Privacy Coalitie verzoekt de Eerste Kamer de Wet digitale overheid aan te nemen

Geplaatst op 3 maart 2023 door Ellen Timmer

De Privacy Coalitie is een groep organisaties en ondernemingen die willen bevorderen dat digitale toepassingen de grondrechten van burgers respecteren. Zij willen een stimulans geven aan alle privacy respecterende initiatieven.

Vandaag schreef de coalitie het volgende bericht aan de Eerste Kamer:

De Privacy Coalitie, een groep die samenwerkt met Stichting Privacy First, doet een oproep aan de Eerste Kamer om volgende week in te stemmen met de WDO.

Uiteraard delen zij de zorg van verschillende fracties wanneer het gaat om de toelating van buitenlandse aanbieders, die de toegang gaan organiseren tot de Nederlandse digitale overheid. Natuurlijk zien zij ook dat er een gevaar is dat mondiale spelers via b.v. Hongarije worden toegelaten. Maar NEEN stemmen in de Eerste Kamer gaat niet inhouden dat wij als Nederland dit gaan tegenhouden. In Brussel heeft Nederland ingestemd met deze Europese wetgeving!

Het is vele male beter om vanuit Nederland de “integere” organisaties met een moreel kompas te stimuleren. Organisaties die open source oplossingen ontwikkelen en geen verdienmodel hebben voor data! Door deze organisaties krachtig te positioneren kan Nederland tegenwicht bieden. Deze groep van organisaties is groeiende in Europa w.o. in Nederland. In de Privacy Coalitie zijn verschillende organisaties die een goed voorbeeld zijn.
De Nederlandse overheid laat overigens deze organisaties links liggen, sluit ze (bijna) uit bij aanbestedingen en stimuleert ze niet. Als er één ding moet veranderen dan is het dit wel!

Integriteit
Bijzonder slecht is dat de EU geen integriteitstoets heeft ingebouwd voor de toegang van potentiële aanbieders. Hiermee zou de drempel voor mondiale privacy schenders bijzonder hoog worden oftewel hun uitsluiten. Ik verwijs hiervoor naar een professionele vrijwilliger van Stichting Privacy First die hierover schrijft op haar website.
Integriteitstoetsing identificatiemiddelenaanbieders ontbreekt in Regeling nadere eisen toelating identificatiemiddelen WDO

 

Bij het bericht hoort dit persbericht:

PERSBERICHT
Privacy Coalitie doet oproep aan Eerste Kamerleden
02-03-2023

Scheer niet alle aanbieders over één kam!

De Wet Digitale Overheid, die op dit moment voorligt bij de Eerste Kamer en waar op 7 maart over gestemd gaat worden, stuit op bezwaren bij verschillende fracties van uw kamer.

De Privacy Coalitie ziet wel degelijk een gezond verdienmodel voor marktpartijen die de publieke waarde wel uitermate serieus nemen. Open Source ontwikkelingen kunnen wel degelijk door Europese partijen worden uitgevoerd, zolang er strenge toelatingseisen zijn waardoor dwang wordt uitgeoefend op de ontwikkelaars en aanbieders. Marktpartijen zullen dan nadrukkelijk rekening houden met het ontwikkelen van privacy vriendelijke oplossingen.

Daarom is de Privacy Coalitie van mening dat er juist vanuit de overheid een grote mate van stimulans moet komen voor de ontwikkeling van privacy vriendelijke oplossingen. Daarnaast dient het aanbesteding- en aankoopbeleid van de overheid erop gericht te zijn om bij voorkeur te kiezen voor aanbieders die aan deze criteria voldoet.

Het afstemmen van de Wet Digitale Overheid ontneemt privacy-vriendelijke organisaties de kans om te groeien in Nederland en limiteert de opties voor Nederlandse burgers om hun privacy te beschermen in de digitale wereld. Wij roepen de Eerste Kamerleden dan ook op om vóór de Wet Digitale Overheid te stemmen.

—

De Privacy Coalitie
De Privacy Coalitie is ontstaan vanuit de winnaar van de Privacy Award. Stichting Privacy First is de initiatienemer geweest voor het instellen van deze awards met als doel organisaties te stimuleren privacy vriendelijke oplossingen te ontwikkelen en hier bekendheid aan te geven.
In juni 2023 heeft de Coalitie een manifest overhandigd aan de fracties van de Tweede Kamer.

