Second FATF consultation regarding the beneficial ownership recommendation | AML, CFT

Geplaatst op 25 november 2021 door Ellen Timmer

In June I wrote about a FATF consultation regarding Recommendation 24.
On 21 October FATF started a second consultation on the same Recommendation:

Revisions to Recommendation 24 and its Interpretive Note – Public Consultation.

A pdf file and a Word file with the draft text of proposals for amendments are available. Proposed amendments are in redline. A response has to be provided by 3 December 2021 (18h00 CET).

Some of the proposals are:

Foreign entities with a sufficient link should register their beneficial owner
Interesting is that beneficial ownership obligations are extended to foreign entities with a sufficient link to a country. According to the proposal having a bank account, employing staff, owning real estate, investing in the stock market, owning a commercial/business insurance or being a tax resident is considered to be a sufficient link.

Public access to the registry of beneficial owners
FATF intends to make public access to the beneficial owners registry obligatory.

Obligatory information on the beneficial owner
Examples of information aimed at identifying the natural person(s) who are the beneficial owner(s) according to the proposal include:

      • the full name,
      • nationality(ies),
      • the full date and place of birth,
      • residential address,
      • national identification number and document type, and
      • the tax identification number or equivalent in the country of residence.

Nominee shareholders and directors
In the glossary there definitions for the nominator and the nominee shareholder or director are added. A nominee director is “an individual or legal entity that exercises the functions of the director in the company on behalf of and subject to the instructions of the nominator“.

Geplaatst in English - posts in English on this blog, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, Ubo-register | Tags: , , | Plaats een reactie

De schade door de witwasbestrijdingsregels en bancaire uitsluiting in antwoorden op kamervragen | Wwft

Geplaatst op 24 november 2021 door Ellen Timmer

In op 19 november door de minister van Financiën beantwoorde vragen uit de Tweede Kamer komt aan de orde of een bank een coffeeshop als klant mag en moet accepteren. In de antwoorden, onder meer op vragen 5 en 6, is de uitspraak van de Hoge Raad van 5 november jl. is nog niet mee genomen.

In een andere vraag komt aan de orde of de bank als een soort van rechter optreedt, als klanten worden geweigerd in het kader van een cliëntenonderzoek, terwijl betrokkene niet door de overheid wordt vervolgd. Daar geeft de minister van Financiën geen antwoord op (anders dan de bekende Wwft-mantra).

De minister verklaart (opnieuw) dat het onwenselijk is als banken sectoren en klantgroepen uitsluiten:

Dat de witwasbestrijding schadelijke effecten oplevert is bij de minister bekend en hij zegt maatregelen te zullen nemen:

Naar aanleiding van vragen over het risico dat in de witwasbestrijding dezelfde fouten worden gemaakt als in de Toeslagenaffaire, verklaart de minister dat dit niet de bedoeling is en dat ook naar de uitvoerbaarheid zal worden gekeken.

Uit de beantwoording van de laatste vragen blijkt dat de minister niet van plan is een ingrijpende herziening van de witwasbestrijdingsregelgeving ter hand te nemen, hij negeert de bureaucratie, de ineffectiviteit en de hoge kosten, zie deze passage:

 

NB Opvallend is dat soms alleen over banken wordt gesproken en soms over alle Wwft-plichtigen, terwijl de verschillende Wwft-plichtigen niet met elkaar vergelijkbaar zijn.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft | Tags: , , , , | 2 reacties

Kritisch advies Raad van State over Wet gegevensverwerking door samenwerkingsverbanden| WGS, Wwft, AML

Geplaatst op 24 november 2021 door Ellen Timmer

Vandaag is het advies van de Afdeling advisering van de Raad van State inzake de Wet gegevensverwerking door samenwerkingsverbanden (WGS) bekend gemaakt, waarin de Afdeling advisering aangeeft dat de gegevensdeling grote risico’s kunnen meebrengen, die alleen kunnen worden gemitigeerd door investering in professionaliteit en (juridische) deskundigheid op de werkvloer; alleen mooie regels en protocollen zijn onvoldoende. De Afdeling advisering benadrukt het belang van het betrekken van relevante derde partijen zoals belangenorganisaties bij het ontwerp van de algoritmen, om onrechtmatige verwerkingen te voorkomen en het maatschappelijk draagvlak voor het gebruik van algoritmen te vergroten.

