Consultation by the European Bank Authority on de-risking by financial institutions

Geplaatst op 16 juni 2020 door Ellen Timmer

Currently it is a common practice of Dutch banks to refuse certain groups of companies or organisations, claiming that these groups have a risk profile that is ‘too high’ for the risk appetite of the bank. The clients are not consulted by the bank on the alleged risk profile and in the Netherlands there is no discussion on the harmful practices of banks. Some companies and organisations meet a lot of difficulties to find a bank. This practice of refusing certain clients, that has nothing to do with criminal acts of these (future) clients, is called ‘de-risking’. The theme was already highlighted by MONEYVAL (read this post). I am following it for a time, read these posts.

Now the topic seems to have reached the desks of the European Banking Authority (EBA), the European supervisor of banks. On 15 June 2020 EBA issued a call for “input to understand the scale and drivers of ‘de-risking‘ at EU level and its impact on customers of financial institutions“, read this announcement:

EBA calls for input to understand impact of de-risking on financial institutions and customers
15 June 2020

The European Banking Authority (EBA) issued today a call for input to understand the scale and drivers of ‘de-risking‘ at EU level and its impact on customers. This call, which forms part of the EBA’s work to lead, coordinate and monitor the EU financial sector’s AML/CFT efforts, aims primarily to understand why financial institutions choose to de-risk instead of managing the risks associated with certain sectors or customers. This call for input is of interest to stakeholders across the financial sector and its users, as the EBA wants to hear from all groups affected by de-risking. The call for input runs until 11 September 2020.

To manage customers‘ profiles associated with higher money laundering and terrorist financing (ML/TF) risks, financial institutions may decide not to service a particular customer or category of customers. This is referred to as ‘de-risking‘, and affects both financial institutions and its users. De-risking affects particular sectors and customers across the EU, such as banks engaged in correspondent banking relationships, payment institutions and NGOs.

Given the variety of institutions and customers affected by de-risking and the different degree at which Member States are exposed to this phenomenon, the EBA is reaching out to stakeholders across the financial sector and its users to hear from their experiences.

Responses to this call will inform the EBA 2021 Opinion on ML/TF risks and potentially other policy outputs.

Process
The contributions to the call for input can be submitted by clicking on the “send your comments” button on the EBA’s dedicated webpage. All contributions received will be published, unless requested otherwise. The call for input is open until 6 p.m. CET on 11 September 2020.

Legal Basis
The EBA is mandated under Art. 6(5) of Directive (EU) 2015/849 to develop a biennial Opinion on the risks of money laundering and terrorist financing affecting the Union’s financial sector. The EBA also has a legal mandate to lead, coordinate and monitor the financial sector’s fight against ML/TF across the EU. [For more information, check the factsheet]

Links
Call for input on ‘de-risking’ and its impact on access to financial services
Anti-Money Laundering and Countering the Financing of Terrorism

Hopefully a discussion on the harmful de-risking practices of banks and other institutions is started.

 

Addition 14 August 2020
In an earlier newsletter EBA wrote:

Understanding the scale and impact of de-risking in the EU
De-risking leads to financial exclusion and loss of businesses. It can also contribute to the growth of the informal financial sector and thus reduce transparency. This entails significant ML/TF risks and is why in 2017 and 2019, the Joint Opinions of the European Supervisory Authorities on the risks of ML/TF affecting the EU’s financial sector identified de-risking as posing a significant challenge. Feedback from competent authorities suggests that de-risking continues to be of concern today.

We want to hear from the private sector, not-for profit organisations and consumer organisations how de-risking affects them and their stakeholders. This is why we will shortly be launching a Call for Input. The input received will feed into our 2021 Opinion on ML/TF risks and inform our approach going forward. We will publish the Call for Input on our website shortly.

 

Addition of 14 September 2020
The Dutch banking organisation, Nederlandse Vereniging van Banken (NVB), published an article on its participation in the EBA-consultation, “Witwasonderzoek soms belemmering voor dienstverlening aan bedrijven“, 11 September 2020. In the article it critisizes the practices of supervisors:

De aangescherpte verplichtingen van banken om als poortwachter te waken voor de integriteit van het financiële stelsel vormen soms een belemmering voor dienstverlening aan bedrijven. Dat geldt des te meer voor sectoren die door toezichthouders worden aangemerkt als hoog risico. Dat schrijft de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) in reactie op een uitvraag van de Europese Banken Autoriteit (EBA) naar de invloed van anti-witwasregelgeving op de beschikbaarheid van financiële diensten. 

