Herziening van advocatenregels dankzij malafide notaris en crimineel advocatenneefje

Geplaatst op 24 juni 2022 door Ellen Timmer

De affaires van de malafide notaris en de strafrechtadvocaat zijn een mooie gelegenheid om het toezicht op de advocatuur ingrijpend te wijzigen, zo vinden de ministers van Financiën, Veiligheid en Rechtsbescherming. Het geeft de povere kwaliteit van de Nederlandse overheid aan, die op basis van incidenten met een notaris en een strafadvocaat een hele beroepsgroep belast met dure maatregelen.

De minister voor Rechtsbescherming schreef over dit onderwerp in een brief van 13 juni jl. aan de Tweede Kamer onder de titel ‘Voortgang aanpak georganiseerde criminaliteit tijdens detentie en berechting‘. Die brief gaat niet alleen over strafrechtadvocaten die zware strafzaken doen (wat logisch zou zijn geweest) maar omvat de hele advocatuur.

In de brief staan de bekende financiële sector-mantra’s over toezicht dat “onafhankelijk, transparant, uniform, preventief en effectief is” en uiteraard spelen de kosten en de praktische uitvoerbaarheid geen enkele rol.

Toezicht op alle advocaten
Over het algemene toezicht op de advocatuur schrijft de minister:

Advocatuur
Ook advocaten kunnen betrokken raken bij georganiseerde criminaliteit. Als dat gebeurt moet dat worden aangepakt. Het toezicht op de advocatuur zal onder meer daarom worden versterkt. Bij de aanpak van georganiseerde criminaliteit in relatie tot de advocatuur heeft ook het OM een belangrijke verantwoordelijkheid voor zover het opsporing en vervolging betreft. Tegelijkertijd is het van groot belang om te voorkomen dat advocaten bewust of onbewust in de verleiding komen om mee te werken aan ondermijnende activiteiten. In de vorige brief zijn daarom in preventieve sfeer enkele maatregelen aangekondigd om de weerbaarheid te vergroten en daarmee de integriteit van de advocatuur verder te beschermen. Gelet op de onafhankelijke positie van de advocaat tegenover de Staat is het van belang rekening te houden met het precaire evenwicht tussen de waarborgen van onze rechtsstaat en de aanpak van georganiseerde criminaliteit. (…)

Versterking toezicht
Zoals reeds eerder gemeld wordt het toezicht op de advocatuur versterkt.[13] Er komt één landelijk toezichthouder op de advocatuur die eindverantwoordelijk wordt voor het toezicht op de advocatuur. De aanhouding van Youssef T. in de EBI laat zien dat er een reëel risico is dat advocaten betrokken kunnen raken bij georganiseerde criminaliteit. De bestrijding van georganiseerde criminaliteit vraagt om een stevige integrale aanpak, ook binnen de advocatuur. Die integrale aanpak binnen de advocatuur kan mijns inziens alleen worden bereikt met de komst van landelijke toezichthouder die daadkrachtig en slagvaardig is, die kennis en expertise heeft en die met relevante partijen informatie kan uitwisselen.

Onder meer de ontwikkelingen op het gebied van georganiseerde criminaliteit en de impact van incidenten maken het noodzakelijk het toezicht op de advocatuur opnieuw en in dat licht te bezien. Uitgangspunt voor mij is dat het toezicht op de advocatuur onafhankelijk, transparant, uniform, preventief en effectief is. [14] De komst van de landelijk toezichthouder op de advocatuur (hierna: “LTA”) draagt hier in grote mate aan bij. Over de inrichting van de LTA hebben zoals eerder aangekondigd de afgelopen periode gesprekken plaatsgevonden met vertegenwoordigers van de algemene raad, de dekens en het college van toezicht.

De lokaal deken heeft nu veel verschillende taken en rollen. De deken is advocaat en voorzitter van de raad van de orde in het eigen arrondissement. Samen met die raad van de orde komt de deken op voor de rechten en belangen van advocaten in dat arrondissement. Daarnaast is de raad van de orde verantwoordelijk voor de toetreding tot de advocatuur en voor de stage. Verder heeft de deken de taak om voorlichting te geven over de praktijkuitoefening, te bemiddelen bij geschillen tussen advocaten, klachten tegen advocaten te behandelen en toezicht uit te oefenen. Ook fungeert de deken vaak nog als vertrouwenspersoon. Deze verschillende taken en rollen kunnen elkaar versterken, maar kunnen ook tegenstrijdig zijn met elkaar. Het combineren van die verschillende taken en rollen kan in toenemende mate steeds lastiger worden en in antwoord op vragen van uw Kamer over het functioneren van het toezicht op Pels Rijcken heb ik aangeven de zorgen van uw Kamer over de schijn van belangenverstrengeling te delen. [15]

