht het hof aannemelijk dat de verdachte er vanuit kon gaan dat [medeverdachte 2] de stortingen deed met de bedoeling om de Partij te steunen. Het past in een democratie om de politieke partij waarmee je affiniteit hebt zodanig te willen steunen dat de partij de middelen heeft om zichzelf bij een groot publiek bekend te maken en om het (in jouw ogen) juiste beleid te ontwikkelen en uit te voeren. Het hof acht aannemelijk dat [medeverdachte 2] de boottochten met lunches deed om een gezellige dag te hebben.

Het hof is van oordeel dat niet wettig en overtuigend kan worden bewezen dat de verdachte wist of redelijkerwijs vermoedde of moest vermoeden dat er met de stortingen (daarnaast) sprake was van een doel om een ‘speciale relatie’ op te bouwen met de verdachte en/of [medeverdachte 1] of om een voorkeursbehandeling van hen te verkrijgen of dat de giften werden gedaan ten gevolge of naar aanleiding daarvan.

Evenmin kan wettig en overtuigend bewezen worden dat de verdachte wist of redelijkerwijs vermoedde of moest vermoeden dat [medeverdachte 2] de boottochten met lunches betaalde om een ‘speciale relatie’ op te bouwen met de verdachte of om een voorkeursbehandeling van hem te verkrijgen of dat deze giften werden gedaan ten gevolge of naar aanleiding daarvan.

Voorts acht het hof op grond van de hiervoor genoemde feiten en omstandigheden in onderling verband en samenhang bezien aannemelijk dat [medeverdachte 4] en [medeverdachte 3] de giften deden met de bedoeling om de website en promotie van de Partij mogelijk te maken en zo de ideeën van de Partij ingang te laten vinden. Zoals hiervoor overwogen past het in een democratie om de politieke partij waarmee je affiniteit hebt (al dan niet mede uit eigen belang) bekendheid te geven. Daarbij hoort ook dat een burger, tevens ondernemer, hoopt dat het beleid van een partij die hij steunt in de toekomst kan worden uitgevoerd. Dat [medeverdachte 4] en [medeverdachte 3] vervolgens later via de gekozen politici daadwerkelijk (met name door deelname aan een klankbordgroep en lidmaatschap van de partij) invloed kregen en hun ideeën (en ook hun eigen vastgoedbelangen) rechtstreeks bij de Partij, de verdachte en [medeverdachte 1] kon inbrengen – en dus niet meer alles ‘langs de zijlijn hoefde af te wachten’ (zoals [medeverdachte 4] het verwoordde) – is geen wettig en overtuigend bewijs dat deze giften als omkopingsmiddelen bedoeld waren. Een dergelijke stem en inbreng past binnen een democratisch proces waarin alle geledingen uit de maatschappij (ook de vastgoedsector) kunnen worden gehoord. Dat er (daarnaast) sprake was van een doel om een zodanige relatie op te bouwen dat de verdachte en/of [medeverdachte 1] niet meer neutraal, vrij, onbevooroordeeld, onafhankelijk en objectief jegens hen (of hun medeverdachte) kon(den) beslissen of om een voorkeursbehandeling te verkrijgen (in weerwil van alle voornoemde omstandigheden rondom de giften, ook in onderling verband en samenhang bezien) kan naar het oordeel van het hof niet wettig en overtuigend worden bewezen. Gelet op hetgeen het hof hiervoor heeft overwogen hoefde de verdachte dit ook niet te vermoeden.
Evenmin kan wettig en overtuigend bewezen worden dat de verdachte wist of redelijkerwijs vermoedde of moest vermoeden dat [medeverdachte 3] heeft geholpen met het regelen van een bouwkraan om een ‘speciale relatie’ op te bouwen met de verdachte of om een voorkeursbehandeling van hem te verkrijgen of dat deze giften werden gedaan ten gevolge of naar aanleiding daarvan.
Het hof is van oordeel dat ook op basis van de overige door het Openbaar Ministerie aangevoerde feiten en omstandigheden dan wel de overige inhoud van het dossier het tenlastegelegde niet wettig en overtuigend bewezen kan worden verklaard.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, Strafrecht | Tags: , , , | Plaats een reactie

European open finance report pays insufficient attention to fundamental rights

Geplaatst op 8 mei 2023 door Ellen Timmer

In October 2022 an interesting report on open finance by the Expert Group on European Financial Data Space was published. The essence of ‘open finance’ is that citizens share all their financial transaction data with commercial parties. That will enable these commercial parties to develop new products based on the same kind of ‘personalisation’ as already is common in the advertising industry.

Open finance will also encourage the outsourcing of government functions to the private sector, as is already happening with crime fighting, also known as ‘anti-money laundering’ (outsourced to payment service providers and banks), even though this subject is not mentioned in the report.

The report focuses the way data sharing can take place. Even though the data minimisation principle is mentioned [1], the report does not address whether that principle can be met in open finance.