Naarmate het risico op witwassen groter wordt moeten banken meer informatie uitvragen om zich er van te vergewissen dat klanten hier niet bij betrokken zijn of raken. Wanneer die informatie niet wordt verschaft, of als het niet mogelijk lijkt om maatregelen te nemen om het risico op witwassen voldoende te beperken, mag de bank op basis van de wet geen relatie aangaan of moet zij afscheid nemen van de klant. Banken zetten echter vraagtekens bij het steeds grotere detailniveau van de informatie die toezichthouders vereisen. Daarbij helpt het niet dat toezichthouders geen duidelijkheid verschaffen over het soort ‘bewijs’ dat voldoende is om aan te tonen dat klanten te goede trouw zijn. Dit maakt banken extra voorzichtig.

Banken zijn daarom blij met dit onderzoek van de EBA en hopen dat de uitkomst aanleiding zal zijn voor een open gesprek tussen wetgever, toezichthouders en poortwachters om te kijken hoe we belemmeringen voor bonafide klanten zoveel mogelijk kunnen wegnemen.

Banks apparently do not decide themselves what is ‘high risk’, but follow the decisions of the central banks and EBA. The consultation comments of NVB are to be found here.

Geplaatst in Bankrekening krijgen en behouden, English - posts in English on this blog, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten | Tags: , , , | 1 reactie

Artificial Intelligence in law | CCBE comments on a white paper by the European Commission

Geplaatst op 15 juni 2020 door Ellen Timmer

The Council of Bars and Law Societies of Europe (CCBE) responded to a white paper by the European Commission on artificial intelligence (AI) that was consulted.

The organisation is concerned that questionnaire of the Commission has not been tailored to specific sectors and use cases, and did not offer respondents the opportunity to indicate per question from which perspective the reply is given. Many of the questions were leading questions offering only a closed set of options as a result of which it is impossible to express a meaningful opinion.

The CCBE has limited the scope of its response to mainly aspects related to the rule of law, administration of justice and fundamental rights and has addressed certain liability issues as well as training needs for lawyers and law firms regarding the use of AI in legal practice.

Their response includes comments on an ecosystem of trust that is needed:

o Artificial intelligence and human rights: virtually all human rights can be affected by the use of AI systems. Various actions are therefore needed, amongst which: thorough assessments of the effect of AI systems; independent and expert scrutiny; transparency on the use of AI; ensuring the availability of remedies; new legal frameworks to codify the principles and requirements governing the use of AI, in conjunction with voluntary ethics codes committing AI developers to act responsibly.

o As an alternative to the proposed risk-based approach, the CCBE calls for a more targeted approach which sets legal requirements tailored to the needs of the specific sectors and circumstances after a more detailed evaluation of risks and assessment of legal or other appropriate measures.

o The use of AI by courts and in criminal justice systems is a high risk as it undermines many of the foundations on which justice is based. Any deployment of such tools should therefore be preceded by in-depth evaluation and impact assessments with the involvement of all relevant actors and stakeholders and be strictly regulated taking into account the procedural architecture underpinning judicial proceedings. In any case, a right to a human judge should be guaranteed at any stage of the proceedings.

o A combination of ex-ante compliance and ex-post enforcement mechanisms is needed on the basis of a set of mandatory requirements.

 

More information:
CCBE Response (pdf) to the consultation on the European Commission’s White Paper on Artificial Intelligence of 5 June 2020

 

Addition 16 June 2020
CNUE, the European organisation of notaries also commented on AI. Read also the KNB article, CNUE: ‘Kunstmatige intelligentie mag het vak notaris niet verstoren’ (Dutch).

Addition 17 December 2020
The European Parliament on 10 December published a press release: Artificial Intelligence: guidelines for military and non-military use. Regarding justice:

AI in healthcare and justice

The increased use of AI systems in public services, especially healthcare and justice, should not replace human contact or lead to discrimination, MEPs assert. (…)

Judges use AI technologies more and more in decision-making and to speed up proceedings. However, safeguards need to be introduced to protect the interests of citizens. People should always be informed if they are subject to a decision based on AI and should have the right to see a public official. AI cannot replace humans to pass sentences. Final court decisions must be taken by humans, be strictly verified by a person and be subject to due process.

