Montesquieu over Europa

Geplaatst op 31 oktober 2020 door Ellen Timmer

De oktober-nieuwsbrief van het Montesquieu Instituut gaat over Europa en bevat lezenswaardige bijdragen over:

waarbij het artikel ‘Machiavelli in Washington’ (daar schreef ik al over) duidelijk maakt dat we van de VS niet veel meer hebben te verwachten. Er zit niets anders op dan Europa sterker te maken op die terreinen waar de individuele landen het niet alleen kunnen.

Geplaatst in Europa | Tags: , , , , , | Plaats een reactie

Inperking verschoningsrecht advocaten en notarissen is overbodig

Geplaatst op 30 oktober 2020 door Ellen Timmer

Eerder kondigde ik hier de wetgevingsconsultatie over de inperking van het fiscale verschoningsrecht voor advocaten en notarissen aan. In het WFR-artikel Van dergelijke consultatievoorstellen wil men verschoond blijven leggen N. van den Hoek en M.B. Weijers uit dat het consultatievoorstel overkill bevat en gebaseerd is op onvoldoende kennis van de huidige regelgeving.

Vindplaats: WFR 2020/189, link voor Navigator abonnees.

NOvA: wetsvoorstel is onnodig en onwenselijk
De Nederlandse Orde van Advocaten schreef Wetsvoorstel aanpassing ‘fiscaal’ verschoningsrecht is onnodig en onwenselijk. Zij hebben mee gedaan aan de wetgevingsconsultatie met dit advies.

Alle documenten op de NOvA site over het verschoningsrecht zijn hier te vinden.

KNB: onnodige inperking
Notarissenorganisatie KNB deed eveneens met de consultatie mee en schreef op de site:

‘Onnodige inperking wettelijk fiscaal verschoningsrecht’
27-10-2020

Het conceptwetsvoorstel tot aanpassing van het wettelijk fiscaal verschoningsrecht leidt tot een ingrijpende wijziging en inperking van het verschoningsrecht. Dit schrijft de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB) in haar reactie op het conceptwetsvoorstel.

Gelet op de jurisprudentie van de Hoge Raad en de al bestaande mogelijkheden van de Belastingdienst om informatie op te vragen bij belastingplichtigen, is deze voorgestelde inperking niet nodig en disproportioneel. Deze is bovendien in tegenspraak met de toelichting op het conceptwetsvoorstel. Daarin wordt aangegeven dat verduidelijking van het wettelijk fiscaal verschoningsrecht wordt beoogd en dat de reikwijdte hiervan ongewijzigd blijft. De KNB schrijft (pdf) dat zij zich kan zich vinden in verduidelijking, voor zover nodig. Volgens de beroepsorganisatie ontbreekt echter de noodzaak om het verschoningsrecht van de notaris in te perken.

Algemeen rechtsbeginsel
Het wettelijk fiscaal verschoningsrecht mag volgens de KNB niet leiden tot oneigenlijk gebruik of zelfs misbruik hiervan om belastingheffing te voorkomen. Het verschoningsrecht van de notaris kan vanwege het maatschappelijk belang hiervan echter niet zomaar worden ingeperkt. Het is bovendien onjuist het verschoningsrecht ten opzichte van de Belastingdienst als iets bijzonders te zien. Het verschoningsrecht is gebaseerd op een algemeen rechtsbeginsel, dat onafhankelijk van een specifiek rechtsgebied gelding heeft.

Onjuiste uitgangspunten
Het conceptwetsvoorstel beperkt het verschoningsrecht van de notaris tot de werkzaamheden genoemd in de procesvrijstelling van artikel 1a lid 5 van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft). De toelichting duidt deze werkzaamheden aan als de eigenlijke of normale werkzaamheden van de notaris, maar dit zijn juist werkzaamheden die de notaris normaal gesproken niet verricht. De aansluiting bij de Wwft is hierdoor gebaseerd op onjuiste uitgangspunten. Daarnaast is de Wwft gericht op de voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme en tegelijkertijd beperkt tot dat doel. Door de vrijstellingsbepaling in de Wwft als basis te gebruiken voor de uitwerking van het wettelijk fiscaal verschoningsrecht van de notaris, valt vrijwel het gehele werkterrein van de notaris niet meer onder het wettelijk fiscaal verschoningsrecht. Dit kan volgens de KNB niet de bedoeling zijn.