De Privacy Coalitie
contact@privacycoalitie.org

De initiatiefnemers
• Freedom Internet Anco Scholte ter Horst, CEO
• PublicRoam Paul Francissen, oprichter
• Quodari Paul Pennarts, CEO
• Schluss Marie-José Hoefmans – CEO
• Soverin Diana Krieger, CEO
• STER Frank Volmer, Algemeen directeur
• Stichting Privacy First, Godaya Komen, Directeur

Mede-ondertekenaars
De lijst van medeondertekenaars wordt regelmatig uitgebreid.
• 4MedBox Europe Rick Overkleeft, CEO
• 4LifeSupport Arthur Schreuder, Voorzitter
• Bureau Digitale Zaken Kees Verhoeven, Eigenaar
• Consumentenbond Sandra Molenaar, Directeur
• eLaw (Universiteit Leiden): Centrum voor Recht en Digitale Technologie
Bart Custers, Hoogleraar Law & Data Science
• Procolix Koen de Jonge, Business owner
• Public Spaces Geert-Jan Bogaerts, Voorzitter
• Qiy foundation Marcel van Galen, Oprichter
• SIDN Roelof Meijer, CEO
• Scoor voor je Club Maarten Louman, Mede-oprichter
• Sounds Of Change Lucas Dols, Oprichter
• Stichting Donateursbelangen Jordan van Bergen, Directeur-Bestuurder
• Stichting Nuts Mark Weernink, Voorzitter
• Speakup Florian Overkamp, Founder
• Summitto Sascha Jafari, Co-founder
• SURF Jet de Ranitz, Voorzitter
• The Good Cloud Dennis Pennings, Co-founder
• UvA Prof. dr. Marc Salomon, Dean Amsterdam Business School
• Voys Mark Vletter, Oprichter
• Zorgdoc Cees Schaap, Oprichter

Contact
Wilt u meer weten of zich bij ons aansluiten?
Neem contact met ons op: contact@privacycoalitie.org

 

Op dit blog besteedde ik al eerder aandacht aan de Wet digitale overheid (Wdo).

Geplaatst in Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , | 1 reactie

Hoog risico bij DNB | Wwft

Geplaatst op 3 maart 2023 door Ellen Timmer

Voor degenen die naar aanleiding van mijn eerdere bericht van vandaag geïnteresseerd zijn in de hoog risico kwalificaties van DNB, volgt hierna het overzicht van hoog-risico-sectoren dat is opgenomen in het Wwft-formulier van 2022 (markering door mij):

Mij is niet bekend dat DNB een onderbouwing hiervan geeft.

Vindplaats van het formulier:
deze pagina, zie de Integriteitsrisico-questionnaire 2022 voor banken van .

 

Geplaatst in Bankrekening krijgen en behouden, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , , , , , | Plaats een reactie

Volgens DNB vormen kerkgenootschappen en charitatieve instellingen een hoog risico op witwassen en terrorismefinanciering | hoe de overheid is afgegleden | Wwft

Geplaatst op 3 maart 2023 door Ellen Timmer

De bankentoezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB) houdt er op het gebied van het toekennen van de kwalificatie hoog risico op witwassen en terrorismefinanciering zeer twijfelachtige praktijken op na [1].

Kamervragen
Die praktijken hebben gisteren geleid tot kamervragen [2] over de plaatsing in de hoog-risico categorie door DNB en AFM van kerkgenootschappen, andere religieuze instellingen en charitatieve instellingen. Het gaat dan om de categorieën van organisaties die per definitie een hoog risico op witwassen en terrorismefinanciering zouden opleveren.

De vragen luiden:

1. Bent u bekend met de vragenlijst «Wwft & Sw voor beleggingsondernemingen» van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en de «Vragenlijst integriteitsrisico» van De Nederlandsche Bank (DNB)?

2. Bent u ervan op de hoogte dat de AFM in deze uitvraaglijst kerkgenootschappen, andere religieuze instellingen en charitatieve instellingen in dezelfde lijst plaatst als onder andere massagesalons, pandjeshuizen en de wapenhandel? Bent u er tevens van op de hoogte dat DNB in de «Vragenlijst integriteitsrisico» naast coffeeshops, kansspelen, “relaxbedrijven, prostitutie, adult industry (incl. internet)” expliciet ook religieuze instellingen en charitatieve instellingen (o.a. stichtingen) benoemt als sector waarvan zij wil weten hoeveel klanten een onder toezicht staande instelling heeft?

