Datalek Belgisch ubo-register

Geplaatst op 7 januari 2021 door Ellen Timmer

Belgische Federale Overheidsdienst Financiën (FOD) heeft het Belgische ubo-register offline gehaald na constatering van een datalek:

 

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce, Ubo-register | Tags: , , , | Plaats een reactie

Privacy First start kort geding tegen ubo-register | Wwft

Geplaatst op 7 januari 2021 door Ellen Timmer

Not-for-profit organisatie Privacy First heeft deze maand een kort geding tegen het ubo-register aanhangig gemaakt. De zaak wordt behandeld door de voorzieningenrechter van de Rechtbank Den Haag op 25 februari a.s. om 12 uur.

De vorderingen betreffen:

  • Het buiten werking stellen van de verplichting om gegevens over de uiteindelijke begunstigde aan het handelsregister te leveren [*].
  • Het inzagerecht buiten werking te stellen [**].

Onderstaand het primaire deel van de eerste vordering:

 

[*] Plus bijkomende vorderingen, zie voor de details pagina 38 sub I onder primair van de dagvaarding.
[**] Plus bijkomende vorderingen, zie pagina 39 sub II onder primair van de dagvaarding.

 

 

Meer informatie:

Privacy First start rechtszaak tegen privacyschendend UBO-register
6 januari 2021

Privacy First maakt een principiële procedure aanhangig tegen de Staat over het onlangs ingevoerde UBO-register. In kort geding wordt de ongeldigheid ingeroepen van de regelgeving waarop het UBO-register is gebaseerd. De gevolgen van deze nieuwe wetgeving zijn ingrijpend. Het gaat immers om zeer privacygevoelige informatie. Gegevens over de financiële situatie van natuurlijke personen komen op straat te liggen. Alle ruim 1,5 miljoen juridische entiteiten die in het Handelsregister zijn ingeschreven moeten informatie over hun UBO’s (‘ultimate beneficial owners’ of wel ‘uiteindelijk belanghebbenden’) openbaar maken. Het UBO-register is voor iedereen toegankelijk, voor € 2,50 per opvraging.

Het UBO-register beoogt witwassen tegen te gaan, maar zal zwartmaken tot gevolg hebben.

De privacyschending die het gevolg is van het UBO-register en de openbare toegankelijkheid van gevoelige gegevens is niet proportioneel. Het doel van het UBO-register is witwassen tegengaan en terrorismefinanciering bestrijden. Om dat doel te bereiken is geen UBO-register nodig, in ieder geval geen register dat voor iedereen openbaar toegankelijk is.

Privacy First verzoekt daarom de Nederlandse rechter om het UBO-register buiten werking te stellen en hierover zonodig vragen van uitleg te stellen aan de hoogste Europese rechter, het Hof van Justitie van de Europese Unie. Uiteindelijk heeft de rechter in dit soort zaken het laatste woord. Privacyschendende regelgeving wordt vaker door de rechter buiten werking gesteld. Privacy First heeft daar eerder met succes over geprocedeerd.

De rechtszaak zal door de Rechtbank Den Haag worden behandeld. Het kort geding wordt behandeld op 25 februari 2021 om 12.00 uur. De dagvaarding vindt u HIER (pdf). De uitspraak volgt twee of drie weken na de zitting.

Heeft u vragen? Neem dan contact met ons op, of met onze advocaat Otto Volgenant van Boekx Advocaten. Privacy First kan uw hulp goed gebruiken en stelt het zeer op prijs als u donateur wordt.

Achtergrond rechtszaak tegen UBO-register
Op 24 juni 2020 is de ‘Implementatiewet registratie uiteindelijk belanghebbenden van vennootschappen en andere juridische entiteiten’ in werking getreden. Op basis van deze nieuwe wet komt in een nieuw UBO-register, gekoppeld aan het Handelsregister van de KvK, informatie te staan over alle uiteindelijk belanghebbenden (‘ultimate beneficial owners’ / UBO’s) van in Nederland opgerichte vennootschappen en andere juridische entiteiten. Daarbij moet worden aangegeven welk belang de UBO heeft, te weten van 25-50%, 50-75% of meer dan 75%. Van de UBO worden in ieder geval de naam, de geboortemaand en het geboortejaar en de nationaliteit openbaar voor iedereen raadpleegbaar, met alle privacy-risico’s van dien.

Sinds 27 september 2020 moeten nieuw opgerichte entiteiten hun UBO registreren in het UBO-register. Bestaande juridische entiteiten hebben nog tot 27 maart 2022 om hun UBO’s te registreren.

De wet geeft maar zeer beperkte mogelijkheden voor afscherming van informatie. Dit is alleen mogelijk voor personen die door de politie worden beveiligd, voor minderjarigen en voor wie onder curatele is gesteld. Het gevolg zal zijn dat van vrijwel alle UBO’s openbaar bekend zal worden welk belang ze hebben. Iedereen heeft toegang tot het UBO-register, tegen betaling van € 2,50 per uittreksel.

Europese anti-witwasrichtlijn
Deze nieuwe wet vloeit voort uit de Europese vijfde anti-witwasrichtlijn, die lidstaten verplicht persoonsgegevens van UBO’s te registreren en voor het publiek openbaar te maken. Het doel hiervan is het tegengaan van witwassen en terrorismefinanciering. Het registreren en vervolgens voor iedereen inzichtelijk maken van persoonsgegevens van UBO’s, inclusief het belang dat de UBO in de onderneming heeft, draagt volgens de Europese wetgever bij aan dat doel. De openbaarheid zou een afschrikkende werking hebben op personen die geld willen witwassen of terrorisme willen financieren.

Massale privacyschending en fundamentele kritiek
De vraag is of het middel het doel niet voorbijschiet. Het registreren en voor iedereen toegankelijk maken van de persoonsgegevens van alle UBO’s aan eenieder is een ‘blanket measure’ van preventieve aard. 99,99% van de UBO’s heeft niets met witwassen of financiering van terrorisme te maken. Als het al proportioneel is om informatie over UBO’s te verzamelen, dan zou het voldoende moeten zijn als die informatie beschikbaar is voor die overheidsdiensten die zich bezighouden met de bestrijding van witwassen en terrorisme. Het gaat te ver om die informatie volledig openbaar te maken. De European Data Protection Supervisor oordeelde al dat deze privacyschending niet proportioneel is. Maar dat oordeel heeft niet geleid tot aanpassing van de Europese richtlijn.

Tijdens de Nederlandse parlementaire behandeling van deze wet kwam er uit verschillende hoeken fundamentele kritiek. Het bedrijfsleven roerde zich omdat men lastenverzwaring vreest – en inmiddels ervaart – en privacyrisico’s ziet. UBO’s van familiebedrijven die tot nu toe buiten de openbaarheid bleven lopen grote privacy- en veiligheidsrisico’s. Ook was er veel aandacht voor de positie van partijen die groot belang hechten aan bescherming van betrokkenen, zoals kerkgenootschappen en maatschappelijke organisaties. En voor verenigingen en stichtingen die geen eigenaren kennen leidt het tot lasten: zij moeten dezelfde gegevens die toch al in het Handelsregister staan ook nog in een ander register zetten. Helaas heeft dit niet tot aanpassing van de regelgeving geleid.

Rechtszaak is kansrijk
Privacy First is een rechtszaak gestart tegen het UBO-register wegens schending van het grondrecht op privacy en bescherming van persoonsgegevens. Privacy First verzoekt de Nederlandse rechter om het UBO-register op korte termijn buiten werking te stellen en hierover zonodig vragen van uitleg te stellen aan de hoogste Europese rechter, het Hof van Justitie van de Europese Unie.

De Nederlandse wet en ook de achterliggende Europese richtlijn zijn in strijd met het Europese Handvest voor de Grondrechten en met de AVG. De wetgever heeft deze regelgeving in het leven geroepen, maar het is aan de rechter om daar een grondige toetsing op te doen. Uiteindelijk heeft de rechter het laatste woord. Wanneer de (Europese) wetgever onvoldoende oog heeft voor de bescherming van grondrechten, dan kan de (Europese) rechter de regelgeving buiten werking stellen. Dat gebeurt vaker. Het Hof van Justitie van de Europese Unie heeft eerder regelgeving ongeldig verklaard wegens privacyschendingen, bijvoorbeeld de Dataretentierichtlijn en recent het Privacy Shield. Ook de Nederlandse rechter stelt regelmatig privacyschendende regelgeving buiten werking. Privacy First heeft eerder met succes de geldigheid van wetgeving aan de orde gesteld, bijvoorbeeld in de procedure over de Wet Bewaarplicht Telecommunicatie en in de procedure over SyRI. Bezien tegen deze achtergrond wordt de rechtszaak tegen het UBO-register zeer kansrijk geacht.

