Brief over de toekomst van het handelsregister | Datavisie

Geplaatst op 21 december 2021 door Ellen Timmer

Enige tijd geleden is een internetconsultatie gehouden over de toekomst van het handelsregister. Op deze consultatie zijn 46 reacties gekomen. Naar aanleiding van de reacties is in augustus jl. een rapport uitgebracht, dat hier is te vinden.

Onlangs heeft de minister van EZK een brief aan de Tweede Kamer gezonden, waarin hij de uitkomsten samenvat en aangeeft wat er verder gaat gebeuren. Punten uit de brief zijn onder meer:

  • Ingeschrevenen ergeren zich aan de overlast die een gevolg is van de inschrijving, enerzijds ongewenste commerciële benadering, anderzijds agressie tegen personen (doxing, intimidatie en bedreiging). Het is helder dat ingrijpende maatregelen nodig zijn.
  • Er dient rekening te worden gehouden met de huidige regelgeving, die onder meer in het belang van de rechtszekerheid is geschreven en soms door Europa is voorgeschreven (zoals het ubo-register). Het handelsregister vervult ook een functie in de criminaliteitsbestrijding.
  • Met name het woonadres levert veel problemen op. Van de 1.435.604 eenmanszaken zijn er 1.250.935 gevestigd op het woonadres. Een aanzienlijk aantal kapitaalvennootschappen (waarschijnlijk zal het vnl. om bv’s gaan) is op een woonadres gevestigd (iets meer dan een derde). Ook bij andere rechtsvormen komt vestiging op het woonadres vaak voor.
  • In de brief worden diverse opties en maatregelen besproken. Onder meer wordt de optie van een virtueel vestigingsadres aan de orde gesteld en de afscherming van bepaalde beroepsgroepen, zoals journalisten.
  • Nuttig is dat de minister vermeldt dat de ‘betaalmuur’ niet relevant is voor de databescherming (zoals ten onrechte in het kader van de parlementaire geschiedenis van het ubo-register door de Minister van Financiën werd beweerd):

Anderzijds wordt het inbouwen van een ‘betaalmuur’, zoals eveneens van toepassing voor de meer uitgebreide informatieproducten uit het HR, wel benoemd als instrument om privacy te beschermen. Ook dat is geen juiste conclusie. De gegevens van een geregistreerde persoon worden niet beschermd, of minder openbaar, doordat een afnemer er een vergoeding voor moet betalen. Het moeten doen van een betaling maakt wél dat de identiteit van de afnemer van gegevens indien nodig in ieder geval door bevoegde autoriteiten kan wordt teruggevonden en brengt zo een zekere, zij het beperkte, mate van wederkerigheid in de transparantie. Het vereisen van een betaling zou zodoende een ontmoedigend effect zou kunnen hebben op onrechtmatig gebruik van gegevens, maar dat lijkt niet een heel sterk effect.

  • Op degenen die ‘open data’ promoten en daar de bescherming van persoonsgegevens voor willen laten wijken wordt uitgebreid ingegaan, waarbij terecht wordt opgemerkt dat privacy en veiligheid niet kunnen worden afgewogen tegen geld:

Een tweede aandachtspunt is het maximaliseren van baten, eveneens los van de vraag waar deze baten neerslaan. Proponenten van ‘open data’ betogen dat hun benadering heel positief uitwerkt op bedrijvigheid en economische groei en voeren daarvoor veelal groeicijfers uit andere landen aan. Daarbij is niet altijd duidelijk of naast het ‘open’ maken van bepaalde gegevensverzamelingen nog andere factoren de gemeten groei hebben beïnvloed, en of men mag verwachten dat dit effect ook hier zou worden gereproduceerd als het HR wordt omgevormd tot ‘open data’. Ook moet de vraag worden gesteld of de maatschappelijke kosten van verminderde privacy en gevoelde of reële onveiligheid in die cijfers is meegenomen, nog los van de vraag of privacy en veiligheid mogen worden afgewogen tegen geld. Uit de uitgevoerde verkenning blijkt in ieder geval dat veel reacties zien op ervaren overlast door bepaalde vormen van gebruik van HR-data, waarbij ongewenste benadering voor direct marketing, her-publicatie van openbare HR-data door derden (o.a. bedrijvengidsen en kaart-applicaties) en diverse vormen van bedreiging specifiek en veelvuldig worden benoemd. Dit vormt minimaal een maatschappelijke kostenpost en mogelijk een fenomeen dat nagenoeg tot iedere prijs moet worden bestreden.

  • Het onderwerp datahandel door de Kamer van Koophandel komt aan de orde en de discussie met de huidige afnemers van handelsregisterinformatie, onder meer in:

Ook wordt daarmee een beweging gemaakt in een richting die steeds sterker ook  vanuit de EU wordt afgedwongen. Een belangrijk voordeel van een bekostiging uit  publieke middelen zou zijn dat daarmee zelfs de schijn van ‘datahandel’ [20] die KVK  op dit moment zo frequent tegengeworpen wordt, van tafel gaat. Ten opzichte van  marktpartijen die bedrijfsmatig HR-informatie verwerken, wordt de schijn van  belangenverstrengeling en (valse) concurrentie weggenomen. KVK beperkt zich  ten opzichte van hen tot de rol van het basisregister, de bron van informatie over  ondernemingen en rechtspersonen, en kan daarbij ook in het belang van privacy  en veiligheid strikte gebruiksregels stellen en handhaven. De commerciële afnemers met doelen en bedrijfsprocessen die toelaatbaar zijn onder de AVG  hebben er geen hinder meer van dat ze voor ieder gebruik opnieuw terug moeten  naar het HR als bron, wanneer de informatie daar gratis verkrijgbaar is. 

