De (beperkte) mogelijkheden tot afscherming van persoonsgegevens in het UBO-register | Wwft

Geplaatst op 28 oktober 2019 door Ellen Timmer

Het Nederlandse wetsvoorstel inzake het ubo-register bevat een mogelijkheid tot afscherming van gegevens van minderjarige uiteindelijk belanghebbenden en bedreigde uiteindelijk belanghebbenden (ubo’s). Het Nederlandse wetsvoorstel is beperkter dan Europa voorschrijft. Over dat thema schreef Marrit Verveld-Suijkerbuijk een artikel, dat hier kan worden gedownload.

Bedreigde ubo’s moeten zich op basis van het huidige wetsvoorstel grote zorgen maken.

 

Berichten op dit blog waarin afscherming van ubo-gegevens aan de orde komt zijn hier te vinden.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce, Ubo-register | Tags: , , | Plaats een reactie

Ubo-register volgende week in de Tweede Kamer | Wwft, AMLD

Geplaatst op 28 oktober 2019 door Ellen Timmer

Op advies van de internationale gouvernementele lobby-organisatie FATF heeft Europa besloten om een inadequate definitie van ‘uiteindelijk belanghebbende‘ (ubo) in de wereld te zetten én om de lidstaten te verplichten de ubo’s openbaar te maken via het ubo-register. Dat zal een ernstige schending van de privacy en de veiligheid van al deze ubo’s gaan opleveren. Hoewel de Europese privacy toezichthouder EDPS ernstige kritiek had op de Europese voorstellen, is met die kritiek geen rekening gehouden.

Het Nederlandse wetsvoorstel inzake dat ubo-register wordt volgende week in de Tweede Kamer besproken in een plenair debat. Criminaliteitsbestrijdingsprofessionals, zoals compliance medewerkers van banken, accountants- en notariskantoren en naleefkundige advieskantoren, doen er goed aan om het plenair debat te gaan bekijken.

De Minister van Financiën meent met wijzigingsvoorstellen de privacy- en securityrisico’s voor ubo’s te hebben verminderd, lees deze nota. Naar mijn mening zijn de maatregelen onvoldoende.

Onjuist concept ‘uiteindelijk belanghebbende’
Bovendien lossen de wijzigingen niet op dat de Europese regelgeving van een onjuist concept ‘uiteindelijk belanghebbende’ uitgaat, met als resultaat dat de bestuurders van Natuurmonumenten (een vereniging) en de bestuurders van schoolstichtingen en ziekenhuizen (veelal stichtingen) als ubo in het ubo-register zullen worden ingeschreven.

Het is onbegrijpelijk dat bestuurders van not-for-profit organisaties tot ‘uiteindelijk belanghebbende’ worden gebombardeerd. Ook bij vele andere organisaties komen de statutair bestuurders in het ubo-register terecht (omdat er geen ‘echte’ ubo is), zonder dat voor deze vreemde maatregel een onderbouwing bestaat. Nederland kent immers een goed functionerend handelsregister, waarin alle statutair bestuurders worden geregistreerd.

De ubo’s van Privacy First en Bits of Freedom
Privacy organisaties – ook al hebben ze het druk met andere dingen – doen er goed aan om het debat te bekijken en het parlementaire dossier te volgen. Want de statutair bestuurders van Privacy First en Bits of Freedom komen in het ubo-register.

 

Meer informatie:

Tweede Kamer

Overige informatie

Op dit blog bespreek ik ubo en uboregister in de rubriek Fraude, witwasbestrijding, Wwft en Ubo-register. Verder zijn er enige specifieke tags, onder meer over de pseudo-ubo en de ubo in de not-for-profit.

Voor WPNR schreef ik twee artikelen over de privacy van de ubo, deel 1, deel 2.