 

In diverse media werd er aandacht aan besteed:

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce, Ubo-register | Tags: , , , , , | Plaats een reactie

Mind the gap! Why the EU law enforcement gap is growing and what we can do to close it? | webinar 7 January 2021

Geplaatst op 6 januari 2021 door Ellen Timmer

Those interested in EU law enforcement can learn more in a webinar on 7 January, 1:00 PM. Among the speakers are Alex Brenninkmeijer, member of the European Court of Auditors and Mira Scholten, Utrecht University. One of the moderators is Sophie in’t Veld.

Intro:

The EU is a mighty legislative machine, churning out laws at a high pace. But laws only matter if they are applied fully. Enforcement is the weak spot of the EU. Member States are lagging behind in transposing and applying EU laws. Hence, this is a decisive moment for the EU institutions tasked with ensuring the application of EU law. This webinar will explore what this means for the effectiveness and credibility of the European Union and what the various EU institutions can do to ensure the enforcement of EU law, and thereby the very foundation of our Union.

 

 

Geplaatst in English - posts in English on this blog, Europa, Grondrechten, Procesrecht, rechtspraak | Tags: , | Plaats een reactie

Biometrische authenticatie | leuk voor datagraaiers, riskant voor de mens [2]

Geplaatst op 6 januari 2021 door Ellen Timmer

Al eerder schreef ik over de onjuistheid van het idee dat biometrische authenticatie/identificatie zo veilig zou zijn. Deze foute gedachte leidt een hardnekkig leven.

De Europese privacy toezichthouder EDPS schreef een lezenswaardig document waarin op de risico’s van biometrie wordt gewezen en waarop ik graag de aandacht vestig.

Lees bijvoorbeeld:

“Biometric identification/ authentication systems are safer for users”

Any of the multiple systems in which our biometric data are processed can suffer a security breach. Unauthorised access to our biometric data in a system would allow or facilitate (in the case of multiple authentication factors) access in the rest of the systems using such biometric data. It could have the same effect as using the same password on many different systems, so the scale in biometric deployment is a problem in itself. Moreover, unlike password-based systems, once biometric information has been compromised it cannot be modified or cancelled.

If biometric information was previously stored in a few databases (mainly for public security or border control purposes), it is now stored in an increasing number of devices. This greatly increases the probability of a security breach leaking biometric data (during its collection, transmission, storage or processing), something that is already happening.

Geplaatst in Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , , , , | Plaats een reactie

Vragen over het FATCA-vonnis en over een gedupeerde Nederlandse ondernemer

Geplaatst op 6 januari 2021 door Ellen Timmer

Lid van de Tweede Kamer mevrouw Lodders heeft op 5 januari vragen over de ‘toeval’ Amerikanen gesteld (pdf) aan de bewindslieden op het ministerie van Financiën. De vragen gaan over het FATCA-vonnis waarin de rechter vond dat de bank Nederlandse burgers mag dwingen tot belastingaangifte in de VS en over een door FATCA gedupeerde ondernemer:

2021Z00077
(ingezonden 5 januari 2021)

Vragen van het lid Lodders (VVD) aan de minister en staatssecretaris van Financiën over de beslissing van de rechtbank Midden-Nederland in de casus van een Accidental American tegen de Volksbank en het bericht ‘Annie Brouwer uit Harkema is Amerikaan tegen wil en dank, maar moet daar nu ook belasting betalen’

1 Bent u bekend met de beslissing van de rechtbank Midden-Nederland in de casus van een Accidental American tegen de Volksbank? 1)

2 Hoe rijmt deze uitspraak van de rechter met het lopende onderzoek van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) naar het weigeren van een basisbetaalrekening door banken alleen vanwege het ontbreken van een Tax Identification Number (TIN) en de strijdigheid hiervan met de Europese regelgeving? 2)

3 Klopt het dat:
– de rechter de Volksbank in het gelijk heeft gesteld waardoor de Volksbank mag overgaan tot het afsluiten van de rekening van een Accidental American;
– de rechter bij zijn oordeel heeft aangegeven zich te herkennen in de ongemakkelijke en onverwachte positie van Accidental American;
– maar in zijn overweging uiteindelijk toch de Volksbank in het gelijk heeft gesteld vanwege de geldende Nederlandse wet- en regelgeving die op de Foreign Account Tax Compliance Act (FATCA) is gebaseerd?

4 Indien bovenstaande klopt, wat zegt dit over de route naar een definitieve oplossing voor de Accidental Americans? Deelt u de mening dat de uitspraak van de rechter impliceert dat de geldende wetgeving de door het Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Verenigde Staten van Amerika tot verbetering van de internationale naleving van de belastingplicht en tenuitvoerlegging van de Foreign Account Tax Compliance Act (FATCA-IGA Verdrag) geraakte Nederlanders onvoldoende bescherming biedt en het aan u als leden van het kabinet is om de wetgeving als zodanig te veranderen dat ook Nederlandse Accidental Americans kunnen uitgaan van een rechtvaardigde overheid, die bescherming biedt aan haar inwoners en rekening houdt met de menselijke maat? Bent u voornemens om, al dan niet unilateraal, wetgeving in gang te zetten die de Nederlandse Accidental Americans beschermd tegen de druk die de VS via bankinstellingen op hen uitoefent? Zo nee, waarom niet?

5 Ik vraag u met klem om de toezegging dat de Accidental American in kwestie, maar ook alle andere personen die met deze problematiek te maken hebben, een basisbetaalrekening tot hun beschikking blijven houden; kunt u dit toezeggen?

6 Inmiddels vraagt de Kamer al enkele jaren, waarvan twee jaar zeer intensief, om tot een oplossing te komen voor deze Accidental Americans; welke stappen richting een oplossing zijn er in de afgelopen twee jaar gezet? Waarom krijgen de Verenigde Staten (VS) van de Nederlandse overheid nog steeds de gelegenheid tot het, via banken, onderdrukken van Nederlanders met toevallig de Amerikaanse nationaliteit met alle gevolgen van dien?

7 Is het FATCA-IGA Verdrag getoetst aan de Europese privacywetgeving? Zo ja, dan vragen wij graag een toelichting en specifiek op de vraag of het FATCA-IGA Verdrag dan ook daadwerkelijk in overeenstemming is met de Europese privacywetgeving? Zo nee, waarom niet en bent u bereid deze toets alsnog aan te gaan?

8 Ik vraag u ook in te gaan op de in eerdere schriftelijke vragen van het lid Lodders (VVD) gestelde, maar onbeantwoorde vraag, over in hoeverre u de reactie van de Volksbank deelt dat ‘cashbetalingen wettelijk niet zijn uitgesloten’, op het argument dat er zonder basisbetaalrekening ook geen belasting betaald kan worden? 3) Kunnen mensen met contant geld wettelijk gezien belasting betalen? Kunnen mensen met contant geld wettelijk gezien de zorgpremie betalen of pensioen ontvangen? Zo nee/ja, graag een uitgebreide toelichting.

9 Hoeveel personen van de groep van ruim 40.000 Nederlandse Accidental Americans hebben inmiddels een TIN aangevraagd en hoeveel personen hebben afstand gedaan van de Amerikaanse nationaliteit? Hoeveel personen van de groep Accidental Americans met een TIN betalen nu ook daadwerkelijk belasting in de VS? Wordt bij het berekenen van de Nederlandse belastingaangifte rekening gehouden met de belasting die deze groep betaalt in de VS? Zo nee, waarom niet? Zo ja, op welke manier? Kunt u uitgebreid toelichten waarom u vindt dat de belastingheffing door de VS op Nederlanders met toevallig de Amerikaanse nationaliteit niet gezien kan worden als dubbele belastingheffing maar gevoelsmatig wel als zodanig voelt? 4) Wat is volgens de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) de definitie van ‘dubbele belastingheffing’? Kunt u een uitputtende lijst delen van inkomen waar Nederland niet en de VS wel belasting over heft?

