Nederlandse banken hebben op grond van de regels inzake uitwisseling van fiscale gegevens met andere landen een belangrijke rol. Die uitwisseling betreft fiscale inwoners van andere landen die in Nederland een bankrekening of ander relevant financieel product hebben (‘CRS’).
Verder betreft het fiscale inwoners van Nederland die op grond van Amerikaanse fiscale regelgeving in de Verenigde Staten belastingaangifte moeten doen over hun wereldinkomen, de zgn. ‘US Persons’. Door middel van een Amerikaanse wet, ‘FATCA’ [1] dwingt de VS banken over de hele wereld om gegevens over US Persons aan de Amerikaanse belastingdienst, de IRS, te leveren. Via bilaterale verdragen hebben landen, ook Nederland, geregeld dat de informatiestroom via de nationale belastingdienst naar IRS gaat.
Banken beslissen over kwalificaties
Opvallend is dat de Belastingdienst (en het ministerie van Financiën) het standpunt innemen dat de kwalificatie ‘US Person’, relevant voor de gegevensuitwisseling op grond van FATCA/FATCA-verdrag, wordt bepaald door de bank [2]. Dat is opmerkelijk en legt een zware verantwoordelijkheid bij de bank [3]. Dit zal dan ook gelden voor andere voor de internationale fiscale gegevensuitwisseling relevante kwalificaties, zoals het fiscaal inwonerschap in een ander land en de te rapporteren vermogensbestanddelen.
Er gaat ook wel eens iets mis. Zo hoorde ik over een bank in Europa van buiten de EU die onjuiste bankrekeninggegevens aan de Nederlandse fiscus leverde over fiscale inwoners van Nederland (op grond van het CRS-systeem). Van iemand anders hoorde ik dat vermoedelijk persoonsgegevens van een partner (die geen US Person is) aan de VS geleverd zijn. Er zal vast meer zijn.
Financiële instellingen de AVG
De Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) is van toepassing op banken die persoonsgegevens van Europese burgers verwerken, ook als die bank niet in de EU is gevestigd. De fout die hierboven is beschreven had voorkomen kunnen worden als deze Europese bank zich aan de AVG had gehouden (immers, er worden persoonsgegevens van EU-burgers verwerkt).
Voor Nederlandse banken betekent dit dat zij als zij persoonsgegevens verwerken en die aan derden verstrekken, zij de betrokkene, de persoon over wie het gaat, moeten informeren. Voor zover mij bekend leven Nederlandse banken de verplichtingen op grond van artikelen 13-15 AVG [4] niet na als het gaat om de verwerking van persoonsgegevens op grond van de regels inzake uitwisseling van fiscale gegevens met andere landen. Nederlandse banken volstaan met algemene informatie op hun website en met de informatie die door de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) aan het publiek wordt verschaft. Dat is onjuist als het de CRS-/FATCA-gegevensuitwisseling betreft.
AVG-verplichtingen bij toepassing CRS/AVG
Belangrijk is het volgende:
- Banken leveren persoonsgegevens aan de Belastingdienst die worden gebruikt voor het informeren van andere landen.
- De bank beslist over de voor die gegevensverstrekking relevante kwalificaties, zoals de kwalificatie ‘US Person’, de kwalificatie ‘uiteindelijk belanghebbende’ en de kwalificatie of gegevens inzake bepaalde vermogensbestanddelen op grond van CRS of FATCA moeten worden doorgeleverd aan andere landen.
Vanwege deze rol van banken, kunnen zij niet volstaan met het verschaffen van generieke informatie en dienen zij iedere rekeninghouder van wie gegevens worden geleverd aan de Belastingdienst te informeren over:
- De grondslag voor de levering van gegevens (fiscaal inwonerschap van een ander land; het zijn van US Person).
- De te rapporteren persoonsgegevens, inclusief de gerapporteerde vermogensbestanddelen met bij behorende kwalificaties.
Zo lang zij dat niet doen, overtreden zij de AVG als het natuurlijke personen betreft. Overigens lijkt het me verstandig dat banken dezelfde handelwijze hanteren bij klanten die dat niet zijn.
Rechtsbescherming dient verbeterd te worden
Gezien de rol die banken tegenwoordig vervullen, onder meer in het kader van de witwasbestrijding en de fiscale gegevensuitwisseling, is er meer nodig. Het is gewenst dat er een onafhankelijke ombudsman voor de financiële sector komt, die klachten kan behandelen van zowel natuurlijke personen als kleine en middelgrote ondernemingen. Verder is raadzaam dat er een laagdrempelige onafhankelijke geschillenbeslechting komt [5].
Noten
[1] Meer informatie is hier te vinden, betreft ook een deelgroep van de US Persons, de ‘Accidental Americans’. Overigens ben ik van mening dat Nederland ten onrechte meewerkt aan citizenship based taxation door de VS.
[2] In een door het ministerie van Financiën opgesteld document las ik:
De kwalificatie ‘US person’ wordt door de Belastingdienst niet getoetst. De verantwoordelijkheid voor de juistheid van de gegevens ligt bij de financiële instelling en de Belastingdienst moet die gegevens doorleveren.
[3] Het is voor mij de vraag of deze taak daar thuis hoort, maar daar ga ik niet verder op in.
[4] Hier te vinden.
[5] Het huidige systeem voor consumenten met de private instantie Kifid dient te verdwijnen, zoals ik al eerder heb bepleit.
Meer op dit blog over: FATCA, CRS, extraterritoriaal werkende regelgeving, witwasbestrijding door banken.
Ellen Timmer - juridische artikelen en berichten 