 

Geplaatst in Europa, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce, Kamer van Koophandel, Ubo-register | Tags: , , , , , , , , , , | Plaats een reactie

Preventing harm by digital tools and AI in the jusitice field | EU Justice ministers

Geplaatst op 27 oktober 2019 door Ellen Timmer

The European Justice ministers in October discussed digital challenges for justice in Europe. In a statement the French Presidency of the Committee of Ministers declares the following:

4. Recalls the need to take into account the following principles when developing Council of Europe tools and instruments for justice and digital technology:
i. Digital access to law and justice should supplement non-digital access. In particular, digital access must support better understanding of the law, better access to court rulings, better knowledge of these rulings and sound understanding of these rulings by citizens and legal professionals.
ii. The use of digital tools and algorithms in the justice field must not have any discriminatory effect on individuals, and must guarantee respect for privacy and the right to data protection.
iii. Although the use of digital tools and algorithms offers new options for alternative dispute settlement and aids to decision-making, it should not affect the right to effective access to a judge and judicial oversight, or the right to individualised court rulings.
iv. The use of digital tools should respect the right to a fair trial and the secrecy of investigations, and comply with requirements for transparent and intelligible court rulings.
v. The use of these tools should prevent the spread of illegal content and fake news, which have a serious impact on our democratic societies, while guaranteeing freedom of expression and information.

The European association of lawyers, Council of Bars & Law Societies of Europe (CCBE) expresses enthousiasm:

 

Harmful digitalisation
It is becoming very clear that digital systems may harm human rights and that it is als happening in Europe, read the announcement by the UN Special Rapporteur on counter-terrorism and human rights of an analysis in regard of the Dutch System Risk Indication (SyRI): The Netherlands is building a surveillance state for the poor, says UN rights expert. The Rapporteur also published a report on counter-terrorism (read this), showing the harm already done and the grave risks of even more damage occurring.

The harm of digital surveillance and digital systems is not limited to the people the Rapporteur concentrated on. It might harm all citizens of Europe and might harm small and medium companies and organisations as well. The first signs of that are already there.

Read for instance:

 

 

More information:

 

Geplaatst in English - posts in English on this blog, Europa, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , , | Plaats een reactie

Kan het notariaat hetzelfde als een bank of de Belastingdienst? | Wwft

Geplaatst op 26 oktober 2019 door Ellen Timmer

In Notariaat Magazine van deze maand verscheen een lezenswaardig artikel innovatie en Wwft-naleving, Zonder innovatie geen poortwachtersrol (pdf). Die titel dekt niet helemaal de lading. Het is een verslag van een innovatiebijeenkomst van notarissenorganisatie KNB. Daarin vertelden een vertegenwoordiger van de compliance afdeling van de Rabobank (Johan van den Belt) en een medewerker van de Belastingdienst hoe zij criminaliteit opsporen [*] door middel van digitale middelen.

Op de vraag hoe het notariaat die taak moet vervullen, wordt in het artikel geen antwoord gegeven. Terecht wordt de vertegenwoordiger van de bank geciteerd, die zegt:

Een notaris is vaak als een huisarts die met de complexiteit van een academisch ziekenhuis wordt opgezadeld.

Een van de zwakheden van de witwasbestrijding is dat er onmogelijke opdrachten worden gegeven aan private ondernemingen. Een voorbeeld is het notariaat, dat hetzelfde cliëntenonderzoek moet uitvoeren als banken. De suggesties in het artikel, om meer samen te werken met bijvoorbeeld banken en accountants, gaan niet helpen omdat iedere beroepsbeoefenaar verantwoordelijk blijft voor zijn eigen cliëntenonderzoek. De Wwft is de Wet van het Dubbele Werk.

Het wordt nog moeilijker als notarissen straks een rol krijgen bij het digitaal oprichten van besloten vennootschappen. Dat moet op grond van Europese regelgeving mogelijk worden. In het artikel wordt het voorbeeld van Estland genoemd, waar het digitaal oprichten goed zou verlopen.

Doodlopende weg van de witwasbestrijding
Naar mijn mening is de huidige witwasbestrijding op een doodlopende weg, waarvan de mislukking van die witwasbestrijding door banken een illustratie is. De opzet zal compleet moeten veranderen, zeker nu de voorschriften van FATF discriminatoire effecten hebben, zoals bijvoorbeeld ten aanzien van Oosteuropese landen (lees dit) en leiden tot uitsluiting van minderbedeelden (lees dit), waar het naar mijn verwachting niet bij zal blijven.

In een verbeterde opzet kunnen aan notariaat en banken taken moeten worden toebedeeld, die passend zijn voor de grootte en de aard van de onderneming.

