Europese nationaliteitsdiscriminatie | Rusland-sancties

Geplaatst op 6 oktober 2022 door Ellen Timmer

Al eerder schreef ik over Europese nationaliteitsdiscriminatie in het kader van de Rusland-sancties. In het vandaag bekend gemaakte persbericht schrijft de Europese Raad over “the prohibition to provide architectural and engineering services as well as IT consultancy services and legal advisory services to Russia“. Als ik op deze pagina kijk, staat er:

Services to Russia or Russian persons:
• prohibition on crypto asset wallet, account or custody services
• prohibition to provide architectural and engineering services
• prohibition to provide IT consultancy services and legal advisory services

Uit de bekend gemaakte wijzigingsregeling op verordening 833/2014 blijkt dat het cryptoverbod van de eerste bullet betrekking heeft op in de EU verblijvende mensen met Russische nationaliteit. Het verbod van de tweede en derde bullet kent een specifieke doelgroep waar geen natuurlijke personen onder vallen, zie dit artikel.

De eerder door mij gesignaleerde discriminatie van mensen met Russische nationaliteit die inwoner van de EU zijn, wordt gehandhaafd. Deze is te vinden in artikel 5b van de verordening, het cryptoverbod is daar een onderdeel van.

Door middel van de wijzigingsregeling van 6 oktober is lid 2 van dit artikel (crypto) aangepast. Voorheen stond er dat het verbod alleen geldt voor crypto tegoeden van meer dan 10.000 euro. Die drempel is vervallen, zodat crypto aanbieders het druk gaan krijgen met het checken of iemand met een lager saldo onder de sancties valt.

Er staat in lid 3 van artikel 5b een uitzondering op het verbod:

Paragraphs 1 and 2 shall not apply to nationals of a Member State, of a country member of the European Economic Area or of Switzerland, or to natural persons having a temporary or permanent residence permit in a Member State, in a country member of the European Economic Area or in Switzerland.

In artikel 5m van de verordening staat een verbod op verlening van bepaalde zakelijke diensten aan onder meer mensen met Russische nationaliteit die inwoner zijn van de EU:

It shall be prohibited to register, provide a registered office, business or administrative address as well as management services to, a trust or any similar legal arrangement having as a trustor or a beneficiary

met een zelfde uitzondering als hierboven vermeld. Dit verbod heeft gevolgen voor (Angelsaksische) trusts en fondsen voor gemene rekening die een deelnemer met Russische nationaliteit hebben.

 

Aanvulling 7 oktober 2022
Bovenstaande tekst aangepast naar aanleiding van het lezen van de regeling.
Zie over het nieuwe sanctiepakket ook deze pagina van DNB.

Aanvulling 14 april 2024
ING Bank kwam in april 2022 in het nieuws met ING beschuldigd van discriminatie Russische en Belarussische klanten (BNR), waarin een econoom opmerkt: “Of het uitkammen van zoveel particuliere rekeninghouders echt effectief is in het aanpakken van gesanctioneerd Russisch geld, valt volgens De Jong nog wel te bezien. ‘Ik denk dat in de meeste gevallen die rekeningen van beperkte omvang zijn, en het lijkt wel een beetje met een kanon op een mug schieten.’“. Daarna volgt een voorspelbare reactie van de bank: het moet van DNB, Europa en van de VS. Of het nuttig en effectief is, is kennelijk niet belangrijk.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Sanctieregels | Tags: , , , | Plaats een reactie

BroodjeAapUbo | de stak van de minister van Financiën

Geplaatst op 6 oktober 2022 door Ellen Timmer

De ongerijmdheid van de regels rondom uiteindelijk belanghebbenden (ubo’s) wordt geïllustreerd door een bericht in Accountancy Vanmorgen van gisteren (gebaseerd op RTL) onder de titel Kaag overtrad eigen UBO-regels.

In dat artikel wordt ten onrechte verondersteld dat zij als ubo van de door haar opgerichte stichting zou moeten worden geregistreerd. Hoewel het uit het artikel niet blijkt, kan worden vermoed (nu de minister ‘op afstand’ is gezet) dat het hier om een stichting administratiekantoor (‘stak’) gaat. Een stak is een doorgeefluik tussen vennootschap en certificaathouder en kan dus nooit een ‘overschot’ hebben. In de parlementaire geschiedenis van het ubo-register is specifiek aan de orde geweest dat certificaathouders geen ubo van de stak zijn, maar van de onderliggende vennootschap (uitzonderingen daar gelaten).