10 Bent u bekend met het bericht ‘Annie Brouwer uit Harkema is Amerikaan tegen wil en dank, maar moet daar nu ook belasting betalen’? 5)

11 Wat vindt u van dit voorbeeld waarbij een ondernemer met een zakelijke rekening geraakt wordt door de Foreign Account Tax Compliance Act? Zijn er meer ondernemers met zakelijke rekeningen die getroffen worden door FATCA? Zo ja, hoeveel? Kunt u bevestigen dat mocht een zakelijke rekening zoals in dit voorbeeld opgeheven wordt een basisbetaalrekening gebruikt kan worden voor zakelijke transacties zoals het uitbetalen van salarissen? Zo nee, kunt u beschrijven hoe deze ondernemer daar mee om dient te gaan?

12 Bent u bekend dat ook in dit voorbeeld sprake is van gebrekkige en geen eenduidige informatie en communicatie? Kunt u toelichten welke acties u het afgelopen half jaar heeft ingezet om de informatievoorziening en communicatie op een hoger niveau te brengen? Klopt het dat de informatievoorziening vanuit de Belastingdienst naar aanleiding van het laatste debat over FATCA nog niet gewijzigd is? Kunt u dat verklaren?

13 Wat vindt u van het feit dat deze ondernemer met een eigen zaak bij afkoop van de Amerikaanse nationaliteit belasting moet betalen in Nederland en in de VS? Heeft u zicht op de belastingclaim van de VS als mensen zoals in dit voorbeeld al jarenlang een eigen zaak hebben? Zo ja, op welke grondslagen wordt vanuit de VS belasting geheven waarbij er sprake zal zijn van dubbele belastingheffing? Vindt u dit een te verantwoorden belastingclaim?

14 Wat vindt u van de overweging van deze ondernemer om te stoppen met een zaak omdat deze belastingclaim en hoge kosten boven de markt hangen?

15 Kunt u de vragen gelijktijdig met de, in het debat over de Accidental Americans op 24 november 2020, toegezegde brief in januari 2021 beantwoorden; een brief waar veel mensen en wij grote verwachtingen bij hebben?

—

1) Rechtbank Midden-Nederland, “Volksbank mocht rekeningen ‘onbedoelde Amerikaan’ beëindigen”, 23 december 2020, https://www.rechtspraak.nl/Organisatie-en-contact/Organisatie/Rechtbanken/Rechtbank-Midden-Nederland/Nieuws/Paginas/Volksbank-mocht-rekeningen-onbedoelde-Amerikaan-beeindigen.aspx
2) Zie hiervoor ook eerdere Kamervragen van het lid Lodders (VVD) onder Kamerstuk 2020D52181, ingezonden op 14 december 2020.
3) Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2020-2021, nr. 1106
4) Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2020-2021, nr. 35.
5) Friesch Dagblad, ‘Annie Brouwer uit Harkema is Amerikaan tegen wil en dank, maar moet daar nu ook belasting betalen’, 29 december 2020, https://frieschdagblad.nl/2020/12/29/harkemase-is-amerikaan-tegen-wil-en-dank

 

Meer over FATCA op dit blog: inleiding, berichten over FATCA.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten | Tags: , , | Plaats een reactie

Amerikaanse rechter verklaart plaatsing medewerkers internationaal strafhof op Amerikaanse sanctielijst ongeldig

Geplaatst op 5 januari 2021 door Ellen Timmer

De Verenigde Staten belijden alleen met de mond dat zij opkomen voor mensenrechten in de wereld, zo hebben we in september vorig jaar kunnen constateren toen zij twee medewerkers van het internationaal strafhof in Den Haag op de Amerikaanse sanctielijst plaatsten (ik schreef er over). De motieven voor de sancties waren puur politiek. Dat is misbruik van het sanctieregime en onrechtmatig. De Amerikaanse regering is niet uit zichzelf op deze fout terug gekomen.

Er is een Amerikaanse rechter die gisteren in een voorlopige uitspraak de sancties ongeldig heeft verklaard. Lees over de uitspraak in de Nederlandse media:

Enkele Engelstalige artikelen:

Amerikaanse juristen waren verontwaardigd over de sancties, lees dit bericht van midden 2020.

De zaak is aanhangig gemaakt door de Open Society Justice Initiative. Op hun site is meer informatie te vinden:

Het is te hopen dat deze smet van het Amerikaanse blazoen verdwijnt. Dan gaan we kijken wat er gebeurt met de overige smetten (zoals FATCA), want de Amerikanen zullen er een flinke klus aan hebben om het vertrouwen van de Europeanen te winnen.

 

Aanvulling 6 februari 2021
Lees ook de EJIL nieuwsbrief:

3. The Folly of U.S. Sanctions against the International Criminal Court. Since the inception of the International Criminal Court (ICC) in 1998, the United States has had both hostile and cooperative relations with the ICC. The outgoing U.S. administration took hostility to a new level, imposing legal sanctions on the Court’s high-level officials in the same way the government imposes civil and criminal sanctions against those who provide material support to terrorists. This panel will explore the state of litigation challenging these sanctions, and how and why the incoming administration’s approach to the ICC might differ from that of its predecessor. It will take place on 3 February 5:00 pm GMT. The panel is co-sponsored by the Cardozo Law Institute in Holocaust and Human Rights (CLIHHR) and the International Humanitarian Law Committee of the American Branch of the International Law Association (ABILA). It will be held over Zoom and a link will be sent out the morning of the event. Please use this link to register.

 

 

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Grondrechten, Sanctieregels | Tags: , , , , , , | Plaats een reactie

Het doenvermogen van de wetgever

Geplaatst op 5 januari 2021 door Ellen Timmer

De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) heeft in het kader van het redzaamheidsproject het begrip ‘doenvermogen’ bedacht.

Doenvermogen van de burger
De WRR adviseert de overheid om bij voorgenomen beleid en regelgeving vooraf te toetsen of de regeling ‘doenlijk’ is voor burgers, lees de aankondiging, het rapport en bekijk de doenvermogentools en de doenvermogentoets. Onder meer rekent de WRR af met de ‘zelfredzaamheidsgedachte’:

Kennis en intelligentie alleen zijn niet genoeg voor redzaamheid. Ook mensen met een goede opleiding en een goed inkomen kunnen in moeilijkheden komen omdat ze even niet opletten of zaken voor zich uitschuiven. Dat geldt zeker op een momenten dat het leven tegenzit, zoals bij een echtscheiding, faillissement of ontslag. En soms is het juist de overheid die mensen minder redzaam maakt, omdat ze onvoldoende rekening houdt met verschillen in het doenvermogen van burgers.

WRR schrijft dat de kernvraag van de doenvermogentoets is:

gaat de regeling uit van realistische assumpties over de mentale belastbaarheid van burgers?

Deze WRR-adviezen lijken zich vooral te richten op consumenten en mensen in hun privé-hoedanigheid en niet in hun rol van ondernemer of bestuurder van een bank. Ook in die laatste hoedanigheden speelt het doenvermogen, wat nauw verband houdt met de praktische uitvoerbaarheid.

Doenvermogen van de wetgever
Uitdagend is dat lid van de WRR Mark Bovens heeft nagedacht over het doenvermogen van de wetgever. Dat deed hij tijdens de Scheltema-lezing van de Vereniging voor Bestuursrecht, bekijk de aankondiging bij de WRR, waarin naar een video verwezen wordt. WRR doet er ook de uitgeschreven tekst van de lezing bij. Daarin constateert Bovens dat ook de wetgever lijdt aan ‘weten is nog geen doen’. Enkele citaten volgen hierna.

Over de beperkte mogelijkheden van de mens:

De kern van ons betoog was dat mensen niet alleen te maken hebben met grenzen aan hun denkvermogen, maar dat mensen ook te maken hebben met beperkingen aan hun doenvermogen. Mensen weten wel vaak wat verstandig is, maar dat betekent niet altijd dat ze daar naar handelen. Want dat vraagt vaak dat ze in actie komen, dat ze om kunnen gaan met verleidingen, dat ze tegenstellingen het hoofd kunnen bieden.

en:

Waar het ons om gaat is nou juist dat je een doenvermogentoets doet, waarbij je nagaat of gewone burgers met gewone, vaak ook beperkte vermogens tot zelfcontrole, in staat zijn om de wetgeving uit te voeren en dat je hun mentale lasten in kaart brengt

Over de wetgevende gedachte dat de overheid moet uitleggen en daarna moet sanctioneren zodat wordt nageleefd:

Wat erop neerkomt dat: eerst leg je uit hoe het zit en dan vervolgens leg je boetes op of je geeft beloningen, maar het zijn meestal toch vooral boetes, en dat zijn de twee knoppen waar je aan draait. En wie niet horen wil die moet voelen. En wat wij zeggen: zo werkt het niet in het echt. De overheid moet veel meer een realistisch model hanteren, waarbij de overheid ook aandacht heeft voor beperking van de mentale lasten. Voor het feit dat burgers vaak zoveel mentale druk en stress ervaren, dat ze niet altijd doen waarvan ze wel weten dat het misschien toch verstandig is.

