Op 26 mei jl. is een internetconsultatie over het handelsregister van start gegaan. Degenen die hinder hebben ondervonden van misbruik van handelsregistergegevens (zoals zzp’ers) doen er goed aan mee te doen aan de consultatie, eventueel via een brancheorganisatie.
In de aankondiging wordt over een ‘verkenning’ gesproken, die ik niet op de consultatiepagina zie staan. Wel is er een juridisch kader (pdf) en en een uitnodiging (pdf). Tot heeft men een platform gecreëerd waar vragen klaar staan, waarop deelnemers kunnen reageren, dat platform heeft de cryptische naam ‘Xleap tool Verkenning Datavisie’.
Startpagina van het platform
In de uitnodiging schrijven het betrokken ministerie en de Kamer van Koophandel met het publiek in gesprek te willen gaan, binnen bepaalde randvoorwaarden (weergegeven in het ‘juridisch kader’). Kennelijk is de bedoeling dat het publiek ideeën aandraagt, zo begrijp ik uit de tekst:
Alle oplossingsrichtingen zijn bespreekbaar. Zowel in de ‘breedte’ (over welke rechtsvormen moet het Handelsregister informatie bevatten?) als in de ‘diepte’ (welke gegevens bevat het Handelsregister over die rechtsvormen en voor wie zijn de gegevens toegankelijk?). Binnen Europa wordt er heel verschillend omgegaan met Handelsregisterdata. Van heel ‘smal’ in het Verenigd Koninkrijk, naar een heel open Handelsregister in Zweden. Ook zijn er mogelijkheden denkbaar in de vorm van verschillende registers. Voorheen hadden bijvoorbeeld verenigingen en stichtingen in Nederland een eigen register. De oplossingsrichtingen die uit de verkenning naar voren komen, zullen worden uitgewerkt waarbij een aanpassing van Nederlandse wetgeving zeker tot de mogelijkheden behoort. (…)
We gaan in gesprek met iedereen die op de een of andere manier betrokken is bij de wijze waarop het Handelsregister is ingericht en functioneert. Dat zijn o.a. ondernemers die met hun data in het register staan, brancheverenigingen, experts, uitvoeringsorganisaties, toezichthouders, afnemers, non-profit organisaties en hun vertegenwoordigers. Belanghebbenden die bij ons bekend zijn, nodigen we gericht uit. (…)
De eerste consultatie vindt plaats van 26 mei tot en met 30 juni 2021. De brede verkenning wordt uitgevoerd door middel van een online tool die u in staat stelt om gedurende enkele weken, uw visie op het Handelsregister te geven. Er is geen limiet gesteld aan de antwoordruimte, u kunt zo vaak als u wil terugkomen in de tool en u kunt tevens reageren op de input van anderen. Hiermee worden de overwegingen, zorgen en dilemma’s voor alle deelnemers inzichtelijk. (…)
Na de verkenning zullen EZK en KVK de verzamelde informatie ordenen en verder uitdiepen en vervolgens kansrijke oplossingsrichtingen toetsen. De verwachting is dat dit in de zomer van 2021 gereed is. De oplossingsrichtingen worden gevalideerd en voorgelegd aan de Tweede Kamer. Daarna worden de beste oplossingen verder uitgewerkt en waar nodig omgezet in regelgeving en/of andere oplossingsvormen.
Wij waarderen het enorm als u, als belanghebbende van het Handelsregister, uw ervaring/mening/suggesties met ons wilt delen. Ook stellen wij het op prijs als u de link van de open consultatie en het verzoek tot deelname wilt delen binnen uw eigen netwerk. Om tot een gedegen visie te komen die volstaat voor de langere termijn, is het belangrijk dat zoveel mogelijk mensen deelnemen en mogelijke dilemma’s en oplossingen met ons delen.
De consultatie wordt in de aankondiging als volgt geïntroduceerd:
Datavisie Handelsregister
Via een open dialoog willen we samen met u komen tot een beleidskader voor integer gebruik van de Handelsregistergegevens ten bate van de samenleving, een ‘datavisie’.