 

[*] Ik gebruik het begrip ‘opsporen’ zowel voor de monitoring op grond van de Wwft als strafrechtelijke opsporing.

Geplaatst in Dienstverlening - juridisch financieel [advocaten, accountants, belastingadviseurs e.d.], Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , , , , | Plaats een reactie

Gaan de banken aan de witwasbestrijding ten onder?

Geplaatst op 25 oktober 2019 door Ellen Timmer

Aangezien banken de hoofdrol spelen in de witwasbestrijding, begon ik nieuwsgierig aan een artikel in economenblad MeJudice over de toekomst van de banksector, geschreven door Rens van Tilburg en gepubliceerd op 30 september 2019.
Hij schrijft dat Nederland over een relatief grote financiële sector beschikt, die relatief sterk is geconcentreerd. De drie grootbanken hebben op de meeste deelmarkten een gezamenlijk marktaandeel van 80 tot 90 procent. Van Tilburg meldt dat de Nederlandse banken het verlenen van hypotheken als hoofdactiviteit hebben (nooit geweten!) en zijn veranderd van financiers van ondernemers in hoofdzakelijk financiers van woningen. Dat is opmerkelijk. De trend naar hypotheekverschaffing hangt volgens het artikel samen met de Basel II regels.  Opvallend is dat Van Tilburg schrijft dat banken steeds minder bekendheid met ondernemers hebben en daardoor de kredietwaardigheid slechter kunnen inschatten, met als gevolg toename van risico. Daardoor wordt de financiering van ondernemers nog onaantrekkelijker. Over de witwasbestrijdingsrol zwijgt hij.

Eerder las ik op overheid.nl [*] dat banken nauwelijks verdienen aan het betalingsverkeer, zie onder andere het antwoord op vraag 3:

De conclusie is dat het betalingsverkeer, afhankelijk van de rentestand, voor banken structureel verlieslatend of op zijn best break-even is. De kernactiviteit betalingsverkeer (tariefopbrengsten –/– kosten) was zowel in 2005 als 2010 flink verlieslatend; dat gold voor alle betaalproducten. De verliezen werden vrijwel geheel goedgemaakt door de balansinkomsten, ofwel de marge die banken konden maken op de op de betaalrekening aangehouden tegoeden. Het resultaat op het betalingsverkeer is daarmee sterk afhankelijk van de balansopbrengsten en die op hun beurt weer van de rente.

In deze berekeningen zijn de kosten van de witwasbestrijding vast niet mee genomen. Het kan betekenen dat de banken aan de witwasbestrijding kopje onder kunnen gaan.

 

[*] Lijst van vragen en antwoorden inzake de toekomst financiële sector, 5 april 2019, in het dossier Toekomst financiële sector.

Aanvulling 10 januari 2020
In het FD van 6 januari 2020 stond een artikel van Harald Benink en Arnoud Boot, Europese banken zijn kwetsbaar en moeten zo snel mogelijk vernieuwen, waaruit het zelfde beeld oprijst als in het Mejudice artikel. Zij schrijven onder meer “Winsten van banken ‘klotsen niet tegen de plinten op’, zoals sommige politici beweren“. Ook hier blijft de witwasbestrijding buiten beschouwing. Dat hoort bij een andere afdeling, kennelijk.

Aanvulling 16 januari 2020
In het FD stond op 14 januari jl. Banken maken bezwaar tegen ‘fors gestegen’ belastingdruk.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft | Tags: , , , | Plaats een reactie

VvE’s: banken slaan door in strijd tegen witwassen | Wwft

Geplaatst op 25 oktober 2019 door Ellen Timmer

In het FD van 24 oktober verscheen het artikel Vve’s: banken slaan door in strijd tegen witwassen. Uit het artikel blijkt dat banken de statutair bestuurders van verenigingen van eigenaars (VvE’s) een ubo-verklaring laten tekenen. Het geeft aan tot welke aberraties de witwasbestrijding leidt.

Overigens verplicht de anti-witwaswet, de Wwft, niet tot ondertekening van ubo-verklaringen en is daar in de situatie van VvE’s ook geen reden voor.

Het FD kondigt aan dat in de editie van zaterdag 26 oktober een reportage zal verschijnen over hoe bedrijven zuchten onder de witwasaanpak van banken.