The report discusses the liability system, while much more important is that all parties involved in open finance ecosystem are permanently screened, regularly audited and there is a proper signalling system. After all, liability must be prevented. Fundamental rights play a lateral role, as this text on page 52 makes clear:

However, while use of both non-traditional/unstructured data and traditional data can improve scoring models’ predictive power (thus producing a better outcome for thin file consumers willing to ask for a mortgage), it also raises some privacy issues.

‘some privacy issues‘ is a severe understatement…

Risks

One of the problems of open finance is going to be that those who do not want to join and let their personal data being harvested, will pay higher prices. More personal information, both financial as non-financial, shall enable companies to do cherry picking, also in types of services where the solidarity principle should play a major role (e.g. insurance).

And of course discrimination en exclusion are a risk, that now already is apparent as a result of the anti-money laundering (AML) and countering terrorist financing (CFT) measures financial institutions implement. In the report it is mentioned that some people have ‘a higher risk profile’, without addressing how such a risk profile is established, the same applies to “Positive and negative behaviour held by credit bureaus” (page 60). The tendency will also be that customers that have ‘a higher risk profile’ get services only if they allow in-depth monitoring.

Data brokers, like the members of Febis (see below), will play a major role in the open finance ecosystem and will make it impossible for customers to know what happens to their data, as currently already is the case with Big Tech companies like Facebook, Google and Microsoft and all the other opaque advertisement companies.

Read on the data brokers (page 38):

An open finance ecosystem also places emphasis on the role of Data Brokers, including third party providers, which may act both as providers of services and information brokers. The relevant Data Brokers include PSD2 TPPs dedicated platforms, business data management vendors and verification providers, and independent and neutral automotive gateway administrators. In mortgage market, an important role is also undertaken by tied and independent credit intermediaries (the criteria for extended knowledge and assessment of market offers applicable mainly to independent intermediaries) and insurance intermediaries with part of their functions resembling the role of Data Brokers.

Data from various data sources, including government data, are brought together in open finance, posing major data protection risks, read also on page 38:

Relevant data holders for an open finance framework could also include public bodies (social security, tax authorities, land registries), credit registers and bureaus, private companies (utility and telco companies, ecommerce platforms, supply chain platforms/ online marketplaces holding data required for SME financing).

The report stresses the importance of consumer rights and data protection, but in my impression not enough is being done about it. Is that because Europe fears American Big Tech companies that are already entering the financial markets and that analyse browsing behaviour, email etc (like Google does)?

Examples
When examples of open finance products are mentioned, it is clear where things are heading:

Creditworthiness assessment and monitoring (loans, mortgage):

  • Institutions and creditors want very comprehensive financial personal data, both for assessing the application and in monitoring compliance with the terms of the loan. Even though the application process is bothering the client, it will be the creditors who benefit from the large amounts of personal data that become available.
  • Open finance makes it possible to get behavioural information about customers, referred to as ‘non-traditional information’ in the report. Examples are psychometric questionnaires (open finance enables to test these questionnaires on large scale), that look for personality traits like optimism, confidence, self-awareness and locus of control. Should we want open finance companies to engage in personality surveys (even if advertising companies do so on a large scale)? The report mentions (page 52) that Big Tech companies may be able to detect that a divorce is imminent, which may affect compliance with mortgage obligations.
  • It will be easier for credit providers to obtain governmental data if governments join the open finance system, e.g. historical tax data, social security data, public grants. For these providers data on the use of energy, water and communication data are also interesting to get a full picture of the client [2].
  • The use of open finance applications in trade finance makes it easier for financial institutions to comply with their AML/CFT (trade-based money laundering) obligations in relation to their clients. (Not mentioned in the report.)

Financial advice:

  • The report argues that open finance may facilitate provision of high-quality financial advice, again based on large quantities of personal data. I do not think this matters much for the rich, but perhaps that type of advice will become cheaper and the upper middle class can use it more often. My impression is that this is a small niche market.

Insurance:

  • Personalised insurance: detailed financial data on the insured, in addition to all the other data already obtained, makes it possible to accept only low risks (“Because of better and more granular risk selection (for example in insurance)“).
  • In-vehicle data sharing: the chapter on this subject shows that not only insurers may collect more information to assess their risks and improve safety. This type of real time data sharing enables insurers and other relevant parties (like governments) to direct the behaviour of people:

More and more tailor-made products are being offered based on driving styles, as well as awarding more favourable tariffs to lower-risk drivers. The claims frequency of vehicles equipped with telematics devices is significantly lower than that of vehicles without such technology. This is even more true for young drivers. Those who are aware that they are being monitored adopt a more careful driving style.

The examples show that primarily companies benefit and that people and SMEs are becoming completely transparent, especially when the information of advertising companies is combined with financial information.

Even more dangerous is dat the behaviour of people will be directed through open finance, what may serve good causes. For that reason, restraint should be execised when companies apply such techniques, especially if this is going to take place on large scale.