De Afdeling advisering geeft de volgende samenvatting:

Samenvatting voorlichting over wet gegevensverwerking door samenwerkingsverbanden
De Afdeling advisering van de Raad van State heeft op verzoek van de voorzitter van de Eerste Kamer een zogenoemde voorlichting gegeven over het wetsvoorstel inzake de Wet gegevensverwerking door samenwerkingsverbanden. De Eerste Kamer heeft de voorlichting op 24 november 2021 openbaar gemaakt.

Wet gegevensverwerking door samenwerkingsverbanden
Het wetsvoorstel Wet gegevensverwerking door samenwerkingsverbanden (WGS) biedt een juridische basis voor samenwerkingsverbanden. Dat zijn verbanden van bestuursorganen en private partijen die gezamenlijk gegevens verwerken voor zwaarwegende algemene belangen, zoals als de bestrijding van fraude en georganiseerde criminaliteit. Het wetsvoorstel maakt het mogelijk dat samenwerkingsverbanden daarbij gebruik maken van geautomatiseerde gegevensverwerking.

Verzoek om voorlichting
Het wetsvoorstel ligt op dit moment bij de Eerste Kamer. Vanwege de aanpassingen in het wetsvoorstel sinds het advies van de Afdeling advisering van eind 2019, heeft de Eerste Kamer om voorlichting gevraagd. Daarbij is de Afdeling advisering ten eerste gevraagd om een oordeel te geven over de reikwijdte van het gewijzigde wetsvoorstel, mede gelet op het recht privacy. Ook is de Afdeling advisering gevraagd om in te gaan op de risico’s op ongelijke behandeling en discriminatie als gevolg van de inzet van profilering.

Context van de beoordeling
Volgens de Afdeling advisering is het wetsvoorstel in vergelijking met de bestaande praktijk een belangrijke verbetering. Op dit moment vindt de gegevensverwerking in de betreffende samenwerkingsverbanden namelijk plaats zonder wettelijke grondslag. Verder is voor de Afdeling advisering van belang dat de overheid in deze tijd een belangrijke opgave heeft om ernstige en onder meer ondermijnende criminaliteit tegen te gaan. In die zin vormt niet alleen de bescherming van persoonsgegevens, maar ook effectieve misdaadbestrijding rechtsstatelijk handelen. In die brede context moet de proportionaliteit van het wetsvoorstel beoordeeld worden.

Zorgvuldige uitvoeringspraktijk
De Afdeling advisering realiseert zich dat het wetsvoorstel potentieel vergaande vormen van gegevensverwerking mogelijk maakt. Niet alle risico’s die daarmee gepaard gaan kunnen door de wet worden uitgesloten. Daarom is cruciaal dat de wetgever moet kunnen vertrouwen op een kwalitatief goede uitvoeringspraktijk. Dat vereist niet of niet primair nadere regels of protocollen, maar professionaliteit en deskundigheid op de werkvloer. De mate waarin dat wordt gerealiseerd zal bepalend zijn voor het vertrouwen in een overheid die rechtmatig én effectief persoonsgegevens verwerkt.

Reikwijdte van het gewijzigde wetsvoorstel
Het gewijzigde wetsvoorstel komt in belangrijke mate tegemoet aan de wettelijke eisen die worden gesteld aan aanzienlijke grondrechtbeperkende maatregelen. Een randvoorwaarde is echter wel de adequate en dus zorgvuldige uitvoering van deze wet en de daaruit voortvloeiende nadere regelgeving.

Delegatie
De Afdeling advisering vraagt mede daarom aandacht voor de delegatiegrondslagen die het wetsvoorstel bevat om nieuwe samenwerkingsverbanden te introduceren. Ook van die nieuwe samenwerkingsverbanden moeten de wezenlijke elementen in een formele wet worden vastgelegd. Het wetsvoorstel zou daarvoor in elk geval op termijn moeten worden aangepast.

