Rapportage Maatschappelijk Overleg Betalingsverkeer zonder FATCA

Geplaatst op 14 juni 2021 door Ellen Timmer

Onlangs heeft het Maatschappelijk Overleg Betalingsverkeer (MOB) de rapportage 2020 bekend gemaakt. Opvallend aan het rapport is dat er wel aandacht is voor de toegankelijkheid van betaaldiensten, maar dat de uitsluiting door banken van mensen die belastingplichtig zijn in de Verenigde Staten en te maken krijgen met FATCA (lees de inleiding) ontbreekt. Hoewel iedere inwoner van Nederland recht heeft op een basisbetaalrekening, menen veel banken dit recht aan inwoners van de Nederland te kunnen ontzeggen.

Het ligt voor de hand dat in hoofdstuk 5 van het rapport, over toegankelijkheid en bereikbaarheid, hier aandacht aan hoort te besteden. Er staan alleen mooie algemene woorden:

5.1 Een groot maatschappelijk goed

De bereikbaarheid en toegankelijkheid van het betalingsverkeer is een groot maatschappelijk goed. Het MOB vindt het daarom van groot belang dat de huidige en toekomstige betaaloplossingen voor een zo groot mogelijke groep mensen bereikbaar en toegankelijk zijn. Voor aanbieders van betaaldiensten gelden er in die context wettelijke kaders, zoals de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte, en het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de rechten van personen met een handicap. Ook is er de Europese Toegankelijkheidsrichtlijn.63 Die schrijft toegankelijkheidscriteria voor een breed palet aan producten en diensten voor, waaronder voor geld­ en betaalautomaten en online bankierdiensten. Medio 2025 moeten partijen aan deze richtlijnvoorschriften voldoen.

De bereikbaarheid en toegankelijkheid van het betalingsverkeer in Nederland is over het algemeen goed. Dat blijkt ook uit de metingen van de WTB. Het aantal bankkantoren en geld­ en afstortautomaten is weliswaar afgenomen, maar het gemak van het digitaal afhandelen van de dagelijkse bank­ en betaalzaken weegt daar voor velen van ons meestal goed tegen op. Nederlanders zijn in het algemeen dan ook tevreden met hoe het betalingsverkeer functioneert.

—

63 Richtlijn (EU) 2019/882 van het Europees Parlement en de Raad van 17 april 2019 betreffende de toegankelijkheidsvoorschriften voor producten en diensten. Die kan hier worden nagelezen.

 

Het zou goed zijn als het MOB in de volgende rapportage ingaat op de praktijk dat banken (vermeende) Amerikaans belastingplichtigen weigeren en zelfs geen basisbankrekening aanbieden, waarbij ook nog – zonder enige wettelijke grondslag – geëist wordt dat de basisbankrekening door een hulpverleningsinstantie wordt beheerd.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Grondrechten | Tags: , , , , , , | Plaats een reactie

Ondertekening van het cliëntenacceptatieformulier door de cliënt | Wwft

Geplaatst op 13 juni 2021 door Ellen Timmer

In een uitspraak van 11 mei 2021 over het vervalsen van handtekeningen (ontslagzaak) staat een raadselachtige passage over het cliëntenonderzoek. In de uitspraak wordt gesproken over het klantenonderzoek door een in Nederland actieve buitenlandse bank, dat volgens overweging 2.4 zou inhouden dat hoog risico cliënten opnieuw worden geïdentificeerd:

door middel van het invullen van een zogenoemd CAF-formulier (Client Acceptation Form) dat door de desbetreffende cliënt diende te worden ondertekend

Vervolgens wordt beschreven dat een medewerker handtekeningen van klanten zou hebben vervalst, wat reden was voor ontslag op staande voet. Overigens zegt de medewerker dat de vervalsing in opdracht van de werkgever plaats vond.

De hierboven geciteerde passage is raadselachtig:

  1. In de Wwft betekent ‘identificatie‘ dat je nagaat welke (rechts)persoon je voor je hebt. Dat hoeft maar één keer te gebeuren, namelijk bij het aangaan van de relatie. In de passage wordt identificatie niet gebruikt conform de Wwft.
  2. Die identiteit moet worden geverifieerd bij de aanvang van de relatie door middel van een bewijsstuk, bij een natuurlijke persoon het identiteitsbewijs. Een hernieuwde verificatie is alleen nodig als er onzekerheid over de identiteit is.
  3. Een cliëntenacceptatieformulier lijkt mij een door de bank opgesteld document waarin wordt geïnventariseerd welke informatie over de toekomstige cliënt bekend is en op basis waarvan wordt besloten de relatie aan te gaan. Zo’n formulier hoort door een bevoegde persoon binnen de bank te worden getekend, niet door de cliënt.
  4. Als het in de uitspraak bedoelde formulier een eigen verklaring van de cliënt is over voor de bank relevante gegevens, dan is de aanduiding ‘Client Acceptation Form’ misleidend. Een juiste aanduiding is dat het een ‘eigen verklaring’ van de cliënt is waarin bepaalde gegevens worden bevestigd.