Benefits for citizens?

While the report argues that there would be benefits for citizens from open finance and that their fundamental rights will be respected, it is clearly visible that the acquisition by companies through open finance of large amounts of financial personal data mainly serves the interests of companies and governments. This can also be inferred from the fact that organisations of data brokers and financial firms in particular have shown interest in the report, like Febis (databrokers) and EBF (banks).

Is Europe digitally mature enough?

In this context, it is important to note the European government’s failure to address data protection issues. There is insufficient enforcement, there are no audit systems and large-scale data breaches are constantly being reported. The big question is whether Europe is ready for large-scale sharing of financial personal data. This is reflected in the factual summary report of the open finance public consultation in 2022, see paragraph 3.4 (marking by me):

The majority of citizens respondents argued that financial service providers holding data should be obliged to share them with other financial or third-party service providers, if consumers have given their consent or agreement (55%, 30 out of 55 replies). However, citizen respondents are concerned to share financial data due to a lack of trust which stems from concerns over privacy, data protection and digital security, and a generalised sense of not being able to control how their data is used. An overwhelming majority of citizens responding to the public consultation believe there are security and/or privacy risks in giving service providers access to their data (84%, 46 out of 55 replies). Moreover, most citizen respondents do not believe that financial service providers that hold their data always ask for consent before sharing those data with other financial or third-party service providers (57%, 26 out of 46 replies).

Final remarks

Though fundamental rights are mentioned, the report mainly is written for the benefit of the larger companies and governments. They will profit from large amounts of financial data and other data regarding natural persons and SMEs. The key problems that are created for citizens by large-scale data processing, by risk profiling systems and the opacity caused by the involvement of so many parties, are not sufficiently addressed.

Instead of making transparent citizens and SMEs, open finance and other digital tools should be used to make large companies and governments transparent.

 

Notes

[1] Page 13: “Principles of data minimisation – limiting processing of data to what is necessary – must also be adhered to.”

[2] Page 59:

Basic services:
Energy, water and communication suppliers’ data are early indicators of an SMEs activity, e.g., in industries, an increase in electricity and water consumption indicates an increase in production and, possibly, future sales.

 

More information:

The report of the Expert Group on European Financial Data Space:

  • Report of the Expert Group on European Financial Data Space. The views reflected in the report are the views of the members of the expert group only.
  • Announcement of the report on the website of the European Commission, 24 October 2022.
  • Page of the expert group on the site of the European Commission.

Factual summary report open finance consultation:

  • Factual summary report PSD2 and open finance public consultation, October 2022, te be found on this page under ‘Summary report’.

Data brokers on the report:

Financial sector on the report:

Geplaatst in English - posts in English on this blog, Europa, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , , , , , , , | Plaats een reactie

Franse not-for-profit hoefde hulpontvangers niet te screenen | witwasbestrijding, AML, CFT

Geplaatst op 7 mei 2023 door Ellen Timmer

Gisteren schreef ik over de onfatsoenlijke overheids- en bankenpraktijken tegen not-for-profit organisaties in Bulgarije, gebaseerd op de regels die door de informele wereldregering FATF zijn opgesteld ter bestrijding van criminaliteit.

Het gebeurt in heel Europa, zo blijkt uit een bericht van de Global NPO Coalition on FATF [*] over een rechterlijke uitspraak over Franse praktijken, zie ook het dit persbericht van de Franse organisatie Coordination Sud over deze zaak. De Coalition schrijft over een belangrijke Franse uitspraak over screening van hulpontvangers.

Onderstaand de machinevertaling van het artikel:

Belangrijke Franse rechterlijke uitspraak over screening van hulpontvangers

In februari 2023 heeft de Franse Raad van State de richtsnoeren voor screening die van toepassing zijn op internationale hulporganisaties ingetrokken, omdat de bestaande wetgeving daarin niet voorziet. Dit was een reactie op een verzoekschrift van acht Franse not-for-profit organisaties, gecoördineerd door Coordination SUD, waarin de richtsnoeren van 2021 van het Franse ministerie van Buitenlandse Zaken over het screenen van alle personen en rechtspersonen die middelen ontvangen van Franse institutionele donoren op nationale en internationale sanctielijsten werden aangevochten. Volgens deze richtsnoeren moesten de personeelsleden, partners, dienstverleners, leveranciers en bevolkingsgroepen die de uiteindelijke begunstigden van de hulp waren, een screeningprocedure ondergaan.

De richtsnoeren zijn ingetrokken omdat geen enkele wet, noch op Frans noch op Europees niveau, voorziet in een screeningsverplichting en omdat institutionele donoren hun subsidie aan not-for-profit organisaties niet afhankelijk kunnen stellen van de uitvoering van dergelijke maatregelen. Deze intrekking geldt voor alle screeningverplichtingen, met inbegrip van de controle van personeel, partners, leveranciers en begunstigden van de steun. In zijn motivering preciseert de Raad van State dat de wet, in tegenstelling tot onder meer bankinstellingen, geen specifieke maatregelen bevat die van toepassing zijn op maatschappelijke organisaties om de naleving van internationale sancties en maatregelen tot bevriezing van tegoeden te waarborgen.