[20] De term is ook in de verkenning weer veel gebruikt. KVK wordt regelmatig verweten data ongebreideld te  verstrekken uit oogmerk van winstmaximalisatie. Dit is niet juist. KVK verstrekt gegevens waar de aanvrager een  wettelijk recht op heeft en heeft in die gevallen ook geen weigeringsgrond. KVK hanteert daarvoor de door de  minister van EZK vastgestelde tarieven, die slechts gedeeltelijk kostendekkend zijn om geen barrières op te  werpen voor de toegankelijkheid van HR-informatie.

Komend voorjaar zullen een nadere consultatie en een expertsessie worden georganiseerd om te komen tot een beleidsvoorstel met een juist evenwicht tussen transparantie en databescherming.

Het is verheugend dat de problematiek van het handelsregister in de volle breedte wordt bekeken en het is te hopen dat er verstandige voorstellen inzake de toekomst van het handelsregister worden gedaan.

 

Aanvulling 24 december 2021
De veronderstelling van de Kamer van Koophandel dat zij zich kunnen baseren op het databankenrecht is door de rechter onder uit gehaald. Het geeft aan dat er dringend regelgeving nodig is om de persoonsgegevens in het handelsregister beter te beschermen en misbruik en datahandel tegen te gaan.
Zie FD, Dataleveranciers winnen geding tegen KvK (betaalmuur).

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, ICT, privacy, e-commerce, Ubo-register | Tags: , , , , | Plaats een reactie

Prof. Unger begrijpt trustkantoren niet | Wwft, Wtt 2018

Geplaatst op 20 december 2021 door Ellen Timmer

In het kader van het rapport door de Commissie Doorstroomvennootschappen (ik schreef er al over) zijn position papers van leden van de commissie openbaar gemaakt. Onder meer werd de paper van prof. dr. Brigitte Unger, een van de hofleveranciers van de overheid als het om witwasbestrijding gaat, gepubliceerd.

Vestigingsland
In haar paper bespreekt zij onder meer de aantrekkelijkheid van Nederland als vestigingsland voor rechtspersonen [1], zij schrijft onder meer:

Het is niet de dalende Vpb (die in bijna alle landen daalt), maar de vele mogelijkheden door dubbel belastingscontracten (double tax treatise), special tax rulings, niet vol openbare Ultimate Beneficial Owner registers om belasting te ontwijken en wit te wassen. Slimme grote bedrijven hebben weinig reden om belasting te ontduiken. Ze kunnen makkelijker legaal belasting ontwijken.

Haar laatste twee volzinnen klinken logisch.

Ubo-register
Hoe ze er bij komt dat openbare ubo-registers (“niet vol openbare Ultimate Beneficial Owner registers“) zouden bijdragen aan bestrijding van belastingontwijking en witwassen, is mij overigens een raadsel. Ze legt het ook niet uit. Vermoedelijk is dat gebaseerd op de veronderstelling dat niet-transparante door de overheid of private onbekende partijen gefinancierde not-for-profit organisaties beter dan overheden in staat zijn om misdaad op te sporen [2]. Zulke organisaties worden niet gehinderd door verplichtingen op het gebied van zorgvuldige omgang met persoonsgegevens en andere vertrouwelijke gegevens en de kwaliteit van hun werk wordt niet getoetst, laat staan dat de betrokken personen op integriteit worden gescreend. Datzelfde probleem geldt voor de ‘Leaks’, zoals Panama Papers, waarvan mevrouw Unger zegt dat het een belangrijke bron van informatie zou zijn, terwijl de integriteit en juistheid er van niet kan worden getoetst (bijvoorbeeld: wat is er weg gelaten omdat dit politiek niet uit kwam?).

Trustkantoren
Het lijkt er op dat mevrouw Unger het onderscheid tussen trustkantoren en doelvennootschappen niet kent, in haar paper spreekt ze op diverse plaatsen over trustkantoren, waar ze op doelvennootschappen doelt, zoals in de passages “Nederlandse trustkantoren in ontwikkelingslanden in de mijnbouw” en “Het gaat niet om de afschaffing van trustkantoren, maar om het identificeren van rotte appels – ook wanneer ze legale middelen (belastingontwijking) gebruiken“. Zie voorts paragraaf 13 waar ze een Oekraïner noemt die “in Nederland een trustkantoor heeft“, ook hier is doelvennootschap bedoeld, net als in paragraaf 21 “MNEs financieren zich niet via de bank – maar via trustkantoren“.

