Martin de Bree in TvCo: “Compliance moet gaan over het doel” | Wwft, naleefkunde

Geplaatst op 12 juni 2022 door Ellen Timmer

Onder deze titel schreef Martin de Bree, verbonden aan de Rotterdam School of Management, een artikel voor het Tijdschrift voor Compliance, zie ook Researchgate. Uit de introductie bij de uitgever:

Natuurlijk wordt algemeen aangenomen dat het erg belangrijk is om aan de regels te voldoen. Over regels is namelijk goed nagedacht door allerlei deskundigen en ze zijn doorgaans democratisch tot stand gekomen. Dus geen wonder dat toezichthouders en bedrijven compliance nastreven. Men gaat ervan uit dat naleving van regels, compliance, ervoor zorgt dat maatschappelijke doelen daadwerkelijk bereikt worden. Het is verleidelijk om aan deze aanname vast te houden. Het geeft een gevoel van controle in een wereld die turbulent en complex is. Het is dan ook geen wonder dat ons systeem van wetgeving op deze impliciete aanname van maakbaarheid is gebaseerd. Engineering resilience dus, aan de tekentafel de toekomst vorm geven ervan uitgaande dat wat je ontwerpt en daarna bouwt, ook daadwerkelijk werkt zoals je verwacht had. Maar op de assumptie dat regelnaleving automatisch het doel van de regels realiseert, is nogal wat af te dingen. We weten eigenlijk vaak niet zo goed of regels wel werken. Het begint er al mee dat we vooraf vaak niet precies weten wat het doel van de regels is.

Het is voor iedereen die met compliance te maken heeft – zoals de witwasbestrijdingscompliance – een interessant stuk, omdat er aandacht wordt gegeven aan de demotiverende kanten van administratieve verplichtingen en de ongewenste bijeffecten van bepaalde regels.

 

NB Dit betekent overigens niet dat het zin heeft om in een regeling te zetten dat iemand zich moet houden aan “hetgeen naar maatschappelijke normen betamelijk is” zoals in de regeling voor incassobureaus waar ik over schreef.

Geplaatst in Fraude, witwasbestrijding, Wwft | Tags: , , , | Plaats een reactie

Europees voorstel tot bevriezing en bevriezing en confiscatie van vermogensbestanddelen van oligarchen die beperkende maatregelen overtreden en van criminelen | afpakken

Geplaatst op 11 juni 2022 door Ellen Timmer

Op 25 mei jl. maakte de Europese Commissie bekend dat er nieuwe regels zullen komen inzake bevriezing en bevriezing en confiscatie (ontneming, ‘afpakken’) van vermogensbestanddelen van oligarchen die beperkende maatregelen overtreden en van criminelen.

Inzake ontneming staat in het persbericht:

Versterking van de EU-regels inzake ontneming en confiscatie van vermogensbestanddelen

Ten tweede komt de Commissie met een voorstel voor een richtlijn betreffende ontneming en confiscatie van vermogensbestanddelen. Het belangrijkste doel is ervoor te zorgen dat misdaad niet loont, door criminelen hun criminele winsten af te nemen en hun vermogen om verdere misdrijven te plegen, te beperken. De voorgestelde regels moeten ook gelden voor de schending van beperkende maatregelen. Daarmee wordt doeltreffende opsporing, bevriezing, beheer en confiscatie van de opbrengsten van de schending van beperkende maatregelen mogelijk gemaakt.

Het voorstel moderniseert de EU-regels voor de ontneming van vermogensbestanddelen, onder meer door:

  • uitbreiding van het mandaat van de bureaus voor de ontneming van vermogensbestanddelen, zodat zij vermogensbestanddelen van personen en entiteiten die onder beperkende maatregelen van de EU vallen, snel kunnen opsporen en identificeren. Deze bevoegdheden zullen ook gelden voor criminele vermogensbestanddelen, onder meer door vermogensbestanddelen snel te bevriezen wanneer het risico bestaat dat die anders zouden verdwijnen;
  • uitbreiding van de mogelijkheden om vermogensbestanddelen te confisqueren die afkomstig zijn uit een breder scala aan misdrijven, waaronder schending van beperkende maatregelen van de EU, zodra het voorstel van de Commissie tot uitbreiding van de lijst van EU-misdrijven is aangenomen;
  • oprichting van bureaus voor vermogensbeheer in alle EU-lidstaten. Hun taak zal zijn ervoor te zorgen dat bevroren goederen hun waarde niet verliezen, zodat bevroren vermogensbestanddelen die gemakkelijk in waarde kunnen verminderen of die duur zijn om aan te houden, kunnen worden verkocht.