MEPs also warn of threats to fundamental human rights arising from the use of AI technologies in mass surveillance, both in the civil and military domains. They call for a ban on “highly intrusive social scoring applications” (for monitoring and rating of citizens) by public authorities.

On 8 December another press release by the European Parliament was published: MEPs want legally sound solutions for obtaining e-evidence in cross border cases.

Geplaatst in English - posts in English on this blog, Europa, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce, Procesrecht, rechtspraak | Tags: , , , , , , , | Plaats een reactie

Adresboekjatten beoordeeld door de Belgische privacy autoriteit

Geplaatst op 14 juni 2020 door Ellen Timmer

Een van de meest storende fenomenen van IT is dat datagraaiende ‘social media’ niet alleen de gegevens van hun eigen klanten/gebruikers/’leden’ naar zich toe halen. Het is een ‘normale’ praktijk dat de eigen klanten andermans gegevens aan de datagraaiers verschaffen. Één van de manieren waarop dat gebeurt, is via het adresboek van de gebruiker op de smartphone of tablet.

Zo bestookt Microsoft-dochter LinkedIn de gebruikers eens in de zoveel tijd met deze mededeling:

 

Als je hier op ingaat, verschaf je andermans gegevens aan Microsoft/LinkedIn en gaat deze internetgigant er zijn ‘ding’ mee doen, waar de personen in het adresboek uiteraard niet om hebben gevraagd.

Het stoort me al lange tijd, ik heb er bij Microsoft/LinkedIn over geklaagd (nietszeggend antwoord gekregen), maar ben niet toegekomen aan verdere stappen tegen deze internetgigant.

In België is dit onderwerp aan de orde geweest in een beslissing van de Geschillenkamer van de Gegevensbeschermingsautoriteit, de Belgische privacy-toezichthouder (‘de autoriteit’), in een zaak over een niet met naam genoemd sociaal platform, hierna ‘het Platform’. Net als de hierboven vermelde onderneming vroeg het Platform gebruikers om toegang tot het adresboek. De personen uit het adresboek (‘non-users’ personal data‘ of niet-gebruikers) konden uiteraard geen toestemming geven. Toch beriep het Platform zich er op dat de adresboekgegevens verwerkt mochten worden op grond van toestemming, dan wel een ‘gerechtvaardigd belang’. Dat standpunt werd door de Gegevensbeschermingsautoriteit niet gedeeld.

Toestemming
De autoriteit stelt vast dat een gebruiker van het Platform geen toestemming kan geven voor de verwerking van de persoonsgegevens van niet-gebruikers van het Platform.

Gerechtvaardigd belang
Vervolgens komt de AVG-grondslag ‘gerechtvaardigd belang’ aan de orde en bespreekt de autoriteit de wijze waarop getoetst moet worden, wat er op neer komt dat het Platform dient aan te tonen dat:

1) de belangen die het Platform met de verwerking nastreeft, als gerechtvaardigd kunnen worden erkend (de “doeltoets”);
2) de beoogde verwerking noodzakelijk is voor de verwezenlijking van deze belangen (de “noodzakelijkheidstoets”); en
3) de afweging of deze belangen ten opzichte van de belangen, fundamentele vrijheden en grondrechten van betrokkenen (de personen uit het adresboek) doorwegen in het voordeel van het Platform of van een derde (de “afwegingstoets”).

Aan de doeltoets wordt door het Platform voldaan, want direct marketing kan daar onder vallen.

Maar bij de noodzakelijkheidstoets komt het Platform in de problemen:

  • Er werden te veel persoonsgegevens uit de adresboeken geïmporteerd.
  • De persoonsgegevens werden te lang bewaard. De autoriteit oordeelt dat alleen met inachtneming van de noodzakelijkheidstoets wordt gehandeld als de persoonsgegevens onmiddellijk na initieel gebruik worden gewist.
  • Ten onrechte wordt geen onderscheid gemaakt tussen personen in het adresboek die al gebruiker zijn van het Platform en degenen die dat niet zijn. Het gerechtvaardigd belang van het Platform kan betrekking hebben op degenen in het adresboek die al gebruiker zijn en het Platform mag aanbieden hen contactverzoeken te zenden.