Aansluiting strafprocesrecht
Verduidelijking van het verschoningsrecht van de notaris in de fiscale wetgeving zou volgens de KNB op dezelfde wijze moeten worden geregeld als in het Wetboek van Strafvordering. Daarbij kan worden volstaan met codificatie van de huidige jurisprudentie van de Hoge Raad over het wettelijk verschoningsrecht.

Eigen consultatiedeelname
Ik heb aan de consultatie mee gedaan en naar het aan het begin genoemde artikel verwezen:

In WFR 2020/189 stond het uitstekende artikel van N. van den Hoek en M.B. Weijers, “Van dergelijke consultatievoorstellen wil men verschoond blijven” (Kluwer Navigator: http://deeplinking.kluwer.nl/?param=00D44017&cpid=WKNL-LTR-Nav2), waarin zij duidelijk uitleggen dat het wetsvoorstel niet nodig is, omdat het huidige verschoningsrecht van notarissen en advocaten al beperkt is. In dezelfde zin maar juridisch minder uitgewerkt: mijn artikel https://ellentimmer.com/2020/07/24/verschoningsrecht-5/.
Als het consultatievoorstel tot wet zou worden, zou dit tot een ernstige inbreuk op de geheimhoudingsverplichtingen van advocaten en notarissen leiden en zal het in strijd zijn met de UN Basic Principles on the Role of Lawyers.
Tip: zorg er voor dat de mensen van de opsporing en het OM betere kennis krijgen van het geldende verschoningsrecht, dat voorkomt problemen in de toekomst.

Alle consultatiereacties zijn hier te vinden.

Geplaatst in Belastingrecht, Dienstverlening - juridisch financieel [advocaten, accountants, belastingadviseurs e.d.] | Tags: , , , , , | Plaats een reactie

Hoe een grootbank zich onsterfelijk belachelijk maakt met Wwft-vragen aan een oudheidkundige

Geplaatst op 30 oktober 2020 door Ellen Timmer

Oudheidkundige Jona Lendering heeft een interessant blog over de oudheid, waarin schurkenstaten zoals Iran en Syrië van een heel andere kant worden belicht. Verplicht leesvoer voor alle compliance afdelingen van de banken, zou ik zo zeggen.

Lenderings bank, ING Bank, heeft zich onsterfelijk belachelijk gemaakt door vragen te stellen over een kleine betaling met ‘Persia’ in de omschrijving, lees Lenderings blog Verdachte transactie en lees ook de lezersreacties.

Bij een andere bank kwam ik gelijksoortig bizar handelen tegen, lees dit artikel.

Wanneer dringt bij het Ministerie van Financiën en De Nederlandsche Bank door dat criminaliteitsbestrijding niet aan private bedrijven kan worden uitbesteed?

 

 

Lees op dit blog over witwasbestrijding door banken, consument en Wwft en schurkenstaten.

 

Aanvulling 2 november 2020
Bij Accountancy Vanmorgen verscheen over het bericht van Lendering het artikel Wwft-beslommeringen: historicus moet onschuldige overboeking verantwoorden (31 oktober).

Een lezer schreef op twitter over Triodos die op tilt sloeg van ‘ASBL’:

 

Blinde paniek breekt uit bij banken als het om Iran gaat. Zo valt te lezen in dit artikel van EenVandaag. Dat is logisch, aangezien het totale betalingsverkeer door de Amerikanen wordt gecontroleerd, zo stond al in 2006 in een artikel op security.nl.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, Sanctieregels | Tags: , , , , , , , , | 3 reacties

Why policing is not predictable | about:intel

Geplaatst op 30 oktober 2020 door Ellen Timmer

On AboutIntel a discussion was started: “Why policing is not predictable“:

Discussion Prompt: When, if ever, is predictive policing effective, fair, and legitimate? What is the role of data reliability in this?

One of the contributors is Nina Galla. Her article Why policing is not predictable ends with:

To find out if AI can effectively support the reduction of crime, more research is necessary, as well as internal trials for special authority purposes, e.g. to detect misuses of access to databases or racist structures. These can be used to train competencies and reliabilities of systems. Using AI systems to improve internal processes can also build public trust in the practice of predictive policing.