Mede gelet op die zorg en er van uitgaande dat alle betrokkenen in het toezicht moeten opereren met duidelijk afgebakende taken, rollen en bevoegdheden en gegeven de veranderingen in de maatschappij, het belang van een onafhankelijke advocatuur, het vertrouwen binnen en in de advocatuur kies ik ervoor de toezichthoudende taak (zie artikel 45a van de Advocatenwet) primair te beleggen bij de LTA. Ik beraad me nog op de vraag of bij de toekomstige inrichting van het toezicht onder verantwoordelijkheid van de LTA er bij de uitvoering van dat toezicht nog een rol is weggelegd voor de lokaal deken. Overigens zal de lokaal deken hoe dan ook een belangrijke rol blijven vervullen bij het behandelen van klachten tegen advocaten en in het tuchtrecht (zie onder meer artikel 46c en 46f van de Advocatenwet).

Het toezicht op de advocatuur blijft, gelet op de onafhankelijke rol en positie van advocaten ten opzichte van de Staat, binnen de beroepsgroep zelf georganiseerd. De LTA wordt verantwoordelijk voor het toezicht op de naleving door advocaten van het bepaalde bij of krachtens de Advocatenwet, de Wet ter voorkoming van witwassen en financiering van terrorisme (Wwft), de Sanctieregelgeving, toekomstige wetgeving zoals bijvoorbeeld de Wet Kwaliteit Incassodienstverlening[16] en speelt een belangrijke rol bij de aanpak van ondermijning in relatie tot de advocatuur.

De LTA zal worden bestuurd door ten minste drie advocaten, niet zijnde de lokaal deken. Deze advocaten hebben geen andere taken en houden zich uitsluitend met het toezicht bezig. Zij zullen om die reden ook worden vrijgesteld van de verplichting om duurzaam en stelselmatig kantoor te houden. De LTA krijgt voldoende instrumenten in handen om het toezicht uit te kunnen oefenen, zoals de bevoegdheid om bij overtreding van bepaalde voorschriften bestuurlijke maatregelen als de boete of last onder dwangsom op te leggen en hebben de toezichthouders de bevoegdheden van titel 5.2 Awb. Daarnaast krijgt de LTA de bevoegdheid om zelfstandig een tuchtklacht in te dienen bij de raad van discipline. Ook krijgt de LTA de bevoegdheid om verzoeken tot een ordemaatregel, zoals een spoedshalve schorsing of voorlopige voorziening, bij de raad van discipline in te dienen. De LTA krijgt de bevoegdheid om extra toezichthouders aan te wijzen. Net als nu wordt geregeld dat advocaten zich ten opzichte van de toezichthouders niet kunnen beroepen op hun wettelijke geheimhoudingsplicht en dat deze toezichthouders vervolgens beschikken over een van de advocaat afgeleide geheimhoudingsplicht (vergelijk artikel 45a, tweede lid van de Advocatenwet). Op die manier blijft de vertrouwelijkheid van cliëntinformatie gewaarborgd.

De LTA werk ik op dit moment nader uit. Over enkele verschillende onderdelen ben ik nog in gesprek met de NOvA. Over de verdere inrichting en het vervolgproces informeer ik uw Kamer na de zomer.

—

[13] Zie onder meer: Kamerstukken II, 2021-2022, 29279 nr. 683 en Aanhangsel handelingen 2021-2022, nr. 2291.
[14] Kamerstukken II, 2009-2010, 32123 VI, nr. 87.
[15] Aanhangsel handelingen 2021-2022, nr. 2291.
[16] De Wwft bepaalt nu dat de deken zowel toezichthoudende autoriteit is (art. 1d, eerste lid, onderdeel d) als toezichthouder (art. 24, tweede lid). Daarnaast regelt het wetsvoorstel Kwaliteit incassodienstverlening (Stb 2022, 186) dat de lokaal deken de toezichthouder wordt op de naleving van die wet door advocaten. Dit zal de LTA moeten worden.

Ik vind het verhaal over de ‘rollen’ onverstandig en onnodig en de keuze onjuist. Als de LTA door zou gaan is men hopelijk zo verstandig het College van Toezicht af te schaffen.

Taskforce NOvA
De brief bevat verder een tekst over de Taskforce NOvA Bescherming tegen ondermijning. De beschrijving suggereert dat de maatregelen primair betrekking hebben op strafrechtadvocaten. Ook de teksten over screening en kwaliteitseisen en over het bijstaan van familieleden lijken zich met name tot strafrechtadvocaten te richten.

Contante betaling
Uiteraard wordt het thema contante betaling weer van stal gehaald. Ik ben benieuwd hoe vaak dat nog voorkomt, voor zover ik weet is dat maar weinig (maar misschien is het bij strafrechtadvocaten anders, dat weet ik niet).