De autoriteit concludeert dat het opslaan van contactgegevens van niet-gebruikers van het Platform slechts is toegestaan in de context van “compare and forget” onder strikte vereisten en waarborgen, waarin in casu niet wordt voldaan.

De afwegingstoets loopt eveneens verkeerd af voor het Platform: personen in een adresboek horen er geen rekening mee te hoeven houden dat hun gegevens via een dienst als het Platform elders terecht komen. Ook hier speelt dat er teveel gegevens worden verwerkt en deze te lang worden bewaard.

Compare & forget
Het Platform mocht de persoonsgegevens van niet-gebruikers uit de adresboeken van de gebruikers in de gegeven situatie niet verwerken op basis van gerechtvaardigd belang. Dat zou alleen anders zijn geweest, als het Platform zich zou hebben beperkt tot een strikte “compare & forget” aanpak, waarbij de autoriteit opmerkt dat geen argument is dat ‘iedereen het doet’.

Wat is toegestaan wordt als volgt beschreven:

103. De Geschillenkamer oordeelt voorts in dit geval dat het gerechtvaardigd belang in dit geval enkel toelaat om gegevens van niet-gebruikers te verwerken met het oog op een “compare & forget” actie, ten einde bestaande gebruikers onder de contactgegevens te selecteren en eventuele uitnodigingse-mail aan die bestaande gebruikers te versturen.

104. Meer in het bijzonder is de Geschillenkamer in dit geval van oordeel dat de verwerking beperkt moet worden tot de gegevens die strikt noodzakelijk zijn voor het doeleinde “uitnodiging tot de website” en voor zover het technisch onmogelijk is om in het adresboek van een gebruiker een onderscheid te maken tussen leden en niet-leden zonder deze gegevens eerst minimaal te verwerken. Verweerder zou bovendien conform artikel 32 AVG gepaste technische en organisatorische maatregelen moeten treffen om de verwerking naar behoren te beveiligen. Slechts onder deze voorwaarden zou deze verwerking op basis van het gerechtvaardigd belang van de verweerder kunnen verlopen.  

De eindconclusie is dat het Platform in strijd met de AVG heeft gehandeld door persoonsgegevens van niet-gebruikers te verwerken. Voorts is in strijd met de AVG gehandeld door de geadresseerden van berichten aan bestaande gebruikers van het Platform vooraf aan te vinken (strijd met het dataminimalisatiebeginsel).

Het Platform krijgt een boete van 50.000 euro opgelegd.

Deze uitspraak geeft aan dat bij de verwerking van persoonsgegevens altijd zorgvuldig moet worden nagegaan of de verwerking op grond van de AVG is toegestaan. Het is goed mogelijk dat een handelswijze gewoon is geworden, die in strijd is met diezelfde AVG. Denk dus goed na – zeker als het om marketing gaat – en win tijdig advies in bij een privacy-deskundige.

 

Meer informatie:

Geplaatst in Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , , , | 2 reacties

Wie moet boeten? De organisatie? De minister en de bankdirecteur of toch ook de ambtenaren en compliancemedewerkers | Wwft, FSV

Geplaatst op 13 juni 2020 door Ellen Timmer

Moeten ambtenaren verantwoordelijk worden gesteld voor ernstige fouten bij uitvoering van overheidsbeleid? Dat is een vraag die aan de orde wordt gesteld in verband met de toeslagenaffaire en andere discriminerende praktijken bij de overheid.

Naar aanleiding van de strafaangifte tegen de Belastingdienst werd kritiek geuit op het ‘offeren’ van ambtenaren. Dat gebeurde ook door mensen die het heel gewoon vinden dat in het domein van de private criminaliteitsopsporing, ook bekend als witwasbestrijding, de feitelijk leidinggevenden worden opgeknoopt, al is het maar wegens nalatigheid en onvoldoende compliance-programma’s met vinkjes en protocollen. Een grote groep mensen werkzaam bij banken moet de ‘bankierseed’ afleggen vanwege hun vermeende verantwoordelijkheid, al is hun positie onvergelijkbaar met de positie van de klassieke eed-afleggers, zoals de notaris.