We also need transparency on how systems are procured, how persons are trained on these systems, who makes decisions, and how these persons are qualified. Public monitoring is needed to make sure that the implementation of the systems will be stopped if relevant requirements are not met, if the evaluation shows that they discriminated against minorities or vulnerable populations, or if decisions cannot be reproduced or explained.

 

Other articles in the discussion:

  • The full force of the state
  • Data in policing: a responsibility to use responsibly
  • Predictive Policing: A force for public good
  • Fresh, fair, and smart: data reliability in predictive policing

 

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , , | 1 reactie

Ondermijnen met ondermijningswebsites [2]

Geplaatst op 29 oktober 2020 door Ellen Timmer

Inmiddels kreeg ik van RIEC-LIEC de reactie dat de ondermijningsapp een overheidsinitiatief is, zie de aanvulling op mijn vorige bericht.

Een van de redenen waarom burgers zo vaak in de val van criminelen lopen, is dat criminelen namaaksites maken die bedrieglijk echt lijken. Het is belangrijk dat er maatregelen worden genomen om te zorgen dat mensen kunnen controleren of een site echt van degene is die op de site vermeld staat. Dat geldt voor de overheid, maar ook voor private bedrijven.

Een voorbeeld is Europa: Europa laat het boven aan iedere site zien:

en als je op ‘How do you know’ klikt zie je:

Oftewel: bij Europese sites kun je het aan de domeinnaam zien. Zoiets is ook gewenst voor Nederlandse overheidssites. (En er is meer nodig.)

Geplaatst in Europa, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, ICT, privacy, e-commerce, Strafrecht | Tags: | 1 reactie

Harde Brexit

Geplaatst op 29 oktober 2020 door Ellen Timmer

Er komt een harde Brexit aan. De minister van buitenlandse handel en de staatssecretaris van economische zaken schreven een brief aan het bedrijfsleven waarin zij hen oproepen zich goed voor te bereiden:

Brief van minister Kaag en staatssecretaris Keijzer aan Nederlandse ondernemers
Nieuwsbericht | 21-10-2020 | 17:40

Minister Kaag en staatssecretaris Keijzer stuurden vanmiddag bijgaande brief naar tienduizenden ondernemers in Nederland. Om hen een hart onder de riem te steken in deze moeilijke tijden, hen te laten weten dat het kabinet klaar staat om hen zo goed mogelijk te ondersteunen en hen op te roepen zich goed voor te bereiden op de nieuwe zakenrelatie met het Verenigd Koninkrijk.

Beste ondernemer,

Dit is een ongekend moeilijk jaar. De coronacrisis heeft ons land, en vooral veel bedrijven, zwaar getroffen. Door de Brexit gaat er op 1 januari ook veel veranderen in het zakendoen met het Verenigd Koninkrijk. Dit zou gevolgen kunnen hebben voor uw bedrijf. De Nederlandse overheid heeft bedrijven en instellingen de afgelopen jaren op verschillende wijzen hierover geïnformeerd en de oproep gedaan om voorbereidingen te treffen. Veel bedrijven hebben dit ook gedaan. Mocht u dit nog niet gedaan hebben dan willen wij hier nu opnieuw uw aandacht voor vragen. Ook helpen wij u graag om zo goed mogelijk voorbereid te zijn op de nieuwe situatie, die na 1 januari 2021 ontstaat.

Sinds 1 februari van dit jaar is het Verenigd Koninkrijk door de Brexit geen onderdeel meer van de Europese Unie. Op dit moment geldt er een overgangsperiode, waardoor de meeste mensen en bedrijven nog maar weinig gemerkt hebben van de Brexit. Maar op 1 januari 2021 loopt de overgangsperiode af en ontstaat er een nieuwe situatie waarin ook de manier van handelen met het Verenigd Koninkrijk zal veranderen. Hoe de nieuwe situatie er precies uit zal zien, is op dit moment nog niet bekend, omdat de EU en het Verenigd Koninkrijk hier momenteel nog over onderhandelen. Wat de uitkomst hiervan ook zal zijn, er zullen voor u dingen veranderen.

Daarom vragen wij u opnieuw om te kijken of u de nodige voorbereidingen heeft getroffen, zodat u vanaf 1 januari 2021 zo goed mogelijk kunt blijven handelen met het Verenigd Koninkrijk.