Ik begrijp niet waar de handtekening van de cliënt in deze zaak goed voor is, nu de bank een eigen onderzoek naar de cliënt moet instellen en zich niet alleen op verklaringen van de cliënt kan baseren. Wat het bijdraagt aan het onderzoek naar witwassen kan ik al helemaal niet volgen.

Misschien dat de lezers van dit blog die in de banksector werkzaam zijn kunnen toelichten wat hier aan de hand is en wat de wettelijke grondslag is.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft | Tags: , , , , , | Plaats een reactie

Transparency for institutions, privacy for the people

Geplaatst op 12 juni 2021 door Ellen Timmer

GDPR not only is about adtech companies like Facebook en Google or IT-companies like Microsoft and Apple. Governments incline to disregard the data protection principles, as is noted in an article on the site of EDRi: “Transparency for institutions, privacy for the people“.

Geplaatst in English - posts in English on this blog, Europa, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , | Plaats een reactie

Witwasbestrijding in Suriname leidt tot uitsluiting en de Amerikanen mogen alles opvragen | betalingsverkeer, witwasbestrijding

Geplaatst op 11 juni 2021 door Ellen Timmer

In Suriname is men bezig met witwasbestrijding en in dat land doen zich dezelfde vervelende neveneffecten voor als in Europa, zo valt te lezen in Streven regering naar 100% financial inclusion bevolking op gespannen voet met compliance regels banken (28 mei 2021). In het artikel wordt beschreven dat het openen van een bankrekening lastig is geworden en komt ook de problematiek van de correspondentbanken aan bod. Boeiend is de beschrijving van de uitbreiding van de extraterritoriale bevoegdheden van de Amerikaanse federale autoriteiten om gegevens op te vragen bij buitenlandse banken, uiteraard op straffe van forse boetes.

Uit het artikel blijkt dat de Amerikaanse autoriteiten niet alleen bancaire gegevens mogen vorderen die gerelateerd zijn aan de correspondentierekening, zoals dat het geval was onder Amerikaanse Patriot Act, maar ook van elke andere rekeninghouder van die niet-Amerikaanse bank, zelfs indien die rekeninghouder geen transacties in de VS verricht. De betreffende rekeninghouder mag niet worden geïnformeerd over het feit dat de Amerikanen gegevens hebben opgevraagd.

Het geeft aan dat de armen van Uncle Sam steeds langer worden en dat ingrijpende herziening van het internationale betalingssysteem dringend nodig is.

 

Aanvulling 17 juni 2021
Lees over de problemen van banken in kleinere landen ook Caribische banken verder in isolement, Antilliaans Dagblad 8 april 2021, naar aanleiding van het artikel van advocaat Karel Frielink over de-risking.

Aanvulling 13 augustus 2021
Uit een artikel in de SR Herald, lees hier verder, blijkt dat er nieuwe wetgeving in aantocht is.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten | Tags: , , , , , , , | Plaats een reactie

Ondermijning van de rechtsstaat door de kabinetten Rutte

Geplaatst op 10 juni 2021 door Ellen Timmer

In het NRC verscheen een lezenswaardig artikel “Baas rechtspraak: ‘Misschien hebben we te weinig gesproken over de uitvoerbaarheid van bepaalde wetgeving’” (betaalmuur), geschreven door Steven Derix, waarin de voorzitter van de Raad voor de Rechtspraak, Henk Naves wordt geïnterviewd. Hij spreekt verstandige woorden over de hijgerigheid van het politieke bestuur, op het ene moment schuldbewust en op het andere moment weer vervallend in de oude fouten:

Lees ook het interview met rechter Marc Fierstra in de Volkskant, onder meer over de perverse prikkels van de financiering van de rechtspraak en vriendjespolitiek bij benoemingen Raad voor de rechtspraak. Over de perverse prikkels en het WODC-rapport schreef ik eerder.

Geplaatst in Grondrechten, Procesrecht, rechtspraak | Tags: | Plaats een reactie

Not-for-profit organisaties onder het vergrootglas van de misdaadbestrijding | donateurstransparantie

Geplaatst op 8 juni 2021 door Ellen Timmer

Not-for-profit organisaties die donaties ontvangen doen er goed aan alert te zijn op  voorstellen die vandaag bekend zijn gemaakt met het bekende stoere misdaadbestrijdingsproza.