Coördinatie SUD hoopt dat dit besluit ertoe zal leiden dat de Franse donoren een risicogebaseerde aanpak zullen volgen, waarbij de organisaties verantwoordelijk blijven voor de vaststelling en uitvoering van hun AML/CFT-procedures (risicopreventie en -beheer), en dat zij uitsluiten dat zij een screeningverplichting voor hulpontvangers zullen toepassen (in overeenstemming met de bepalingen van het internationaal humanitair recht).

Het geeft aan dat Europa in de criminaliteitsbestrijding is doorgeslagen en er nu maatschappelijk onbetamelijke praktijken ontstaan die ingaan tegen de grondrechten [**]. Het is hoog tijd dat de overheid stopt met de AML/CFT overkill en weer menselijk wordt.

 

Noten

[*] De Global NPO Coalition on FATF (Financial Action Task Force) is een wereldwijd samenwerkingsverband van not-for-profit organisaties die een tegenwicht proberen te bieden aan de informele wereldregering FATF, die criminaliteitsbestrijdingsregels maakt die de not-for-profit benadeelt.

[**] Er zijn vele publicaties, die helaas niet op één plaats goed te vinden zijn. Een voorbeeld is het rapport van de Duitse organisatie Verband Entwicklungspolitik und Humanitäre Hilfe (VENRO) uit 2020, waarin op beschaafde wijze kritiek wordt geuit:

However, civil society has also increasingly become concerned about the effect antiterrorism measures can have on civic engagement and civil society organisations’ work.

Over the past two decades, the Financial Action Task Force (FATF) has led global efforts to combat terrorist financing. (…)

German civil society also wishes to ensure that any measures taken to combat terrorist financing are effective in that aim, but do not additionally or unwittingly restrict civil society’s operational independence or effectiveness. This would be contrary to the requirements of FATF, and ultimately counterproductive. (…)

This report found that most NPOs do not consider terrorist financing to be a major issue for their organisations or for the sector as whole. Survey results pointed to a strong perception that the risk of terrorist financing is lower than the risk of fraud, corruption or money laundering.

Most NPOs were not aware of any specific government regulations designed to mitigate potential risks of terrorist financing, nor were they aware of any government outreach on the topic. There was greater awareness of measures by financial institutions, particularly amongst NPOs with foreign links, and concerns that these measures may be causing problems for certain types of NPOs.

Men dringt er specifiek op aan dat eventuele maatregelen tegen terrorismefinanciering die specifieke gevallen betreffen, niet tot nadeel van de hele sector leiden:

Carefully assesses the impact on this e ment of any new policy, regulatory or legal measures, particularly as they will necessarily target a very small part of the NPO sector, but may have a much broader impact.

Geplaatst in Europa, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce, Not-for-profit, Sanctieregels | Tags: , , , , , , | Plaats een reactie

ECF: anti-money laundering/terrorist financing legislation overburdens the not-for-profit sector

Geplaatst op 6 mei 2023 door Ellen Timmer

The European Civic Forum (ECF) in its 2023 Civic Space Report adressed the adverse effects of anti-money laundering (AML)/countering terrorist financing (CTF) regulations on the not-for-profit sector.

In the chapter on Bulgaria they reported something that will be recognised by NGOs across the EU:

Anti-money laundering/terrorist financing (AML/TF) legislation overburdens the sector

A major issue of the legal framework concerning NGOs remains the anti-money laundering/terrorist financing (AML/TF) legislation. Despite the advocacy efforts of the CSOs sector [124], the current AML/TF legislation still does not fully comply with the international standards set by FATF regarding the nonprofit organisations:

* All NGOs in Bulgaria are subjected to extensive obligations, including collecting information about their donors and beneficiaries. This approach is not risk based as the conclusions of the National Risk Assessment published in 2019 [125] show medium risk of the CSO sector linked to religious organisations that are excluded from the scope of the law.

* The NGOs with a relatively modest annual turnover of BGN 20,000 (roughly $10,700) or more and those NGOs who consider that there is a risk for their activities to be abused for the purposes of TF have additional administrative duties – they are obliged to carry out a risk assessment and to adopt internal rules. In many cases this is an unjustified administrative burden diverting resources from the main activities of already small organisations.

In 2022, the first Sectoral Risk Assessment of the NGO Sector in connection to AML/TF was started by the Bulgarian supervisory authority. The Assessment is carried out with the assistance of NGOs [126] and the results are expected to be published in early 2023.