Doeleinden
Daarnaast vraagt de Afdeling advisering aandacht voor het beginsel van zogenoemde doelbinding. Op grond van de Algemene verordening gegevensverwerking (AVG) mogen gegevens alleen worden verzameld en verwerkt voor welbepaalde, uitdrukkelijk omschreven en gerechtvaardigde doeleinden. De Afdeling advisering constateert dat een zeker abstractieniveau onvermijdelijk is bij het omschrijven van de doelstellingen van gegevensverwerking. Daarom klemt een zorgvuldige uitvoeringspraktijk temeer. Daarbij zal telkens moeten worden gekeken of en zo ja, op welke wijze aan het doelbindingsbeginsel kan worden voldaan.

Gelet op dit beginsel moet bovendien nader worden beargumenteerd hoe de Zorg en Veiligheidshuizen passen binnen de WGS. Als dat niet mogelijk is, moeten deze samenwerkingsverbanden uit het wetsvoorstel worden geschrapt.

Risico’s op ongelijke behandeling en discriminatie
Ook waar het gaat om de naleving van artikel 1 van de Grondwet en andere gelijke behandeling- en non-discriminatieregimes, benadrukt de Afdeling advisering het belang van een zorgvuldige uitvoeringspraktijk. Het wetsvoorstel bevat diverse waarborgen die de risico’s op ongelijke behandeling en discriminatie als gevolg van geautomatiseerde gegevensanalyse in theorie kunnen verkleinen. Desalniettemin is in de verschillende fasen van het proces van geautomatiseerde gegevensverwerking telkens weer de vraag of een samenspel van (persoons)gegevens bij de uitvoering ongelijke behandeling of discriminatie kan opleveren. Een zorgvuldige uitvoering van de wettelijke waarborgen in de praktijk is in dat verband cruciaal.

Algoritmen
Daarvoor het volgens de Afdeling advisering van belang dat wordt geïnvesteerd in professionaliteit en (juridische) deskundigheid op de werkvloer. Ook moet worden geïnvesteerd in een cultuur waarin kan en mag worden afgeweken van algoritmische uitkomsten. Daarnaast wijst de Afdeling advisering op het gebruik van afwegingskaders om te bevorderen dat algoritmen zorgvuldig en met respect voor relevante grondrechten tot stand worden gebracht. Ook moeten relevante derde partijen, zoals belangenorganisaties, worden betrokken bij het ontwerp van de algoritmen die een samenwerkingsverband hanteert. Daarmee kunnen onrechtmatige verwerkingen worden voorkomen en kan ook het maatschappelijk draagvlak voor het gebruik van algoritmen worden vergroot. Tot slot wijst de Afdeling advisering op het belang van een zorgvuldige evaluatie en terugkoppeling als het gaat om de resultaten van de toepassing van algoritmen.

 

Meer informatie:

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, Strafrecht | Tags: , , , , , | Plaats een reactie

Afpakken crimineel vermogen zonder strafrechtelijke veroordeling – verplaatsing consultatie

Geplaatst op 24 november 2021 door Ellen Timmer

Eerder kondigde ik hier het afpakwetsvoorstel aan, dat via internet wordt geconsulteerd. De tekst van mijn bericht is aangepast omdat de op 16 november aangekondigde consultatie op 23 november is vervangen.

Ik ga er van uit dat de consultatiedocumenten ongewijzigd zijn, aangezien bij de ingetrokken consultatie is vermeld dat deze wegens technische redenen is ingetrokken.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, Strafrecht | Tags: , , , , , | Plaats een reactie

Boete op niet-naleving van resoluties van de WHO | consultatie Wpg

Geplaatst op 24 november 2021 door Ellen Timmer

Op dit moment loopt een wetgevingsconsultatie over de Wet publieke gezondheid (Wpg) en de Gezondheidswet, waarvan het belangrijkste deel betrekking heeft op de vergunning- en meldplicht ter zake van het verrichten van handelingen met verwekkers van bepaalde infectieziekten.

Er zit een andere wijziging in die zeer interessant is. Voorgesteld wordt om artikel 69 Wpg [*] te wijzigen in het navolgende:

Artikel 69
Ingeval bij of krachtens deze wet wordt verwezen naar eisen die voortvloeien uit een resolutie van de Wereld Gezondheidsorganisatie, kan overtreding daarvan ook als strafbaar feit worden aangemerkt dan wel worden bestraft met een bestuurlijke sanctie indien deze eisen in de Engelse taal zijn gesteld of bekend gemaakt.