Via het Brexitloket kunt u informatie vinden over de actuele situatie en kunt u tips en ervaringen van andere ondernemers vinden. Verder vindt u ook de Brexit Impact Scan, waarmee u inzicht krijgt in mogelijke impact van Brexit op uw bedrijf en wat u concreet kunt doen. Tot slot kunt u een Brexit-voucher aanvragen, waarmee u subsidie krijgt voor maatwerkadvies over het omgaan met de gevolgen van Brexit, evenals advies over toegang tot alternatieve markten.

Onafhankelijk van de resultaten van de onderhandelingen tussen de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk zal de situatie voor u veranderen. Zo zult u met grenscontroles te maken krijgen als u voor uw werk in het Verenigd Koninkrijk moet zijn. Ook kan de nieuwe situatie gevolgen voor u hebben als u zelf geen zaken doet met het Verenigd Koninkrijk. Bijvoorbeeld omdat uw leveranciers afhankelijk zijn van producten of diensten uit het Verenigd Koninkrijk.

Wij realiseren ons terdege dat er door de coronacrisis naast Brexit andere zorgen bestaan. Tegelijkertijd komt 1 januari 2021 steeds dichterbij. Daarom de oproep: bereid u voor en zorg dat Brexit uw bedrijf niet in de weg zit. Wij staan klaar om u hierbij zo goed als mogelijk te ondersteunen.

Met vriendelijke groet,

Sigrid Kaag
Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking

Mona Keijzer
Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat

 

VNO-NCW reageerde op het bericht met Goed dat kabinet brief stuurt aan ondernemers over Brexit en waarschuwen ondernemers dat zij zich op een harde Brexit moeten voorbereiden.

 

Aanvulling 21 januari 2021
Inmiddels is Brexit een feit, het is nog steeds ‘hard’ al lijkt het minder erg te zijn dan zwartkijkers voorzagen. Bekijk voor de huidige stand van zaken alleen informatie van op of na 1 januari 2021, omdat een aantal belangrijke handelingen in december 2020 hebben plaats gevonden.

 

Aanvulling 11 februari 2021
Inmiddels is Brexit een feit. Er verschijnt veel over, onder meer de denktank van het Europees parlement schreef er over.

Geplaatst in Internationale handel | Tags: , , | Plaats een reactie

Zijn Accidental Americans die weigeren aangifte te doen in de VS financiële delinquenten?

Geplaatst op 29 oktober 2020 door Ellen Timmer

Op 26 oktober jl. werden kamervragen beantwoord waarin de problemen van de Accidental Americans met banken aan de orde komen. Zie deze pagina op de site van de Tweede Kamer, die verwijst naar dit MS Word document.

Opvallend in de beantwoording is dat Accidental Americans met legitieme bezwaren tegen hun Amerikaanse belastingplicht het risico lopen dat zij alleen via een hulpverleningsinstantie een bankrekening kunnen openen:

Ik kan niet uitsluiten dat in individuele gevallen ook het openen van een basisbetaalrekening op basis van de weigeringsgronden van de betaalrekeningenrichtlijn door banken wordt geweigerd. In dat geval kan de consument een aanvraag voor een basisbetaalrekening indienen onder het Convenant Basisbankrekening. Op grond van het Convenant Basisbankrekening kan de bank de consumenten verplichten om samen met een erkende hulpverleningsinstantie de aanvraag voor een basisbetaalrekening in te dienen. Ook kan de bank verplicht stellen dat de basisbetaalrekening door een erkende hulpverleningsinstantie wordt beheerd. Het is aan de consument om een erkende hulpverleningsinstantie te vinden die bereid is om samen een aanvraag voor een basisbetaalrekening in te dienen. Of het risico op het plegen van financiële delicten in een concreet geval voldoende gemitigeerd is door het inschakelen van een hulpverleningsinstantie (conform het Convenant Basisbankrekening), is in de eerste plaats ter beoordeling aan de betreffende bank.

Betekent dit dat Accidental Americans:

  • alleen nog maar via een hulpverleningsinstantie aan een bankrekening kunnen komen?
  • een financieel delict in Nederland plegen door geen belastingaangifte in de VS te doen?
  • door een hulpverleningsinstantie kunnen worden gedwongen in de VS aangifte te doen?