Misschien moet de vraag naar het strafrechtelijk en bestuursrechtelijk aansprakelijk respectievelijk verantwoordelijk stellen van natuurlijke personen (zoals bestuurders, medewerkers en ambtenaren) maar weer eens diepgaand worden bekeken. En moet worden nagegaan of het niet beter is om de organisatie zelf verantwoordelijk te stellen voor algemene nalatigheid. Dus weg met de bankierseed, zoals Soeharno in een artikel bepleitte.

Een persoonlijke risicoaansprakelijkheid is in de Angelsaksische mode, maar daar hoeven we hier niet aan mee te doen.

 

Meer informatie:

 

Over de discriminerende praktijken bij de Belastingdienst verschenen onder meer: Morele corruptie, Vaklunch, 7 april 2020; Belastingdienst eiste toeslagen terug om fraudejacht te betalen. ‘Moreel corrupte’ aanpak, RTL 27 maart 2020.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten | Tags: , , , , , , , | Plaats een reactie

Boekhoudkantoor krijgt 20.000 euro boete wegens niet-naleving van de Wwft

Geplaatst op 12 juni 2020 door Ellen Timmer

Niet slim, dat boekhoudkantoor (een personenvennootschap) dat het met de Wwft-toezichthouder Bureau Financieel Toezicht (BFT) aan de stok kreeg wegens niet-naleving van de Wwft. Dat blijkt uit een rechterlijke uitspraak. BFT had een boete opgelegd omdat volgens BFT het Wwft-cliëntenonderzoek niet goed was uitgevoerd: het boekhoudkantoor kon niet aantonen dat de identiteitsbewijzen voor aanvang van de zakelijke relatie waren ingezien. BFT neemt het standpunt in dat het bewijs van het tijdig inzien alleen wordt geleverd als op de kopieën is vermeld wanneer de identificatie heeft plaats gevonden.

Ernstiger is dat het boekhoudkantoor bij bepaalde klanten een verhoogd risico had moeten constateren en dat een vermoeden van witwassen (‘ongebruikelijke transactie’) gemeld had moeten worden aan FIU-Nederland. Het lijkt er op het incompleet aanleveren van de administratie al een verhoogd risico oplevert (bij mij rijst dan de vraag of dit iets met de Wwft te maken heeft of met onvoldoende kwaliteit van de boekhoudwerkzaamheden). Er was sprake van opmerkelijke feiten in administraties, zoals verkoopfacturen van een klant-bouwbedrijf aan een garagebedrijf in de de Verenigde Arabische Emiraten, waar geen inkoopfacturen tegenover stonden, en een niet verklaarbare omzet in contanten. Een en ander geeft aan dat boekhoudkantoren alert moeten zijn bij incomplete administraties en al helemaal als er bijzondere facturen in voorkomen die niet passen bij het type bedrijf en de aard van de bedrijfsactiviteiten.

Overigens loopt het boekhoudkantoor ook strafrechtelijke risico’s als medewerking wordt verleend aan het op basis van een onjuiste of onvolledige administratie doen van fiscale aangifte. Maar dat was geen onderwerp van de uitspraak.

BFT had eerst een boete van EUR 45.000 opgelegd. Pas nadat het boekhoudkantoor in beroep was gegaan werd de  boete verlaagd naar EUR 20.000. BFT werd in de proceskosten veroordeeld omdat BFT de boete pas na het bij de Rechtbank aanhangig maken van de zaak had verlaagd.

De uitspraak geeft wederom aan dat boekhoudkantoren en accountants hoog in de Wwft-vuurlinie liggen. Dat komt omdat zij de complete administraties van hun klanten ter beschikking krijgen. Anders gezegd: zij hebben een informatiepositie die hen in staat stelt om criminaliteit op te sporen (‘monitoren’), voor zover die uit administraties is af te leiden. Daarmee komen boekhoudkantoren en accountants na de banken op nummer 2 als hulpje van de opsporing.

Overigens komt het nog veel voor dat boekhoudkantoren niet van de Wwft op de hoogte zijn.