 

 

Uit het artikel, over het witwasbestrijdingsregime:

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten | Tags: , , , , , , , | Plaats een reactie

Transparantie illusies in de misdaadbestrijding

Geplaatst op 24 oktober 2019 door Ellen Timmer

Organisaties als Transparency International en Tax Justice beweren dat het openbaar maken van persoonsgegevens van aandeelhouders, certificaathouders en andere betrokkenen bij ondernemingen en organisaties (onder meer door middel van het ubo-register), zou bijdragen aan de misdaadbestrijding (‘witwasbestrijding’). Onderdeel van de gedachte is een geloof in de heilzaamheid van burgeropsporing.

Deze organisaties sluiten hun ogen voor de problemen die de openbaarheid en ruime verspreiding van persoonsgegevens nu al voor burgers en organisaties veroorzaken, als gevolg van de aanwezigheid van trollen, criminelen en ander gespuis in de digitale ruimte.

Zij zouden het artikel Open Source is Broken door Don Goodman-Wilson van 10 september jl. eens moeten lezen. Het artikel start met de transparantie-illusie:

Openness, they claim, is an absolute good, from which all other virtues flow, not to be questioned or criticized.

Op een lezenswaardige manier legt Goodman-Wilson uit dat transparantie zowel voor goede zaken gebruikt kan worden, als voor kwalijke praktijken. Transparantie is geen doel op zich. Over open source software schrijft hij dat de beweging zich altijd heeft gericht op de code,

The result is a system that sadly neglects people.

Die code kan voor onethische doelen gebruikt worden en:

Open Source helps concentrate power in the hands of already powerful actors at the expense of maintainers

Dat is vergelijkbaar wat met persoonsgegevens in de witwasbestrijding gebeurt: grote ondernemingen, zoals banken, World-Check en andere witwasgegevensleveranciers en kredietbeoordelaars kapen de gegevens. Degenen die in de databases zijn opgenomen, u en ik, zitten klem. Of de gegevens verdwijnen in de black box van organisaties uit de transparantiebeweging, waarvan niemand weet met wie zij de persoonsgegevens ‘delen’. Dat kunnen datagraaiers of criminelen zijn, bij wie de persoonsgegevens niet veilig zijn.

Don Goodman-Wilson bespreekt in zijn artikel met een lijst van risico’s van open source:

  • Slechte mensen kunnen de software gebruiken
  • Open source is ethisch problematisch
  • Open source bevordert diefstal
  • Open source ondermijnt de autonomie van degenen die het onderhouden
  • Open source leidt er toe dat degenen die het onderhouden hun eigen belangen ondermijnen
  • Open source ontkent de menselijkheid van degenen die het onderhouden
  • Open source houdt geen rekening met de mensen die gevolgen ondervinden van de code
  • Open source is immoreel

Transparantiebeweging en misdaadbestrijding
Zoals Don Goodman-Wilson nadenkt over de consequenties en risico’s van open source, doet de transparantiebeweging er goed aan goed na te denken over de grote risico’s die voor personen en organisaties ontstaan door een ongecontroleerde verspreiding van persoonsgegevens en andere vertrouwelijke gegevens.

Het kan niet langer zo zijn, dat de mooie misdaadverhalen, waarover de transparantiebeweging zo graag schrijft, leiden tot misdaadbestrijdingsregels die vanwege ondoordachte transparantie voor nette burgers en organisaties grote risico’s opleveren.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , , , | 1 reactie

Op de zwarte lijst van banken: in de financiële gevangenis | Wwft

Geplaatst op 24 oktober 2019 door Ellen Timmer

In de NRC van 18 oktober jl. verscheen het artikel Op de zwarte lijst van banken: in de financiële gevangenis. Daarin beschrijft Joris Kooiman de schaduwkant van de gezamenlijke zwarte lijst van de banken, het Extern Verwijzingsregister (EVR). Met het Intern Verwijzingsregister (IVR) is het overigens niet veel beter gesteld.

Goedkeuring EVR-protocol tijdelijk verlengd door de Autoriteit Persoonsgegevens 
Overigens is de goedkeuring door de Autoriteit Persoonsgegevens van het protocol dat aan het EVR ten grondslag ligt, tijdelijk verlengd, tot de deelnemende organisaties een nieuw, geactualiseerd protocol hebben opgesteld en ter goedkeuring aan de AP hebben voorgelegd, aldus deze pagina. Dat doet vermoeden dat het huidige protocol niet aan de eisen van de AVG voldoet.