Bovens zegt dat er veel beter nagedacht moet worden over de ‘gebruikerservaring’ van regelgeving:

De hele organisatie van het proces van beleid en regelgeving, daar zou eigenlijk die gebruikerservaring een standaard en vast onderdeel moeten zijn. En dat heeft als belangrijk voordeel dat we bij aandacht voor doenlijkheid niet meer afhankelijk zijn van de goede bedoelingen en het doenvermogen van individuele wetgevingsjuristen

Het doenvermogen in de Wwft
Het is hoog tijd dat dit op de witwasbestrijding wordt toegepast en dat de wetgever realistische eisen aan witwasbestrijdingsplichtigen gaat stellen. Dat zal dan betekenen dat de hele systematiek op zijn kop moet, wat me zeer verstandig lijkt.

 

Aanvulling 26 augustus 2021
Over het doenvermogen van de burger gaat het artikel: ‘Zelfredzaamheid bevorderen? Daar ben ik mee opgehouden’, met als intro:

De Nederlandse verzorgingsstaat streeft ernaar iedere burger een menswaardig bestaan te bieden, maar kille bureaucratie en paternalistisch overheidsoptreden liggen voortdurend op de loer, schrijft Willemijn van der Zwaard in haar proefschrift.

 

Aanvulling 31 december 2021
Het zelfredzaamheids alibi van de rechtse kabinetten wordt fraai ontmaskerd in het essay “Machtige Mensbeelden”, geschreven door Willemijn van der Zwaard, uitgebracht door de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving. Zij schrijft onder meer:

Geplaatst in Bestuursrecht, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft | Tags: , , , , , , , , | Plaats een reactie

Verslag algemeen overleg Accidental Americans Tweede Kamer

Geplaatst op 5 januari 2021 door Ellen Timmer

Op 24 november jl. vond een algemeen overleg in de Tweede Kamer plaats over de positie van de ‘toeval Amerikanen’ onder FATCA. Gisteren is het verslag (rtf-bestand) van dit overleg gepubliceerd en via deze pagina te vinden.

Eerder verschenen op dit blog onderstaande berichten over het algemeen overleg van 24 november:

Een algemene inleiding over FATCA en de Accidental Americans is hier te vinden.

Geplaatst in Belastingrecht, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten | Tags: , , , | Plaats een reactie

“Streamlining public procurement within the EU for more efficient public spending”

Geplaatst op 4 januari 2021 door Ellen Timmer

The Council of the EU in a press release of 25 November 2020 (html, pdf) announced its intention to amend the rules on public procurement (Europese aanbesteding):

Streamlining public procurement within the EU for more efficient public spending
The Council today adopted a set of conclusions centred on how efficient public procurement rules and practices, combined with increased public spending, can accelerate the economic recovery from the COVID-19 crisis and lead to a sustainable and more resilient EU economy.

In these conclusions, the Council calls on all authorities involved, be it European, national or regional, to coordinate closely their actions for achieving the following objectives:

  • Enhancing efficiency of public procurement to boost recovery and to tackle future crises,
  • Setting the right incentives for innovative and sustainable investment and growth in the EU through public procurement,
  • Contributing through public procurement to a more resilient EU economy.

The Council calls in particular on the Commission and the member states to use public procurement as a strategic tool to foster sustainable and innovative growth, while reducing administrative burdens and compliance costs at the same time.

Furthermore, the conclusions focus on the need for a level playing field in public procurement to ensure fair competition for a competitive European economy.

Council Conclusions Public Investment through Public Procurement: Sustainable Recovery and Reboosting of a Resilient EU Economy

Geplaatst in Aanbesteding, English - posts in English on this blog, Europa, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Not-for-profit | Tags: , | Plaats een reactie

Wwft-actualiteiten september-december 2020

Geplaatst op 3 januari 2021 door Ellen Timmer

Het is een onbegonnen werk om de witwasbestrijdingsgerelateerde berichten serieus bij te houden.  Toch heb ik onlangs het overzicht maar weer eens aangevuld, wat het onderstaande oplevert.

 