In het voorstel voor de richtlijn is de mogelijkheid opgenomen dat vermogensbestanddelen worden afgepakt zonder dat een rechter is betrokken (“non-conviction based confiscation“, artikel 15 voorstel). Voorts maakt het afpakken van ‘onverklaarbare rijkdom gerelateerd aan criminele activiteit’ (“confiscation of unexplained wealth linked to criminal activities“, artikel 16) mogelijk. Er is een verplichting opgenomen om de personen die geraakt worden door de ontneming te informeren (artikel 22) en een bepaling inzake rechtsmiddelen (artikel 23).

De lidstaten moeten de in het voorstel vermelde regelingen in hun wetgeving opnemen.

Geen schending grondrechten?
Het zal interessant zijn om te zien of de Europese voorstellen niet de risico’s met zich mee brengen die in het kader van het Nederlandse ‘afpak’ voorstel zijn gesignaleerd door onder meer de Autoriteit Persoonsgegevens, Raad voor de rechtspraak en de Nederlandse Orde van Advocaten. Anders gezegd: kiest Europa voor een ‘makkelijke’ weg waarmee ook onschuldigen kunnen worden benadeeld of zorgt het voor een volwassen systeem met passende rechtsbescherming voor Europese burgers?

 

Meer informatie:

Europese Commissie:

Overig:

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Sanctieregels, Strafrecht | Tags: , | Plaats een reactie

European Court of Auditors criticizes European blacklist ‘EDES’

Geplaatst op 11 juni 2022 door Ellen Timmer

In a report of May 2022 the European Court of Auditors (ECA) criticizes the European blacklist Early Detection and Exclusion System (EDES) that should protect EU funds.

From the executive summary:

The EU and the Member States are jointly responsible for protecting the EU’s financial interests with respect to EU funds. “Blacklisting” (or exclusion) is a key tool that international bodies and national authorities use to protect their public finances. The objective is to avoid entering into financial agreements with untrustworthy counterparties, such as those involved in fraud, corruption, professional misconduct, money laundering, or non-payment of taxes. In 2020, the EU paid out around €150 billion under financial agreements. Since 2016, the Commission has been responsible for operating the Early Detection and Exclusion System (EDES) for the quarter of EU spending (€39 billion) that it manages directly or indirectly through implementing partners in line with the EU’s financial rules. For the three quarters of EU spending involving national authorities (€111 billion), Member States have to follow exclusion-related obligations but they are not required to set up exclusion systems or databases per se.

The aim of this audit was to assess whether exclusion is being used effectively to protect EU funds from untrustworthy counterparties. We focused primarily on assessing whether the EDES has been operating effectively in direct and indirect management. In particular, we examined the effectiveness of EDES’ exclusion situations, exclusion procedures, blacklist of excluded counterparties, and arrangements for identifying counterparties in exclusion situations. As regards shared management, we selected four Member States to review their exclusion arrangements and to identify good practices. We carried out the audit with a view to contributing to the Commission’s proposals for revising the EU’s financial rules and its plans for enhancing the use of digital tools and data to protect the EU’s financial interests.

We concluded that exclusion is not being used effectively to protect EU funds from untrustworthy counterparties. Although the EDES has a broad range of exclusion situations and robust decision-making procedures, the Commission services have recorded few exclusions in the system due to shortcomings in the arrangements for identifying counterparties in exclusion situations. In shared management, where EDES does not apply, Member States’ differing approaches undermine the overall effectiveness of using exclusion to protect the EU budget.