Het betekent dat resoluties van de WHO gelijk worden gesteld met onder democratische controle tot stand gekomen wetten. Dat is bijzonder.

De consultatietoelichting luidt als volgt:

Onderdeel K
Dit onderdeel voegt een nieuw artikel 69 aan de Wpg toe. Uitgangspunt is dat indien een regeling verwijst naar normen die niet in de Nederlandse taal zijn gesteld en op overtreding van die normen een strafrechtelijke of bestraffende bestuurlijke sanctie is gesteld, die normen in het Nederlands worden vertaald (aanwijzing 3.51, eerste lid, van de Aanwijzingen voor de regelgeving). Een uitzondering kan gelden indien het gaat om Engelstalige voorschriften uit verdragen of besluiten van internationale organisaties met een zeer technisch karakter en gericht zijn tot een doelgroep die gewend is die voorschriften in de Engelse taal te hanteren. Daarvan kan hier sprake zijn voor zover het eisen betreft die voortvloeien uit een resolutie van de WHO. Op grond van artikel 12b, tweede lid, kunnen deze eisen in de Engelse taal worden gesteld en bekend worden gemaakt. Hiermee kan worden voorkomen dat door het vertalen discrepanties of onduidelijkheden ontstaan ten opzichte van de authentieke versie hetgeen tot verwarring bij de doelgroep en mogelijk ook tot verwarring bij de handhaving kan leiden. Op grond van voormelde aanwijzing 3.51, vierde lid, dient bij wet te worden bepaald dat een overtreding van een in de Engelse taal gesteld en bekendgemaakt voorschrift als strafbaar feit kan worden aangemerkt dan wel kan worden bestraft met een bestuurlijke sanctie. Daarin wordt met dit onderdeel voorzien.

Ik kan me niet herinneren eerder zoiets gezien te hebben in een Nederlandse wet, dus ik zou moeten gaan zoeken of dit eerder is voorgekomen. Nu er in de tekst staat dat het ook ‘krachtens’ de Wpg kan worden verwezen vermoed ik dat er geen parlement bij te pas hoeft te komen.

Mij lijkt artikel 69 een levensgevaarlijke bepaling.

Het is een mooi kluifje voor grondrechten- en gezondheidsrechtexperts. Die hebben weinig tijd want de op 31 oktober gestarte consultatie eindigt aanstaande zondag op 28 november 2021, dus nog vier dagen.

 

[*] Het oude artikel 69 bevatte een aanpassing van onderdeel H, onder 2, van de bijlage van de Algemene wet bestuursrecht, zie de oorspronkelijke tekst van de Wpg en heeft met het nieuwe voorstel niets te maken.

Geplaatst in Grondrechten | Tags: , , , , , | 4 reacties

Hoe effectief is de bestrijding van terrorismefinanciering? | Wwft

Geplaatst op 23 november 2021 door Ellen Timmer

Op de site van de Universiteit van Amsterdam wordt meegedeeld dat aan die universiteit verbonden politicologen de afgelopen tijd hebben onderzocht hoe het internationale en nationale beleid om financiering van terrorisme tegen te gaan in de praktijk uitwerkt. Ook de vele wet- en regelgeving rond de bestrijding van terrorismefinanciering werd bekeken. Het onderzoek in het Project Follow – UvA – Following the money from transaction to trial richtte zich op drie schakels in de keten die terrorismefinanciering bestrijdt:

  • banken (detecteren en melden) [*],
  • de Financial Intelligence Units (onderzoeken en verdacht verklaren) en
  • rechtbanken (berechten).

Uit het bericht blijkt dat het voor banken vrijwel onmogelijk is om terrorismefinanciering te detecteren, wat de basis voor de regelgeving door FATF, Europa en de Nederlandse overheid onder uit haalt. De banken investeren enorme bedragen, terwijl hun monitoringactiviteiten weinig opleveren. Hier wordt geld verkeerd besteed.