december 2020

  • [27 december] De toeslagenaffaire is een voorbode voor calamiteiten die bij de witwas- en terrorismefinancieringsbestrijding zullen gaan optreden, lees onder meer Toeslagenaffaire, dat is de mens versus het systeem (FD).
  • [23 december] Banken.nl schrijft over de gescheiden werelden binnen financiële instellingen, Preventie van financiële criminaliteit: van silo’s naar tandems. Jammer dat de haalbaarheid van de criminaliteitsbestrijdingswetgeving niet ter discussie wordt gesteld.
  • [22 december] Sancties komen niet alleen uit het westen, lees F.A.Z.: Russland verhängt Sanktionen gegen Deutschland.
  • [21 december] De banken zitten op schoot bij de overheid, wat een ongezonde situatie is. Dat blijkt uit het FD artikel Stap voor stap gaan banken en Fiod meer samenwerken tegen corruptie. Het is hoog tijd dat banken worden onteigend.
  • [21 december] De propagandamachine op volle toeren: Banken en overheid samen tegen corruptie en witwassen.
  • [18 december] Europol kondigt een decryptieplatform aan: Europol and the European Commission inaugurate new decryption platform to tackle the challenge of encrypted material for law enforcement investigations. Volgens de aankondiging is het veilig: “In full respect of fundamental rights and without limiting or weakening encryption, this initiative will be available to national law enforcement authorities of all Member States to help keep societies and citizens safe and secure“. Dat hopen we dan maar, ondanks de FinCEN Leaks.
  • [18 december] Op security.nl stond Hoekstra: internetbankieren reden voor verdwijnen bankkantoren. Zie ook het artikel in De Tijd van 11 december en het persbericht van EBF (pdf, html). Dit zorgt er voor dat mensen die klachten hebben, bijvoorbeeld over het Wwft-cliëntenonderzoek, niet meer bij een fysiek kantoor terecht kunnen. Ik vind dat een slechte zaak.
  • [17 december] In de lawine van witwasbestrijdingsinformatie is door BaFin een item over schurkenstaten toegevoegd: Rundschreiben 06/2020 (GW) betreffend Drittstaaten, die in ihren Systemen zur Bekämpfung von Geldwäsche und Terrorismusfinanzierung strategische Mängel aufweisen, die wesentliche Risiken für das internationale Finanzsystem darstellen (Hochrisiko-Staaten).
  • [17 december] EBA: EBA explains how it will use its new power to carry out risk assessments in the fight against money laundering and terrorist financing.
  • [17 december] Cryptobedrijven zijn niet blij met de vergunningplicht op grond van de Wwft en de overige Wwft-verplichtingen, lees Eva Smal in het NRC: Groot deel van cryptobedrijven haakt af bij DNB-registratie.
  • [17 december] FD: Stijgende kosten voor toezicht DNB drijven financiële sector tot wanhoop. Daar heeft de privatisering van de witwasbestrijding een groot aandeel in.
  • [16 december] Een burgemeester sluit een notariskantoor, uitspraak rechter en mijn artikel. In de media verschenen verschillende artikelen, onder meer hier.
  • [16 december] Het blijft bijzonder: hoe er artikelen worden geschreven over de verdiensten van banken (die onder druk staan), zonder te spreken over de criminaliteitsbestrijdingstaken van banken en de daar aan verbonden kosten. Voorbeeld is het artikel Doet de bank zoals we die kennen er nog toe? in het FD. Zie ook hierna het tweede FD-artikel van 14 december en het EBA-artikel van 12 december.
  • [15 december] EUObserver: EU watchdog warns on AI human-rights risks, “A EU Fundamental Rights Agency (FRA) report on Monday warned about the risks of artificial intelligence in predictive policing or targeted advertising“.
  • [15 december] EDPB publiceerde een verklaring over de witwasbestrijding. Lees dit artikel.
  • [15 december] ENISA waarschuwt voor de cybersecurity-risico’s van AI, zouden de techgelovige witwasbestrijdingspropagandisten luisteren? Lees ENISA AI Threat Landscape Report Unveils Major Cybersecurity Challenges.
  • [14 december] Witwasbestrijdingspropaganda van de redactie van het FD: Oproep DNB-directeur verdient opvolging.
  • [14 december] Zorgen over de financiële positie van banken, terwijl de kosten van de witwasbestrijding niet worden genoemd: DNB: ook in zeer somber scenario blijven banken voldoende gekapitaliseerd (FD).
  • [13 december] DNB-bestuurder Elderson in het FD met kritiekloze witwasbestrijdingspropaganda: Vertrekkend DNB-bestuurder pleit voor deltaplan tegen witwassen en verlagen bankbelasting.
  • [12 december] Accountants lijden onder werkdruk, aldus artikelen. Welke rol de criminaliteitsbestrijdende rol speelt, ontbreekt. Naar mijn idee zijn de overdreven eisen die in de witwasbestrijding aan beroepsbeoefenaren worden gesteld ziekmakend.
  • [12 december] EBA waarschuwt dat de financiële positie van banken zwak is, EBA confirms banks’ solid capital and liquidity positions but warns about asset quality prospects and structurally low profitability.
  • [11 december] Bij politieorganisaties zijn grote verwachtingen van artificial intelligence en data-analyse. Op een Zwitserse site verscheen een aankondiging over een onderzoek: In der Studie «Smart Criminal Justice» haben das Kompetenzzentrum für Strafrecht und Kriminologie (SK-HSG) und das Institut für Systemisches Management und Public Governance (IMP-HSG) den Einsatz von Algorithmen bei den Schweizer Polizei- und Strafbehörden untersucht.
  • [11 december] In België sluiten banken hun kantoren, lees het artikel in De Tijd.
  • [11 december] Mensen met een Iraanse achtergrond ondervinden grote problemen met banken, zo heeft het artikel van Lendering bewezen. De Iraanse geheime dienst is dan ook nog met Iraniërs bezig, zo valt te lezen in ‘Iraanse politiek activisten in Nederland worden gehackt door Iran’ (FD). Eerder schreef het NRC over door de AIVD gesignaleerd ontvoeringsrisico’s.
  • [10 december] De discussie over inbreken op encryptie gaat gewoon door. EUObserver: EU Commission mulls police access to encrypted apps. Zie Engelfriet over encryptie, hij schreef ook over de versleutelde e-mail die door Tutanota leesbaar gemaakt moet worden.
  • [9 december] Banken willen quantum-technologie gebruiken, aldus dit bericht bij de NVB. Inzet voor criminaliteitsbestrijding ligt voor de hand.
  • [9 december] In Duitsland wordt veel geschreven over overheidsmalware, de zgn. Staatstrojaner. Lees het artikel in Golem, “Die Schlapphüte suchen Cyber-Programmierer ohne Gewissen und bieten dafür Peanuts. Das stärkt das Vertrauen in die Unfähigkeit der Behörde“. Zouden dat soort IT’ers ook bij de banken werken?
  • [9 december] De media en het publiek vinden het geweldig: strafvervolging van een bankier. Kernvraag: is een bankbestuurder per definitie nalatig als de bank de Wwft niet goed heeft kunnen naleven. Over die vervolging diverse artikelen, onder meer in Accountancy Vanmorgen.  Het FD vond het geweldig interessant, lees dit en dit (waarin ten onrechte wordt verondersteld dat een statutair bestuurder ‘onaantastbaar’ zou zijn); in een ander FD-artikel wordt ten onrechte geschreven dat een bestuurder bij schikking door het bedrijf vrijuit gaat. Nu zag de uitspraak van het hof van 9 december er niet goed uit voor deze bestuurder. Toch vraag ik me af of bestuurders en compliance mensen slachtoffer worden van de Angelsaksische mode om bestuurders figuurlijk de kop af te hakken, lees mijn berichten over de regelgeving van de angst.
  • [9 december] De open overheid beweging heeft geen enkel respect voor de cybersecurity- en vertrouwelijkheidsbehoeften van burgers en organisaties en rekent vertrouwelijke private informatie tot ‘overheidsinformatie’ die openbaar zou moeten zijn. Lees bijvoorbeeld dit: Call to protect EU’s Number One Anti-Corruption Instrument: Open Company Registers!. De marketing van deze groeperingen (waar achter naar verluid de VS en VK zitten) is krachtig.
  • [8 december] Bericht bij EUObserver over nieuwe extraterritoriale sancties tegen mensenrechtenschenders buiten de EU: EU adopts ‘Magnitsky Act’ against human rights abusers.
  • [8 december] De minister van Veiligheid wil deals met  ‘facilitatoren‘, waarbij van de onjuiste gedachte wordt uitgegaan dat dit er veel zijn. Er is ijverig over geschreven, natuurlijk door het FD in dit artikel en deze.
  • [8 december] Onderzoeksrapport Huis voor Klokkenluiders: werknemer overheidsorganisatie wees terecht op maatschappelijke misstand rond omgang met overheidsgeld: lees dit bericht. Het gaat om gevallen van onjuist declaratiegedrag en van oneigenlijk gebruik van transportmiddelen van de werkgever.
  • [7 december] Lelieveldt schrijft over de FinCEN hack en de mislukking van de witwasbestrijding.
  • [4 december] De VS heeft geen ubo-register, maar dat lijkt te veranderen, lees dit artikel in WSJ. Zo te zien wordt het een niet-openbaar ubo-register, ook al sponsort de VS organisaties die internationaal bezig zijn om openbare ubo-registers te promoten.
  • [4 december] De VS verdient goed aan internationale sancties, er worden records gebroken, lees Foreign Bribery Enforcement on Track for Record-Breaking Year, WSJ.
  • [4 december] Ondermijning is in de politieke mode, al hoor ik van mensen van de opsporing dat zij het meer als symboolgebeuren zien, ingezet om aan meer financiële middelen te komen. Bij het VNG verscheen Paul Depla over ondermijnende criminaliteit.
  • [3 december] Op de site van de politie verscheen over Wwft in het vastgoed het artikel ‘Witwassen in de vastgoedsector, het probleem erkennen is onderdeel van de oplossing’.
  • [3 december] EBF bevestigt in een persbericht dat het aantal bankkantoren afneemt.
  • [3 december] Chaos troef bij inschrijving in bedrijvenregister UBO, schrijft het NRC. Elders verschenen ook artikelen.
  • [3 december] De koningin speechte over inclusieve financiering, lees dit nieuwsbericht. Onder meer “Technologische innovaties in formele financiële diensten (fintech) bieden veel mogelijkheden om mensen toegang te geven tot een bank- of spaarrekening, verzekeringen, leningen, pensioenen en digitale betaalmethoden. Hiermee vergroten zij hun kansen op economische en sociale ontwikkeling volgens onder meer de WB. Wereldwijd kunnen nog altijd 1,7 miljard volwassenen geen financiële diensten gebruiken (Global Findex 2017). Het meest achtergesteld zijn vrouwen, mensen met een laag inkomen en kleine boerenbedrijven en ondernemingen. Door fintech hebben bijvoorbeeld mensen die in afgelegen landelijke gebieden wonen betere toegang tot financiële diensten en hoeft men niet meer uren in de rij te staan voor bankzaken. Maar fintech brengt ook risico’s met zich mee. Koningin Máxima gaat in haar toespraak in op het belang van de ontwikkeling van veilige digitale publieke goederen die aansluiten bij de behoeften van de gebruikers om de risico’s tegen te gaan. Het gaat onder meer om de ontwikkeling van regelgeving voor de waarborging van cybersecurity, data privacy, veilige digitale identiteitsbewijzen en het stimuleren van digitale en financiële vaardigheden van gebruikers“.
    Het zou fijn zijn als er binnen Nederland ook aandacht zou komen voor toegankelijkheid van het bancaire stelsel, onder meer voor ondernemingen en organisaties die slachtoffer van de-risking door banken zijn geworden.
  • [3 december] The EDPB’s response to MEP Körner’s letter concerning the Terrorist Finance Tracking Program (TFTP).