ECA recommends the Commission to:

o extend further the range of exclusion;
o strengthen the implementation of the EDES;
o improve the monitoring of the EDES under indirect management;
o extend the EDES to shared management;
o make better use of data and digital tools for exclusion purposes.

 

More information:

Geplaatst in English - posts in English on this blog, Europa | Tags: , , , | Plaats een reactie

Algoritme-toezicht kan niet bij de Wwft-toezichthouders worden ondergebracht

Geplaatst op 10 juni 2022 door Ellen Timmer

In een digitaliserende maatschappij spelen algoritmen een belangrijke rol. In een artikel van 23 mei jl. op nu.nl worden experts geciteerd die stellen dat het toezicht op algoritmen bij de sectorale toezichthouders moet worden ondergebracht.

Mij lijkt dat dit vanwege tegenstrijdige belangen niet kan. Zo moeten de Wwft-toezichthouders de financiële surveillance door Wwft-plichtigen bevorderen, wat wringt met het toezicht op algoritmen. Bovendien zijn deze toezichthouders onvoldoende van de AVG op de hoogte en niet bezig met de positie van de burgers die nadeel kunnen ondervinden van het gebruik van algoritmen in de misdaadbestrijding (ook bekend als ‘witwasbestrijding’).

 

 

Over het onderwerp wordt ook geschreven door het FD, Groeiende bezwaren tegen AP als toezichthouder algoritmes (betaalmuur) 23 mei 2022.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , , , | 2 reacties

European Civic Forum: Time for a comprehensive civil society strategy to empower civic organisations in Europe!

Geplaatst op 9 juni 2022 door Ellen Timmer

In its latest newsletter the European Civic Forum writes that it is time for a comprehensive civil society strategy to empower civic organisations in Europe. It recalls the resolution by the European Parliament on the shrinking space of civil society in Europe and asks the European Commission to include the drafting of a civil society strategy in its 2023 Work Programme.

The article in the newsletter:

Time for a comprehensive civil society strategy to empower civic organisations in Europe!
On 9 May, the Conference on the Future of Europe (CoFoE) adopted the conclusions and recommendations discussed over the last year. Importantly, these proposals recognise the important role of civil society at national and European level and call for actions to safeguard civic freedoms and civil society organisations (CSOs) in Member States and to engage CSOs at European level through the meaningful implementation of civil dialogue. The final report also stresses the need of a comprehensive European civil society strategy, a call coming from across Europe as well as from the European Parliament resolution 2021/2103(INI) of 8 March 2022 on the shrinking space for civil society in Europe.

We’ve had many chances to witness the role played by CSOs in upholding human rights, democracy and rule of law all across Europe, as well as the threats they face because of this watchdog role, including criminalisation (as it’s happening, for example, in Poland, Italy and Lithuania). The recent case of state surveillance on human rights defenders in Spain is yet another blatant example of a worrying trend affecting many EU Member States.

It is now urgent for the European Commission to take action! That’s why the European Civic Forum join the call of many other CSOs all across Europe, asking the European Commission to include the drafting of a civil society strategy in its 2023 Work Programme. 

 

The Forum participated in a report on European civic and democratic space (pdf) and draws the attention to amongst others:

 

Other posts on this blog on shrinking space of civil society in the EU:

Geplaatst in English - posts in English on this blog, Europa, Grondrechten, Not-for-profit | Tags: , , , , | Plaats een reactie

Nota naar aanleiding van het verslag inzake wetsvoorstel Russenverbod trustkantoren

Geplaatst op 8 juni 2022 door Ellen Timmer

Tijdens de behandeling van het wetsvoorstel inzake het Russenverbod voor trustkantoren is de nota naar aanleiding van het verslag openbaar gemaakt, waarin een groot aantal vragen over trustdiensten worden beantwoord. Ook andere onderwerpen komen aan de orde, zoals de vraag of Nederland een belastingparadijs is en een verbod op zakelijke dienstverlening aan Russische cliënten.