 

Meer informatie: uitspraak van de Rechtbank Rotterdam

Geplaatst in Bestuurlijke boete, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Strafrecht | Tags: , , , , | Plaats een reactie

Gaan grote ondernemingen nu eindelijk tijdig betalen? | maatschappelijk verantwoord ondernemen

Geplaatst op 11 juni 2020 door Ellen Timmer

Grote ondernemingen roepen dat zij ‘maatschappelijk verantwoord ondernemen‘ (MVO) maar betalen wel hun mkb-leveranciers te laat. Dit is een chronisch probleem, dat ondanks allerlei wetgeving nog steeds niet is opgelost. Soms dringt het grootbedrijf zelfs ingewikkelde financieringssystemen aan de mkb-leveranciers op, waar ik in januari over schreef. In de publicaties over MVO – die veelal gericht zijn op het grootbedrijf – mis ik de fatsoenlijke behandeling van mkb-leveranciers.

Tijdig betalen
De Nederlandse regering heeft het thema tijdig betalen nieuw leven ingeblazen. Op 8 juni is een nieuwsbericht bekend gemaakt, waarin is vermeld dat er door de staatssecretaris van economische zaken samen met het ministerie van veiligheid wordt gewerkt aan een wetswijziging om de betaaltermijn van het grootbedrijf aan het mkb te halveren naar dertig dagen.

Reden is dat de eerdere maatregelen (zoals de Wet betaaltermijnen grote bedrijven) niet hebben gewerkt. Uit onderzoek blijkt dat het grootbedrijf zelfs nog minder snel is gaan betalen en zij dus de mkb-leverancier gebruiken als financier van hun onderneming.

Uit de brief van de staatssecretaris aan de Tweede Kamer blijkt dat mkb-ondernemers van mening zijn dat de regels voor het grootbedrijf alleen werken als er toezicht door een onafhankelijke toezichthouder is. De staatssecretaris durft het nog niet aan zo’n onafhankelijke toezichthouder in het wetsvoorstel op te nemen. Ze wil niet verder gaan dan het navolgende:

Daarnaast bezie ik of het mogelijk is dat de Autoriteit, Consument en Markt (ACM) binnen haar bestaande infrastructuur gedurende één jaar klachten en meldingen registreert van mkb-ondernemers over het niet naleven van de regels met betrekking tot betaaltermijnen. Deze cijfers zullen mij informatie geven over de omvang van de problematiek en of wellicht de problematiek zich in bepaalde sectoren concentreert. Aan de hand van de resultaten zal bezien worden of publiek toezicht mogelijk en opportuun is.

Kan er niet meer?
Waarom er niet meer mogelijk is, begrijp ik niet zo goed. Zo lijkt me tijdige betaling een mooi onderwerp voor het bestuursverslag van grote ondernemingen, waarbij de accountant kan controleren of de mededelingen over de tijdige betaling wel juist zijn.

Tijdige betaling van leveranciers hoort een onderdeel te zijn van het MVO en hoort thuis in de niet-financiële informatie in de verslaggeving, waarover de AFM het in onderstaand bericht (over een specifieke groep van grote ondernemingen, de ‘OOB’s’) heeft:

 

 

Mijn reactie:

 

Meer informatie:

Op de Pellicaan site verscheen een verkorte versie van dit artikel.

 

Aanvulling 16 juli 2020
Lees de brief van de staatssecretaris van EZ van 8 juni 2020. Er blijkt uit dat de overheid een onderzoeksrapport nodig heeft gehad om te ontdekken wat al lang bekend is, namelijk dat het inzetten van de huidige juridische mogelijkheden niet werkt:

De mkb-ondernemers noemden als aandachtspunt dat de huidige juridische invorderingsmiddelen – dat wil zeggen het vorderen van wettelijke handelsrente als de betaaltermijn wordt overschreden – niet of nauwelijks worden gebruikt omdat de kosten van het verlies van de relatie niet opwegen tegen het financieel gewin.

Geplaatst in Handelsrecht, Internationale handel, Jaarverslaggeving | Tags: , , , , , , | Plaats een reactie

Is de sociale onderneming meer dan een modeverschijnsel?

Geplaatst op 10 juni 2020 door Ellen Timmer

Is die maatschappelijke onderneming waar sommigen het over hebben meer dan een modeverschijnsel? Dat blijf ik me afvragen. Onlangs is parlementair de discussie weer aangeblazen.