In paragraaf 9 over de doorstroomvennootschap maakt Unger het helemaal bont door te veronderstellen dat ‘trustkantoor’ hetzelfde is als een doorstroomvennootschap [3]:

maar wat is dan anders dan bij een trustkantoor? Of anders gevraagd: welke doorstroomvennootschappen zijn g e e n trustkantoren?
En wat zijn de functies van trustkantoren? Doen trustkantoren nog iets anders dan geld te laten doorstromen?

Het is schokkend om te constateren dat deze hoogleraar het juridische concept van de Wtt 2018 niet begrijpt [4]. De economische kwaliteiten van mevrouw Unger kan ik niet beoordelen, maar juridisch is ze niet goed op de hoogte.

 

Noten

[1] Zie bijvoorbeeld de tekst onder het kopje ‘3. Nederland moet ook zijn internationale reputatie beschermen’.
[2] Voor zover mij bekend is daar geen bewijs van. Zie ook haar paragraaf 4 waarin zij zich beroept op Transparency International en Tax Justice Network, organisaties die veronderstellen dat burgeropsporing door private organisaties als zijzelf zou bijdragen aan de misdaadbestrijding. In paragraaf 18 meent ze dat via een transparant ubo-register de georganiseerde misdaad kan worden getraceerd; hoe ze er bij komt dat dit mogelijk is, legt ze niet uit. Ik kan me niet voorstellen dat misdadigers als ubo geregistreerd gaan worden.
[3] Ze gaat er aan voorbij dat een doelvennootschap niet hetzelfde is als een ‘offshore vennootschap’ of een Bijzondere Financiële Instelling (BFI) en ze vergist zich in paragraaf 9 als ze denkt dat BFI alleen spraakgebruik is.
[4] Eveneens onjuist is de veronderstelling in paragraaf 9 onder c. dat de doelvennootschappen die door SEO in 2008 zijn onderzocht uitsluitend buitenlandse aandeelhouders zouden hebben. Onder d. in paragraaf 9 wordt het helemaal bizar. Paragraaf 10 spreekt op rommelige wijze over substance (niet altijd relevant voor doelvennootschappen), belastingontwijking als enige doel (er zijn ook andere redenen voor doelvennootschappen in Nederland) en opnieuw over doelvennootschappen die alleen buitenlandse aandeelhouders zouden hebben.

 

Dit artikel verscheen eerder op de site van Compliance Platform Trustkantoren.

Geplaatst in Bestuur en toezicht bij rechtspersonen, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Trustkantoren, Ubo-register | Tags: , , , , | 2 reacties

Mislukking van de wetenschap wordt getoond door ontbreken tegenspraak inzake het coronabeleid

Geplaatst op 20 december 2021 door Ellen Timmer

In een mooie uitzending van De Nieuwe Wereld legt Ewald Engelen haarfijn uit dat de wetenschap is mislukt als tegenwicht tegen de farmaceutische industrie en de internetgiganten.

Andere thema’s:

  • Hoe zorgen we er voor dat de paniek-marketing stopt en er weer serieus wordt nagedacht over wat er werkelijk aan de hand is?
  • En hoe zorgen we er voor dat de ongezonde (vaak door digitalisering veroorzaakte) trends in het werk van mensen verdwijnen, zodat het aantal burn-outs vermindert?

 

 

NB Op LinkedIn een goed verhaal van Martin Krijgsman over het ongeloofwaardige overheidsbeleid zoals zaterdag verkondigd:

Ik heb een bizarre presentatie gezien waarin drie warrige heren vertelden dat het hele land weer een maand in lockdown gaat, omdat ze niet weten wat er gaat gebeuren, niet weten hoe ‘omikron’ zich ontwikkelt, bang zijn dat…, tijd willen kopen… etc. etc. Met als klapstuk de onbegrijpelijke redenering dat, omdat de huidige vaccins niet werken tegen omikron, eenieder wordt gevraagd nog een extra prik van de huidige vaccins te halen tegen… omikron!

 

Aanvulling 23 augustus 2022
Nog steeds wordt iedereen die het overheidsbeleid op coronagebied tegenspreekt keihard aangevallen door mensen die er hun missie van hebben gemaakt tegenspraak te ‘debunken’ en artsen en bezorgde wetenschappers belachelijk te maken. Zo wordt een volwassen discussie over zin en onzin van de coronamaatregelen onmogelijk gemaakt.
Dit gebeurt niet alleen door journalisten die zich tot taak hebben gesteld het overheidsbeleid te verdedigen (zoals Maarten Keulemans, lees Herman Steigstra over hun oversterfte discussie), maar ook door figuren zoals deze Daniël. Het geeft aan dat internet een open riool is (niet alleen de asociale media maar ook websites). En dat iemand toevallig gestudeerd heeft betekent niet dat hij/zij zich op het internet volwassen gedraagt.

PS Een nieuw blog hier over schrijven heeft geen zin.