The AML/TF measures also affect the access of NGOs to bank services. There is a tendency amongst banks in Bulgaria to require excessive information [127] (i.e. submitting donations contracts, submitting copies of personal documents of members of their supreme governing body, etc.) and forms not tailored to the CSOs sector’s specifics (i.e. shareholders information, obligatory information about the economic activities of the legal entity etc.) in order to conduct a background check of an NGO using or wishing to use the services of a bank. Some banks also demand a fee for reviewing the application and conducting a background check for opening an account of an NGOs which often do not take into account the legal specificities of thеsе entities and are not proportional to the amount of funds which need be deposited to the account. Results of the background checks are not shared with the concerned party and there are no adequate mechanisms set up for challenging decisions of the banks to deny service, block or close an existing account.

124 See e.g. 74 organizations supported a statement on the project of the Measures against Money Laundering Act (MAMLA).
125 Conclusions of the National Risk Assessment available here: https://dans.bg/images/stories/FID/NOR/Riskovi_sabitiya.pdf
126 BCNL is part of the working group on the Sectoral Risk Assessment
127 BCNL was informed with more than 30 such cases

 

In the Netherlands it is clearly visible that NGOs are criminalised by the government (article); one of the few banks where NGOs can open bank accounts stopped opening accounts (article). Read the articles on this blog on not-for-profit and AML.

It shows that the concepts behind anti-money laundering, as drafted by the informal world government FATF, completely fail.

Geplaatst in Bankrekening krijgen en behouden, Europa, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , , , | Plaats een reactie

Nieuw Europees voorstel inzake digitalisering van het ondernemingsrecht met onder meer een internationaal raadpleegbaar handelsregister

Geplaatst op 6 mei 2023 door Ellen Timmer

Europa is druk bezig met digitalisering op allerlei terreinen. De inkt van het vorige wetgevingspakket is nauwelijks droog, of kijk, daar is weer iets nieuws.
Dat geldt ook voor het ondernemingsrecht waarin voor zover ik weet de digitale oprichting van besloten vennootschappen in Nederland, voorgeschreven door richtlijn 2017/1132/EU, nog steeds niet mogelijk is [1] en de digitalisering van de processen in het rechtspersonenrecht minder makkelijk is dan Europa veronderstelt.

Voorstel voor een richtlijn inzake verdere uitbreiding en verbetering van het gebruik van digitale instrumenten en processen in het vennootschapsrecht
Europa gaat vrolijk verder met de digitaliseringsplannen. Op 29 maart jl. maakte de Europese Commissie een nieuw richtlijnvoorstel bekend [2]:

De Europese Commissie heeft vandaag een voorstel voor een richtlijn aangenomen die het voor bedrijven gemakkelijker maakt om het gebruik van digitale instrumenten en processen in het EU-vennootschapsrecht uit te breiden. Het voorstel heeft tot doel de grensoverschrijdende activiteiten van bedrijven te vergemakkelijken en de transparantie en het vertrouwen van het bedrijfsleven te vergroten door meer informatie over bedrijven op EU-niveau openbaar te maken. Het zal ook de bureaucratie voor grensoverschrijdende bedrijven verminderen en ongeveer 437 miljoen euro aan administratieve lasten per jaar besparen dankzij een EU-bedrijfscertificaat of de toepassing van het “eenmaligheidsbeginsel”. Het voorstel zal bijdragen tot de verdere digitalisering van de interne markt en zal bedrijven, met name het mkb, helpen om zaken te doen in de EU.

Het voorstel wijzigt de hierboven genoemde richtlijn en sluit aan op de nieuwe witwasbestrijdingsregels (het ‘AML Package’) waarover op dit moment in Europa wordt onderhandeld. In het voorstel zijn diverse onderwerpen opgenomen, onder meer:

  • De overheden moeten de juistheid van de ingeschreven gegevens meer gaan controleren op juistheid (‘preventive control’), onder meer of  het kapitaal is gestort.
  • Er gaan regels gelden waaraan de nationale registratie van personenvennootschappen (onder meer vennootschap onder firma) moet voldoen, die ook in het Europese zoeksysteem BRIS zullen worden opgenomen. Onder meer moet de totale inbreng van van de vennoten worden geregistreerd, wat me gelet op het karakter van de personenvennootschap lastig lijkt.
  • Er komen minimumregels voor de registratie van groepen.
  • Bv’s en nv’s moeten jaarlijks de juistheid van de bij het handelsregister geregistreerde gegevens bevestigen en dienen te beschikken over een Europees identificatienummer (EUID).
  • De EU lidstaten moeten er voor zorgen dat het handelsregister een ‘EU Company Certificate‘ kan afgeven op verzoek. In dat certificaat worden een aantal minimumgegevens opgenomen, onder meer inzake vertegenwoordigingsbevoegde  personen. Bij commanditaire vennootschappen worden ook de gegevens van de commanditaire vennoten in het certificaat vermeld (die dus niet meer ‘stil’ zijn).
  • Bepaalde gegevens moeten gratis uit het BRIS systeem worden gehaald, onder meer “the particulars of the persons who are authorised to represent the company in dealings with third parties and in legal proceedings” (zie voorstel voor artikel 36, paragrafen 3 en 4).