Een Big4-kantoor heeft samen met onze nationale zakenuniversiteit een rapport ‘Stimuleren van (h)erkenning van sociale ondernemingen‘ over sociaal ondernemerschap mogen schrijven, dat onlangs door de staatssecretaris van EZ is bekend gemaakt. Het is een stemmingsverslag waarin de auteurs tot de voorspelbare conclusie komen dat ondernemingen die zich sociaal achten behoefte hebben aan erkenning en herkenning. De respondenten van het onderzoek geven aan dat zij graag een speciale rechtsvorm zouden zien, de maatschappelijke besloten vennootschap, afgekort als ‘BVm’, of een wettelijke status gebaseerd op de Code Sociale Ondernemingen.

Merkwaardig genoeg bevat het rapport geen gedegen juridische analyse van de BVm, respectievelijk een heldere samenvatting van de kenmerken van zo’n BVm en een goede beschrijving van de verschillen met de gewone besloten vennootschap. Dat hoort meer te zijn dan alleen een andere doelstelling. De tekst in het rapport over de kenmerken van de rechtsvorm (pagina 29/30) is flinterdun. Dat betekent dat de respondenten van het onderzoek geen weloverwogen keuze konden maken en ik me afvraag welke waarde er aan het rapport moet worden gehecht.

In het hierboven besproken rapport wordt verwezen naar een rapport uit februari 2019 waarin evenmin helderheid wordt verschaft. In de conclusie van dat rapport wordt opgemerkt dat het bestaande instrumentarium allerlei mogelijkheden biedt, maar dat dit voor kleine sociale ondernemingen te duur zou zijn (hoge ‘transactiekosten’). Waarom de aparte rechtsvorm geen hoge transactiekosten met zich zou brengen, wordt mij niet duidelijk.

Als het gaat om herkenbaarheid, is geen aparte rechtsvorm nodig. Dan is een etiket (zoals een keurmerk) voldoende. Ik blijf voorlopig bij wat ik vertelde aan de journalist van het Advocatenblad (artikel juli 2019).

Als men een speciaal type besloten vennootschap voor sociale ondernemingen zou willen creëren, is nodig dat duidelijk wordt aangegeven wat de fiscale behandeling van de BVm wordt en dat goed wordt uitgewerkt waaruit de verschillen bestaan met de gewone bv en de stichting. Voor zover het kleine sociale ondernemingen betreft, is belangrijk te kijken of degenen die hun belastingaangifte en administratie voorbereiden met de aparte regels kunnen omgaan. Want ook een sociale onderneming hoort een jaarrekening te maken en belastingaangifte te doen.

 

Meer informatie:

Aanvulling 9 juli 2020
Zie in dit verband de aankondiging van de WRR, “WRR agendeert thema onderneming en maatschappij”. Intro:

De WRR heeft het project onderneming en maatschappij toegevoegd aan zijn werkprogramma. Een goede verhouding tussen het bedrijfsleven en de samenleving is van groot belang voor beiden, maar geen vanzelfsprekendheid. Met dit adviestraject beoogt de WRR bij te dragen aan het debat over hoe deze verhouding toekomstbestendig kan worden gemaakt. Daarbij onderzoeken wij de maatschappelijke betekenis en positie van het Nederlandse bedrijfsleven. Wat mag de Nederlandse samenleving verwachten van de maatschappelijke rol van ondernemingen? En wat kunnen en willen bedrijven zelf?

Aanvulling 13 juli 2020
In een nieuwsbericht van 10 juli worden maatregelen aangekondigd: Kabinet: aparte juridische erkenning en actieve ondersteuning voor maatschappelijk ondernemerschap.

Geplaatst in Kapitaalvennootschappen, Rechtspersonenrecht | Tags: , , | Plaats een reactie

Mogen gemeenten actievoeren waarbij onschuldige wetsovertredingen plaats vinden, op één hoop vegen met dreiging met geweld?

Geplaatst op 9 juni 2020 door Ellen Timmer

Eerder schreef ik op dit blog over de internetconsultatie inzake een wetsvoorstel, dat als strekking heeft dat gemeenten persoonsgegevens van actievoerders mogen gaan uitwisselen, met het oog op radicaliserings- en terrorismebestrijding. Ik maakte me toen zorgen over de overkill die in het voorstel zat.