Als dat zo zou zijn, zou dat wel een heel bijzondere Nederlandse medewerking aan de extraterritoriaal werkende regels van de Amerikaanse overheid zijn.

Het zal me benieuwen hoe dit verder gaat.

Geplaatst in Belastingrecht, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten | Tags: , , | Plaats een reactie

Disproportionele zorgplicht | Wwft, Ministerie van Financiën

Geplaatst op 29 oktober 2020 door Ellen Timmer

In antwoord op vragen uit de Tweede Kamer over het de-risken door banken, deelde de Minister van Financiën mee: “Banken houden echter geen kwantitatieve data bij, omdat elke zaak apart wordt behandeld en beoordeeld“. Dit is niet waar: in december 2019 heeft een Nederlandse bank alle bankrekeningen van trustkantoren opgezegd, iets wat aan DNB is bekend gemaakt en daarom bij het Ministerie van Financiën bekend zou moeten zijn. Ook de overige antwoorden geven weinig hoop.

Het Ministerie van Financiën sluit de ogen voor het feit dat de witwasbestrijding volledig uit de hand is gelopen.

 

Disproportionele zorgplicht
Harry Veenendaal maakte in de laatste Advocatenblad gehakt van de privatisering van de criminaliteitsbestrijding in ‘Koekoek, bent u er nog?‘, hij schrijft onder meer:

Ook kunnen serieuze vraagtekens worden gezet bij de disproportionele zorgplicht die door banken aan ondernemingen worden opgelegd. En gaan we werkelijk naar een systeem waarbij ondernemingen op basis van een naam die Arabisch of Russisch klinkt een nadere onderzoeksplicht hebben? Iemand weleens van etnisch profileren gehoord? Koekoek, bent u er nog?

Wie met banken praat, constateert dat ook zij gefrustreerd zijn om als vijfde kolonne van het toezicht te worden ingezet.

 

De antwoorden
Onderstaand een gedeelte van de beantwoording, belangrijke passages zijn door mij vet gemaakt.

Vraag 1
Hebt u kennisgenomen van het artikel ‘Bankenautoriteit vreest dat witwasregels doel voorbij schieten’?

Antwoord 1
Ja.

Vraag 2
Herkent u het geschetste probleem? Welke categorieën ondernemingen en instellingen in Nederland worden meer dan gemiddeld geweigerd als klant door financiële instellingen? Hoe lang moet een startende onderneming in Nederland gemiddeld wachten bij het openen van een bankrekening? Wat betekent dit voor het Nederlandse vestigingsklimaat?

Antwoord 2
Een belangrijk onderdeel van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) is dat instellingen verplicht zijn om een inschatting te maken van het risico op witwassen of terrorismefinanciering dat een klantrelatie met zich mee brengt, en voldoende maatregelen moeten nemen om dat risico te mitigeren. Indien er sprake is van een onacceptabel risico of indien het cliëntenonderzoek niet kan worden voltooid, dient de instelling de cliëntrelatie niet aan te gaan, dan wel te verbreken. Het in het artikel aangehaalde onderzoek van de European Banking Authority (EBA) richt zich op situaties waarin instellingen ervoor kiezen om risico’s te vermijden, bijvoorbeeld door vooraf te besluiten om aan bepaalde klanten of sectoren geen diensten te verlenen. Er wordt dan gesproken over ‘de-risking’. Van de-risking kan ook sprake zijn als instellingen afscheid nemen van bepaalde bestaande klanten of sectoren omdat zij die een te hoog risicoprofiel toedichten. Wanneer de-risking op te grote schaal optreedt dan zou dit tot uitsluiting van bepaalde groepen kunnen leiden.

Signalen van de-risking door banken zijn mij bekend en het fenomeen is ook aan de orde gekomen in gesprekken met de Nederlandse Vereniging voor Banken (NVB). Banken houden echter geen kwantitatieve data bij, omdat elke zaak apart wordt behandeld en beoordeeld. Bij lopende klantrelaties geldt dat de bank bij de opzegging van bankrekeningen moet voldoen aan de wet- en regelgeving en de jurisprudentie die op dit gebied bestaat. Dit houdt onder andere in dat de bank rekening dient te houden met de gerechtvaardigde belangen van de klant bij voortzetting van de dienstverlening. Ook staat in artikel 2 lid 1 van de algemene bankvoorwaarden (ABV) dat de bank bij opzegging van een rekening een zorgplicht heeft en deze jegens de klant in acht dient te nemen. Deze zorgplicht wordt in de jurisprudentie gespecificeerd.