Exit van de ‘stille’ vennoten | commanditaire vennootschap
Het zat er al aan te komen (zie ook dit blog): de commanditaire vennoten van een commanditaire vennootschap, die beperkt aansprakelijk zijn, zijn in het voorstel van de Europese Commissie niet ‘stil’ meer. Ze worden ingeschreven in het handelsregister en worden vermeld op certificaten. Witwasbestrijders beweren al jaren dat er grootschalig misbruik van commanditaire vennootschappen zou worden gemaakt door criminelen (mij is niet bekend of dat werkelijk zo is), dus hun wensen worden hiermee vervuld.

Persoonsgegevens in het handels- en ubo-register
In het eerste citaat hierboven wordt gesproken over op EU-niveau openbaar te maken informatie over bedrijven, wat bij mij de vraag oproept welke persoonsgegevens daar dan in zitten. De registers en de certificaten bevatten volgens het voorstel ‘the particulars‘ van vertegenwoordigingsbevoegde personen:

the particulars of any persons who either as a body or as members of any such body are authorised by the company to represent it with respect to third parties and in legal proceedings and whether those persons may do so alone or are required to act jointly

Ik heb niet kunnen nagaan wat met “the particulars” wordt bedoeld. Het begrip is ook relevant voor vennoten van personenvennootschappen. Mogelijk dat “the particulars” door de Europese Commissie worden vastgesteld in ‘implementing acts‘ (zie voorstel voor een nieuw lid 2 van artikel 24).

Een punt van aandacht zijn de documenten die in het handelsregister zijn opgenomen en kunnen worden opgevraagd, bijvoorbeeld notariële akten, grote hoeveelheden persoonsgegevens bevatten (zie artikel 18 van het voorstel). De Nederlandse Kamer van Koophandel dekt een deel van die gegevens af bij het afgeven van een kopie. Ik zag niet zo snel welke gegevensbeschermingsmaatregelen worden genomen, wellicht zijn dat de nationale. In ieder geval staat in artikel 18 lid 4 van het voorstel:

4. Member States shall ensure that, through the system of interconnection of business registers, the first name, surname and date of birth of the persons referred to in Article 14, point (d), Article14a, points (j) and (k), Articles19(2), point (g), 19a (2), point (g), 30(1), point (e) and 36(3), point (f), are to be made publicly available.

5. Member States shall ensure that, through the system of interconnection of business registers, the first name, surname and the date of birth of the persons referred to in Article 3 of Directive 2009/102/EC are to be made publicly available.

Het zal me benieuwen wat men in het persbericht met ‘transparantie’ bedoeld in relatie tot de persoonsgegevens in de handelsregisters, aangezien in Nederland duidelijk is geworden dat de handel in persoonsgegevens door de Kamer van Koophandel zeer vervelende gevolgen heeft gehad voor ingeschreven personen [3].

Men vermeldt dat de nationale registers van uiteindelijk belanghebbenden (in Nederland het ‘ubo-register’) met elkaar zullen worden verbonden [4]. Het zal mogelijk moeten worden via het Europese rechtspersonenzoeksysteem BRIS gegevens van uiteindelijk belanghebbenden (ubo’s) te raadplegen. Daar zitten grote gegevensbeschermingsrisico’s aan, ik ben benieuwd op welke manier die worden voorkomen.

Bureaucratie
De Europese Commissie verkoopt de plannen met het verhaal dat alles door de digitalisering makkelijker en efficiënter zou worden en spreekt zich daarna tegen als wordt vermeld dat bv’s en nv’s jaarlijks de juistheid van de ingeschreven gegevens moeten bevestigen [5], wat vast niet het enige zal zijn.
De praktijk leert dat digitalisering meestal meer bureaucratie oplevert, we gaan zien of het dit keer anders is.

Digitale identificatie
Het voorstel sluit aan bij andere Europese digitaliseringsregels en -projecten, zoals de eIDAS-verordening  (de EU-regels inzake elektronische identificatie en vertrouwensdiensten) en de lopende herziening van de eIDAS-verordening om een kader voor een Europese digitale identiteit vast te stellen [6].

Tot slot
Het is afwachten of het Europese digitale optimisme terecht is en resultaten oplevert die geen gegevensbeschermingsrisico’s opleveren voor betrokkenen.

 

 

Noten

[1] Dit wordt voorgeschreven door de Europese richtlijn 2017/1132/EU. Volgens de pagina op de site van de Tweede Kamer is het wetgevende proces inzake het wetsvoorstel Online oprichting besloten vennootschappen nog niet afgerond. Hetzelfde is het te zien in het dossier op overheid.nl. Zie de berichten met de tag digitale oprichting rechtspersonen.

