Tekenend voor de angst van banken voor de Amerikaanse overheid is dat zij alle klanten die ‘US person’ zijn (ook als het ‘accidental Americans’ [*] zijn) weigeren, uit vrees voor sancties door de Amerikaanse overheid.
Onderstaand een voorbeeld van een tekst uit een brief aan een accidental American (iemand die in de VS is geboren en pas in 2014 door FATCA ontdekte dat betrokkene US person is) waarin een bank uitlegt waarom zij zo bang zijn:
De Foreign Account Tax Compliance Act (FATCA) is een Amerikaanse wet die financiële instellingen wereldwijd verplicht jaarlijks te rapporteren aan de Amerikaanse belastingdienst (IRS) over rekeningen die personen die belastingplichtig kunnen zijn in de VS. Dergelijke US-persons zijn volgens Amerikaanse wet verplicht belastingaangifte te doen ongeacht waar ter wereld zij ook wonen.
De Nederlandse overheid heeft om dit mogelijk te maken een verdrag met de VS gesloten, de NL IGA (Intergovernmental Agreement). Op basis hiervan is ASN Bank verplicht US- persons te rapporteren. Dit gaat op basis van een TIN (of ITIN – Individual Taxpayer Identification Number) of SSN (Social Security Number). In de NL IGA is afgesproken dat er tussen 1-1-2015 en 1-1-2020 een overgangsperiode geldt. Per 2020 moeten financiële instellingen dus op de juiste wijze rapporteren over hun mogelijke US-persons.
Over vier maanden is 2020. Op basis van de NL IGA kan de IRS dan gaan beoordelen of individuele financiële instellingen voldoen aan de FATCA. Als een instelling daar niet volledig aan zou voldoen loopt zij het risico door de IRS op een zwarte lijst geplaatst te worden. Die bank is immers niet betrouwbaar omdat de belastinggegevens van US-person klanten niet melden aan de IRS. Deze bank kan hierdoor toegang tot de Amerikaanse financiële markten ontzegd worden. En dus bijvoorbeeld niet meer in de VS beleggen of betalingsverkeer met de VS voeren.
Hoe dit in praktijk zal uitpakken is de vraag, maar een bank die op zo’n zwarte lijst staat komt in een moeilijke positie. Het is nog niet duidelijk op welke gronden de IRS exact zal oordelen, maar er zijn signalen dat sprake zal zijn van ‘zero-tolerance’. Het in de boeken houden van US-person klanten zonder TIN of SSN is daarmee een reëel bedrijfsrisico.
U bent geboren in de Verenigde Staten, en daardoor bent u Amerikaans staatsburger. In feite bent u hierdoor al uw hele leven belastingplichtig in de VS. Door de FATCA en het verdrag dat Nederland en de VS gesloten hebben is [bank] genoodzaakt uw tegoeden via de Nederlandse belastingdienst te rapporteren aan de IRS. Vanaf komend jaar moeten we dat doen op basis van een TIN of SSN. (…)
Uiterlijk eind dit jaar moeten wij beschikken over de volledige rapportagegegevens van onze rekeninghouders die US-person zijn. In uw brief citeert u de staatssecretaris, die stelt dat het kabinet de angst voor forse Amerikaanse sancties op grond van de FATCA worden opgelegd niet deelt. Vooralsnog ervaren wij dit anders. Ik heb begrepen dat de staatssecretaris in september zijn gesprekken met de Amerikaanse overheid hierover zal hervatten. Wij hopen dat hier een concreet resultaat uit voort zal komen.
De staatssecretaris geeft in de Tweede Kamer ook aan dat banken vanuit de Europese regelgeving verplicht zijn een basisbetaalrekening aan te bieden, en dat het ontbreken van een US-TIN of SSN geen weigeringsgrond is. Dat laatste is echter niet evident. De overheid heeft door het implementeren van de Europese richtlijn en het verdrag met de VS mogelijk een praktische tegenstrijdigheid gecreëerd. Het is aan de rechterlijke macht om te oordelen welke maatregel prevaleert.
Ik wil u er in dat kader op wijzen dat u de rekeningen die u bij ons aanhoudt (…) geen basisbetaalrekeningen zijn (…) De Europese richtlijn waar u aan refereert is in dit kader dan ook niet van toepassing. Ik wil u gezien uw verwijt van onwettige sluiting van uw rekening graag wijzen op twee bepalingen in de Algemene Bankvoorwaarden:
U werkt eraan mee dat wij onze dienstverlening correct kunnen uitvoeren en aan onze verplichtingen kunnen voldoen. Hiermee bedoelen wij niet alleen onze verplichtingen tegenover u, maar bijvoorbeeld ook verplichtingen die wij in verband met onze dienstverlening aan u hebben tegenover toezichthouders of fiscale of andere (nationale, internationale of supranationale) autoriteiten. U geeft ons, als wij daarom vragen, de informatie en documentatie die wij daarvoor nodig hebben. (Artikel …, lid ….) (…)
Ik vind het oprecht heel vervelend om u vanwege de FATCA te moeten confronteren met de mogelijkheid dat wij de relatie kunnen opzeggen. Uit hoofde van de bedrijfsvoering kan ik het risico niet nemen dat ASN Bank als onderdeel van de Volksbank kwetsbaar is voor maatregelen van de IRS. Ik hoop dat u daar begrip voor heeft.
Uiteraard heb ik begrip voor de situatie waarin u zich nu bevindt, en de onzekerheid over de duur van de aanvraag van een SSN. Ik wil u dan ook vragen om contact te houden over de voortgang met de (…) klantenservice (…)
Het is bizar dat onder het mom van fraudebestrijding Europese burgers in de knel komen. Het is net zo vreemd als de weigering om aan Nederlandse staatsburgers buiten de EU financiële diensten te verlenen, waar ik eerder over schreef.
Ik denk dat dit nog maar het begin is. Financiële discriminatie zal gewoon worden.
—
[*] Een ‘accidental American’ is iemand die ‘US Person’ (belastingplichtige in de VS) is, zonder enige relatie met de VS. Bijvoorbeeld iemand die tijdens een verblijf van zijn of haar Nederlandse ouders in de VS geboren. Lees hier meer over in dit artikel.
Er staan meer berichten op dit blog over FATCA en over hoe banken en andere ondernemingen hun diensten weigeren aan burgers en ondernemingen, omdat zij de naleving van de misdaadbestrijdingsregels te kostbaar vinden.
Aanvulling 4 oktober 2019
Over de accidental Americans zijn nieuwe kamervragen gesteld.
Ellen Timmer - juridische artikelen en berichten 