 

Een variant van dit bericht verscheen eerder op de site van Compliance Platform Trustkantoren

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Sanctieregels, Trustkantoren | Plaats een reactie

Er is geen spagaat tussen misdaadbestrijding en AVG | Wwft

Geplaatst op 8 juni 2022 door Ellen Timmer

Nog steeds wordt door allerlei mensen, onder meer van banken, beweerd dat de AVG aan de misdaadbestrijding in de weg zou staan, zoals in dit artikel over misdaadbestrijding door banken.
Dat is niet waar: de privacywet AVG en andere regels over grondrechten hebben tot doel er voor te zorgen dat het uitwisselen van gegevens voor de misdaadbestrijding uitsluitend gebeurt door personen en organisatie met voldoende deskundigheid, waarbij zorgvuldig en veilig wordt gehandeld. De regels van de AVG en andere wetten moeten voorkomen dat burgers en organisaties benadeeld worden door onzorgvuldig handelen van de misdaadbestrijders. Het is een illusie om te denken dat er niets mis gaat.

Overigens is de vraag of banken wel geschikt zijn voor de misdaadbestrijdingstaken die zij van de overheid op grond van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) hebben gekregen. Mijn vermoeden is dat die taken zeer veel geld kosten en weinig opleveren.

 

NB 1 Onlangs hoorde ik dat de klant van een bank aan die bank een rekening had gestuurd voor alle kosten die de klant had gemaakt om de Wwft-vragen van de bank te beantwoorden. Het geeft aan hoe kostbaar de witwasbestrijding is.

NB 2 In het artikel wordt verondersteld dat het ubo-register nuttig is voor de misdaadbestrijding. Dit is echter een onbewezen stelling van de overheden. Het tegenovergestelde kan ook worden gezegd: dat het een prachtige informatiebron voor criminelen is.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , | Plaats een reactie

Mijn bijdrage aan het Risk & Compliance Jaarcongres op donderdag 16 juni a.s. | Wwft

Geplaatst op 8 juni 2022 door Ellen Timmer

Een beetje laat, deze aankondiging, maar deelname is dacht ik nog mogelijk.
Op 16 juni a.s. lever ik een bijdrage aan het Risk & Compliance Jaarcongres, met als thema ‘De rol van de poortwachter anno 2022, publieke versus private sector’.

Mijn programma onderdelen vinden plaats tussen 16:40 en 18:15 uur. Ik verzorg een inleiding van tien minuten en neem deel aan ‘Het Grote AML/CDD/KYC Debat‘ van het Risk & Compliance congres:

Meer informatie: website congres, programma 2022.

Geplaatst in Evenementen, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten | Tags: , , , | Plaats een reactie

Financiële privacy

Geplaatst op 8 juni 2022 door Ellen Timmer

Op dit blog heb ik een overzichtspagina over financiële privacy gemaakt. Ik heb geprobeerd om de belangrijkste onderwerpen te beschrijven en verwijzingen naar de artikelen op dit blog toe te voegen.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , , , , | Plaats een reactie

Brief en rapport over Nederlanders met een tweede ongewenste nationaliteit

Geplaatst op 7 juni 2022 door Ellen Timmer

In 2020 is een initiatiefnota ‘Bescherm Nederlanders met een tweede ongewenste nationaliteit’ uitgebracht. In maart 2022 werd een deskundigenadvies uitgebracht, waarover ik heb geschreven.

Op 9 mei werd een brief van de minister van SZW bekend gemaakt over stand van zaken en vervolgstappen. Voorts wordt een rapport aangeboden, waarbij leden van een klankbordgroep betrokken zijn geweest die geen afstand kunnen doen van hun nationaliteit (Eritrese, Iraanse, Marokkaanse, Nicaraguaanse en Syrische nationaliteit). Verder is gesproken met mensen van diverse nationaliteiten met Griekse en Somalische nationaliteit.

 

NB De problematiek van de Accidental Americans, slachtoffers van FATCA, voor wie het doen van afstand van de nationaliteit in theorie wel mogelijk maar in de praktijk heel lastig is, komt in brief en rapport niet aan de orde. Eerder werd daarvan in het deskundigenadvies wel melding gemaakt.

 

Meer informatie > parlementaire stukken:

Geplaatst in Belastingrecht, Grondrechten | Tags: , , | Plaats een reactie