 

 

  • [2 december] Accountants hebben een centrale rol in de misdaadbestrijding, zo laten zij via berichten als deze weten: Nieuwe impulsen voor corruptiebestrijding, accountant.nl.
  • [2 december] In NRC stond het artikel: Criminelen kregen inzage in politiesystemen. Hoe kan de burger de politie vertrouwen als dit gebeurt?
  • [2 december] Nederlands filiaal van Japanse bank onder vuur van DNB: Ook witwasproblemen bij Japanse Brexitvangst.
  • [1 december] Nieuwe rode vlag voor Wwft-plichtigen is de vuurwerkhandel: ‘Verkoop illegaal vuurwerk begint op drugshandel te lijken’ (RTL).
  • [1 december] “Stap voor stap kruipt de overheid steeds dieper in mensen“, dat is de titel van een artikel op de Belgische privacysite Ministry of Privacy, waarin naar een Volkskrant artikel wordt verwezen. Dat doet de overheid niet alleen rechtstreeks, maar ook via de Wwft (bijvoorbeeld banken) en via digitale dienstenaanbieders zoals Facebook en Google. Citaat: “We hebben een nieuwe, shiny tool om het op te lossen. Vaak klinkt dat redelijk, zoals het plausibel is om met slimme camera’s appende bestuurders te pakken. De privacyzorgen worden geadresseerd in een wet of een regel (‘de inzet moet proportioneel zijn’). Vervolgens ziet niemand het risico van de inzet van al die technologieën en dataverzamelingen samen. Dat vind ik fascinerend. Dat heeft te maken met het aard van het risico. Bij een kernbom is dat duidelijk: de kans dat een ontploffing zich voordoet is nihil, maar de impact als het wel gebeurt, is gigantisch. In de digitale samenleving zit het risico overal een beetje. Privacy wordt her en der een beetje geschonden, data worden op diverse plekken verzameld en her en der is een datalek. Maar dat het risico verspreid is, maakt het niet minder groot of ernstig. Het wordt alleen niet zo ervaren.”. Dit geldt bij uitstek voor de Wwft.

november 2020

  • Het WODC heeft Engelse vertalingen van de NRA witwassen en de NRA terrorismefinanciering gepubliceerd, te vinden via de desbetreffende pagina’s: witwassen, terrorismefinanciering. Directe links naar de complete NRA’s: witwassen NL EN, terrorismefinanciering NL EN.
  • [30 november] Uitspraak over makelaar en Wwft.
  • [30 november] Nu cryptodiensten vergunningplichtig zijn onder de Wwft, kan de opsporing achter de aanbieders zonder vergunning aan. Lees het bericht van FEC.
  • [28 november] BD: Aantal fraudemeldingen explodeert: Belastingdienst bindt strijdt aan met cybercriminelen.
  • [26 november] Misdaadbestrijding gaat via emoties en onderbuik, lees in het NRC Marc Schuilenburg: Bij strijd tegen misdaad spelen partijen weer op buikgevoel. Dat verklaart waarom er niet over de concepten achter de witwasbestrijding wordt nagedacht.
  • [24 november] Techoptimisme in het Handelsblatt: Wie Software künftig bei der Geldwäsche-Bekämpfung helfen soll.
  • [20 november] Hoe het komt dat amateursportclubs zo lastig aan een bankrekening kunnen komen: Criminele invloed bij een op de acht amateursportclubs, NRC.
  • [19 november] Security.nl schrijft dat banken gaan monitoren: Banken zetten ‘slimme monitoring’ in om betaalfraude te detecteren. Je zou denken dat die er al lang moet zijn.
  • [17 november] De witwasbestrijding is gebaseerd op datahonger. Daarom is Grenzen stellen aan datahonger door Oerlemans relevant. Hij hield er een oratie over, lees ook het artikel over de oratie.
  • [16 november] Nieuwsbericht rijksoverheid over inkoopregister: Verplicht landelijk inkoopregister tegen heling.
  • [16 november] Volgens een artikel op banken.nl zou de gewijzigde Wwft screening van personeel voorschrijven, door de auteurs “een CDD-onderzoek naar CDD-medewerkers” genoemd (ook Van Kempen schreef er over). In artikel 35 Wwft staat het heel algemeen geformuleerd, “Een instelling draagt er zorg voor dat haar werknemers, alsmede de dagelijks beleidsbepalers voor zover relevant voor de uitoefening van hun taken en rekening houdend met de risico’s, aard en omvang van de instelling, worden doorgelicht, bekend zijn met de bepalingen van deze wet en periodiek opleidingen genieten die hen in staat stellen een ongebruikelijke transactie te herkennen en een cliëntenonderzoek goed en volledig uit te voeren“. Screening is nodig voor zover relevant voor de uitgeoefende taken en de risico’s en dergelijke van de Wwft-plichtige. In het kader van de zorgplicht is dit altijd al een punt van aandacht.
  • [13 november] De WRR publiceert over het doenvermogen van burgers: WRR-bijdrage Tijdelijke Commissie Uitvoeringsorganisaties (TCU). Jammer dat het denk- en doenvermogen van Wwft-plichtigen niet wordt bekeken. Wel verscheen een bericht over het doenvermogen van de wetgever, waarover een WRR lid een lezing heeft gehouden: “Bovens gaat daarom in zijn lezing een gedachtenexperiment aan door de gedragswetenschappelijke inzichten uit het WRR-advies toe te passen op het doenvermogen van de wetgever“
  • [13 november] Accountancy Vanmorgen schrijft artikel over Wwft-uitspraken: BFT teruggefloten om gebrekkige onderbouwing Wwft-boetes. Feitelijk hebben deze kantoren de boete al gehad door de advocaatkosten die zij hebben moeten maken.
  • [12 november] DNB-directeur Sleijpen sprak over “Betalen zonder barrières”, maar dat is iets wat alleen voor bepaalde consumenten geldt. Ondernemingen en organisaties staan machteloos tegenover de de-risking praktijken van banken. Intro DNB: “In zijn keynote voor het Jaarcongres van de Betaalvereniging Nederland zei Olaf Sleijpen dat het van groot belang is dat de betaaloplossingen van nu en die van de toekomst voor een zo groot mogelijke groep mensen bereikbaar en toegankelijk zijn“.
  • [12 november] Criminaliteit is overal, zo ontdekt de Europese Raad, zelfs gaming platforms worden door criminelen misbruikt: “Another concrete example: online gaming platforms have also become drivers of radicalisation and strategic communication. The new legislative framework and a robust dialogue with the operators concerned should make it possible to deal with this phenomenon“. Dus nu staat er een rode vlag bij gaming.
  • [12 november] Het loopt niet lekker met de Wwft-vergunning voor de cryptosector: Een spannende tijd voor aanbieders van cryptodiensten.
  • [11 november] EDPB publiceerde Recommendations 02/2020 on the European Essential Guarantees for surveillance measures, die ook voor financiële surveillance relevant zijn.