Het Ministerie van Veiligheid meent dat er onvoldoende strafrechtelijk instrumentarium is om ondermijning door de not-for-profit te bestrijden en diende al eerder een voorstel voor de Wet transparantie maatschappelijke organisaties (Wtmo) in. Door middel van het voorstel Wtmo wordt een wetgevend gebouw opgetrokken (daar schreef ik al eerder over) met het risico van enorme bureaucratie en ondeskundig optreden van overheidsdienaren. Het oorspronkelijke voorstel had alleen betrekking op donaties van buiten de Europese Unie. Volgens het nieuwsbericht van vandaag wordt het wetsvoorstel gewijzigd en is het de bedoeling dat alle donaties onder de nieuwe wet komen te vallen. Over de wijziging wordt tot en met 29 juni a.s. een internetconsultatie gehouden.

De nieuwe wet moet gaan gelden voor alle donaties vanuit binnen- en buitenland, met als gevolg kostbare bureaucratische voorschriften voor alle donaties en een extra administratieve last voor de betrokken stichtingen en verenigingen. Over de administratieve eisen schreef ik al eerder. Er verandert niets aan de bevoegdheden van burgemeester en Openbaar Ministerie (OM) als vermeld in het eerdere voorstel. Daarop is al het nodige aan te merken.

Nieuw is dat het OM een aantal verregaande verzoeken aan de rechtbank kan doen:

  • Het OM kan de rechtbank verzoeken om aan bepaalde organisaties de verplichting tot het melden van donaties aan het OM op te leggen.
  • Het OM kan vorderen dat zij inzicht krijgen in de administratie en de onderliggende bescheiden van bepaalde organisaties.
  • Er kan door het OM om conservatoir beslag op het vermogen van een organisatie worden verzocht.
  • Het OM kan verzoeken om donaties terug te laten storten, op een derdengeldrekening te laten storten, donaties of vermogensbestanddelen te laten vervallen aan de staat, (tijdelijk) te bevriezen, beperken, verbieden of verbeurd te verklaren.
  • De rechtbank kan niet zelf beslissen of de beslissing uitvoerbaar bij voorraad is.

Zeer interessant is dat een en ander zich richt op “maatschappelijke organisaties die onze democratische rechtsstaat (dreigen te) ondermijnen, door het ontvangen van donaties en ontplooien van activiteiten die gericht zijn op ondermijning“ respectievelijk als “bedreiging van de openbare orde door een maatschappelijke organisatie” aan de orde is, aldus het nieuwsbericht. De grote vraag is welke organisaties dat zijn en of ook tegenstanders van het kabinetsbeleid, bijvoorbeeld op het gebied van corona, dierenrechten of klimaatmaatregelen er onder kunnen vallen.

Zowel het oorspronkelijke voorstel als het wijzigingsvoorstel roepen bij mij veel vragen op:

  • Waarom richt het voorstel zich niet op alle rechtspersonen?
  • Er zijn politieke partijen die bezig zijn met ondermijning van de democratische rechtsstaat. Waarom is de wet niet op hen van toepassing? Betekent dit dat aan deze wet kan worden ontkomen door een politieke partij op te richten?
  • Waarom is het huidige straf- en bestuursrechtelijke instrumentarium niet voldoende?
  • Waarom worden gereguleerde sectoren zoals onderwijs en zorg niet uitgezonderd? Ook daar worden donaties ontvangen.
  • Is nagedacht over de bureaucratische last voor not-for-profit organisaties, die in hun administratie moeten gaan vastleggen wat de herkomst en het doel van de donatie zijn, mogelijk ook de herkomst van het vermogen van de donateur.
  • Hoe gaat de accountant de naleving van deze wetgeving controleren en wat wordt verwacht van niet-controlerende financiële beroepsbeoefenaren zoals administratiekantoren en belastingadviseurs?
  • Hoe staat het met de rechtsbescherming tegen de nieuwe bevoegdheden van burgemeester en Openbaar Ministerie? Organisaties hebben geen aanspraak op gefinancierde rechtshulp, zodat mij lijkt dat bij onzorgvuldig overheidsoptreden op basis van deze regelgeving aanleiding is voor integrale proceskostenvergoeding.

Vanwege onvoldoende kennis van bepaalde overheidsinstanties ligt de not-for-profit onder het vergrootglas van de criminaliteitsbestrijding [*].

Het valt te hopen dat de brancheorganisaties in de not-for-profit zich goed in de nieuwe voorstellen zullen verdiepen en aan de consultatie zullen mee doen.