Wwft en strafrechtkantoren
Opmerkelijk is dat in de brief staat dat strafrechtkantoren de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) zouden moeten naleven, terwijl zij geen Wwft-plichtige diensten verrichten en zij hun derdengeldenrekening alleen horen te gebruiken voor toegestane activiteiten (voor strafadvocaten lijkt me bij het bijstaan van verdachten het gebruik van de derdengeldenrekening niet aan de orde). Strafrechtadvocaten moeten zich aan de Advocatenwet en de verordening houden, dat geeft voldoende kader.
Het is te hopen dat men bij de ministeries de Wwft niet door elkaar haalt met strafrechtelijk witwassen en het naleven van de regels inzake bankieren in de Wft.

Bereikbaarheid van rechtshulp voor consument en midden- en kleinbedrijf
Laten we zien of de mensen aan de Haagse tekentafels verstandige keuzes maken en voorkomen dat rechtshulp nog minder bereikbaar wordt voor consument en midden- en kleinbedrijf. Het lijkt me een goede gelegenheid om de gefinancierde rechtshulp te versterken en fondsen te creëren ten behoeve van juridisch onderzoek naar onderwerpen die relevant zijn voor consument en midden- en kleinbedrijf en waaraan nu te weinig aandacht wordt besteed.

Geplaatst in Dienstverlening - juridisch financieel [advocaten, accountants, belastingadviseurs e.d.], Fraude, witwasbestrijding, Wwft | Tags: , , , | Plaats een reactie

Financiële privacy op de agenda van Privacy First

Geplaatst op 24 juni 2022 door Ellen Timmer

Privacy First heeft via het artikel Onderbelicht: financiële privacy bekend gemaakt, dat zij meer aandacht aan financiële privacy gaan besteden.

Al eerder waren zij met deelonderwerpen bezig zoals PSD2, het ubo-register en het verdwijnen van contante betaling.

Financiële privacy is een veel breder terrein, dat onder meer gaat over:

  • de gedetailleerde financiële gegevens die betaalinstellingen over burgers en organisaties hebben, wat ze daarmee doen en hoe veilig het is;
  • de misdaadbestrijdingstaken van banken en andere financiële instellingen (klantenonderzoek, ‘heridentificatie’, zwarte lijsten);
  • renseignering (gegevenslevering aan de overheid, inclusief CRS en FATCA);
  • de datahandelaren die ondernemingen bedienen met witwasbestrijdings- en kredietinformatie (onder meer BKR).

Oproep
Privacy First schrijft dat financiële privacy een breed en ingewikkeld terrein is, wat het lastig maakt om er iets mee te doen. Zij schrijven dat zij meer willen gaan doen. Ook roepen zij iedereen op: “wilt u meedoen of heeft u ideeën, laat het ons weten“!

Steun Privacy First
Privacy First is een onafhankelijke not-for-profit organisatie die uw steun nodig heeft. Dus geef ze een donatie.

 

Aanvulling 5 augustus 2022
Er is ook een Engelstalige versie van het Privacy First artikel.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, Ubo-register | Tags: , , , , , , , , , , | Plaats een reactie

Schaffen de banken contant geld af? | Antwoord op Kamervragen over verre reizen naar pinautomaten

Geplaatst op 23 juni 2022 door Ellen Timmer

Onlangs werd antwoord gegeven op vragen uit de Tweede Kamer over verre reizen naar pinautomaten. In de beantwoording wordt gezegd dat contant geld in gebruik zal mogen blijven en dat het de bedoeling is dat er voldoende geldopname-automaten en afstortautomaten zullen zijn. Lees voor meer informatie de beantwoording.

Ik vrees dat de praktijk anders is.

 

Lees de berichten over contante betaling op dit blog.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten | Tags: , | Plaats een reactie

Raad van State stelt concepten witwasbestrijding niet ter discussie | Wet plan van aan­pak wit­was­sen, Wwft

Geplaatst op 22 juni 2022 door Ellen Timmer

Gisteren meldde ik al dat de Afdeling advisering van de Raad van State het voorstel inzake gezamenlijke transactiemonitoring door de Nederlandse banken kraakt. Jammer genoeg gaat de Afdeling in het advies Wet plan van aan­pak wit­was­sen niet zo ver om alle concepten van FATF en Europa inzake privatisering van de criminaliteitsbestrijding (bekend als ‘witwasbestrijding’) ter discussie te stellen, terwijl daar alle aanleiding voor is.

Dat is jammer, want het is al zichtbaar dat Europa – bijvoorbeeld de Europese Commissie – grondrechten opzij zet als het om criminaliteitsbestrijding gaat en afstevent op een surveillance-samenleving, lees dit artikel over het AML package.

De Afdeling maakt wel kritische opmerkingen bij het wetsvoorstel, onder meer:

Hoe belangrijk de bestrijding van witwassen en van financiering van terrorisme ook is, bij deze maatregelen is de vraag of het doel de middelen die worden voorgesteld, wel heiligt. Deze middelen gaan in de huidige opzet van het wetsvoorstel te ver. (…)

De Afdeling stelt voorop dat het doel van het wetsvoorstel onomstreden is, namelijk de bestrijding van witwassen en van financiering van terrorisme te verbeteren. Dit doel is niet alleen van belang voor de integriteit van het financiële stelsel, maar ook om allerlei vormen van criminaliteit tegen te gaan. De vraag is echter of de voorgestelde middelen proportioneel zijn in het licht van de doelstellingen van het voorstel.