  • [10 november] De cybersecurity-risico’s voor burgers als gevolg van de persoonsgegevens die financiële instellingen op grond van de witwasbestrijdingsregels uitwisselen nemen steeds verder toe. In de VS wil FinCEN de drempel waarboven uitgebreide persoonsgegevens met betalingen worden meegestuurd verlagen van $3,000 naar $250, zo lees ik in een artikel. Het begrip geld zal ook virtuele valuta omvatten. Aangezien Europa en Nederland alles nadoen wat de Amerikanen bedenken, zal dit plan ook wel de oceaan over waaien.
  • [10 november] FEC (AFM en FIOD) heeft onderwijs aan medewerkers van banken over beleggingsfraude gegeven, zie dit bericht.
  • [10 november] Het Ministerie van Financiën is op LinkedIn met een promotiecampagne voor FATF bezig. Het ministerie vertelt niet waarom deze ondemocratische organisaties regels mag maken en landen op zwarte lijsten mag plaatsen. Tekst: “Witwassen en terrorisme gaat over grenzen en daarom is het belangrijk om bij de aanpak ervan samen te werken met andere landen. In 1989 is op initiatief van de G7 daarom de Financial Action Task Force, kortaf FATF opgericht. Maar wat doet die nou eigenlijk precies? Wat evalueren ze? Wat zegt die informatie over integriteitsrisico’s waarmee financiële instellingen rekening moeten houden? Evert Houtman van het ministerie van Ministerie van Financiën is hoofd van de Nederlandse delegatie bij de FATF en is te gast in de Podcast: Compliance Adviseert waarin experts uit de financiële wereld hun ervaringen delen. Te luisteren via Spotify: https://lnkd.in/dz4fJX8 of dus via https://lnkd.in/gsthzjV“.
  • [9 november] Krijn Soeteman schrijft over blockchain en Wwft: “U-bocht vernietigt recht op financiële privacy
    Of hoe de EU door de aansporing van de FATF van elke blockchain een data-surveillancesysteem maakt“. Het lijkt me geen U-bocht, het kenmerk van de witwasbestrijding is surveillance.
  • [9 november] Nederland is aan de slag met omkoping: kamerbrief, rapport: Implementing the OECD Anti Bribary Convention Netherlands Phase 4 Report. Intro van de brief: “Minister Grapperhaus en minister Kaag sturen het evaluatierapport ‘Implementing the OECD Anti Bribary Convention’ van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) naar de Tweede Kamer. Het rapport evalueert de invoering en handhaving van het OESO-Verdrag tegen omkoping van buitenlandse ambtenaren bij internationale zakelijke transacties in Nederland. Daarnaast reageren zij op het bericht
    ‘Nederland presteert zwak bij bestrijding van corruptie’ uit het Financvieel Dagblad van 13 oktober 2020. Ook geven zij de kabinetsreactie op het rapport ‘Exporting Corruption’ van Transparency International    “.
  • [9 november] De EU wijzigt de sanctieregelgeving, lees het persbericht.
  • [9 november] De definitie van ‘witwassen’ is zo ruim, dat ook degenen die onbewust bij crimineel geld betrokken zijn al tot witwasser kunnen worden bestempeld en strafrechtelijk achtervolgd kunnen worden als ‘facilitator’ van de echte crimineel. Dat lijkt me een vorm van secundaire aansprakelijkheid als bedoeld in dit artikel over een promotie, die echter een beperktere scope heeft. Het proefschrift van Maes heet: ‘Secundaire aansprakelijkheid. Een rechtsvergelijkend onderzoek naar de reikwijdte van de zorgplicht van beheerders van private ruimten’.
  • [8 november] De journalisten die over de FinCEN leaks schrijven denken er anders over: Aleid Wolfsen: Gestolen data zijn veel erger dan een gestolen fiets.
  • [6 november] Bij de opsporing begrijpen ze de relatie tussen AVG en misdaadbestrijding niet. Ook bij de VVD is dat geval zo lees ik bij Tweakers. Schending van de privacy mag als een (straf)wet dat bepaalt. Dus het is een kwestie van wetten maken, waarbij wel geldt dat de AVG-principes moeten worden nageleefd, zoals dataminimalisatie, toegang op need-to-know basis en cybersecurity. Generieke sleepnetten zijn niet toegestaan.
  • [5 november] De politie heeft nog steeds onderbezetting, lees dit. Is het een idee het verspilde Wwft-geld bij de politie in te zetten en Wwft-plichtigen te ontlasten?
  • [4 november] Vergadering van de Europese ministers van economie en financiën, met natuurlijk witwasbestrijding op de agenda. De harmonisering gaat zeker plaats vinden, kan daaruit worden afgeleid. Lees dit bericht, met onder meer:
    “Ministers discussed the Council conclusions on anti-money laundering and terrorism financing, which aim to provide the Commission with guidance in advance of its legislative proposals in 2021 on a single rule book, EU-level supervision and a coordination and support mechanism for member states’ financial intelligence units (…)
    In the draft conclusions, the Council outlines various areas in which the Commission should consider harmonising the EU rules via a directly applicable regulation. The Council also supports setting up an EU-level supervisor with direct supervisory powers over a selected number of high-risk obliged entities, as well as the authority to take over supervision from a national supervisor in clearly defined and exceptional situations.
    The fight against money laundering and terrorism financing is a top priority for the German presidency. Recent alleged money laundering cases, including in the EU, underline the urgency to act. More harmonised rules and EU-level supervision will allow us to be more effective and to strengthen the EU’s anti-money laundering framework. It is an important sign that we all stand united for tough anti-money laundering measures.    “.
    Nu maar hopen dat de mensen van de Europese tekentafels ook denken aan de menselijke maat van de regels en de uitvoerbaarheid.
  • [4 november] Stibbe herinnert ons aan 75 jaar Verenigde Naties en aan fundamentele rechten.
  • [4 november] Accountancy Vanmorgen schreef over Wwft-boetes voor handelaars.
  • [3 november] Uitspraak hof over opzegging bankrekeningen. Inhoudsindicatie: Opzegging betaalrekeningen. Kort geding. Art. 2, 3 en 35 Algemene Bankvoorwaarden. Het hof acht op grond van de in het arrest genoemde feiten en omstandigheden voldoende aannemelijk dat een bodemrechter zal oordelen dat de bank rechtsgeldig gebruik heeft gemaakt van haar bevoegdheid tot beëindiging van de bankrelatie met de vennootschap. Dat geldt niet ten aanzien van de beëindiging van de bankrelatie met de bestuurder van de vennootschap.
  • [2 november] AFM en DNB actualiseren handhavingsbeleid, schrijft DNB, lees het beleid en de feedbackstatement.