De verkenning middels een online tool stelt u in staat om uw visie op het Handelsregister te geven. Hiermee worden de overwegingen, zorgen en dilemma’s voor alle deelnemers inzichtelijk.
U vindt de link naar de Xleap tool Verkenning Datavisie onder ‘externe bronnen’ onder aan de pagina.
Doelgroepen die door de regeling worden geraakt
Iedereen die op de een of andere manier betrokken is bij de wijze waarop het Handelsregister is ingericht en functioneert. Dit zijn o.a. ondernemers die met hun data in het register staan, brancheverenigingen, experts, uitvoeringsorganisaties, toezichthouders, afnemers, non-profit organisaties en hun vertegenwoordigers.
Verwachte effecten van de regeling voor de doelgroepen
De verkenning heeft als doel belangen, voorkeuren en oplossingsrichtingen te identificeren. In dit stadium is nog geen sprake van een (concept)regeling.
Alle oplossingsrichtingen zijn bespreekbaar. Zowel in de ‘breedte’ (over welke rechtsvormen moet het Handelsregister informatie bevatten?) als in de ‘diepte’ (welke gegevens bevat het Handelsregister over die rechtsvormen en voor wie zijn de gegevens toegankelijk?). Binnen Europa wordt er heel verschillend omgegaan met Handelsregisterdata. Van heel ‘smal’ in het Verenigd Koninkrijk, naar een heel open Handelsregister in Zweden. Ook zijn er mogelijkheden denkbaar in de vorm van verschillende registers. Voorheen hadden bijvoorbeeld verenigingen en stichtingen in Nederland een eigen register. De oplossingsrichtingen die uit de verkenning naar voren komen, zullen worden uitgewerkt waarbij een aanpassing van Nederlandse wetgeving zeker tot de mogelijkheden behoort.
Er zijn ook een aantal randvoorwaarden. Om uitvoerbaar te zijn, moeten oplossingsrichtingen passen binnen het Europese juridische kader. Bijvoorbeeld op het gebied van kapitaalvennootschappen (de NV en de BV), registratie van uiteindelijk belanghebbenden en het consumentenrecht. Zie voor meer informatie over de Europese wetgeving op het gebied van HR-data het bijgevoegde document ‘Juridisch Kader’.
Ook moeten de oplossingsrichtingen toepasbaar zijn binnen de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) en ze moeten worden ingepast in het financieel kader van de overheid. Dit vergt, afhankelijk van het financieel beslag, afstemming binnen het kabinet. En uiteraard moet iedere aanpassing van wet- en regelgeving worden goedgekeurd door de Tweede en Eerste Kamer.
De consultatie loopt tot en met 30 juni 2021.
Aanvulling 2 juni 2021, 23:10 uur
Dat Open State Foundation nog steeds op de verkeerde weg is als het gaat om de databescherming van natuurlijke personen, blijkt uit hun nieuwsbericht van 1 juni jl. over deze consultatie:
KvK-consultatie voor open handels- en UBO-register staat op de agenda
Op 26 mei startte het ministerie van Economische Zaken samen met de Kamer van Koophandel (KvK) een online consultatie over het gebruik van data uit het handelsregister. Dit register bevat bedrijfsinformatie, die partners en klanten nodig hebben om te weten met wie ze zakendoen. In Nederland is dit register gesloten, tenzij je betaalt. Hetzelfde geldt voor het UBO-register, dat informatie bevat over de uiteindelijke belanghebbende van een bedrijf. De KvK verdient dus geld met het verkopen van data van anderen, die zij beheert op basis van een publiek taak. Open State Foundation maakt zich hard voor een openbaar handelsregister, o.a. om witwaspraktijken, terrorismefinanciering en belastingontduiking beter te bestrijden. Daarvoor moet de data ook herbruikbaar worden. Nu is het nog niet mogelijk op een persoon te zoeken, wat onderzoek naar ‘dubbele petten’ onmogelijk maakt. Een open handels- en UBO-register heeft daarnaast economische voordelen, zoals het creëren van een gelijk(er) speelveld, innovatie door nieuwe toepassingen, het ontstaan nieuwe zakelijke kansen en versterking van de Europese interne digitale markt.