Aanvulling 20 november 2022
Ook uit de VS komen de geluiden over het onderdrukken van wetenschappelijke tegenspraak, zie bijvoorbeeld Vinay Prasad in Why are Standards So Lax on Covid Drug Approvals? (mei 2022), die vraagt:

Why are the experts who say you can’t extrapolate aducanumab to all’s Alzheimer’s patients not saying you can’t extrapolate Paxlovid to all vaccinated people?
Why are those who say accelerated approval is abused not saying that EUA authority is abused when you move to children, who face thousandfold less times the risk?
Why are the same people who say we need large randomized trials for clinical outcomes for blood pressure pills dead silent on the question of boosting adolescents?

Hij komt met drie redenen waarom de overheden doen wat zij doen en kiest voor de derde optie:

Number three: They are scared to voice their opinion on COVID-19 issues because they are afraid of the mob. Quite possibly, this is it. And this is likely paired with the fact that it is to there career benefit to not comment on issues outside their perceived scope. And thus they can go to conferences for another 40 years saying the same thing they’ve always said without any progress or advancement. Or, as a friend of mine likes to say, no new ideas.

Op 1 november schreef hij: “We need accountability, not amnesty; We need to learn from our mistakes, so we don’t make them again“.

Geplaatst in Grondrechten | Tags: , , , | Plaats een reactie

De Tweede Kamer weet niet wat er met de witwasbestrijding door banken aan de hand is

Geplaatst op 19 december 2021 door Ellen Timmer

In het overleg van de vaste commissie van Financiën waar ik gisteren ook over schreef laten de leden van de Tweede Kamer blijken dat zij niet weten welke grote problemen er met de witwasbestrijding door banken optreden.

Ondanks de duidelijke waarschuwingen over de risico’s verbonden aan gegevensdelingswet Wet gegevensverwerking door samenwerkingsverbanden (WGS) [*], leven de leden van de commissie nog steeds in de illusie dat gegevens delen de oplossing voor de misdaadbestrijding is en dat we met kunstmatige intelligentie in het walhalla komen. Men leeft nog steeds in de illusie dat de private opsporingstaak door banken kan worden uitgevoerd, zo blijkt uit de gestelde vragen. Al helemaal bizar is de gedachte dat het signaleren van ongebruikelijke transacties een preventieve functie zou hebben.

Het is hoog tijd dat de leden van de Tweede Kamer enige bijscholing op het gebied van de praktijk van de witwasbestrijding ontvangen, zodat zij betere vragen kunnen stellen. Wellicht dat er dan geen mega-ramp a la Toeslagenaffaire nodig is om de regelgeving te verbeteren.

 

[*] Onder meer advies Autoriteit Persoonsgegevens en advies Raad van State, zie de berichten over de WGS.

 

Meer informatie, passage uit het verslag:

5. Witwasaanpak banken

Daarnaast vragen de leden van de VVD-fractie zich af of de minister kennis heeft genomen van de harde woorden van DNB over de witwasinspanningen van banken. Deelt de minister de analyse dat er voor de verbetering van de aanpak van witwassen en terrorismefinanciering betere gegevensdeling tussen banken en de overheid nodig is en dat het problematisch is dat veel meldingen die gedaan worden nu geen opvolging krijgen? Wanneer stuurt de regering het wetsvoorstel plan van aanpak witwassen naar de Kamer, dat al in september 2020 door de ministerraad is goedgekeurd? Hoe zet de regering zich in Europees verband in om ervoor te zorgen dat het pakket witwaswetgeving dat op Europees niveau wordt voorbereid voldoende ruimte biedt voor de benodigde gegevensdeling en de mogelijkheden hiervoor zoveel mogelijk verbetert? Hoe is de minister van plan de uitkomsten van de evaluatie van de Nederlandse witwasaanpak die begin 2022 wordt opgeleverd te betrekken bij het onderzoek naar de trustsector?

De leden van de PVV-fractie vragen hoe de minister de harde kritiek van DNB beoordeelt ten aanzien van de witwasaanpak van banken. Zo hebben hoge boetes en verschillende aansporingen door de toezichthouder niet geleid tot betere controles van banken op transacties die verdacht zijn. Ook is er gebrek aan vooruitgang die banken hebben geboekt en noemt DNB kun resultaten ‘onvoldoende’. Welke conclusie kan de minister hieruit trekken en welke maatregelen is hij eventueel bereid te treffen? [1]

De leden van de CDA-fractie hebben onlangs schriftelijke vragen gesteld aan de minister over de beperkte capaciteit bij de Financial Intelligence Unit (FIU) ten opzichte van de enorme stroom aan meldingen van ongebruikelijke transacties door banken.[2] De minister geeft zelf aan hoe belangrijk de inspanning is van Wwft-instellingen, zoals banken, om hun wettelijke poortwachtersfunctie goed te vervullen. De rol van de FIU hierin is om te beoordelen of ongebruikelijke transacties verdacht zijn en die aan diverse opsporingsdiensten en inlichtingen- en veiligheidsdiensten te verstrekken. Zoals geconstateerd is de capaciteit bij de FIU te gering om alle meldingen te kunnen beoordelen, maar de minister van J&V geeft aan dat de FIU-Nederland op dit moment een wervingsproces plaatsvindt, waarmee een capaciteitsuitbreiding naar 90 fte zijn beslag zal krijgen. Kan de minister aangeven hoe deze werving loopt en per wanneer de minister verwacht op volle sterkte te zijn?