Onderzoeker Pieter Lagerwaard constateerde dat FIU Nederland zeer grote hoeveelheden gegevens deelt met buitenlandse overheidsinstanties, ook met niet-democratische landen en landen met lage privacy-standaarden. De grootschalige wereldwijde gegevensuitwisseling ten behoeve van de misdaadbestrijding is gevaarlijk, als mensen of organisaties ten onrechte verdacht worden verklaard of als gegevens met landen met een zwakke rechtstaat worden uitgewisseld. Lagerwaard wordt geciteerd:

Lagerwaard waarschuwt dat er veel aandacht uitgaat naar privacy schendingen door grote bedrijven zoals Google en Facebook, maar amper naar het grootschalig gebruik van transactiegegevens voor veiligheidsdoeleinden.

Het moet dus totaal anders, al vraag ik me af of de door Esmé Bosma (een van de onderzoekers) genoemde oplossing, kunstmatige intelligentie en in de intensivering van publiek-private samenwerking, wel een goede richting is. Van kunstmatige intelligentie is bekend dat er veel mee mis kan gaan en publiek-private samenwerking is riskant vanwege de rolvervaging bij de private sector en het ontbreken van een passende rechtsbescherming tegen onjuist optreden van bedrijven.

Terecht staat er:

Bosma en Lagerwaard noemen het publieke debat erg eenzijdig en belangrijke vraagstukken over het huidige systeem van financiële criminaliteitsbestrijding worden daardoor ondergesneeuwd. Wat kunnen we redelijkerwijs verwachten van banken in de criminaliteitsbestrijding? En is de gevraagde inzet proportioneel tot de opbrengsten? ‘Het is niet eenvoudig financiële criminaliteit te herkennen tussen de miljarden transacties die banken faciliteren (…)

de verwachting dat banken alle financiële criminaliteit bij voldoende inzet kunnen detecteren, is helaas een mythe

Er wordt gesignaleerd dat veel van de door het Openbaar Ministerie aangebrachte terrorismefinancieringszaken kruimelgevallen betreft van familieleden die zonder het te weten een terroristisch familielid steunden, wat tot een veroordeling kan leiden vanwege ‘kleurloze opzet’. Dat is een verwerpelijk strafrechtelijk principe waarbij iemand veroordeeld kan worden zonder te weten dat hij een wet overtreedt.

Een gevaarlijke ontwikkeling is dat misdaadbestrijding aan private bedrijven wordt uitbesteed, zonder passend toezicht en goede rechtsbescherming voor burgers.

Het artikel eindigt met de constatering dat de wettenmakers weinig bereidheid tot verandering tonen en ook niet bereid zijn om te erkennen dat de concepten onjuist zijn. Om die reden is verandering moeizaam.

 

[*] De verplichting tot detecteren en melden geldt ook voor alle andere Wwft-plichtigen. De kans dat de overige Wwft-plichtigen iets detecteren is echter heel klein.

 

Meer informatie:

Geplaatst in Europa, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten | Tags: , , , , , , , , | Plaats een reactie

AAA is invited by the Autoriteit Persoonsgegevens to explain their arguments | FATCA, GDPR

Geplaatst op 23 november 2021 door Ellen Timmer

The European organisation for accidental Americans, l’Association des Américains Accidentels (AAA) has been invited by the Dutch GDPR supervisor to explain their arguments. On linkedin their president Fabien Lehagre writes:

Following the complaint filed by the Association des Américains Accidentels (AAA) to the Dutch protection authority, we are invited to come and present our arguments that we are convinced that the intergovernmental agreement #FATCA breach the #GDPR and why the Autoriteit Persoonsgegevens (Dutch DPA) must act by prohibiting international transfers ⛔ to the Internal Revenue Service resulting from this agreement.
👉 Dutch Tax Authorities are also invited to this hearing.

 

On twitter:

 

 

More information on AAA’s complaint in an earlier post (in Dutch) on this blog.