3. Kunt u uitleggen wat religieuze organisaties volgens DNB en AFM precies zijn? Omvat deze definitie alle organisaties met een bijzondere grondslag?

4. Kunt u aangeven op basis van welke specifieke data kerkgenootschappen op deze lijst zijn gekomen? Hoeveel verdacht verklaarde FIU-meldingen zijn er de afgelopen drie jaar geweest binnen deze categorie en over hoeveel kerkgenootschappen gingen deze meldingen ten opzichte van het totaal aantal kerkgenootschappen?

5. Kunt u aangeven op basis van welke specifieke data religieuze instellingen op deze lijst zijn gekomen? Hoeveel verdacht verklaarde FIU-meldingen zijn er de afgelopen drie jaar geweest binnen deze categorie en over hoeveel religieuze instellingen gingen deze meldingen ten opzichte van het totale aantal religieuze instellingen?

6. Kunt u aangeven op basis van welke specifieke data charitatieve instellingen op deze lijst zijn gekomen? Hoeveel verdacht verklaarde FIU-meldingen zijn er de afgelopen drie jaar geweest binnen deze categorie en over hoeveel charitatieve instellingen gingen deze meldingen ten opzichte van het totale aantal charitatieve instellingen?

7. Kunt u zich voorstellen dat, gelet op deze aanpak van toezichthouders, Wwft-instellingen zich gedwongen voelen altijd een verscherpt cliëntonderzoek te doen naar kerkgenootschappen, religieuze instellingen en charitatieve instellingen nu de wet aangeeft dat er een verscherpt cliëntonderzoek dient plaats te vinden indien de zakelijke relatie naar haar aard een hoger risico op witwassen met zich meebrengt en de toezichthouders middels de vragenlijsten ook suggereren dat de genoemde instellingen een dergelijk hoger risico met zich meebrengen?

8. Kunt u met een voorbeeld uitleggen hoe een Wwft-instelling bij een onderzoek naar een kerkgenootschap – zonder dat er duidelijke witwastransacties en/of sanctiealerts zijn – dit onderzoek inclusief transactieanalyse moet vormgeven zonder in strijd te komen met de beginselen van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) onder meer inhoudende dataminimalisatie en doelbinding? Is het daarbij de bedoeling dat bijvoorbeeld banken een transactieanalyse doen en het kerkgenootschap onderzoek moet doen naar de legitimiteit van de gevers van de gelden?

9. Kunt u met een voorbeeld uitleggen – rekening houdende met de AVG – hoe een Wwft-instelling verscherpt onderzoek moet doen naar de donateurs aan een charitatieve instelling die bijvoorbeeld opkomt voor de LHBTI+-doelgroep zonder dat persoonsgegevens van mogelijk direct betrokken gevers worden vastgelegd door middel van een transactieanalyse?

10. Kunt u met een voorbeeld uitleggen hoe een verscherpt cliëntonderzoek – rekening houdende met de AVG – moet plaatsvinden bij een charitatieve instelling die onderzoek ondersteunt naar een specifieke erfelijke ziekte nu het vaak niet uitgesloten is dat de soms grote gevers hier soms directe betrokkenheid bij deze erfelijke ziekte hebben, en de registratie van dergelijke persoonskenmerken niet mag binnen de AVG?
11. Is de benadering van kerkgenootschappen, religieuze instellingen en charitatieve instellingen door AFM en DNB de door u voorgestane invulling van de bankierseed waarin wordt gesproken over zorgvuldige afweging, gedragen naar wetten (dus inclusief de AVG-risico’s)?

12. Zo ja, kunt u per aspect van de bankierseed mede in het licht van het voorgaande aangeven hoe zich dit verhoudt tot voorgaande vragen?

13. Zou het zo kunnen zijn dat de benadering van de toezichthouder ervoor zorgt dat er in de praktijk een wezenlijke toetredingsdrempel wordt opgeworpen tegen kerkgenootschappen, religieuze instellingen en charitatieve instellingen en dat religie en giftgedrag op deze wijze in de hoek worden gezet als potentieel verdachte activiteiten gerelateerd aan financieel economische criminaliteit? Acht u dat wenselijk en, zo nee, wat gaat u daar concreet aan doen?