Daarom zal Open State Foundation de consultatie gebruiken om te pleiten voor openheid. Het ministerie en de KvK geven aan dat nadrukkelijk aandacht besteed zal worden aan ‘de juiste balans tussen openbaarheid en privacy’. Wij benadrukken dat het privacy-argument niet te pas en te onpas gebruikt kan worden: we sluiten het kadaster (of het internet) toch ook niet af omdat er persoonlijke informatie te vinden is? De KvK moet daarom anders worden vormgegeven waarin bepaalde informatie, zoals privé-adressen van zzp’ers kunnen worden afgeschermd, maar openbaarheid van publieke informatie de boventoon zal worden. Op deze manier zetten we een eerste stap richting een openbaar handelsregister!
Datagraaiers zijn niet alleen in de commerciële sector te vinden. Zelfbenoemde opsporingsinstanties horen geen vrij spel te krijgen:
Er verscheen een persbericht van de rijksoverheid over de consultatie:
Start consultatie over openbaarheid gegevens Handelsregister
Nieuwsbericht | 26-05-2021 | 12:00
Staatssecretaris Mona Keijzer (Economische Zaken en Klimaat) start vandaag in samenwerking met de Kamer van Koophandel (KVK) de online consultatie over het gebruik van data uit het Handelsregister. Ondernemers en andere belanghebbenden kunnen tot 30 juni meedenken over hoe deze data integer gebruikt kan worden. Daarbij is er nadrukkelijk aandacht voor de juiste balans tussen openbaarheid en privacy.
Huidige situatie
Volgens de Nederlandse Handelsregisterwet is een groot deel van de gegevens in het register openbaar. Daardoor is KVK – als uitvoerder van deze wet – verplicht om gegevens te leveren als daarom wordt gevraagd. Het gaat dan bijvoorbeeld om het vestigingsadres en de naam van de bestuurders. Die transparantie draagt bij aan rechtszekerheid in het economische verkeer: ondernemers kunnen zien met wie zij zaken doen. Ditzelfde geldt voor consumenten wanneer zij bijvoorbeeld een conflict met een bedrijf hebben. Dit draagt bij aan een goed functionerende open economie.
De afgelopen jaren is er discussie ontstaan over de openbaarheid van gegevens in het Handelsregister. Bijvoorbeeld over de wenselijkheid van het afschermen van data in het belang van privacy en veiligheid. De wensen en behoeftes van verschillende belanghebbenden kunnen daarbij sterk uiteenlopen. Het doel van de consultatie is om samen te kijken naar oplossingen die meer recht doen aan deze verschillende, en soms tegenstrijdige wensen en belangen. De mogelijkheid en voorwaarden om adressen af te schermen zal in de consultatie nadrukkelijk aan de orde komen.
Oplossingsrichtingen
Alle oplossingsrichtingen zijn bespreekbaar. Het kan bijvoorbeeld gaan over de rechtsvormen waarover het register informatie moet bevatten en voor wie deze gegevens toegankelijk zijn. Zo nodig kan onderzocht worden of en hoe de huidige Handelsregisterwet aangepast zou kunnen worden. Het ministerie van EZK zal de opbrengst van de consultatie eind deze zomer voorleggen aan de Tweede Kamer. Daarna worden de oplossingsrichtingen verder uitgewerkt en getoetst aan het Europese juridische kader en toepasbaarheid binnen de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG). Op basis hiervan zal in afstemming met de belanghebbenden een nader uitgewerkt voorstel van regelgeving en praktijkoplossingen worden opgesteld.
Deelnemen aan de consultatie
Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat en de Kamer van Koophandel nodigen een groot aantal partijen uit om mee te denken. Natuurlijk ondernemers die met hun gegevens in het register staan, maar ook brancheverenigingen, uitvoeringsorganisaties, toezichthouders, afnemers, non-profit organisaties en overheden. De consultatie vindt plaats van 26 mei tot 30 juni 2021. Deelname aan de consultatie kan ook zonder gerichte uitnodiging via Internetconsultatie.nl
Ellen Timmer - juridische artikelen en berichten 