Hoewel de leden van de CDA-fractie in de beantwoording ook lezen dat signalering van ongebruikelijke transacties een preventieve functie heeft, lijkt het deze leden toch goed als gezocht wordt naar oplossingen meer met de data van banken te doen. Kan de minister aangeven of voor de effectiviteit van het beoordelen van de signalen gekeken kan worden naar meer samenwerking met de sector? Bijvoorbeeld met “Transactie Monitoring Nederland”, een samenwerking van een aantal banken die gezamenlijk betalingstransacties monitoren op signalen die kunnen duiden op witwassen en terrorismefinanciering?

Ook heeft dit kabinet aangegeven structureel te investeren in de brede aanpak van ondermijnende criminaliteit. Een deel van deze investeringen ziet op de technologische intensivering bij de FIU-Nederland, zodat nog efficiënter gewerkt kan worden bij de analyse van ongebruikelijke transacties. Ook voor de verdere versterking in capaciteit van onder andere de FIU-Nederland wordt structureel geld beschikbaar gesteld. Ook is bij deze investeringen rekening gehouden met de keteneffecten voor het OM en de rechtspraak. Kan de minister inzicht geven in hoe deze investeringen concreet ingezet gaan worden met wel doel en binnen welke termijn?

De leden van de SP-fractie vragen de minister wat de stand van zaken is van het strafrechtelijk onderzoek naar de oud- topmannen, die verdacht worden van betrokkenheid bij witwasschandaal bij ABN AMRO. Zijn deze drie mannen, waaronder een oud Tweede Kamerlid van het CDA en een oud-partijleider van de VVD, bijvoorbeeld al verhoord? Kan de minister de Kamer toezeggen deze op de hoogte te houden van de voortgang in deze onderzoeken?

De leden van de PvdA-fractie maken zich grote zorgen over de situatie bij FMO. Hoe kan het dat de interne processen zo slecht op orde waren, terwijl het belang hiervan toch duidelijk moet zijn geweest na de onthullingen over ABN AMRO en ING? Wat heeft het kabinet gedaan om FMO van het belang van goede antiwitwasmaatregelen en processen te overtuigen? Klopt het dat de bedrijfsvoering bij FMO enige tijd geheel stillag? Zo ja, wat betekent dit voor de klanten van FMO en voor de Staat als aandeelhouder? Welke gevolgen verbindt de Staat als aandeelhouder aan deze schokkende berichtgeving?

—

1 FD, 7 december 2021 (https://fd.nl/financiele-markten/1422476/opvallend-harde-kritiek-dnb-op-witwasaanpak-banken-rhl1caSMuJNs)

2 Schriftelijke vragen over het bericht ‘Een miljoen “ongebruikelijke” transacties maar weinig aanhoudingen’ (2021D42196)

Geplaatst in Bankrekening krijgen en behouden, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten | Tags: , , , , | 2 reacties

Gezond? | Nieuwe coronamaatregelen in werking getreden

Geplaatst op 19 december 2021 door Ellen Timmer

Gisteren zijn nieuwe coronaregels afgekondigd, die grote schade aan onder meer het bedrijfsleven en aan de volksgezondheid [1] toebrengen, schade die zou opwegen tegen het vermeende voordeel van bestrijding van het corona-virus.

De nieuwe maatregelen worden dinsdag in de Tweede Kamer besproken, aldus het bericht Kerstreces onderbroken voor debat over coronamaatregelen. Daarbij kan aan de orde komen of de maatregelen voldoende zijn onderbouwd en of ze proportioneel zijn. Degenen die zich juridisch willen voorbereiden op het kamerdebat, kunnen de volgende bronnen raadplegen:

Het zal me benieuwen of de kritiek uit wetenschappelijke hoek [3] serieus wordt genomen door de Tweede Kamer en of de regeringspartijen hun nek durven uit te steken.

 

—

Noten

[1] Lees het bericht van NOC-NSF naar aanleiding van eerdere maatregelen: Vroege avondlockdown maakt sporten moeilijk. Lees ook de verontrustende informatie in het bericht Impact corona op beweeggedrag in Nederland. Dan laat ik nog even de psychische gezondheid buiten beschouwing.

[2] In de regeling wordt verwezen naar de artikelen 58e, eerste lid, 58f, vijfde lid, 58g, eerste lid, 58h, eerste lid, 58i, 58j, eerste lid, aanhef en onder a, b en e, 58l, vijfde lid, en 58p, eerste lid, van de Wet publieke gezondheid.

[3] Recent werd kritiek op de modellen van het OMT geleverd door Thomas Bollen en een mede-auteur in dit artikel. Ook Maurice de Hond schrijft er over, onder meer dit. Het Artsencollectief keert zich tegen de maatregelen, maar lijkt door de overheid in de wappie-hoek te worden weg gezet. Uit de medische hoek zijn meer critici, die niet door RIVM/OMT worden weersproken, dat laten ze aan de wetenschapsjournalisten van de media over. Tegenspraak wordt niet gewenst, lijkt het.