 

 

Aanvulling 12:15 uur
Een lezer was zo vriendelijk mij de statuten toe te sturen. Er wordt inderdaad beheerd, de doelstelling luidt:

Hier blijkt uit dat de eigendom bij de minister blijft (3.1 en 3.2(a)) maar dat er ook ten titel van beheer ‘in ontvangst’ kan worden genomen, aldus 3.2(b). Het is dus maar de vraag of de stichting ergens juridisch eigenaar van is.

De beheerde vermogensbestanddelen en de waardemutaties komen volledig toe aan de minister, zo blijkt uit de statuten, zodat de stichting hier geen ‘eigen’ vermogen heeft dat uitgekeerd kan worden. Een overschot kan er bij liquidatie niet zijn. Ook tijdens het bestaan van de stichting is geen sprake van ‘uitkeringen’ in de zin van de ubo-register regels. Dus op die basis is de minister geen ubo. Verder heeft de minister geen stemrecht of zeggenschap in/over de stichting, zoals zij ook op basis daarvan geen ubo is.

De vraag is of er andere redenen zijn (dan emotie) om aan te nemen dat zij als ubo moet worden geregistreerd. Dit is een interessante voor een kamervraag, die de minister dan zelf moet beantwoorden…

Aanvulling 13:45 uur
Artikel RTL gelezen. Juridisch klopt er niets van. Ook worden journalist Schreinemachers en Tweede Kamerlid Nijboer geciteerd met onjuiste uitlatingen. Diep treurig dat dit soort misbaksels een eigen leven gaan leiden en door iedereen klakkeloos worden overgeschreven. Het geeft het treurige niveau van zowel de politiek als de journalistiek aan.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Kamer van Koophandel, Ubo-register | Tags: , , | Plaats een reactie

“EU law precludes the general and indiscriminate retention of traffic and location data, except in the case of a serious threat to national security” | CJEU, surveillance

Geplaatst op 5 oktober 2022 door Ellen Timmer

Again the Court of Justice of the European Union (CJEU) has decided “EU law precludes the general and indiscriminate retention of traffic and location data, except in the case of a serious threat to national security“, read the press release in the SpaceNet and Telekom Deutschland cases, full text and résumé are found here.

Like before EU member state governments and the European bodies, such as the European Commission and the European Council, will not be pleased and will try to work around the ruling. They will hopefully start to see the importance of European fundamental rights protection after all.

 

Geplaatst in English - posts in English on this blog, Europa, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , | Plaats een reactie

Nieuw ‘beoordelingskader’ bevoegdheid burgemeesters om panden te sluiten (Wet Damocles)

Geplaatst op 4 oktober 2022 door Ellen Timmer

Het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV) heeft een nieuw ‘beoordelingskader’ bekend gemaakt inzake de bevoegdheid van burgemeesters om panden te sluiten op grond van artikel 13b Opiumwet (Wet Damocles). De aankondiging van CCV is hier te vinden, het is een vaag verhaal over geschiktheid en noodzakelijkheid van de sluiting.

Het beoordelingskader is hier (pdf) te vinden. Ook dat blinkt uit door vaagheid en houdt geen rekening met de werkelijkheid:

In het beoordelingskader wordt terecht geconstateerd dat er verband moet zijn tussen criminaliteit en het pand (zie pagina 5, ‘Verband tussen overtreding en pand‘). De verwijzing naar rechtspraak is wel nuttig.

Wat mij betreft horen de volgende elementen in een beslissingsschema over de Wet Damocles thuis:

  1. Is de crimineel de eigenaar of de gebruiker (huurder en dergelijke) van het pand?
  2. Is het criminele gebruik van het pand ‘hoofdgebruik‘ van het pand (bijvoorbeeld wietplantage) of betreft het een beperkt gebruik (bijvoorbeeld: de zoon des huizes heeft een handelsvoorraad drugs liggen, waar zijn familieleden buiten staan).
  3. Wordt de criminele activiteit beëindigd naar aanleiding van de ontdekking (bijvoorbeeld: de verhuurder zegt de huur op en verhuurt aan een ander)?
  4. Was degene die getroffen wordt door de sluiting op de hoogte van de criminaliteit in kon hij/zij maatregelen nemen? (Ik vind het bizar dat iemand die niet op de hoogte is was geconfronteerd kan worden met een sluiting en alleen via de evenredigheidstoetsing [zie pagina 8] niet gestraft wordt. Kleurloze opzet is een malafide concept van een onmenselijke overheid.)

Dit zijn elementen die relevant zijn voor de beoordeling van evenredigheid, geschiktheid en noodzakelijkheid van de sluiting.

Voorbeeld naar aanleiding van punt 3: er is geen reden om een woning te sluiten, als de criminele huurder is vertrekken en de woningcorporatie een nieuwe nette huurder heeft aangetrokken.

