Onderdeel van het wetsvoorstel inzake verwerking van persoonsgegevens bij toetsing van juridische beroepsbeoefenaren dat onlangs is ingediend, is dat het beoogde artikel in de Advocatenwet over kwaliteitstoetsen, artikel 26, wordt aangepast.
Het nieuwe artikel (nog niet in werking) hebben we te danken aan fameuze juristen, te weten de heren Teeven, Van der Steur en Recourt, die allen intensief bij de parlementaire behandeling betrokken waren, de eerste als staatssecretaris en de andere twee als leden van de Tweede Kamer.
Nieuwe tekst Advocatenwet
De bedoeling is dat als gevolg van de laatste wijziging de tekst van artikel 26 Advocatenwet als volgt komt te luiden:
Artikel 26
1. De algemene raad is verantwoordelijk voor het uitvoeren van kwaliteitstoetsen bij advocaten. De kwaliteitstoetsen worden verricht door deskundigen die zijn aangewezen door de algemene raad.
2. Op het verrichten van de kwaliteitstoetsen en de krachtens het eerste lid aangewezen deskundigen zijn de artikelen 5:12, 5:13, 5:14, 5:15, eerste en derde lid, 5:16, 5:17 en 5:20, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht van overeenkomstige toepassing. Bij het opdragen van een kwaliteitstoets bepaalt de algemene raad over welke bevoegdheden als bedoeld in de eerste volzin de aangewezen deskundigen beschikken.
3. Bijzondere categorieën van persoonsgegevens en persoonsgegevens van strafrechtelijke aard als bedoeld in paragraaf 3.1 onderscheidenlijk paragraaf 3.2 van de Uitvoeringswet Algemene verordening gegevensbescherming kunnen worden verwerkt door de krachtens het eerste lid aangewezen deskundigen, voor zover deze gegevens noodzakelijk zijn voor de doelmatige en doeltreffende uitvoering van kwaliteitstoetsen.
4. Ten behoeve van het verrichten van de kwaliteitstoetsen door de aangewezen deskundigen, bedoeld in het eerste lid, zijn de advocaat, zijn medewerkers en personeel, alsmede andere personen die betrokken zijn bij de beroepsuitoefening, niet gehouden aan de geheimhoudingsplicht, bedoeld in artikel 11a. In dat geval geldt voor de betrokken aangewezen deskundigen een geheimhoudingsplicht, gelijk aan die bedoeld in artikel 11a, en is artikel 218 van het Wetboek van Strafvordering van overeenkomstige toepassing.
5. Bij of krachtens verordening als bedoeld in artikel 28, eerste lid, worden nadere regels gesteld betreffende het verrichten van de kwaliteitstoetsen.
De Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA) schrijft dat de wijzigingsverordening met de uitvoeringsregels al is aangenomen door de algemene raad. Zodra het gewijzigde artikel 26 Advocatenwet is ingevoerd, kan registratie van gespreksleiders en reviewers bij de algemene raad plaatsvinden, aldus de NOvA.
Toelichting op het nut van kwaliteitstoetsen
Het nieuwe artikel 26 was voor mij aanleiding de toelichting, te vinden in de Tweede nota van wijziging van 12 september 2012, door te lezen. De ervaringen met kwaliteitstoetsen in het notariaat blijken de achtergrond te zijn voor dit voorstel, zo blijkt uit de eerste alinea van de toelichting op onderdeel 22:
Met deze bepaling wordt de verplichting voor de algemene raad ingevoerd om zorg te dragen voor het uitvoeren van kwaliteitstoetsen bij advocaten. Hiermee wordt aangesloten bij ontwikkelingen in de praktijk binnen de advocatuur alsmede het bepaalde in artikel 61a Wna, zoals dat luidt na invoering van de wijzigingswet Wna. Ter bevordering van de kwaliteit van de dienstverlening door advocaten werkt de NOvA al geruime tijd aan de opzet van intercollegiale kwaliteitstoetsen onder advocaten. Binnen de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB) bestaat al langere tijd ervaring met dergelijke kwaliteitstoetsen. Deze ervaringen zijn zodanig gunstig, dat deze in het geval van notarissen een wettelijke grondslag hebben gekregen. In het kader van collegiaal onderzoek wordt bij het notariaat het kwaliteitsbewustzijn van individuele beroepsbeoefenaren en kantoren getoetst aan de hand van een aantal criteria, die betrekking hebben op de opdrachtcyclus, de aandacht voor kwaliteit en de omgang met integriteitsvraagstukken. Uitgangspunt daarbij is dat ieder notariskantoor eens in de drie jaar een kwaliteitsonderzoeker op bezoek krijgt. Binnen het notariaat wordt deze toetsing breed gedragen. Het wordt gezien als een nuttig en welkom instrument om systematisch te werken aan de verbetering van de eigen praktijk.