 

 

 

Aanvulling 20 december 2021
Aangevuld met informatie van de rijksoverheid waarmee men meent de maatregelen te onderbouwen.

Op LinkedIn een goed verhaal van Martin Krijgsman over het ongeloofwaardige overheidsbeleid zoals eergisteren verkondigd:

Ik heb een bizarre presentatie gezien waarin drie warrige heren vertelden dat het hele land weer een maand in lockdown gaat, omdat ze niet weten wat er gaat gebeuren, niet weten hoe ‘omikron’ zich ontwikkelt, bang zijn dat…, tijd willen kopen… etc. etc. Met als klapstuk de onbegrijpelijke redenering dat, omdat de huidige vaccins niet werken tegen omikron, eenieder wordt gevraagd nog een extra prik van de huidige vaccins te halen tegen… omikron!

 

Thomas Bollen over 3G:

 

Geplaatst in Bestuursrecht, Grondrechten | Tags: , , | 1 reactie

Vragen over trustkantoren

Geplaatst op 18 december 2021 door Ellen Timmer

Tijdens een overleg van de vaste commissie van Financiën zijn over de trustkantorensector de volgende vragen gesteld:

De leden van de VVD-fractie bedanken de minister voorts  voor het toesturen van de onderzoeksopzet en de planning  van het onderzoek naar de toekomst van de trustsector. Zij  kijken uit naar de bevindingen van het onderzoek.

De leden van de D66-fractie zijn geïnteresseerd in de  uitkomsten van het onderzoek naar de trustsector en  hebben met belangstelling kennisgenomen van de opzet. Deze leden vragen of het beantwoorden van de vraag wat de  meerwaarde van de trustsector in Nederland is zal gebeuren  met het perspectief van brede welvaart.

De leden van de PvdA-fractie danken het kabinet voor het instellen van een onderzoek naar de toekomst van de  trustsector, en kijken met interesse uit naar de bevindingen  die er komende zomer zouden moeten zijn. Zij vragen wat  wordt bedoeld met “de waterbedeffecten”. Is het kabinet  bang dat louche trustactiviteiten zich verplaatsen naar  minder gereguleerde jurisdicties? Zou het niet inherent  wenselijk zijn om dit soort activiteiten niet in dit land te  faciliteren, ongeacht of iemand anders er met de handel  vandoor zou gaan?

 

Het blijft apart dat niemand lijkt te weten dat trustkantoren vrijwel alleen als statutair bestuurder van rechtspersonen optreden, eventueel gecombineerd met domicilieverlening, zodat de rol van het rechtspersonenrecht ook van belang is. Het wordt zorgvuldig geheim gehouden.

Geplaatst in Bestuur en toezicht bij rechtspersonen, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Rechtspersonenrecht, Trustkantoren | Plaats een reactie

Offensief tegen kritiek Autoriteit Persoonsgegevens op gegevensdelingswet | WGS, Wwft

Geplaatst op 18 december 2021 door Ellen Timmer

In de misdaadbestrijding kennen we diverse thema’s die misdaadbestrijders en grondrechtenvoorvechters al lange tijd verdeeld houden, zoals encryptie [1] en gegevensbescherming. Op vele terreinen worden steeds meer gegevens ten behoeve van de misdaadbestrijding uitgewisseld, zowel binnen de overheid als tussen overheid en de private sector. De Nederlandse overheid wil die uitwisseling verder verbreden via een kaderwet, de Wet gegevensverwerking door samenwerkingsverbanden (WGS). De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) heeft moed getoond door kritiek uit te oefenen op deze ondoordachte gegevensdelingswet [2] en ook de Raad van State (RvS) had de nodige opmerkingen.

Jeroen Mensink bespreekt in zijn artikel [3] voor het tijdschrift NTM van het Nederlands Juristen Comité voor de Mensenrechten (NJCM) de WGS. Hoewel het wetsvoorstel ten opzichte van de oorspronkelijke tekst is verbeterd, is er nog steeds het nodige op het voorstel aan te merken. Hij sluit af met:

Met de Wgs wordt voorzien in een wettelijke basis voor de verwerking van persoonsgegevens voor samenwerkingsverbanden in de integrale aanpak van veiligheidsvraagstukken. Met het regelen van vier samenwerkingsverbanden in de wet en het opnemen van bepaalde waarborgen, is in zekere zin tegemoet gekomen aan de kritische consultatiereacties die aan het gewijzigde wetsvoorstel vooraf gingen. Desalniettemin bevat het wetsvoorstel nog steeds veel delegatiegrondslagen, bijvoorbeeld wanneer het gaat om de precieze(re) uitwerking van waarborgen voor de betrokkene, wiens persoonsgegevens worden verwerkt. Daardoor blijft de exacte reikwijdte van de beschermende werking van deze waarborgen onduidelijk. Het in ernstige mate relativeren van het doelbindingsbeginsel leidt daarnaast tot een afname van de rechtsbescherming van die betrokkene. En uit de praktijk moet blijken wat de rechtsbeschermende waarde is van de rechtmatigheidsadviescommissie die de samenwerkingsverbanden dienen in te stellen. Op grond van het voorstel krijgen samenwerkingsverbanden verder reikende mogelijkheden tot gegevensverwerkingen, dan dat zij nu op basis van convenanten hebben. Hoewel het wetsvoorstel relatief geruisloos door de Tweede Kamer is geloodst, lijkt het erop dat de Eerste Kamer kritischer is over de ingrijpende bevoegdheden die de Wgs biedt. Na de ervaringen met de SyRI-uitspraak en de Toeslagenaffaire doen volksvertegenwoordigers er verstandig aan wetsvoorstellen als deze behoedzaam tegemoet te treden. Uitholling van rechtsbeginselen die de burger tegen een al te sterke overheid dienen te beschermen tast immers het vertrouwen van de burger in de overheid aan.