Gelukkig diende de adviescommissie strafrecht (ACS) van Nederlandse Orde van Advocaten verstandig commentaar in op het wetsvoorstel. In de samenvatting staat het volgende:

  • De ACS acht het verstevigen van de juridische basis voor casusoverleg en de uitwisseling van informatie in het kader van de aanpak van terrorisme een legitiem doel. Deze versteviging acht de ACS bovendien noodzakelijk om te voldoen aan de vereisten van de AVG.
  • Het thans voorliggende voorstel biedt echter geen enkele daadwerkelijke afbakening voor de vraag wanneer informatie mag worden uitgewisseld, terwijl er wel een plicht tot uitwisseling wordt gecreëerd. De ACS betwijfelt of het thans voorliggende voorstel voldoende rechtszekerheid en kenbaarheid biedt om te voldoen aan de vereisten van de AVG en artikel 8 EVRM.
  • De ACS adviseert een definitie van radicalisering op te nemen, mede naar aanleiding van bestaande discussies over een te extensieve interpretatie van het begrip radicalisering in binnen- en buitenland.
  • De ACS adviseert een expliciete proportionaliteits- en subsidiariteitstoets op te nemen ten aanzien van de afstemming van maatregelen.
  • De ACS adviseert expliciet op te nemen dat instanties elkaar tevens op de hoogte dienen te houden wanneer later blijkt dat eerder verstrekte informatie onjuist of onvolledig was.
  • De ACS adviseert de regeling rondom de informatierechten van de betrokkene en de informatiebeveiliging, inclusief bewaarplicht van de gegevens op te nemen in dit wetsvoorstel in plaats van in de (reeds bestaande) regionale convenanten.
  • De ACS constateert tot slot dat de memorie van toelichting voornamelijk uit lijkt te gaan van ‘religieus geïnspireerde’ radicalisering, ondanks de gestelde intentie alle vormen van radicalisering te bestrijken. De ACS wijst er in algemene zin op dat dergelijke impliciete aannames in wetsvoorstellen kunnen bijdragen aan stigmatisering van bevolkingsgroepen. Er worden enkele voorbeelden van zinsneden gegeven die uit de memorie van toelichting zouden kunnen worden gehaald.
Geplaatst in Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, Strafrecht | Tags: , | Plaats een reactie

Riskante risicoprofilering

Geplaatst op 8 juni 2020 door Ellen Timmer

De Belastingdienst, de bank, de verzekeringsmaatschappij, de accountant: iedereen moet aan risicoprofilering doen. Het belangrijkste argument voor risicoprofilering is de misdaadbestrijding. In de private sector is risicoprofilering verplicht gesteld door middel van de witwasbestrijdingsregels (Wwft). De eerste risicoprofileringsschandalen zijn inmiddels bekend geworden. Wat er bij de Belastingdienst gebeurt, kan ook elders gebeuren.

Ik vraag me af of de mens wel met risicoprofilering om kan gaan.

Aangezien de overheid er geen interesse voor heeft, zal moeten worden afgewacht tot het ergens dramatisch mis gaat.

 

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, Strafrecht | Tags: , , , | Plaats een reactie

Ubo-register op de agenda van de Eerste Kamer | Wwft

Geplaatst op 7 juni 2020 door Ellen Timmer

Binnenkort is de finale van de parlementaire behandeling van het wetsvoorstel inzake het Nederlandse ubo-register, het register van ‘uiteindelijk belanghebbenden’, aldus de korte aantekeningen van de vergadering van de Eerste Kamer-commissie Financiën (FIN) van 2 juni 2020. De commissie stelt voor het plenaire debat in de Eerste Kamer te houden op 16 juni aanstaande.

Op grond van het door de Tweede Kamer aangenomen wetsvoorstel worden onder meer bestuurders van kerkgenootschappen en van stichtingen en verenigingen als ‘uiteindelijk belanghebbende’ in het ubo-register opgenomen, wat een vermeende bijdrage aan de bestrijding van criminaliteit zou leveren.

—

Meer informatie:
Naam wet: Implementatiewet registratie uiteindelijk belanghebbenden van vennootschappen en andere juridische entiteiten
Wetgevingsdossier: overheid.nl, Eerste Kamer.
Berichten op dit blog: rubriek ubo-register, tag Wwft-voorstellen 2019-2020.

Geplaatst in Europa, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Ubo-register | Tags: , , , , | Plaats een reactie