—

[*] Daar schreef ik al eerder over, zie onder meer:
# ECNL | What can CSOs do when they face abuse or over-regulation caused by AML/CFT standards?
# Parlementaire onkunde met betrekking tot de not-for-profit | de verdachte stichting
# Not-for-profit in kwaad daglicht bij Europa | AML, CFT
# FIU-Nederland publiceerde een factsheet (inmiddels verdwenen) met foute informatie over de not-for-profit.

Inmiddels heeft men in Europa de gemaakte fouten ontdekt, zie Europe and non-profit organisations, a study for the European Parliament. Tot het Ministerie van Veiligheid en het parlement is dit nog niet doorgedrongen.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, Not-for-profit | Tags: , , , , , , | Plaats een reactie

Te verwachten: Europese verordening inzake een internationale regeling voor internationale overheidsopdrachten

Geplaatst op 8 juni 2021 door Ellen Timmer

Europa is aan het sleutelen aan het Europese aanbestedingsrecht, zo blijkt uit een bericht van de Europese Raad van 2 juni jl. In het bericht staat onder meer:

De ambassadeurs bij de EU zijn vandaag een mandaat overeengekomen voor onderhandelingen met het Europees Parlement over een verordening inzake een internationaal instrument voor internationale overheidsopdrachten (IIO). Dit instrument is het antwoord van de EU op het gebrek aan gelijke concurrentie­voorwaarden op de mondiale aanbestedingsmarkten.

Het IIO is een offensief handelsinstrument waarmee de EU druk wil uitoefenen bij derde landen om hun aanbestedingsmarkten open te stellen voor Europese bedrijven, en een gelijk speelveld te creëren.

De EU zal Europese bedrijven nu beter kunnen beschermen tegen discriminerende en beperkende praktijken van sommige grote handelspartners. Houdt een derde land zijn aanbestedingsmarkt gesloten voor EU-bedrijven, dan kan de EU segmenten van haar eigen aanbestedingsmarkt sluiten als reactie. Een open aanbestedingsmarkt zorgt voor meer concurrentie en transparantie, betaalbare publieke goederen en diensten voor de belastingbetaler, en minder risico op corruptie.

Augusto Santos Silva, minister van Buitenlandse Zaken van Portugal

Dankzij het IIO zal de EU, per geval, de toegang tot haar markt voor openbare aanbestedingen kunnen beperken of verbieden voor ondernemers uit landen die beperkende of discriminerende maatregelen hanteren voor EU-bedrijven.

Zoals gebruikelijk wordt vermeld dat er aandacht moet zijn voor de specifieke situatie van minst ontwikkelde landen en Europese kleine en middelgrote ondernemingen. Of daar iets van terecht gaat komen, is de vraag.

 

Meer informatie:

Berichten over Europese aanbesteding op dit blog.

Geplaatst in Contractenrecht, privaatrecht algemeen, Europa, Not-for-profit | Tags: | Plaats een reactie

Lichtpuntjes voor de slachtoffers van FATCA? | brief aan Tweede Kamer

Geplaatst op 8 juni 2021 door Ellen Timmer

Vandaag werd door het Ministerie van Financiën een brief gepubliceerd over de FATCA problematiek (lees de algemene inleiding). Het is verheugend om te zien dat het ministerie zich inspant voor het lot van de slachtoffers van het bizarre Amerikaanse systeem van ‘Citizenship-Based Taxation’, inhoudend dat mensen uitsluitend op basis van hun nationaliteit aangifte moeten doen over hun wereldinkomen in de VS, ook al zijn zij fiscaal inwoner van Nederland waar zij eveneens aangifte over hun wereldinkomen moeten doen (terwijl dubbele belasting niet adequaat wordt voorkomen).

OESO interesseert zich niet voor grondrechten
Zeer teleurstellend is dat uit de brief blijkt dat de internationale organisatie die zich sterk maakt voor eerlijke belastingheffing, de OESO, geen enkele belangstelling heeft voor het aan de kaak stellen van ‘Citizenship-Based Taxation’, een systeem dat in strijd is met internationale beginselen, lees daar bijvoorbeeld A Global Perspective on Citizenship-Based Taxation, door Allison Christians (september 2017) over. Het ministerie schrijft over de contacten met de OESO:

Zoals aan uw Kamer is toegezegd op 24 november 2020, heeft de Nederlandse delegatie verder bij Working Party 1 van de OESO de problematiek aangekaart waar toeval-Amerikanen mee worden geconfronteerd. Binnen de OESO bestaat de opvatting dat de VS soeverein zijn om te bepalen wie naar nationaal recht Amerikaans staatsburger is en of deze wel/niet belast mag worden zolang van toepassing zijnde verdragen ter voorkoming van dubbele belasting worden gerespecteerd. Nederland is daarom niet gesteund in de oproep om dit binnen de OESO te agenderen, omdat deze problematiek niet beschouwd wordt als een kwestie van het OESO-modelverdrag of het OESO-commentaar daarop.