 

Meer informatie:

Over hetzelfde onderwerp op dit blog:

Zwarte lijsten en de Autoriteit Persoonsgegevens (AP):

  • De AP heeft een pagina Register zwarte lijsten.
  • Er is een aparte pagina waarin wordt uitgelegd wanneer zwarte lijsten zijn toegestaan.
  • Op de pagina Zwarte lijst financiële instellingen legt de AP het volgende uit: “De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) heeft op 19 september 2017 de goedkeuring van het Protocol Incidentenwaarschuwingssysteem Financiële Instellingen verlengd tot de deelnemende organisaties een nieuw, geactualiseerd protocol hebben opgesteld en ter goedkeuring aan de AP hebben voorgelegd. Met deze tijdelijke verlenging wil de AP tijdelijke rechtsonzekerheid voorkomen“.
Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten | Tags: , , , , , , | Plaats een reactie

Tegenspraak voor de wetgever – NBA gaat discussie aan over de uitvoerbaarheid van de WNT

Geplaatst op 24 oktober 2019 door Ellen Timmer

Op dit moment wordt gemeenschapsgeld weggegooid doordat de Wet Normering Topinkomens (WNT) te ingewikkeld is, te snel verandert en als gevolg daarvan zeer duur is in de naleving. Dat constateerde ik al in eerdere berichten op dit blog.

Rondetafelbijeenkomst WNT
Positief is dat accountantsorganisatie NBA tegengas geeft aan de wetgever. In dat kader organiseert de beroepsorganisatie op 12 november 2019 een rondetafelbijeenkomst over de WNT.

Niet alleen accountants
Het is een goede zaak dat de NBA voor deze bijeenkomst niet alleen accountants uitnodigt. Ook de leden van een raad van toezicht van publieke sector organisaties, fiscalisten en (arbeids)juristen zijn welkom, evenals vertegenwoordigers van koepelorganisaties in het onderwijs, de zorg, woningcorporaties. Zelfs de overheden betrokken bij de uitvoering van de WNT zijn van harte welkom tijdens de bijeenkomst.

De woordvoerders in de Tweede Kamer die verantwoordelijk zijn voor het WNT-dossier, doen er goed aan om aanwezig te zijn zodat zij het volk kunnen aanhoren.

 

Meer informatie:

Aanvulling 6 januari 2020
Lees bij AccountancyVanmorgen “Bij de Wet Normering Topinkomens blijkt de accountant effectief als eerstelijns toezichthouder. Dit schrijft minister Knops aan de Tweede Kamer“.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Wet Normering Topinkomens | Tags: , , , | Plaats een reactie

Duitse schurkenstatenlijst

Geplaatst op 23 oktober 2019 door Ellen Timmer

Onlangs is de Duitse NRA uitgebracht. Mij ontbreekt de tijd om deze NRA te lezen en te analyseren. Bij het doorbladeren viel mijn blik op pagina 126, dat een eigen lijst van hoogrisicolanden ten aanzien van witwassen (‘schurkenstaten’) bevat, een lijst die uiteraard volledig afwijkt van alle andere schurkenstatenlijsten die internationaal circuleren.

In de Duitse NRA staan in de hoogste risicocategorie:

  • China
  • Turkije
  • Rusland
  • Caraïbische eilanden (Kaaiman, BVI en Bermuda)
  • Kanaaleilanden (Guernsey, Jersey, Isle of Man)
  • Cyprus
  • Malta

Middel/hoog zijn:

  • Groot-Brittannië
  • Italië
  • Libanon
  • Panama
  • Letland

Opvallend is dat de Verenigde Staten in middel/laag staat (altijd gedacht dat het een witwasparadijs is), samen met Oostenrijk, België en Estland. In de categorie laag staat alleen… Vanuatu. De meeste landen die verder in de lijst staan, zoals Nederland, komen niet verder dan ‘middel’.

Meer informatie: pagina 126 van de Duitse NRA als losse pdf.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft | Tags: , , , , , , , , , , | Plaats een reactie