Meer algemeen beschouwd ziet de Afdeling een risico dat maatregelen ter bescherming van de maatschappelijke orde afbreuk doen aan diezelfde orde door te vergaande beperking van de fundamentele rechten en vrijheden die in het geding zijn. In het geval van de bestrijding van witwassen en de financiering van terrorisme is de vraag gerechtvaardigd of hierin de juiste balans is getroffen.

In het wetsvoorstel valt op dat veel aan marktpartijen wordt overgelaten. Niet alleen de bestrijding van witwassen en de financiering van terrorisme zelf, maar ook de noodzakelijke waarborgen ter bescherming van de grondrechten waarop de bestrijding inbreuk maakt. De overheidsinspanning lijkt zich te beperken tot het creëren van wettelijke grondslagen. Ter waarborging van de inbreuken die op grondrechten worden gemaakt en in het licht van een adequate rechtsbescherming heeft ook de overheid een eigen verantwoordelijkheid om de rechten van burgers en bedrijven te beschermen. (…)

Bij de vormgeving van de regelgeving ter bestrijding van witwassen en van financiering van terrorisme dient de proportionaliteit van de voor te stellen middelen uitgangspunt te zijn. Het doel heiligt niet alle middelen, zeker niet als die middelen vergaande inbreuken op grondrechten impliceren. De uitwisseling en verwerking van vertrouwelijke gegevens van cliënten waarmee de voorgestelde uitbreiding van de onderzoeksplicht en de gezamenlijke transactiemonitoring gepaard gaan, betekenen een inbreuk op het recht op respect voor het privéleven en op het recht op gegevensbescherming. (zie noot 3) Een dergelijke inbreuk dient te worden gerechtvaardigd: de inbreuk moet voorzien zijn bij wet, noodzakelijk zijn in een democratische samenleving, en een legitiem doel dienen. (zie noot 4) De gegevensverwerking dient verder te voldoen aan de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). (zie noot 5)

In dit verband merkt de Afdeling op dat de gevolgen van cliëntenonderzoek en transactiemonitoring voor de cliënt zeer groot zijn als deze wordt uitgesloten van financiële dienstverlening. (zie noot 6) Adequate rechtsbescherming is daarom van groot belang. Ook kan de meer principiële vraag gesteld worden of het wel aan private partijen overgelaten moet worden om op deze manier cliëntinformatie te gaan delen en onderzoeken. (…)

(3) Artikel 8 EVRM, artikel 7 en 8 Handvest EU.
(4) Artikel 8, tweede lid, EVRM; artikel 7, 8 en 52, eerste lid, Handvest EU en artikel 6, eerste lid onder c, en derde lid, AVG. Zie ook memorie van toelichting, paragraaf 3.1, A.
(5) De AVG is onverkort van toepassing op maatregelen ter bestrijding van witwassen en van financiering van terrorisme (zie overweging 42, artikel 41 en 43 Richtlijn 2015/849/EU) en bijvoorbeeld ook op betalingsdiensten (zie artikel 94 Richtlijn (EU) 2015/2366 van het Europees Parlement en de Raad van 25 november 2015 betreffende betalingsdiensten in de interne markt, PbEU 2015, L 337 (PSD 2).

 

Het is jammer dat de Afdeling geen aandacht geeft aan de vraag of de witwasbestrijdingstaken überhaupt wel uitvoerbaar zijn voor de vele ondernemingen die onder deze regelgeving vallen en of niet veel meer differentiatie tussen de verschillende witwasbestrijdingsplichtigen nodig is.

Geplaatst in Europa, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten | Tags: , , , , | Plaats een reactie

The torrents of AML-CFT guidance pouring down on ‘obliged entities’ | AML, CFT, AML package | the European anti-money laundering lawyers’ paradise

Geplaatst op 22 juni 2022 door Ellen Timmer

At present, Europe is pouring out a cascade of directives, instructions and reports on the financial sector in regard of fighting crime (‘anti money laundering’, AML, and ‘countering of terrorism’, CFT). An example of a creator of this cascade is banking supervisor EBA, that recently published guidelines on role and responsibilities of the AML/CFT compliance officer.

Once the rules of the AML package have come into force, the waterfall will pour down on all companies that are supposed to fight crime, in which AMLA will play a central role.

Text of the announcement of the EBA-guidelines:

EBA publishes Guidelines on role and responsibilities of the AML/CFT compliance officer

The European Banking Authority (EBA) today published its Guidelines specifying the role and responsibilities of the anti-money laundering and countering the financing of terrorism (AML/CFT) compliance officer and of the management body of credit or financial institutions. These Guidelines aim to ensure a common interpretation and adequate implementation of AML/CFT internal governance arrangements across the EU in line with the requirements of the EU Directive on the prevention of the use of the financial system for the purposes of money laundering or terrorist financing (ML/FT).