 

Op dit blog volg ik de ontwikkelingen rond de Wet Damocles, een wet die tekenend is voor een overheid die het zichzelf makkelijk wil maken en geen rekening houdt met feiten en omstandigheden.

Geplaatst in Bestuursrecht, Strafrecht | Tags: , , , | Plaats een reactie

Data protection of tax payers in the US: “Cloud Services Were Implemented Without Key Security Controls, Placing Taxpayer Data at Risk” | data protection, FATCA

Geplaatst op 4 oktober 2022 door Ellen Timmer

Relevant for the victims of inappropriate US legislation (FATCA and Citizenship-Based Taxation): on 27 September 2022 the Treasury Inspector General For Tax Administration reported:

Cloud Services Were Implemented Without Key Security Controls, Placing Taxpayer Data at Risk’

The full report is to be found here.
It shows that the U.S. is a developing country in terms of fundamental rights, such as data protection.

noyb, the data protection NGO led by Max Schrems wrote on the new New Transatlantic Data Agreement:

“It seems that there is still an attitude in the US that non-Americans don’t deserve basic rights”

read noyb’s twitter post in German:

 

 

The Dutch Accidental Americans Group (Nederlandse Accidental Americans groep) on 30 September 2022 has informed the Dutch Data Protection Authority (Autoriteit Persoonsgegevens) regarding the report.

 

 

 

Background CBT/FATCA: US law causing problems for its citizens
The US has a different system of taxation from all other countries in the world, ‘Citizenship-Based Taxation’ (CBT), read my introduction in Dutch on FATCA and several articles in English, e.g.

Geplaatst in Bankrekening krijgen en behouden, Belastingrecht, English - posts in English on this blog, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt | Tags: , , , , , , , , | Plaats een reactie

Sleepwet en de verzameldrang van de wantrouwende overheid

Geplaatst op 3 oktober 2022 door Ellen Timmer

Het lijkt een natuurlijke neiging van overheidsbestrijders van misdaad en andere ondeugden te zijn dat zij de hele bevolking willen monitoren en van alle burgers gegevens verzamelen. Dat zien we bij Europol [*] en ook bij de inlichtingendiensten. Het onderwerp is vandaag weer helemaal actueel nu het kabinet de sleepwet [**] wil aanpassen.

Lees de uitvoerige uitleg van Bert Hubert op zijn blog: De Tijdelijke Wet op Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten 2022, 16 september 2022.

VPRO Argos schreef er over: Komt er een sleepwet 2.0? 24 september 2022.

 

Bijeenkomst De Rode Hoed over de verzameldrang van de wantrouwende overheid
Vanavond organiseert de Rode Hoed een avond over de verzameldrang van de wantrouwende overheid:

 

 

[*] De Europese privacy toezichthouders zijn een procedure gestart tegen de uitbreiding van de bevoegdheden.
[**] Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten 2017.

Geplaatst in Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , | Plaats een reactie

Digitale sleutels en digitale vaardigheden | DigiD uitspraak 7 september 2022

Geplaatst op 2 oktober 2022 door Ellen Timmer

Het Digid is een digitale sleutel (‘inlogmiddel’), waarmee mensen toegang verkrijgen tot sites van de overheid, zoals de Belastingdienst en MijnOverheid.

In een recente uitspraak oordeelde de Rechtbank Zeeland-West-Brabant dat misbruik door derden van het Digid voor risico van de houder van het Digid komt, lees de uitspraak, waarover Accountancy Vanmorgen een artikel schreef. In die zaak stelde belanghebbende, een vrouw, dat haar ex-echtgenoot “de herziene aangifte IB/PVV 2018 van 21 april 2019 zonder haar toestemming en medeweten heeft ingediend“:

3.4. Belanghebbende stelt dat zij recht heeft op een hypotheekrenteaftrek van € 5.688, daar is nog geen rekening mee gehouden. Belanghebbende betoogt dat haar ex-echtgenoot de herziene aangifte IB/PVV 2018 van 21 april 2019 zonder haar toestemming en medeweten heeft ingediend en dat zij niet heeft ingestemd met de verdeling van de hypotheekrenteaftrek zoals deze is aangegeven in deze herziene aangifte en is gevolgd door de inspecteur. De inspecteur heeft de stellingen gemotiveerd betwist.