Tegenoffensief
Bij de ministeries van Financiën en van Veiligheid trekt men zich van die kritiek niets aan, zo blijkt uit vele brieven en andere officiële publicaties van de afgelopen tijd. De WGS moet gewoon doorgaan, vinden de betrokken ministers.

Compliance consultants, verenigd in het Institute for Financial Crime (IFFC) [4] hebben eveneens een tegenoffensief ingezet. IFFC-directeur Martin van Manen, compliance specialist met bankenachtergrond, publiceerde onlangs ‘De Autoriteit Persoonsgegevens gijzelt criminaliteitsbestrijding‘. Uit het artikel blijkt dat hij niet zo veel begrijpt van de door AP en RvS gegeven adviezen.

Uiteraard zijn ook de banken van mening dat de WGS er in de door de Tweede Kamer aangenomen vorm moet komen, de NVB schreef ‘WGS maakt betere bescherming samenleving tegen fraude en witwassen mogelijk‘.

De vraag is wie de samenleving beschermt tegen de banken en de compliance-industrie.

Niets over de oorzaak
Overigens gaat Van Manen niet in op de oorzaak van de gegevensbehoefte van Wwft-plichtigen, zoals banken. Die oorzaak is gelegen in de inadequate concepten die ten grondslag liggen aan de privatisering van de misdaadbestrijding (‘witwasbestrijding’ en ‘bestrijding terrorismefinanciering’) naar onder meer banken, die tot gevolg hebben dat (bijvoorbeeld) banken overheidstaken moeten uitvoeren zonder over de overheidsinformatie te beschikken. Het is hoog tijd dat die concepten, afkomstig van FATF, ingrijpend worden aangepast. Laat de private sector doen waar ze goed in zijn en belast ze niet met overheidstaken!

 

—

[1] Misdaadbestrijders willen achterdeurtjes in beveiligde communicatie en grondrechtenvoorvechters vrezen dat via die achterdeurtjes criminelen en verwerpelijke overheden naar binnen kruipen.
[2] Persbericht: AP adviseert Eerste Kamer: neem WGS niet aan, 9 november 2021.
[3] Verdergaande gegevensverwerkingen via de Wet gegevensverwerking door samenwerkingsverbanden, NTM-NJCMBull. 2021/35.
[4] IFFC houdt op de eigen site zorgvuldig geheim of het een rechtspersoon is en zo ja, welke soort (zie de ‘over’ pagina). De organisatie heeft een bestuur maar geeft niet aan wat bestuurd wordt. Op het adres van IFFC zijn alleen besloten vennootschappen en een enkele CV te vinden.

 

Op dit blog schreef ik eerder over de WGS, onder meer De met vuur spelende data-uitwisselaars van de rijksoverheid | WGS, Wwft en Hoe de Tweede Kamer een surveillance wet accordeerde | WGS, SyRI, toeslagenaffaire.

 

Aanvulling 9 februari 2022
Ook VNO-NCW doet mee aan het tegenoffensief: ‘Maak uitwisselen gegevens mogelijk om fraude te voorkomen’, 14 januari 2022.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , , , , , , | Plaats een reactie

Klanten van financiële instellingen ontbreken in onderzoek naar functioneren DNB

Geplaatst op 17 december 2021 door Ellen Timmer

Onlangs is het functioneren van DNB en AFM geëvalueerd. Opvallend aan de rapporten is dat de focus vrijwel geheel is gericht op de interactie tussen de toezichthouders en de ondernemingen onder toezicht.

In het rapport over DNB komen klanten van financiële instellingen niet voor. Dat is merkwaardig nu er het nodige aan de hand is tussen financiële instellingen onder DNB-toezicht en hun klanten, onder meer:

  1. Banken en betaalinstellingen weigeren bankrekeningen en sluiten bankrekeningen uit oogpunt van ‘de-risking’ en sluiten op die manier mensen en organisaties af van het bancaire systeem. Dit is op de Wwft gebaseerd.
  2. De wijze waarop financiële instellingen het Wwft-cliëntenonderzoek uitvoeren roept bij klanten veel vragen en discussies op. Soms worden disproportionele gegevens gevraagd.
  3. Accidental Americans worden op grond van FATCA door banken gedwongen om een Amerikaans fiscaal nummer aan te vragen (meer informatie). Er zijn Nederlandse banken die iedereen weigeren die belastingplichtig is in de Verenigde Staten, onder meer Aegon/Knab.
  4. Banken en betaalinstellingen hebben van DNB opdracht gekregen om al hun klanten te ‘heridentificeren’, terwijl hier geen wettelijke grondslag voor is. DNB weigert om hierover informatie te verschaffen met als argument dat een en ander ‘toezichtvertrouwelijk’ zou zijn.