These Guidelines set clear expectations on the role, tasks and responsibilities of the AML/CFT compliance officer and the management body. They specify that credit or financial institutions should appoint one member of their management body who will ultimately be responsible for the implementation of the AML/CFT obligations and clarify the tasks and functions of that person. They also describe the roles and responsibilities of the AML/CFT compliance officer, when this person is appointed by the management body pursuant to the proportionality criteria. When the credit or financial institution is part of a group, the Guidelines prescribe that a group AML/CFT compliance officer should be appointed and clarify this person’s tasks and responsibilities.
These Guidelines aim to create a common understanding, by competent authorities and credit or financial institutions, of credit or financial institutions’ AML/CFT governance arrangements. They complement but do not replace relevant guidelines issued by the EBA on wider governance arrangements and suitability checks.

Legal basis and background
The EBA drafted these Guidelines in line with its legal mandate to lead, coordinate and monitor the EU financial sector’s fight against money laundering and terrorist financing (ML/TF).
In drafting these Guidelines, the EBA fulfills a Commission’s request in its Supra-National Risk Assessment (SNRA) of 2019 to develop guidance that ‘clarifies the role of AML/CFT compliance officers in credit and financial institutions’.
Sound AML/CFT governance arrangements are key to fulfilling the private sector’s gatekeeper role and therefore to prevent and fight ML/TF. Despite the specific requirements of Directive (EU) 2015/849 to establish and implement sound internal policies, controls and procedures institutions, past evidence revealed differences in the interpretation, as well as uneven implementation, of such provisions across Member States in the EU. This could have adverse consequences for the integrity of the EU’s financial system.

Geplaatst in English - posts in English on this blog, Europa, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft | Tags: , , , , , , | Plaats een reactie

Twijfels aan het nut en de effectiviteit van de witwasbestrijding door banken | rapport SMV | Wwft

Geplaatst op 21 juni 2022 door Ellen Timmer

In opdracht van de Stichting Maatschappij en Veiligheid schreef een commissie een interessant rapport over de praktijk van de witwasbestrijding door banken waarin (anders dan in publicaties van het ministerie van Financiën en DNB) geen verstoppertje wordt gespeeld met betrekking tot zwakke punten van AML/CFT systeem.

De probleemstelling wordt als volgt omschreven:

Het probleem dat wij in ons rapport centraal stellen is – kort gezegd – het volgende: de poortwachtersactiviteiten van banken kosten veel tijd en geld en veel mensen hebben er op een of andere manier mee te maken (niet in de laatste plaats de klanten van de banken, ook als op hun gedrag niets aan te merken is). Tegelijkertijd bestaat er veel twijfel over de effectiviteit van het systeem: leiden al die inspanningen wel tot een substantiële vermindering van witwassen in Nederland? De huidige werking van het systeem lijkt eerder tot een zekere verlamming te leiden dan tot een effectieve en vitale aanpak om witwassen in Nederland terug te dringen. Onze vraag is in de eerste plaats hoe dit komt. Welke elementen in het systeem dragen bij aan die verlamming? Vervolgens stellen wij de vraag aan de orde hoe verlamming te doorbreken is. Welke oplossingsrichtingen zijn daarvoor denkbaar?

Jammer dat de conclusies en aanbevelingen soms ‘uit de lucht’ komen vallen en onderbouwing missen. Ook de relatie met de gebrekkige concepten van Financial Action Task Force (FATF) en Europa ontbreekt. Maar het is een stap in de goede richting.

Het rapport ‘Poortwachters tegen witwassen’ van de commissie ‘Poortwachtersfunctie banken’ kan hier worden gevonden.

Geplaatst in Bankrekening krijgen en behouden, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten | Tags: , , , , , , , , | 4 reacties

Raad van State kraakt samenwerking banken in criminaliteitsbestrijding | Wwft, TMNL

Geplaatst op 21 juni 2022 door Ellen Timmer

Het advies van de Afdeling advisering van de Raad van State over het wetsvoorstel Wet plan van aanpak witwassen is zeer kritisch over de plannen van de banken om samen alle transacties te monitoren, zo blijkt uit het recent bekend gemaakte advies. In de samenvatting staat onder meer:

Vergaande inbreuk op grondrechten
De Afdeling advisering onderschrijft het doel van het wetsvoorstel: bestrijden van witwassen en financieren van terrorisme. Ze onderkent dat zogeheten poortwachters (zoals banken) een belangrijke rol spelen om misbruik van het financiële stelsel te voorkomen. Twee van de voorgestelde maatregelen leiden echter tot vergaande inbreuken op grondrechten van burgers en bedrijven die vertrouwelijke gegevens en de persoonlijke levenssfeer beschermen. Hoe belangrijk de bestrijding van witwassen en van financiering van terrorisme ook is, bij deze maatregelen is de vraag of het doel de middelen wel heiligt. Deze middelen gaan in de opzet van het wetsvoorstel te ver. Het gaat daarbij om informatie-uitwisseling bij gezamenlijke monitoring van banktransacties en bij cliëntenonderzoek.