De rechtbank verwerpt het standpunt (blauwe markering door mij):

3.6. Naar het oordeel van de rechtbank heeft de inspecteur terecht geweigerd om de aanslag ambtshalve te verminderen. De rechtbank hecht daarbij belang aan het feit dat de herziene aangifte inkomensbelasting is ingediend, overeenkomstig de daarvoor gestelde voorwaarden, met digitale handtekeningen van beide fiscale partners en dat aan de ex-echtgenoot op die basis een aanslag is opgelegd. De stelling van belanghebbende dat haar ondertekening middels DigiD niet geldig zou zijn, treft geen doel. Het behoort tot de verantwoordelijkheid van belanghebbende om ervoor te zorgen dat er geen onbevoegd gebruik kan worden gemaakt van haar DigiD. De gevolgen van de gebruikmaking van de DigiD van belanghebbende behoren dan ook in beginsel voor haar rekening en risico te komen. Voorts is de gestelde uitzonderlijke situatie waardoor hiervan zou moeten worden afgeweken en de gevolgen voor de Belastingdienst zouden moeten komen, niet aannemelijk gemaakt.

Misschien dat het rechterlijk standpunt in deze zaak juist is.

Helaas moet ik constateren dat allerlei digitale omgevingen worden ontwikkeld op een zodanige wijze dat alleen digitale gevorderden in staat zijn om te onderkennen wat er gebeurt en om te onderkennen of er iets mis gaat. Daar helpt opleiding niet tegen. Dat betekent dat mensen steeds vaker hulp moeten inroepen bij de omgang van de aan hen aangeboden digitale omgevingen, met als gevolg dat de veiligheidsrisico’s toenemen.

Mijn zorg is dat problemen met Digid en andere digitale sleutels (‘inlogmiddelen’) steeds vaker zullen voorkomen nu de meerderheid van de bevolking onvoldoende digitaal vaardig is. De vraag is hoe die groep wordt beschermd.

 

Geplaatst in Belastingrecht, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , , | 1 reactie

Berlee bepleit integrale datavisie op openbare registers | AVG, gegevensbescherming

Geplaatst op 1 oktober 2022 door Ellen Timmer

Op 22 september jl. hield Anna Berlee haar oratie, daar schreef ik al over. Haar lezenswaardige oratie is hier (pdf) te vinden.

Daarin bepleit ze dat zorgvuldiger wordt omgegaan met openbaarmaking van persoonsgegevens via registers als het kadaster, handelsregister en ubo-register. Het is wat haar betreft tijd voor een integrale datavisie op openbare registers.

Zij sluit af met het navolgende:

Wat brengt ons dit nu allemaal? Ik begon met de vraag of de openbare registers nog wel van deze tijd zijn, waarmee ik bedoel een tijd waarin meer aandacht is voor de wijze waarop gegevensverzameling en verwerking plaatsvindt en plaats zou moeten vinden. Is een overheidsregister dat persoonsgegevens ter beschikking stelt aan het algemeen publiek wel mogelijk op een wijze die recht doet aan de bescherming van persoonsge- gevens? Het antwoord daarop is dus ja, mits de openbaarmaking met voldoende waar- borgen is omkleed. Om dat te beoordelen kijken we naar de normen in de AVG en het Handvest en de interpretaties daarvan door het Hof van Justitie.

Het kader zoals neergezet door het Hof van Justitie, is een mooi startpunt, maar in mijn ogen zou bij de vraag naar de openbaarheid en inrichting van een register ook gekeken moeten worden naar de stapeling die ontstaat van openbare persoonsgegevens in (onder andere) openbare registers. Er is te weinig zicht op het grotere geheel. Kortom, wat gaat dit (nieuwe) openbare register toevoegen aan de al bestaande informatie die over een natuurlijk persoon openbaar beschikbaar is? Wat kan dit beetje extra nog toevoegen aan een bestaand profiel van iemand dat kan worden gegenereerd op basis van het koppelen van gegevens uit verschillende openbare registers? Natuurlijk is het wel zo dat wat men doet met de persoonsgegevens eenmaal (rechtmatig) verkregen uit het openbare register niet voor het conto komt van de overheidsinstantie die het register openbaar maakte.

Omdat het probleem de individuele registers en uitvoeringsinstanties overstijgt, vergt dat ook een sectoroverstijgende aanpak. Het lijkt me daarom tijd voor een integrale datavisie op openbare registers.

Zij doet vervolgens drie suggesties, nl. om met een ‘blanco canvas’ te beginnen, te denken aan gedifferentieerde openbaarheid en het het bijhouden van de inzage in de registers.