oktober 2020

  • [30 oktober] De nieuwe surveillance organisatie van de banken, Transactie Monitoring Nederland, TMNL, krijgt verder vorm, zo lees ik bij Accountancy Vanmorgen. Norbert Siegers wordt de CEO. Zoals ik al eerder schreef zijn de banken druk aan het investeren, zodat zij kennelijk de politiek en de Autoriteit Persoonsgegevens al in hun zak hebben.
  • [30 oktober] In een Wwft-zaak tegen een makelaar reed het Openbaar Ministerie een scheve schaats door de makelaar pas op 13 oktober 2020 het appelschrift toe te zenden, terwijl dat document al op 9 januari 2019 bij het hof was ingediend; ook op 13 oktober 2020 trok het Openbaar Ministerie het eerdere appelschrift in en voerde een andere reden voor hoger beroep aan. Dit leidt er toe dat – nu de makelaar niet eerder met justitie in aanraking is gekomen en het feit lang gelden heeft plaats gevonden – dat het hof afziet van strafoplegging.
  • [30 oktober] Uitspraak over de Wwft inzake handelaar. Inhoudsindicatie: De verdachte heeft nagelaten om een ongebruikelijke transactie zoals bedoeld in de Wwft te melden. Daarnaast heeft de verdachte meermaals nagelaten om cliëntenonderzoek als bedoeld in de Wwft te verrichten, dan wel de bij het cliëntenonderzoek verzamelde gegevens op toegankelijke wijze te bewaren.
    Oplegging van een geldboete van € 3000,00.
  • [28 oktober] De plaatsing op de schurkenstatenlijsten is een politiek gebeuren, zo schrijft Keatinge van RUSI in Financial Crime Country Lists in a Fragmenting World Order. Het geeft te denken dat hij besluit met “Yet in a time where the sanctity of international norms and standards is being increasingly questioned and tested, and as countries and their supporters and detractors alike awaken to the impact of the use and abuse of these lists, those that champion their existence must ensure that their operation is transparent, defensible and absent of politics“.
  • [28 oktober] Accountancy Vanmorgen over de antwoorden van de Minister van Financiën op vragen over de-risking. Lees ook mijn blog.
  • [28 oktober] Uitspraak over administratiekantoor en Wwft. Het administratiekantoor hoefde niet onverwijld na de kennisneming van de transacties daarvan melding te maken, maar mocht eerst nader onderzoek naar deze transacties doen.
  • [28 oktober] VICE schreef over de hackende overheid, ICE, IRS Explored Using Hacking Tools, New Documents Show. Gebeurt ongetwijfeld ook in de witwasbestrijding.
  • Het FD schrijft over de toeslagenaffaire bij de Belastingdienst, een affaire die te denken geeft over de maatschappelijke betamelijkheid van die dienst en van het Ministerie van Financiën. Het ontbreken van maatschappelijke betamelijkheid in de witwasbestrijding blijft nog onder de radar.
  • [27 oktober] Accountancy Vanmorgen schrijft over twee uitspraken waarin banken door de rechter op de vingers worden getikt. Het betreft ECLI:NL:RBAMS:2020:4902 en ECLI:NL:RBAMS:2020:4716.
  • [27 oktober] De mensen van de open overheid interesseren zich geen seconde voor databescherming of mensenrechten, “Een ander dossier is het UBO-register, waarin de eigenaar of belanghebbende van een organisatie geregistreerd is. Het register is in de huidige opzet niet openbaar doorzoekbaar“. Dit zijn geen overheidsgegevens, dit zijn privégegevens, meneer Serv Wiemers van Open State Foundation!
  • [27 oktober] De privacy toezichthouder van de VK is opgetreden tegen datahandelaar Experian, deze handelaar levert dacht ik ook witwasbestrijdingsgegevens. Lees er over bij PI.
  • [26 oktober] Het is tijd voor onttovering van de datamagiërs, ook in de witwasbestrijding, Entzauberung der Datenmagier? Nein, der Cambridge-Analytica-Skandal fällt nicht in sich zusammen, Netzpolitik.
  • [26 oktober] Geannoteerde Agenda Eurogroep en Ecofinraad 3 en 4 november 2020, op de agenda onder andere conclusies inzake het actieplan van de Europese Commissie voor nieuw EU-beleid inzake AML/CFT.  In de Ecofinraad zal een uitwisseling van standpunten plaatsvinden over de raadsconclusies inzake het actieplan AML/CFT van de Europese Commissie, mei 2020 (zie op dit blog de tag AMLR).
  • [26 oktober] Niet alleen de witwasbestrijding door private ondernemingen lijdt aan de vastleg-ziekte. Ook de overheid heeft last van deze ziekte, zo blijkt uit het artikel van Ybo Buruma in het NJB, Opsporing: prestatie en verantwoording. Hij besluit met: “Het is tijd om vormen van financiering en toezicht te ontwikkelen die minder gedetailleerde administratie en verantwoording van de algemene taakuitoefening vergen. De financiering moet meer gericht zijn op de noden van effectieve professionele taakuitoefening. En het toezicht zou meer gericht moeten zijn op (verkeerde) gedragspatronen die aan bevoegdheidsuitoefening ten grondslag liggen dan op checklists, audits, en al het andere wat eerder op de verantwoording van het middenmanagement dan op de uitvoering betrekking heeft. Dat alles opdat er meer tijd overblijft voor het echte werk“. Het is treurig dat dit nog steeds niet tot de wettenmakers is doorgedrongen.
  • [23 oktober] Rare titel van een artikel: “DNB als partner in de strijd tegen financieel-economische criminaliteit“.
  • [23 oktober] Uitspraak over witwassen van bitcoins.
  • [23 oktober] FATF heeft vergaderd. IJsland mag weer van het lijstje af. Het blijft vreemd dat Rusland en China niet op de zwarte of grijze lijst staan.
  • [23 oktober] In de witwasbestrijdingsstortvloed doet FATF ijverig mee, The importance of allocating sufficient resources to AML/CFT regimes during the COVID-19 pandemic.
  • [23 oktober] Hoe ING zich belachelijk maakt door aan oudheidkundige Jona Lendering vragen te stellen over een micro-transactie met ‘Persia’ in de omschrijving, lees het artikel van Lendering en mijn blog.
  • [23 oktober] Het CCV schrijft over een andere variant van privatisering van de misdaadbestrijding: de risicoaansprakelijkheid van verhuurders voor criminaliteit in hun panden, lees Terugblik talkshow: goed en veilig verhuren doe je zo.
  • [22 oktober] Banken zeggen dat ze bezig zijn met maatschappelijk verantwoord ondernemen, het zou fijn zijn als zij daartoe zouden overgaan in de witwasbestrijding.
  • [22 oktober] Platform Burgerrechten: Stop invoering SyRI-systeem in de zorg. Helaas is de witwasbestrijding één grote SyRI.
  • [21 oktober] Uitspraak in Wwft zaak over accountantskantoor. Rechtbank herroept boete voor overtreding van de artikelen 3, 8 en 16 van de Wwft, omdat geen grond bestaat voor het oordeel dat het accountantskantoor ook maar enige reden had te twijfelen aan de legale herkomst van de gelden.
  • [21 oktober] Lekker witwasverhaal in De Groene: Waarom een zakenman nu souvenirwinkels in Amsterdam-Centrum opkoopt.
  • [20 oktober] Het ritselt in de misdaadbestrijding van taskforces, samenwerkingsverbanden en nog veel meer. Daar hebben de mannen en vrouwen het zo druk mee dat ze mogelijk niet aan boeven vangen toe komen. AMLC laat weten: AMLC in stuurgroep Europol Financial Intelligence Public Private Partnership (EFIPPP).
  • [20 oktober] De AFM heeft de witwasbestrijdingsleidraad aangepast: Leidraad Wwft en Sanctiewet aangepast. Het bericht bevat onjuistheden als over het ubo-register: “Het register maakt transparant welke personen het binnen een onderneming voor het zeggen hebben“. (Wanneer wordt het in Nederland verboden dat alle toezichthouders, brancheorganisaties en andere partijen die moeten bewijzen dat zij er zijn, hun eigen handleidingen en leidraden uitbrengen? Het is een leidraden-chaos.)
  • [19 oktober] Pheiffer schrijft ‘Journalistiek beter dan accountants in fraude opsporen’. Hij negeert dat Panama Papers en gelijksoortige onthullingen op digitale inbraken zijn gebaseerd.
  • [13 oktober] Afpakken is niet alleen in Nederland in de mode (in de VK heet het Unexplained Wealth Order, ‘UWO’). Ook in België wordt afpakken de norm, als een burger de herkomst van zijn of haar vermogen niet kan verklaren. Zie de uitspraak van het Hof van Cassatie van België van 13 oktober 2020, P.20.0550.N/1. In die uitspraak oordeelt het Hof dat de rechter mag uitgaan van “een normaal uitgavenpatroon” van iemand in de positie van de verdachte. Nu de zaak gaat over contante stortingen in grote omvang (er werd 428.038,48 euro verbeurd verklaard), is verdachte misschien niet geloofwaardig. Maar ook over niet-contant vermogen kunnen vragen naar de herkomst worden gesteld. De Belgische advocaat in deze zaak, Joachim Meese, maakt zich grote zorgen, hij schreef “Verontrustend arrest binnengekregen over de bewijsstandaard bij witwassen. Als vermogenskadaster er ooit komt, kunnen er meteen duizenden witwasdossiers worden opgestart: bewijs het legaal karakter van je vermogen tot op de euro of het wordt verbeurd verklaard. Ook al is het opgebouwd gedurende decennia. De strafrechter kan daarbij de geloofwaardigheid van je berekening vrij beoordelen en rekening houden met vermoedens (bijv. over de gemiddelde kost van levensonderhoud). Alsof het een burgerrechtelijke beoordeling is, of zelfs een fiscale beoordeling op indiciaire basis, maar dan zonder verjaringstermijnen. Beangstigend …“.
  • [9 oktober] Omtzigt fileert overheidsoptreden toeslagenaffaire. Jammer dat deze felheid bij leden van de Tweede Kamer ontbreekt als het gaat om de concepten achter de witwasbestrijding en de uitwassen daarvan.
  • [9 oktober] Parket Hoge Raad brengt conclusie uit over geschil tussen bank en ondernemer over opzegging wegens Wwft-risico’s.
  • [8 oktober] Lelieveldt heeft voor de cryptosector de historie van de witwasbestrijding op een rij gezet.
  • [1 oktober] Zo nu en dan wordt er geprutteld over de witwasbestrijding, zoals in Zeven denkfouten achter het UBO-register.
  • Witwasbestrijding in België waar net als hier de not-for-profit met de ubo-onzin wordt geconfronteerd: Extra verplichtingen voor bedrijven en vzw’s die begunstigden registreerden.
  • De enigen die schrijven over de effectiviteit van de witwasbestrijding lijken de cryptovaluta mensen te zijn: ‘Bestrijding witwassen heeft minder dan 1% impact op criminaliteit’, is dat het waard? (Bitcoinmagazine). Zij verwijzen naar een artikel op Ledger Insights, dat melding maakt van een Australische wetenschapper Ronald F. Pol van Australia’s La Trobe Law School.
  • FATF heeft de recommendations maar weer eens aangepast, op LinkedIn schrijven ze: “The FATF has amended its Standards to reflect the threat posed by the proliferation of weapons of mass destruction. Countries and financial institutions are now required to identify, assess and mitigate the risks of proliferation financing, and enhance domestic cooperation and information sharing“.

september 2020

 

Hier wordt een mix aan artikelen, berichten en dergelijke gesignaleerd, die ik interessant vind, zonder dat ik het met alles eens hoef te zijn. De inhoud is ook niet door mij op juistheid gecontroleerd. Compleet is het evenmin.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten | Tags: , , , | 1 reactie