Gezamenlijke monitoring banktransacties
Het wetsvoorstel maakt het mogelijk voor banken om hun transactiegegevens samen te brengen in een centrale database. Het maakt het vervolgens mogelijk deze gegevens onderling te delen om witwassen en financieren van terrorisme te bestrijden. Vijf Nederlandse banken hebben in 2019 het voornemen opgevat om bijna tien miljard transacties per jaar bij 35 miljoen cliënten samen te monitoren. Het voorstel regelt dit. Zo zullen er vertrouwelijke gegevens worden opgeslagen, geanalyseerd en bewerkt van vrijwel alle Nederlandse burgers en bedrijven. De massale schaal waarop banktransacties gezamenlijk zullen worden gemonitord is ongekend en betekent een vergaande inbreuk op de vertrouwelijkheid van gegevens van burgers en bedrijven. Daarbij gaat het niet alleen om het recht op privacy. Deze monitoring kan ook leiden tot uitsluiting en discriminatie. De Afdeling advisering is van oordeel dat het niet is aangetoond dat deze gezamenlijke transactiemonitoring noodzakelijk en proportioneel is. Daarbij komt dat het wetsvoorstel geen passende rechtsbescherming biedt; ook deze wordt als het ware uitbesteed aan de banken. Het advies is dan ook de grondslag voor de gezamenlijke transactiemonitoring uit het wetsvoorstel te schrappen.

Gegevensdeling bij onderzoek naar cliënten
Het voorstel houdt een verplichting in voor een instelling om bij onderzoek naar een (potentiële) cliënt met een hoog risico navraag te doen bij andere instellingen. De bevraagde instelling is dan verplicht om gegevens te delen. Deze gegevensdeling is een inbreuk op de bescherming van vertrouwelijke bedrijfs- en persoonsgegevens. Ook staat het voorstel op gespannen voet met het beroepsgeheim van notarissen en advocaten. Volgens het wetsvoorstel zijn zij niet gehouden aan hun geheimhoudingsplicht als zij de gegevens uitwisselen. De Afdeling adviseert de noodzaak en proportionaliteit van deze maatregel alsnog beter te motiveren.

Vanwege deze bezwaren adviseert de Afdeling om het wetsvoorstel niet bij de Tweede Kamer in te dienen, tenzij het is aangepast.

Dit advies is op 13 januari 2021 vastgesteld, zodat mag worden aangenomen dat de ministeries van Financiën en Veiligheid er mee bekend zijn.

Mislukte concepten FATF
Mijn standpunt is dat de behoefte van banken aan gezamenlijke transactiemonitoring duidelijk maakt dat de concepten van FATF en Europa inzake witwasbestrijding een mislukking zijn: naleving van die concepten is alleen mogelijk door een pseudo-overheid zonder democratische controle, Transactiemonitoring Nederland (TMNL), te creëren. Als de overheid graag alle transacties wil monitoren zal men het betalingsverkeer onder democratische controle zelf moeten uitvoeren.

Ministerie van Veiligheid lijkt advies Raad van State naast zich neer te leggen
Toch hoorde ik de vertegenwoordigster van het ministerie van Veiligheid op het Risk & Compliance congres dat ik afgelopen donderdag bijwoonde zeggen dat haar ministerie de samenwerking van de banken door middel van TMNL een goed idee vindt. Dat maakt duidelijk dat haar ministerie en dat van Financiën de grondrechten van burgers niet wensen te respecteren, wat buitengewoon zorgelijk is.

 

Hoe weinig interesse het kabinet heeft voor grondrechten blijkt ook inzake NCTV, lees mijn blog NCTV krijgt datagraaiwet in plaats van standje, en in het bulkdata schandaal bij de AIVD (dat het kabinet gaat legaliseren, lees bij security.nl).

Geplaatst in Europa, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten | Tags: , , , , , , , , , | Plaats een reactie

Vragen en opmerkingen Nederlandse Accidental Americans groep over FATCA | debat commissie Financiën Tweede Kamer

Geplaatst op 21 juni 2022 door Ellen Timmer

De problemen die fiscale inwoners van Nederland (en de rest van de EU) ondervinden als gevolg van FATCA, als zij de Amerikaanse nationaliteit hebben, zijn nog steeds niet opgelost. Morgen vindt er vanaf 17:00 uur weer een FATCA-debat plaats in de commissie Financiën van de Tweede Kamer (was oorspronkelijk voor vandaag gepland).