Het openen van een rekening voor een startende onderneming in Nederland duurt in beginsel kort. Volgens de NVB geldt voor het merendeel van de startende ondernemingen die als laag risico worden geclassificeerd dat de bankrekening vlot kan worden geopend (vaak binnen een week). Als de aanvraag complexer is of een klant een hoger risicoprofiel heeft kan het openen van een rekening langer duren. In het kader van het vestigingsklimaat is het onder andere van belang dat ondernemers die zich in Nederland willen vestigen duidelijkheid hebben over de informatie die vereist is om een bankrekening te kunnen openen. Voor buitenlandse ondernemers kan het orange carpet programma duidelijkheid geven over de aanvraag van een betaalrekening. [1] Dit programma biedt buitenlandse ondernemers hulp bij het verkrijgen van een visum om zo hun onderneming te kunnen starten in Nederland.

Vraag 3
Herinnert u zich de waarschuwingen uit de Tweede Kamer voor de continuïteit van de bancaire dienstverlening, geuit bij het debat over de wijziging vierde anti-witwasrichtlijn op 3 december 2019, en uw toezegging dit punt mee te nemen in een evaluatie? Wanneer bent u van plan die evaluatie uit te voeren?

Antwoord 3
Ja, in het debat heb ik met uw Kamer gesproken over de continuïteit van de bancaire dienstverlening voor verschillende groepen zoals politiek prominente personen (PEP’s). Bij de behandeling van de Implementatiewet vierde anti-witwasrichtlijn heb ik de Eerste Kamer toegezegd om de wet binnen drie jaar na inwerkingtreding te evalueren. In het kader van die evaluatie wordt de invloed van verscherpt cliëntenonderzoek, in bijzonder bij PEP’s, op cliëntacceptatie meegenomen. De voorbereidingen voor de evaluatie vinden op dit moment plaats en de uitkomsten worden medio 2021 met beide Kamers gedeeld.

(…)

Vraag 7
Wat gaat u doen om het proces van ‘onboarding’ voor klant én bank te vergemakkelijken? Wat gaat u doen om te voorkomen dat klanten worden geweigerd omdat financiële dienstverleners opzien tegen de administratieve rompslomp?

Antwoord 7
In het plan van aanpak witwassen heb ik aangekondigd de samenwerking en informatie-uitwisseling tussen private partijen te willen verbeteren. [9] Met het in het antwoord op vraag 4 bedoelde wetsvoorstel plan van aanpak witwassen wordt beoogd het delen van informatie over klanten met een hoog risico op witwassen of terrorismefinanciering te bevorderen. Het beoordelen van het risicoprofiel van de klant kan aanzienlijk worden verbeterd als instellingen gebruik kunnen maken van informatie over klanten met een hoog risico die al vergaard is door een andere dienstverlener. Dit zal ook het proces voor klanten vergemakkelijken, ook als zij door een instelling als hoog risico worden geclassificeerd.

—

1 https://business.gov.nl/starting-your-business/launching-an-innovative-startup/how-to-set-up-a-startup-business-with-the-orange-carpet-startup-package/?gclid=EAIaIQobChMIgcXwtc-g7AIVD9d3Ch19pw3bEAAYASAAEgKTDfD_BwE.
(…)
9 Kamerstukken II, 2018/2019, 31477, nr. 41.

 

Dit artikel verscheen eerder op de site van Compliance Platform Trustkantoren.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, Trustkantoren | Tags: , , , , , | Plaats een reactie

Europol breaches fundamental rights and freedoms | EDPS

Geplaatst op 28 oktober 2020 door Ellen Timmer

Wojciech Rafał Wiewiórowski, the European Data Protection Supervisor (EDPS), on 23 September sent a letter to the attendants of the meeting of the Joint Parliamentary Scrutiny Group on Europol (JPSG). In that letter he informed the readers that Europol does not respect the fundamental rights and freedoms of European citizens. One of the breaches is that Europol is collecting and keeping data of people that are not involved in or suspected of crime.