Het onder 1., 2. en 4. vermelde is een gevolg van het optreden van de toezichthouders, zodat het voor de hand ligt ook vertegenwoordigers van de klanten bij het onderzoek te betrekken. Dat is bij het opstellen van het DNB-rapport niet gebeurd, uit de bijlage bij het rapport is af te leiden dat alleen met vergunninghouders (‘aanbieders’) en met overheidsinstanties is gesproken en niet met vertegenwoordigers van de klanten.

Gevolg hiervan is dat de praktijkproblemen rondom onder meer de Wwft in het rapport over DNB niet voorkomen, terwijl hier het nodige aan de hand is dat wordt veroorzaakt door het optreden van DNB.

Merkwaardig genoeg hebben de rapporteurs bij de evaluatie AFM wel met vertegenwoordigers van klanten gesproken, onder meer met de Consumentenbond, VNO-NCW/MKB Nederland en Eumedion. Ook in het AFM-rapport ontbreekt aandacht voor de gevolgen van de Wwft.

Het zou goed zijn als de kant van de klant in de toekomstige evaluatie van DNB wel zou worden meegenomen.

Als ik aanbevelingen zou mogen doen zou ik DNB adviseren geen verstoppertje te spelen als er opdrachten aan alle financiële instellingen worden gegeven, zoals bij de ‘heridentificatie’ is gebeurd. De heridentificatie roept veel vragen op bij burgers, bijvoorbeeld over de noodzaak, de juridische grondslag en de veiligheid van de identificatiemethoden. DNB en AFM doen er goed aan over dit onderwerp open kaart te spelen, een complete juridische onderbouwing te geven en de discussie aan te gaan.

 

Meer informatie:

Geplaatst in Bankrekening krijgen en behouden, Belastingrecht, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft | Tags: , , , , | Plaats een reactie

Wet inzake ubo-register trusts staat in het Staatsblad | Wwft

Geplaatst op 17 december 2021 door Ellen Timmer

De wet die het ubo-register voor trusts en fondsen voor gemene rekening regelt is op 16 december in het Staatsblad verschenen. Deze wet treedt in werking op een bij koninklijk besluit te bepalen tijdstip dat voor de verschillende artikelen of onderdelen daarvan verschillend kan worden vastgesteld. Dat koninklijk besluit zal naar verwachting binnenkort wordt gepubliceerd.

Bestaande trusts, fondsen voor gemene rekening en soortgelijke juridische constructies moeten zich binnen drie maanden na inwerkingtreding van de wet registreren.

Parlementaire geschiedenis: dossier 35819.

 

Eerdere berichten op dit blog over dit register en aanverwante onderwerpen:
5 december 2021, 29 april 2021, 1 juni 2020, 19 april 2020.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Ubo-register | Tags: , , | Plaats een reactie

5e Nationale Privacy Conferentie door Privacy First en ECP | 28 januari 2022

Geplaatst op 17 december 2021 door Ellen Timmer

Op vrijdag 28 januari 2022, de Dag van de Privacy, organiseert ECP in samenwerking met Privacy First de 5e Nationale Privacy Conferentie in de vorm van een webinar.Over de inhoud is op de site van ECP het volgende te vinden:

Deze editie heeft als overkoepelend thema: Privacy is grensoverschrijdend. De rol van Europa hierin is van groot belang. Wat staat ons te wachten?

Vragen die aan bod komen zijn o.a.: Hoe moeten we vanuit privacy oogpunt omgaan met Artificial Intelligence? Hoe kunnen organisaties zich voorbereiden op de privacy-toekomst, maar ook hoe kunnen we in Europa onze invloed laten gelden? Deze en andere vragen komen aan bod. Daarnaast reikt Stichting Privacy First weer de jaarlijkse Nederlandse Privacy Awards uit.

Meer informatie en het programma volgt binnenkort!

 

Onderwerpen als databescherming, digitaal zelfbeschikkingsrecht en privacy zijn voor zowel burgers als midden- en kleinbedrijf van groot belang.

Over de organisatoren:

  • ECP Platform voor de Informatiesamenleving is een door deelnemers, onder meer brancheorganisaties en overheidsinstanties, gefinancierde platformorganisatie, in het verleden opgericht door VNO-NCW.
  • Privacy First is een not-for-profit-organisatie op het gebied van privacy en andere grondrechten, gefinancierd door donateurs, sponsoring door fondsen en opbrengsten van projecten (dat zullen waarschijnlijk subsidies zijn). Uit de jaarrekening 2020 blijkt dat in de jaren 2020 en 2019 meer dan de helft van de baten afkomstig is van donaties. Privacy First heeft de steun van het publiek nodig, dus doneer!
Geplaatst in Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: | Plaats een reactie