 

Geplaatst in Bankrekening krijgen en behouden, English - posts in English on this blog, Europa, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , | Plaats een reactie

Tobben met transactiemonitoring | AFM, Wwft

Geplaatst op 22 november 2021 door Ellen Timmer

Transactiemonitoring is een raar fenomeen, waarmee beleggingsinstellingen lijken te tobben, zo valt uit een bericht van de AFM af te leiden. Banken zien alle transacties van hun klanten voorbij komen, dat lijkt me bij beleggingsinstellingen niet zo: zij zien alleen inleg, opname en rente/dividendbijschrijving. Wat moet er dan gemonitord worden? Aan de inleg valt niets te zien en aan de opname ook niet. Toch schrijft de AFM:

Bijna helft stelt geen transactieprofiel op
Ruim 48% van de beheerders stelt altijd een profiel op van de transacties die hij van de cliënt kan verwachten. Van de beheerders stelt 6% alleen een verwacht transactieprofiel op van cliënten die een medium of hoog/verhoogd risicoprofiel hebben. 45% van de beheerders stelt geen verwacht transactieprofiel op van hun cliënten. Een verwacht transactieprofiel kan helpen bij het monitoren van transacties en het detecteren van ongebruikelijke transacties.
Van de beheerders die wel een verwacht transactieprofiel opstellen, kijkt bijna 96% bij het monitoren van transacties of het transactiepatroon van de cliënt overeenkomt met de vooraf opgestelde verwachting.

Als een beleggingsinstelling zo weinig ziet, is het onwaarschijnlijk dat ‘ongebruikelijke transacties’ kunnen worden gesignaleerd. De AFM schrijft desalniettemin:

Melden van ongebruikelijke transacties verdient extra aandacht
In de respons op de vragenlijst geeft 94% van de beheerders aan actie te ondernemen bij een alert die naar voren komt uit het monitoren van transacties van cliënten. Het aantal daadwerkelijke meldingen bij de Financial Intelligence Unit (FIU)-NL blijft daarbij achter. De FIU is de instantie waar meldingen van ongebruikelijke transacties moeten worden gedaan.
In de periode van medio 2019 tot medio 2020 waren slechts 74 ongebruikelijke transacties gemeld, van de 16.000 alerts die bij beheerders van beleggingsinstellingen naar boven waren gekomen. Dat kan komen omdat de transactie niet ongebruikelijk is of omdat de alert niet tot actie leidt. Het monitoren van transacties door beheerders lijkt minder effectief en adequaat uitgevoerd te worden. Verder blijkt dat minder dan een derde van de beheerders van beleggingsinstellingen zich heeft geregistreerd bij de Financial Intelligence Unit (FIU)-NL.

Hoe komt de AFM er bij dat beleggingsinstellingen meer ongebruikelijke transacties zouden kunnen melden?

Opvallend is dat de AFM in het nieuwsbericht over de investeringen door de beleggingsinstellingen schrijft en dat in het kader van de Wwft plaatst, terwijl het thema ‘integer investeren’ in de Wet op het financiële toezicht (Wft) thuis hoort. Het geeft aan dat de AFM in verwarring is over de toepasselijke regelgeving.

Ook het opstellen van een ‘transactieprofiel’ is iets merkwaardigs. Mijn indruk is dat zo’n profiel een soort schaduw is van de transacties van de voorgaande jaren, inclusief partijen aan wie betaald wordt met bedragen. Hoe veel zin heeft dat?

Het is hoog tijd voor wetenschappelijk onderzoek naar transactiemonitoring door de verschillende soorten Wwft-plichtigen en naar de vraag of dit wel zinvol is bij Wwft-plichtigen die nauwelijks transacties zien, zoals beleggingsinstellingen, safeloket aanbieders en advocaten. Misschien kan dan de door de opsporing verspreide mythe dat alle soorten Wwft-plichtigen veel meer ongebruikelijke transacties kunnen melden meteen ook worden ontkracht.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft | Tags: , , , , , | Plaats een reactie

Kunstmatige intelligentie: wordt de wereld er wel beter van? | WRR

Geplaatst op 21 november 2021 door Ellen Timmer

Zo langzamerhand ontdekken mensen dat de toegenomen mogelijkheden van IT niet alleen maar prettige gevolgen hebben. Er zijn ook een schaduwzijden, enkele voorbeelden:

  • digitale middelen kunnen gebruikt worden om mensen te onderdrukken;
  • desinformatie wordt door private partijen op krachtige wijze via digitale kanalen verspreid; ook overheden doen dat;
  • criminelen maken in toenemende mate gebruik van digitale middelen om hun slag te slaan, cybercrime neemt jaarlijks sterk toe.

De wereld zal door digitalisering veranderen en de vraag is of er nog ruimte voor mensen blijft.

