DNB heeft in juli jl. een nieuwsbrief uitgebracht die op de DNB-site is te vinden via deze drie artikelen: 1 aandachtspunten, 2 melden incidenten, 3 kort nieuws.
Aandachtspunten
Degenen die meer willen weten van de wonderlijke wereld van het cliëntenonderzoek door beroepsmatige statutair bestuurders (‘trustkantoren’), doen er goed aan het DNB-artikel met aandachtspunten te lezen.
Herkomst van het totale vermogen van de ubo
In het artikel met aandachtspunten valt op dat het trustkantoor volgens DNB de vermogenspositie van de uiteindelijk belanghebbende (ubo) van de doelvennootschap “met zoveel mogelijk zekerheid” zou moeten vaststellen. Dat is gebaseerd op artikel 27 lid 2 sub d. van de Wet toezicht trustkantoren 2018 (Wtt 2018), wat daarmee veel verder gaat dan het cliëntenonderzoeksartikel van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft).
Bovendien is het trustkantoor verplicht na te gaan of het vermogen dat de ubo bij de doelvennootschap heeft ingezet, alsmede het totale vermogen van de ubo, een legitieme oorsprong heeft. Uit de mededelingen van DNB blijkt dat het trustkantoor wordt geacht van de complete vermogenspositie bewijsstukken te hebben, dus dat kost goud geld. Hoewel dit een inspanningsverplichting is voor het trustkantoor, lijkt me dat het nog steeds een onuitvoerbare verplichting is. Verder is de vraag of het proportioneel is om deze eis te stellen met betrekking tot het complete vermogen van de ubo.
Als de wetgever onuitvoerbare eisen stelt, is logisch dat de subjecten van het toezicht (hier de trustkantoren) daar niet aan kunnen voldoen.
Trustkantoren bezitten wonderbaarlijke kwaliteiten als zij artikel 27 lid 2 sub c., d. en e. kunnen naleven. Het is maar goed dat deze verplichtingen niet voor alle statutair bestuurders van rechtspersonen gelden.
Relevante onderdelen van de structuur
Opmerkelijk is verder dat DNB voor relevante onderdelen van de structuur verwijst naar de memorie van toelichting, in plaats van dit soort informatie op een samenhangende wijze op de website vermelden.
Transactieprofiel
Net als Wwft-plichtigen moeten trustkantoren transactieprofielen maken. Uit de mededelingen van DNB blijkt dat zij denken dat een transactieprofiel een soort van schaduwadministratie is, nl. een overzicht van betalingsbevoegdheden, bankrekeningnummers en veel voorkomende betalingsrelaties (zoals betaling van de belastingadviseur). Dat is wel een heel merkwaardige opvatting, die uiteraard niet bestreden kan worden omdat DNB altijd gelijk heeft.
Bij het transactieprofielengebeuren wordt steeds beweerd dat het zo nuttig zou zijn voor de misdaadbestrijding. Enig onafhankelijk onderzoek daarnaar heb ik nog niet voorbij zien komen. Het is hoog tijd dat dit wel gebeurt, zodat zichtbaar is of de hoge kosten die onder meer banken en trustkantoren aan transactiemonitoring besteden wel iets opleveren.
Incidentmelding
In het artikel over incidentmelding geeft DNB enige voorbeelden. Het tweede voorbeeld is bijzonder, omdat het trustkantoor hier een incidentmelding doet die uitsluitend is gebaseerd op negatieve berichtgeving in de media.
Hoewel het nuttig is als media zoals Follow the Money en NRC over financiële criminaliteit schrijven, worden zij meestal niet gehinderd door kennis van zaken. Dus mij lijkt dat het trustkantoor onrechtmatig handelt door een incident te melden op basis van uitsluitend mediaberichten. Op zijn hoogst kunnen de mediaberichten aanleiding zijn voor nader onderzoek.
Tot slot
De ontwikkelingen in de regelgeving inzake trustkantoren geven aan waar het met de misdaadbestrijding naar toe gaat.
De trend geeft weinig reden tot optimisme, nu proportionaliteit niet relevant wordt geacht en de kosten evenmin een rol spelen. Misschien dat de klanten van trustkantoren de hoge compliancekosten kunnen betalen. Als gelijksoortige eisen gesteld gaan worden onder de Wwft en in de gemeentelijke misdaadbestrijding, kunnen we bij klanten (consument, mkb) uitkomen die deze kosten niet kunnen betalen.
Dit artikel is eerder verschenen op de site van Compliance Platform Trustkantoren
Ellen Timmer - juridische artikelen en berichten 