Wiewiórowski points out there are three areas that deserve attention:

The first area relates to the fact that, under the Europol Regulation, Europol can only process information about certain categories of individuals, namely suspects, contacts and associates, victims, witnesses or informants, and certain categories of data. National law enforcement authorities do not have such constraints under Directive (EU) 2016/680 [1] (the “Law Enforcement Directive”). The problem is that the volume of information Europol receives in some cases is so considerable that its content is often unknown until the moment when analysts extract the relevant entities for entry into the corresponding database. These datasets are further stored throughout the criminal investigation or criminal intelligence operation in order to investigate new leads.

At the meeting requested by Europol in April 2019 between Executive Director Catherine de Bolle and the European Data Protection Supervisor, Giovanni Buttarelli, Europol informed the EDPS about this problem. The EDPS has investigated this matter for one year and concluded that it is highly likely that Europol stores personal data on individuals for whom it is not allowed to do so and retains categories of personal data that go beyond the restrictive list provided in the Europol Regulation.

In the course of this investigation, Europol has addressed many of the data protection concerns identified at the beginning of my inquiry but structural issues remain. Thus, the EDPS has decided to admonish Europol. Admonishments are meant to signal data processing activities that are not in line with the applicable data protection framework and to urge the agency to adjust its practices.

We now expect Europol, as responsible data controller, to devise effective mitigation measures that will both reduce the risks for data subjects, in line with the provisions of the Europol Regulation and secure Europol’s operational capabilities. I have asked Europol to provide an action plan within two months and to inform me of the measures put in place to address the issue within six months. We understand that this problem might also be of interest for the EU lawmaker in the context of future legal framework.

The second area relates to the processing of operational data for data science purposes. I have started an inquiry on this matter when I discovered that while Europol had put in place strict policies with regard the processing of operational data for testing purposes, in line with the EDPS position, Europol was considering using operational data for the testing, development and training of algorithms. This initiative reflects the current trend – present also at national level – towards using automated processing techniques and algorithms in the law enforcement context. Taking also into account that the operational data of Europol originate from national law enforcement authorities, the EDPS wants to get a clear understanding of the data processing activities taking place in that regard at Europol and to verify that they rely on an appropriate legal basis.

Finally, the third matter relates to the involvement of national criminal analysts in personal data processing activities taking place in Europol systems. In some fields, Europol receives, from its operational partners, substantial amounts of personal data of which it should further share with competent national authorities. In order to tackle this issue, Europol is looking towards closer involvement of Member States’ investigators to determine national priority criteria according to operational usefulness. However, the Europol Regulation does not provide a clear legal basis that supports an analysis role for national investigators at Europol, even for thematic analysis purposes. Thus, there are also no clear data protection safeguards in place to regulate such new data processing operations by Member States. These questions were discussed with Europol in the context of a prior consultation submitted under Article 39 of the Europol Regulation.

—

[1] Directive (EU) 2016/680 of the European Parliament and of the Council of 27 April 2016 on the protection of natural persons with regard to the processing of personal data by competent authorities for the purposes of the prevention, investigation, detection or prosecution of criminal offences or the execution of criminal penalties, and on the free movement of such data.

 

It shows the necessity of strict supervision of enforcement activities.

 

More information:

 

Addition 17 December 2020
On 14 December 2020 a press release by the Council of the EU was made public:

Internal security: Council adopts conclusions to strengthen cooperation
The Council today adopted conclusions on internal security and European police partnership. These conclusions aim to further improve cooperation in the field so as to better respond to evolving security challenges and harness the potential of technological developments.

The conclusions reiterate a number of political priorities to be achieved between now and 2025, including:

  • making full use of the instruments for EU-wide alerts for criminal acts
  • better connecting the information already available, in particular by implementing the interoperability of EU information systems
  • establishing an upgraded acquis on cross-border police cooperation including, for example, adequate powers for cross-border surveillance and hot pursuit
  • ensuring that law enforcement authorities can use artificial intelligence technologies in their daily work, subject to clear safeguards
  • improving the capacity of law enforcement agencies to work with third countries and public and private partners worldwide.
  • strengthening EU agencies such as Europol and Frontex

The conclusions also set out the way forward in a number of areas such as law enforcement cooperation, keeping pace with technological progress, global cooperation, fighting transnational organised crime and preventing and combatting terrorism.