De Nederlandse Accidental Americans groep stuurde aan de leden van de commissie een e-mail met de volgende inhoud:

Van: Accidental Americans <nl.accidental.americans@gmail.com>
Verzonden: zondag 19 juni 2022 10:26
Onderwerp: Fwd: Reactie op 3e voortgangsbrief FATCA en vragen tbv commissiedebat 21 juni

Geachte leden van de CieFIN,

Ter voorbereiding van het CieFIN commissie debat over FATCA en de problematiek van de Accidental Americans op woensdag 22 Juni om 17:00u sturen wij u deze email en brief.

Wij hopen dat u de beperkte spreektijd goed gebruikt en u niet allemaal dezelfde vraag gaat stellen. 
Juist de verschillende aspecten van dit, al meer dit al 8 jaar, slepende dossier zijn van belang voor het vinden van een oplossing.
Daarom hebben wij wederom de belangrijkste vragen op een rij gezet, zie ook de bijlage voor meer details en achtergrond info.:

A: Wat gebeurt er na 1 september 2022?

* Wat gaan de (groot)banken doen als de IRS de EU oplossing niet heeft geaccordeerd?
* Is het voorstel dat door de EU besproken is met de IRS ook voor de banken acceptabel?
* Zullen de banken bij een akkoord geen enkele dienstverlening meer weigeren aan de Accidental Americans  zonder CLN of SSN die aan de definitie voldoen? Dus ook hypotheken, beleggingsrekeningen, levensverzekeringen, zakelijke rekeningen, enz, enz.  

B: De minister en de staatssecretaris hebben het voortdurend over het comfort dat Nederlandse banken geboden moet worden. Dit geeft bij ons heel sterk het gevoel dat de belangen van de hele Nederlandse financiële sector met belangen in de VS veel zwaarder wegen dan de rechten van hun eigen Nederlandse staatsburgers die de pech hebben gehad in de VS te zijn geboren, is dat zo? 
* Daarnaast wijzen de minister en de staatssecretaris in de derde voortgangsbrief op onze verantwoordelijkheid als Accidentals om een CLN of SSN aan te vragen. Maar waar is in hemelsnaam de verantwoordelijkheid van de Nederlandse staat om haar eigen burgers te beschermen tegen de negatieve consequenties (die al jaren bekend zijn) van Amerikaanse extraterritoriale (belasting)wetgeving?
* Het argument dat Nederland hier niets aan kan doen ivm Amerikaanse wetgeving gaat in onze ogen niet op. Nederland accepteert immers dit soort extraterritoriaal gedrag van geen enkel ander land ter wereld. In 2018 was er nog een hoop commotie in de Tweede Kamer over vergelijkbare problemen met Eritrea, maar van de VS wordt het geaccepteerd? Wordt er gemeten met twee maten?

C: Tijdens een recente Congressional hoorzitting verklaarde Charles Rettig, directeur generaal van de Amerikaanse IRS, onder andere over FATCA dat er geen wederkerigheid is van de kant van de VS naar IGA model I landen (!). Wij verklaren dit ook al jaren. Het ministerie beweert echter het tegendeel, dat is heel wonderlijk. 
Bovendien bevestigd dhr Rettig dat de Amerikaanse belastingdienst tot op vandaag en ook de komende jaren helemaal niets doet met de FATCA data die door IGA landen wordt gedeeld. 
Kortom: FATCA is een mislukking. 
Neemt het ministerie deze verklaringen van Charles Rettig wel mee in haar onderhandelingen met de VS om zo meer haar ‘tanden’ te laten zien en meer te bereiken in de onderhandelingen met de VS? Voor meer info en links: https://americanexpatfinance.com/news/item/943-breaking-irs-commissioner-rettig-says-he-supports-reciprocal-fatca

D: Het versturen van zoveel persoonlijke data aan een land buiten de EU voldoet NIET aan de privacy wetgeving (AVG/GDPR) (zie voor details bijgevoegde brief!):
* Deze data wordt niet gebruikt voor het doel dat is beschreven.
* De hoeveelheid gestuurde de data is buiten elke proportie, er wordt zelfs zoveel gestuurd dat de IRS zich er geen raad mee weet.
* De CJEU heeft uitgesproken dat er geen DATA met de VS uitgewisseld mag worden omdat de VS niet aan de GDPR/AVG privacy regelgeving voldoet (C-311/18 Schrems II).
* Op grond van de GDPR/AVG moet een toetsing plaatsvinden of medewerking aan buitenlandse wetgeving (hier Citizenship Based Taxation) mag worden verleend. Deze toetsing heeft niet plaatsgevonden.
* De EPDB heeft in 2021 al gevraagd om de FATCA-IGA opnieuw te laten toetsen aan de actuele AVG/GDPR regelgeving. Waarom heeft deze toetsing nog steeds niet plaatsgevonden en wanneer zal dat alsnog gebeuren?
* Is de Nederlandse AP wel onafhankelijk genoeg in deze case?  