Gelet op deze positieve ervaringen wordt voorgesteld om een vergelijkbaar systeem van toetsing ook binnen de advocatuur in te voeren.
Overigens vraag ik me af of het notariaat wel goed is te vergelijken met de advocatuur.
Optimistisch schrijft staatssecretaris Teeven over het systeem:
Hiermee worden met name ook belangen van cliënten gediend, aangezien de toetsen dienen te leiden tot versterking van de kwaliteit van de dienstverlening door advocaten.
In ieder geval zal het leiden tot kostenverhoging en daar zijn de cliënten alleen mee gediend als de kwaliteit ook daadwerkelijk toeneemt.
Over de inhoudelijke kant van de kwaliteitstoetsing en de bedrijfsorganisatorische aanleiding is in de toelichting weinig te vinden. Ik zou verwachten dat voor deze regeling meer organisatorische basis is dan alleen dat “de notarissen het ook doen“, bijvoorbeeld wetenschappelijk of bedrijfskundig onderzoek. Er worden mooie woorden gesproken:
Een belangrijk kenmerk van de kwaliteitstoetsing is het intercollegiale karakter ervan, waarbij de toetsing is gericht op verbetering van de kwaliteit van de beroepsuitoefening door middel van begeleiding en een open dialoog en samenwerking met de individuele beroepsbeoefenaar.
Ietsje concreter wordt het als Teeven schrijft:
Het betreft een instrument van kwaliteitsbeoordeling van het werk van advocaten. Het heeft de uitwerking van intercollegiale toetsing, die met name zinvol zal zijn voor advocaten die een eenmanskantoor voeren en veelal niet langs natuurlijke weg kunnen voorzien in een dergelijke toetsing. Maar ook grotere kantoren kunnen hiervan profiteren.
Is dit een wet bedoeld voor eenmanskantoren?
Veel meer achtergrond is in de toelichting niet te vinden, die verder gaat over secundaire thema’s, zoals het geheimhoudings- en verschoningsrecht, sanctionering en dergelijke. Hoe zich een en ander verhoudt tot interne personeels- en partnersystemen die advocatenkantoren kennen, wordt niet vermeld.
Zoals in veel regelgeving, ontbreekt een goede onderbouwing voor maatregelen die veel werk met zich mee brengen en kostenverhogend werken.
Kwaliteitstoetsen voor parlementariërs
Aandacht voor kwaliteit is goed, niet alleen als het om juridische dienstverlening gaat. Die kwaliteit is ook van belang voor het Nederlandse parlement, zoals door de hiervoor beschreven matige toelichting op artikel 26 wordt geïllustreerd. De Raad van State heeft in het verleden een keer laten weten zich zorgen te maken over de juridische kwaliteit van de leden van het parlement en de door hen geproduceerde regelgeving.
Het belang van een goede kwaliteit van het parlement is voor Nederland vele malen groter dan de juridische dienstverlening. Een systeem van kwaliteits- en integriteitstoetsen voor de leden van het parlement lijkt me daarom heel heilzaam. Het zou goed zijn als een wetsvoorstel dat dit regelt snel wordt ingediend. Ik zal mij graag als deskundige die de kwaliteitstoetsen uitvoert aanmelden.
Meer informatie:
- Wetgevingsdossier Wijziging van de Advocatenwet, de Gerechtsdeurwaarderswet, de Wet op het notarisambt en de Wet positie en toezicht advocatuur in verband met het opnemen van een grondslag voor de verwerking van bijzondere persoonsgegevens ten behoeve van de uitvoering van kwaliteitstoetsen bij advocaten, gerechtsdeurwaarders en notarissen en diverse aanpassingen van overwegend wetstechnische aard.
- Wetgevingsdossier Aanpassing van de Advocatenwet, de Wet op de rechtsbijstand en de Wet tarieven in burgerlijke zaken in verband met de positie van de advocatuur in de rechtsorde.
Ellen Timmer - juridische artikelen en berichten 