[2] Persbericht Europese Commissie: Voorstel Commissie: meer transparantie en minder bureaucratie voor bedrijven om het ondernemingsklimaat in de EU te verbeteren, 29 maart 2023. Verdere informatie: vragen en antwoorden, het voorstel voor de richtlijn en de bijlage bij dat voorstel.

[3] Lees de berichten over bescherming persoonsgegevens handelsregister.

[4] In het persbericht van de Europese Commissie wordt naar de pagina over de Europese zoekmachine voor uiteindelijk belanghebbenden verwezen, waar deze uitleg staat:

Het systeem van gekoppelde registers van uiteindelijk begunstigden („BORIS”) is een instrument dat de nationale centrale registers met informatie over de uiteindelijk begunstigden van vennootschappen, juridische entiteiten, trusts en andere soorten juridische constructies met elkaar verbindt

en vervolgens melding wordt gemaakt van de uitspraak van de Europese rechter van 22 november 2022 (persbericht), die een stokje heeft gestoken voor het openbaar maken van ubo-gegevens:

Op 22 november 2022 heeft het Hof van Justitie uitspraak gedaan in de gevoegde zaken WM (C-37/20) en Sovjm SA (C-601/20) tegen Luxemburgse ondernemingsregisters en heeft het de bij Richtlijn 2018/843 tot wijziging van Richtlijn 2015/849 ingevoerde vereiste dat de lidstaten informatie over de uiteindelijk begunstigden van rechtspersonen in centrale registers in alle gevallen toegankelijk moeten maken voor alle leden van het grote publiek, nietig verklaard. Het Hof was van oordeel dat een dergelijke ongedifferentieerde toegang van het publiek niet strikt noodzakelijk was om het witwassen van geld en de financiering van terrorisme te voorkomen, noch evenredig was en derhalve geen ernstige inmenging in de grondrechten kon rechtvaardigen, namelijk het recht op eerbiediging van het privéleven en op bescherming van persoonsgegevens, zoals neergelegd in de artikelen 7 en 8 van het Handvest.
Als gevolg van dit arrest kan het interconnectiesysteem van registers van uiteindelijk begunstigden (BORIS) momenteel geen openbare toegang bieden tot de informatie in de nationale registers van uiteindelijk begunstigden. Hoewel de Commissie zal blijven werken aan de invoering van toegang voor bevoegde autoriteiten en meldingsplichtige entiteiten, zullen ook de juridische en technische mogelijkheden voor de tenuitvoerlegging van openbare toegang op basis van rechtmatig belang worden beoordeeld.

[5] Zie de vragen en antwoorden:

Second, the proposal will ensure that company information in business registers is up-to-date by:
* asking companies to make timely updates of their information in business registers, and to confirm once a year that the information is up-to-date;
* asking business registers to make new information received from companies publicly available as soon as possible;
* ensuring that sanctions are applied where companies do not file information or file it late to business registers.

[6] Aldus de vragen en antwoorden:

It does not introduce new systems but builds on existing ones, for example on BRIS that is operational since 2017 and connects all Member State registers. It is also in line with EU rules on electronic identification and trust services (the eIDAS Regulation and its ongoing revision to establish a framework for a European Digital Identity).

In het voorstel staat dat artikel 16a van richtlijn 2017/1132/EU wordt aangevuld met deze passage, waarin de European Digital Identity Wallet wordt genoemd (markering door mij):

(20) In Article 16a, the following paragraphs are added:
‘5. Member States shall ensure that electronic copies and extracts of the documents and information provided by the register are compatible with the European Digital Identity Wallet, referred to in [PO: Reference to Proposal for a Regulation of the European Parliament and of the Council amending Regulation (EU) No 910/2014 as regards establishing a framework for a European Digital Identity].
6. This Article shall apply mutatis mutandis to copies of all or any part of the documents and information referred to in Articles 14a and 14b.’;

Een gelijksoortige tekst staat in het voorstel voor artikel 16b, zie lid 6.

Geplaatst in Europa, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, ICT, privacy, e-commerce, Kamer van Koophandel, Personenvennootschap, Rechtspersonenrecht, Ubo-register | Tags: , , , , , , , , , , , , | Plaats een reactie

Civic Space Watch newsletter

Geplaatst op 5 mei 2023 door Ellen Timmer

The European Civic Forum (ECF) published its April ‘Civic Space Watch’ newsletter with interesting articles.