Council conclusions on internal security and European police partnership

Geplaatst in English - posts in English on this blog, Europa, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce, Strafrecht | Tags: , , , , , , | Plaats een reactie

Coronakritiek

Geplaatst op 28 oktober 2020 door Ellen Timmer

De complete lockdown zal er in Nederland wel komen, want de Nederlanders willen graag ‘strenge maatregelen’, op dit moment worden de geesten rijp gemaakt voor nog meer isolatie. Of de maatregelen werken lijkt niet uit te maken en alternatieven worden niet onderzocht.

Tegenspraak door Helsloot
Het is een verademing om verstandige kritiek op de maatregelen te horen. In de podcastserie Tweede Golf van BNR komt hoogleraar Besturen van Veiligheid Ira Helsloot aan het woord.

Zijn kritiek in de podcast is gelijksoortig aan wat in het interview Gevolgen coronamaatregelen ‘moreel onverantwoord’ in Medisch Contact is te vinden. In dat artikel wordt Helsloot geciteerd met onder meer:

Mensen die in hun zucht naar eigen optimale veiligheid onveiligheid bij anderen veroorzaken. Zij hebben vanuit hun tuin na een dag telewerken geen oog voor mensen die driehoog achter wonen en om rond te komen wel naar buiten moeten om te werken.’

Helsloot is verbonden aan het Crisislab en was een van de auteurs van Wat is bekend over het coronavirus, een literatuuronderzoek in opdracht van de evenementensector. De versie van 24 augustus jl. van het rapport is hier te downloaden en bevat nuttige informatie die ook buiten de evenementensector bruikbaar is. Zo bespreekt het rapport de effectiviteit van het niet-medische mondkapje (dat waarschijnlijk geen bescherming aan de drager biedt en wel de uitstoot van virus door de drager iets beperkt).

Hij constateert dat nog steeds niet bekend is waarom sommige corona-positieven nauwelijks andere mensen besmetten terwijl anderen grote aantallen mensen besmetten (pagina 20, “Het grootste deel van de besmettingen vindt plaats door een klein percentage van de mensen“). Dat is een van de dingen die mij verbaast: dat er nog zo weinig bekend is over corona, terwijl het al zo lang onder ons is. Men lijkt gefocust op de farmaceutische oplossing (het vaccin), terwijl dit nog een hele tijd kan duren en het de vraag is of dit wel een definitieve oplossing biedt.

Mijn indruk is dat er nog maar heel weinig bekend is over de verspreiding van het virus en of maatregelen werken.

Verder lijkt het of de maatregelen zich vooral tegen jongeren richten en wordt niet nagedacht over het inschakelen bij de coronabestrijding van mensen die werkloos thuis zitten.

Tweede Golf | BNR
Andere deskundigen die door BNR worden geïnterviewd:
– Naomi Ellemers, universiteitshoogleraar en sociaal psycholoog, die helaas niet spreekt over de onnatuurlijkheid van de coronamaatregelen.
– Wim Schellekens, oud-hoofdinspecteur Gezondheidszorg en lid van het Red Team, met een verhaal wat ik al ken. Het Red Team verwacht – anders dan Helsloot – veel heil van een totale lockdown.

Deze interviews moet ik nog beluisteren:
– Marion Koopmans, viroloog en lid van het OMT
– David Jongen, bestuursvoorzitter Zuyderland Ziekenhuis en vice-voorzitter NVZ

 

Zo nu en dan blog ik over corona en de smetvrees-samenleving.

 

Aanvulling 27 januari 2021
Nog steeds lijkt het er in Nederland op dat verstandig tegengeluid ontbreekt. In de Frankfurter Allgemeine Zeitung kom ik wel intelligente artikelen tegen, zoals Das Problem mit dem Lockdown, waarin op een heldere manier wordt uitgelegd waarom de maatregelen niet werken.

Zoals de vraag “Warum gibt es keine gezielten Maßnahmen?“, antwoord: “Der Lockdown ist so pauschal, weil gezielte Maßnahmen politische Unruhe schaffen. Dann gibt es Debatten, Nachfragen, Streit, Verstöße“.

En: “Das ewige Verschärfen hat nur einen großen Nachteil. Mit jeder Verschärfung nimmt die Effektivität der Maßnahme ab“.

Geplaatst in Grondrechten | Tags: , | Plaats een reactie