 

Geplaatst in Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce, Overheidsregister van aandeelhouders, Ubo-register | Tags: , , , , | Plaats een reactie

How to read CJEU judgments | article by Krommendijk and Zuiderveen Borgesius

Geplaatst op 30 september 2022 door Ellen Timmer

Jasper Krommendijk and Frederik Zuiderveen Borgesius for EU Law Analysis wrote the useful article ‘How to read CJEU judgments: deciphering the Kirchberg oracle‘. The article is introduced with:

How to read judgments of the Court of Justice of the European Union (CJEU)? We often get that question from our students, especially those without a legal background. In this blog post, we give some tips to read and interpret such judgments. The blog post is mainly aimed at students who encounter CJEU judgments for the first time. But perhaps the blogs post could also be useful for other readers, such as lawyers from outside the EU, and non-lawyers.

Geplaatst in English - posts in English on this blog, Europa, Procesrecht, rechtspraak | Tags: , , | Plaats een reactie

NCSR: ‘Zet persoonsgegevens slachtoffers niet onnodig in het strafdossier’ | rechtspraak

Geplaatst op 29 september 2022 door Ellen Timmer

Op de site van de Rechtspraak werd bekend gemaakt dat uit een onderzoek (pdf) van het Nederlands Studiecentrum Criminaliteit en Rechtshandhaving (NSCR) blijkt dat persoonsgegevens van slachtoffers niet onnodig in een strafdossier moeten worden opgenomen.

Het bericht op de site van de rechtspraak:

Onderzoek: ‘Zet persoonsgegevens slachtoffers niet onnodig in het strafdossier’
Den Haag, 06 september 2022

Als persoonsgegevens van slachtoffers niet juridisch relevant zijn, is het ook niet noodzakelijk ze in een strafdossier te vermelden. Rechters hebben deze gegevens namelijk niet nodig om een beslissing te nemen. Dat is een van de conclusies uit het vandaag gepubliceerde onderzoek van het Nederlands Studiecentrum Criminaliteit en Rechtshandhaving (NSCR). In opdracht van de Raad voor de rechtspraak deed het NSCR onderzoek naar het gebruik van persoonsgegevens van slachtoffers in strafdossiers.

Voor het onderzoek zijn verschillende strafdossiers geanalyseerd op het gebruik van persoonsgegevens. Er werd gekeken wélke persoonsgegevens van slachtoffers voorkomen in een dossier, waar precies in het dossier en of deze persoonsgegevens altijd strafvorderlijk relevant zijn. Hieruit blijkt dat naast de strafvorderlijke, juridisch-inhoudelijk relevante, persoonsgegevens ook persoonsgegevens van slachtoffers worden genoteerd die geen praktische relevantie dienen.

Deze gegevens worden gebruikt om een slachtoffer gedurende het strafproces te kunnen bereiken, informeren of oproepen. Rechters waren er unaniem over dat ze in principe niet direct nodig zijn voor de rechter om een beslissing te nemen. Zij denken echter wel verschillend over het vervolgens onvermeld laten van deze gegevens in het dossier.

Weglaten
Een deel van de geïnterviewde rechters in dit onderzoek vindt dat deze niet-juridisch inhoudelijk relevante gegevens structureel uit het dossier weggelaten zouden moeten worden. Praktisch relevante persoonsgegevens die voor administratieve doeleinden worden gebruikt, zouden elders opgeslagen kunnen worden.
Een ander deel van de rechters is het hier niet mee eens omdat er al mogelijkheden ter bescherming van slachtoffers zijn. Zij verwachten dat een wijziging van beleid in de praktijk niet veel toevoegt, maar wel voor extra werk zorgt.
Het is echter niet bekend of slachtoffers altijd op de hoogte zijn van de mogelijkheden tot bescherming. Mogelijk worden hierdoor maatregelen om hun persoonsgegevens onvermeld te laten niet altijd ingezet, terwijl deze wel gewenst zijn.

Aanbevelingen
In het onderzoek worden een aantal aanbevelingen gedaan. Zo zou het beter zijn juridisch inhoudelijk relevante persoonsgegevens van slachtoffers waar mogelijk op een hoger abstractieniveau weer te geven. Ook wordt aanbevolen het Burgerservicenummer (BSN) van het slachtoffer structureel onvermeld te laten, omdat dit nooit strafvorderlijk relevant blijkt maar wel genoteerd wordt in het dossier.
Tot slot wordt aangeraden het gestandaardiseerde invulveld voor persoonsgegevens in processen-verbaal te verwijderen en om standaard aan slachtoffers te vragen of zij akkoord zijn met het noemen van hun volledige naam tijdens de zitting.

Lees het hele onderzoek hier:
Research memorandum NSCR-onderzoek Strafvorderlijke relevantie persoonsgegevens slachtoffers

Geplaatst in ICT, privacy, e-commerce, Procesrecht, rechtspraak, Strafrecht | Tags: , | Plaats een reactie