In dat verband is het nuttig om kennis te nemen van het rapport van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) over kunstmatige intelligentie (artificial intelligence, ‘AI’). Het rapport wordt door de WRR als volgt geïntroduceerd:

Kunstmatige intelligentie (AI) kent allerlei vormen en toepassingen: van gezichtsherkenning tot vertaalapps, van medische diagnoses tot anticiperen op criminaliteit, en van fraudebestrijding tot het beïnvloeden van wat we kopen, lezen en stemmen. En dat is nog maar het begin. Als Nederland zich op deze fundamentele verandering niet goed voorbereidt, is er niet alleen het risico dat kansen worden gemist, maar ook dat de samenleving opgescheept wordt met een technologie die onze belangen niet dient. Dat stelt de WRR in het rapport 105 Opgave AI. De nieuwe systeemtechnologie. (…)

AI is een systeemtechnologie, te vergelijken met elektriciteit en de verbrandingsmotor. Een systeemtechnologie heeft een grote impact op de samenleving, die vooraf niet kan worden voorzien. Om een systeemtechnologie als AI in te bedden is een integrale aanpak vereist, met intensieve betrokkenheid van de overheid. De WRR onderscheidt daarbij vijf opgaven: demystificatie, contextualisering, engagement, regulering en positionering.

Demystificatie

De beeldvorming over AI is vertekend door misplaatste angsten en overspannen verwachtingen. AI is geen kwaadaardige robot maar ook geen oplossing voor alles. Een realistische beeldvorming helpt teleurstellingen voorkomen en kan ervoor zorgen dat burgers de goede kanten van de technologie durven omarmen. Het is daarom van belang om een algemene AI-wijsheid te ontwikkelen, en ervaring op te doen met het werken met AI.

Contextualisering

AI vereist aanzienlijke veranderingen op de werkvloer, in de vaardigheden van werknemers en de bredere technische omgeving. Op dergelijke aanpassingen moet dus ook voldoende worden ingezet om te zorgen dat de technologie in de praktijk gaat werken. Daarbij is het belangrijk dat Nederland inzet op een eigen ‘AI-identiteit’, en daarnaast de vaardigheden versterkt en certificeert van mensen die met AI werken.

Engagement

Verder is maatschappelijk tegenspel nodig om te voorkomen dat de belangen van grote bedrijven dominant zijn bij de ontwikkeling van AI en sommige bevolkingsgroepen worden uitgesloten. Het maatschappelijk middenveld moet daarom worden betrokken. De overheid dient maatschappelijke organisaties daarin te ondersteunen, en zelf zorg te dragen voor een goede terugkoppeling tussen de ontwikkelaars van AI, de gebruikers en burgers die er de effecten van ondervinden.

Regulering

De overheid moet de kaders scheppen waarbinnen AI zich ten goede kan ontwikkelen. Het is daarvoor allereerst urgent dat de overheid een visie ontwikkelt op onze digitale leefwereld.  Daarnaast is regulering van AI nodig om naast de acute risico’s ook de structurele effecten van AI aan te pakken, zoalsmassasurveillance en machtsconcentratie.

Positionering

Ten slotte is ook de internationale positie van Nederland in het geding. Het is nodig om het verdienvermogen en de veiligheid van ons land te garanderen, in een wereld waarin AI steeds belangrijker gaat worden. Nederland moet zich voorbereiden op nieuwe dreigingen van buitenaf en in samenwerking met andere Europese landen werken aan eigen toepassingen, infrastructuur en regelsvanuit een geïntegreerde ‘AI-diplomatie’.

Overheid

De geschiedenis leert dat bij alle systeemtechnologieën gaandeweg de rol van de overheid groeit. De regering dient zich daarop nu al voor te bereiden. De WRR adviseert de regering te beginnen met het oprichten van een AI-coördinatiecentrum, dat politiek verankerd is via een ministeriële onderraad. Door nu in actie te komen op de vijf opgaven kan Nederland de vruchten plukken van AI – de elektriciteit van de 21e eeuw.

 

Meer informatie:

WRR 11 november 2021

Enige berichten naar aanleiding van het rapport:

 

 

Aanvulling 3 december 2021
Lees ook Wanneer kraakt de kwantumcomputer onze wachtwoorden? (FD 1 december 2021, betaalmuur).