European / international:

On specific countries: (introduction texts by ECF)

  • France: AI surveillance law, strikes, and protests met with unprecedented police violence: 1, 2. France/United Kingdom: French publisher Ernest Moret arrested by British police in London: article. Civil society and protesters continue to push back against the government’s controversial Separatism law, pension reforms, and AI surveillance measures: article.
  • United Kingdom: Civic freedom rating has changed from ‘narrow’ to ‘obstructed’ as the government implements restrictions on protests following worker’s strikes and climate protests. Anti-migrant attacks persist throughout the country: article.
  • Hungary: Anti-LGBT law and The European Court of Human Rights judgement in the Baka v. Hungary case: 1, 2.
  • Poland: Warsaw District Court convicts abortion rights activist Justyna Wydrzyńska: article.
  • Latvia: Latvia’s rating was upgraded to ‘open’ as CSOs in Latvia continue to strengthen public participation. However, there are still concerns over the state budget dedicated to CSO activities and the criminalisation of solidarity, article.
  • Greece: Criminal investigations opened against human rights defenders: article.
  • Serbia: Call For Solidarity – Protest leader criminally prosecuted by hospital administrator for calling out COVID-19 crisis mismanagement: article.

More information is to be found in the Civic Space Watch database.

Geplaatst in English - posts in English on this blog, Europa, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Grondrechten, Not-for-profit | Tags: | Plaats een reactie

iDEAL wordt Europees

Geplaatst op 4 mei 2023 door Ellen Timmer

Onlangs werd bekend dat het iDEAL betaalsysteem door een groep Europese banken die samenwerken onder de naam European Payments Initiative (EPI) wordt overgenomen in het kader van het Europese instant payments project, lees ook de berichten in de media:

EPI heeft tot doel om te werken aan één betaalplatform voor Europa en wil de nieuwe functionaliteit van iDEAL, waarmee internetkopen wordt bevorderd, verder ontwikkelen, in het persbericht van EPI beschreven als:

De planning van het bedrijf is ambitieus en zet in op een uitgebreide reeks diensten. In een eerste fase maakt EPI betalingen van ‘persoon-tot-persoon’ (P2P) en van ‘persoon-tot-professional’ (P2Pro) mogelijk, waarna de dienstverlening zal worden uitgebreid met online en mobiel betalen, om op termijn point-of-sale betalingen te faciliteren. EPI wil diverse soorten transacties mogelijk maken, waaronder eenmalige betalingen, abonnementen, betalen in termijnen, betalingen bij levering en reserveringen. Aanvullende diensten met toegevoegde waarde zullen in de loop van de tijd toegevoegd worden, zoals verantwoorde ‘Buy Now, Pay Later’ (BPNL: Koop nu, betaal later), digitale identiteitsfunctionaliteit en spaar- en loyaliteitsprogramma’s.

Zie ook de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) die schrijft: iDEAL wordt fundament voor pan-Europees betaalplatform, en Betaalvereniging Nederland: iDEAL wordt fundament voor paneuropees betaalplatform. De Betaalvereniging schrijft:

Voor Nederlandse consumenten en bedrijven heeft de overname van iDEAL voorlopig geen directe gevolgen anders dan de doorontwikkeling naar het nieuwe iDEAL die reeds in gang is gezet.

iDEAL is al een tijd bezig met het aanpassen van het systeem in de richting van open finance, lees mijn blog Buiten beeld: iDEAL 2.0.

De drie Nederlandse grootbanken die vrijwel de hele Nederlandse betaalmarkt in handen hebben, ING Bank, ABN Amro en Rabobank, nemen deel aan EPI.

Punt van aandacht bij deze initiatieven is of de gegevensbescherming van burgers voldoende gewaarborgd is.

 

Aanvulling 18 april 2024
Terwijl de initiatiefnemers van iDEAL heel graag koop op afbetaling en gelijksoortige financiële producten willen aanbieden, is de Nederlandse overheid een campagne tegen achteraf betalen gestart, lees Minister Schouten start campagne over risico’s achteraf betalen tijdens Week van het Geld.

Aanvulling 11 april 2024
Zie ook de ECB over de Wero in dit bericht, noot 14:

There are several examples of market initiatives that aim to provide pan-European solutions. For example, 14 banks from France, Germany, Belgium, the Netherlands and Luxembourg are seeking to position a new brand, Wero, as part of the European Payments Initiative (EPI). Wero currently offers payment solutions for person-to-person and online (where accepted) use cases. While this is a positive development, Wero still has a limited scope in the EU and does not intend to expand into point-of-sale payments with a contactless (NFC) solution. In parallel, EuroPA, the European Payments Alliance, has been created, under which Bancomat, Bizum and MB WAY have started rolling out their service to enable users in Italy, Portugal, Spain and Andorra to send and receive money instantly via mobile phone number. While interoperability among domestic schemes has the potential to connect separate payment systems, achieving a truly seamless and integrated payment experience requires significant technical, regulatory and user experience challenges to be overcome, particularly when considering various use cases like point-of-sale and e-commerce. These European private initiatives could capitalise on the open standards and legal tender status of the digital euro, thereby expanding into new countries and addressing new use cases more cost-effectively.

Aanvulling 5 juni 2025
Radar publiceerde: iDEAL verdwijnt: hoe werkt het nieuwe betalingssysteem Wero?

Geplaatst in Europa, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt | Tags: , , , , , , , , , , , , , | 5 reacties