Met belastingheffing volgens de norm van een ‘fair share’ heeft ‘Citizenship-Based Taxation’ helemaal niets te maken.

Nederlandse inspanningen
In de brief doet het Ministerie van Financiën verslag van de inspanningen om schendingen van de mensenrechten door de Verenigde Staten te verminderen. Heel veel lijkt nog niet bereikt. Weliswaar lijkt het doen van afstand van de Amerikaanse nationaliteit (‘CLN’) weer mogelijk te zijn, al blijft het zes tot twaalf maanden duren.

Er is gesproken met de Amerikaanse autoriteiten, maar een uitzondering voor ‘bona fide residents’ zit er niet in:

Ook zijn met de IRS de mogelijkheden besproken om de aangifte voor toeval-Amerikanen verder te versimpelen en is de IRS verzocht om het verzoek voor het verlagen van de hoge kosten voor de afstandsprocedure bij het relevante Amerikaanse departement neer te leggen. Tenslotte is de oplossing geopperd om de VS te vragen het Amerikaanse begrip “bona fide resident” [8] te hanteren om langs die weg een uitzondering te maken op de rapportageplicht voor toeval-Amerikanen. De VS heeft al eerder aangegeven daar niet toe bereid te zijn en die positie is ongewijzigd.

[8] Een bona fide resident is een US person die voor minimaal één belastingjaar in ander land woonachtig is. Wie een bona fide resident is wordt o.a. beoordeeld aan de omstandigheden van het geval zoals de intentie of het doel van het verblijf in het andere land. Zie ook: https://www.irs.gov/individuals/international-taxpayers/foreign-earned-income-exclusion-bona-fide-residence-test.

Vooralsnog blijft het probleem dat banken geen Amerikaanse belastingplichtigen als klant willen, het afstand doen veel te duur is, mensen zonder enige band met de VS daar belastingaangifte moeten doen met hoge advieskosten vanwege de draconische sancties als fouten worden gemaakt. Ook geëmigreerde Amerikanen zijn de dupe van FATCA.

De VS lapt mensenrechten aan zijn laars
Het is hoog tijd dat internationaal wordt opgetreden tegen mensenrechten schendende juridische praktijken van de Amerikanen op het gebied van belastingheffing en financieel recht.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten | Tags: , , , | Plaats een reactie

Autoriteit Persoonsgegevens maakt bekend dat meldformulier datalekken is aangepast

Geplaatst op 7 juni 2021 door Ellen Timmer

De Autoriteit Persoonsgegevens heeft het meldformulier datalekken aangepast, zo blijkt uit hun bericht. Het nieuwe meldformulier heeft nieuwe functionaliteiten, zo meldt de Autoriteit:

  • Het formulier bepaalt op basis van de antwoorden die u invult welke vragen worden getoond. Zo hoeft u alleen de voor u relevante vragen te beantwoorden.
  • U kunt het formulier tussentijds opslaan en op een ander moment verdergaan met uw melding.
  • U kunt een sjabloon maken voor veelvoorkomende datalekken of een datalek dat zich in een korte tijd vaak voordoet. Zo hoeft u bepaalde delen van het formulier niet bij elke melding opnieuw in te vullen.
  • Het aanvullen van een eerdere melding is eenvoudiger geworden. U hoeft hiervoor niet meer het hele meldformulier opnieuw in te vullen.
Geplaatst in ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , | Plaats een reactie

Nieuwe algemene Wwft leidraad wordt geconsulteerd

Geplaatst op 7 juni 2021 door Ellen Timmer

Vandaag is de internetconsultatie gestart inzake de nieuwe versie van de leidraad van het Ministerie van Financiën over de Wwft.

Ook deze nieuwe leidraad zal een kort leven beschoren zijn aangezien binnenkort nieuwe Europese voorstellen inzake witwasbestrijding worden verwacht die in het gebruikelijke hoge tempo moeten worden geïmplementeerd. Voor de meeste Wwft-plichtigen zal het weinig uitmaken: zij zijn het spoor al lang bijster, maar dat interesseert de beleidsmakers in Den Haag (Nederland), Brussel (Europa) en Parijs (FATF) niet.

 

Meer informatie:

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft | Tags: , , , , | Plaats een reactie