Geplaatst in Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , , , , , | 1 reactie

AML-CFT proposals of the European Commission endanger the independence of the legal profession | AML package

Geplaatst op 20 november 2021 door Ellen Timmer

In the October newsletter CCBE wrote two articles on AML/CFT subjects and voiced its concern about the consequences of legislative proposals for the independence of the legal profession:

The CCBE voices concerns on the Anti-Money Laundering package

On 8 October, the CCBE adopted its Preliminary comments on the Anti-Money Laundering (AML) package that the Commission presented on 20 July. The CCBE duly noted the publication of the package and wished to express preliminary first comments with regards to the proposals, before adopting a more detailed position. In these preliminary comments, the CCBE recognises the need to have in place effective AML/CFT rules and welcomes the objective of the proposals to further harmonise standards. However, the paper also underlines the lack of full assessment of the existing framework, the risks of European level supervision, the importance of self-regulation and independence of the legal profession for ensuring the rule of law, and the risk of interference into individual cases. On 13 October, the AML committee also met with representatives from DG FISMA to listen to their presentation about the AML package and to hold a discussion about it.

CCBE participation in the FATF targeted consultation

On 16 September, the CCBE was invited by The Financial Action Task Force (FATF) to participate in a targeted consultation to clarify FATF Recommendations 18/23. The aim of this project is for the FATF to clarify the requirements on Designated Non-Financial Businesses and Professions (DNFBPs) to implement group-wide anti-money laundering/countering terrorism financing measures. Under the FATF Recommendations, DNFBPs include lawyers, accountants, trust and company service providers, real estate agents, casinos and dealers in precious metals and stones. The CCBE was represented by the AML Committee Chair, Rupert Manhart, who provided comments on the questions asked and reiterated the CCBE’s willingness to comment further on any envisaged amendments to the FATF recommendations.

In the preliminary comments regarding the AML package CCBE is particularly worried about the approach towards self-regulation of the legal sector:

The CCBE is particularly worried about the approach taken towards self-regulation of the legal profession, which is the institutional safeguard and cornerstone of independence of lawyers and the rule of law. In its 2021 Rule of Law report, the Commission considered that: “An effective justice system requires that lawyers be free to pursue their activities of advising and representing their clients, and bar associations play an important role in helping to guarantee lawyers’ independence and professional integrity.”5 The CCBE considers that in order to preserve the Bars’ role, the Commission should be careful when designing its policies in all fields, including in the field of AML/CTF. Furthermore, the CCBE is concerned that the Commission acts based on the assumption that self-regulatory bodies do not provide adequate control.6 The CCBE does not agree with this assumption which, in our opinion, is not based on factual data and does not recognise efforts made by the Bars in preventing money laundering.

5 See 2021 Rule of Law report, page 5, available here.
6 See, in particular, Recital 69, Proposal for 6th AML Directive.

The proposals of the European Commission endanger the independence of thet legal profession, CCBE writes. Amongst others they say:

Furthermore, there is no evidence that European supervision would be more satisfactory than national level supervision and supervision by Bars, in terms of efficiency and effectiveness. One of the major assets of self-regulation of the legal profession is that self-regulatory bodies have a much better understanding of the profession than public authorities or even the proposed AMLA, the latter being a super-supervisor of many financial and non-financial professions. Therefore, as experience has shown in England and Wales for example, an authority such as AMLA risks being a cost-intensive but inefficient additional supervisory authority.

The AMLA would also conduct a “peer review” of non-financial supervisors.12 Whilst peer review has proved to be an effective tool to share best practices, the design of the peer review as provided for by the AMLA Regulation proposal is just an additional assessment by a public authority. The AMLA obviously is no peer to the non-financial professions so that a process designed, managed and controlled by the AMLA does not deserve to be called “peer review”. However, the CCBE is happy to consider and discuss a peer review process which is designed, managed and controlled by the profession itself to enhance AML regulatory and supervisory practice.

12 Article 28, Proposal for AMLA Regulation.

Geplaatst in Dienstverlening - juridisch financieel [advocaten, accountants, belastingadviseurs e.d.], English - posts in English on this blog, Europa, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten | Tags: , , , , , , | Plaats een reactie