Wij kijken uit naar het debat op 22 juni. Wij zullen aanwezig zijn op de publieke tribune.
Mocht u vragen hebben of meer achtergrond informatie nodig hebben horen wij dat graag

Met vriendelijke groeten / Kind regards,
Nederlandse Accidental Americans groep
w: https://accidentalamericans.nl/

 

Als bijlage is dit document toegevoegd.
 

Meer op dit blog over FATCA en Citizenship Based Taxation:

Geplaatst in Bankrekening krijgen en behouden, Belastingrecht, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten | Tags: , , , | Plaats een reactie

Informatie over identificatie en identiteitsfraude | Monitor Identiteit 2021

Geplaatst op 20 juni 2022 door Ellen Timmer

Sinds 2013 wordt door de rijksoverheid tweejaarlijks de Monitor Identiteit opgesteld. De Monitor geeft informatie over hoe vaak, in welke situaties, en op welke manier mensen zich identificeren. Ook brengt de monitor in beeld hoe vaak dat misgaat en mensen slachtoffer worden van misbruik van hun identiteitsgegevens. De meest recente monitor betreft het jaar 2021. Ik bespreek een aantal gegevens uit deze editie.

De Monitor bevat interessante informatie, met onder meer een rubricering naar dader, middel en doel, zie figuur 3 op pagina 4. Daaruit blijkt dat het account bij een webwinkel of online dienstverlener een belangrijk middel is en dat in de meeste gevallen het doel is financieel voordeel te behalen:

Op pagina 56 staat een overzicht van de meldingen van ID-fraude en fouten (tabel 54), waaruit blijkt dat identiteitsfraude na 2015 sterk is gestegen:

Kopietje paspoort: gevaarlijk!
Uit tabel 55 op pagina 57 blijkt dat de belangrijkste methode van identiteitsfraude die door middel van een kopie van het identiteitsbewijs is (in 2021 38%), gevolgd door gebruik van openbare gegevens zoals naam, adres en telefoonnummer (in 2021 32%).

Fraudehelpdesk
In de Monitor zijn cijfers van de Fraudehelpdesk vermeld, waaruit blijkt dat de schade bij ‘identiteitsfraude natuurlijke personen’ dramatisch is toegenomen (tabel 65). Dit type fraude staat in tabel 66 op nummer een, daarna komen cybercrime en marktplaats/webwinkel fraude. In tabel 68 (aantal slachtoffers) staat marktplaats/webwinkel fraude boven aan.
De Fraudehelpdesk is een nuttige organisatie die bij veel burgers bekend is, zodat hun cijfermateriaal waardevol is. Als het een publieke status krijgt, zou men wellicht nog veel meer kunnen bijdragen aan criminaliteitsbestrijding.

DigiD
Tot voor kort was het authenticeren door middel van het DigiD onveilig, omdat het verliep via inlognaam en wachtwoord en er geen meerfactor-authenticatie mogelijk was. Hier is verbetering in gekomen, nu inmiddels beveiligingsniveau ‘substantieel’ beschikbaar is gekomen (lees dit artikel). In de Monitor wordt een overzicht van het DigiD gebruik gegeven zonder toelichting op de gehanteerde begrippen (tabel 62):

Er is te zien dat de authenticaties op niveau substantieel in 2021 naar 27,61% van het totaal aantal authenticaties is gestegen en dat de onveilige authenticaties (aangeduid met ‘op beveiligingsniveau’) zijn gedaald naar 21,84%, wat nog steeds te veel is.
Lees over DigiD de artikelen bij Computable, onder meer Logius onderzoekt hoe burgers zonder smartphone of zonder Nederlands paspoort zich online kunnen identificeren.

Pas op!
De Monitor is een lezenswaardig document, dat aangeeft dat voorzichtigheid is geboden.

Geplaatst in Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , , , , , | Plaats een reactie

Zaak gewonnen en toch in hoger beroep | HR 13 mei 2022

Geplaatst op 19 juni 2022 door Ellen Timmer

Ook degene die een civiele procedure gewonnen heeft kan reden hebben om in hoger beroep te gaan, zo volgt uit een uitspraak van de Hoge Raad van 13 mei 2022:

3.1.3 Indien, zoals in het onderhavige geval, een vordering of verzoek is afgewezen en deze afwijzing berust op een voor de gedaagde of verweerder nadelige beslissing over de rechtsbetrekking in geschil, krijgt die beslissing bij het in kracht van gewijsde gaan van de uitspraak gezag van gewijsde. Dit brengt mee dat de gedaagde of verweerder voldoende belang kan hebben bij een rechtsmiddel tegen die uitspraak, ook al strekt het dictum tot afwijzing van de vordering of het verzoek van de wederpartij.
De andersluidende rechtsopvatting van het onderdeel is dus onjuist. De hiervoor in 3.1.1 weergegeven klacht faalt.

Geplaatst in Procesrecht, rechtspraak | Plaats een reactie