14. Bent u bereid uit te spreken dat u het zeer onwenselijk acht dat Wwft-instellingen verscherpt cliëntonderzoek doen naar kerkgenootschappen, religieuze instellingen en charitatieve instellingen zonder dat daar in het individuele geval een duidelijke, concrete aanleiding voor is?

15. Bent u bereid de Autoriteit Persoonsgegevens te vragen om zowel bij DNB als AFM een onderzoek te doen om te bezien of de AVG onder meer in zaken als religie, seksuele gerichtheid en gegevens over iemands gezondheid voldoende op het netvlies staat, gelet op de wijze waarop zij hun toezichthoudende rol invullen in het kader van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) en Sanctiewet (Sw)?

16. Kunt u, nu u eerder bij vragen over het acceptatiebeleid voor zakelijke klanten bij Knab expliciet heeft gesteld dat het maken van onderscheid tussen organisaties met en zonder religieus karakter in strijd is met artikel 1 van de Grondwet, aangeven waarom DNB en AFM dit wel zouden mogen in hun uitvragen? Handelen deze toezichthouders hiermee in strijd met hierop van toepassing zijnde wetgeving zoals onder meer opgenomen in het Wetboek van Strafrecht (cf. artikel 137 c-g en artikel 429)?

Dat deze vragen nodig zijn, geeft aan dat het systeem van de witwasbestrijding zoals ontworpen door FATF en uitgerold door Europa en de Nederlandse overheid inherent maatschappelijk onbetamelijk is en tot uitwassen leidt.

DNB neemt geen verantwoordelijkheid
Nog erger is dat DNB zich onder haar verantwoordelijkheid probeert uit te draaien (bericht van medio 2022) en schrijft dat zij de informatie gebruikt om op banken (en andere onder toezicht gestelden) een risico-etiket te plakken, maar dat deze risicoclassificatie voor de onder toezicht gestelden zelf van beperkte betekenis zou zijn. Dat vind ik bizar. Zoals ik al eerder schreef is het een illustratie van de schimmenwereld waarin de financiële sector zich beweegt.

Verantwoording afleggen
Het is hoog tijd dat het ministerie van Financiën en de Wwft-toezichthouders, zoals DNB en AFM, aan de maatschappij verantwoording gaan afleggen over de wijze waarop zij met risicoprofilering en -classificatie omgaan en dat onafhankelijke deskundigen de discriminerende praktijken van de overheid en de banken gaan onderzoeken.
Om deze reden is verdere aanpassing van de witwasbestrijdingsregelgeving op dit moment ongewenst.

 

Noten

[1] Al eerder schreef ik over de merkwaardige praktijk van DNB om aan hele branches de kwalificatie hoog risico op witwassen en terrorismefinanciering toe te kennen, lees:

DNB probeert zich onder haar verantwoordelijkheid uit te draaien, zie Bericht DNB over hoogrisicosectoren | Wwft, 25 juni 2022.

[2] Vragen van het lid Grinwis (ChristenUnie) aan de minister van Financiën over de vragenlijst Wwft & Sw voor beleggingsondernemingen van de AFM en de Vragenlijst integriteitsrisico van DNB (ingezonden 2 maart 2023), 2023Z03692. Hier te vinden.

 

Aanvulling 12 april 2023
Inmiddels zijn de kamervragen beantwoord, blog.

Geplaatst in Bankrekening krijgen en behouden, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , , , , , , , | Plaats een reactie

Stemmen vanuit het buitenland kan alleen onveilig

Geplaatst op 2 maart 2023 door Ellen Timmer

Een van mijn lezers schreef mij over het stemmen vanuit het buitenland:

Ik weet niet of je hier ook in geïnteresseerd bent, maar dit is een privacy-issue in mijn ogen.

Om vanuit het buitenland te kunnen stemmen, moet per post gestemd worden. Voor het registreren was een kopie van mijn paspoort nodig: deze kon via een beveiligde link worden geüpload naar de gemeente Den Haag.
Voor het stemmen zelf moet alles per post. En dus gaat er ook een kopie van een identiteitsbewijs mee. De papieren worden in een knaloranje envelop gestuurd, dus iedereen die maar een beetje op de hoogte is, weet dat er in zo’n envelop een kopie identiteitsbewijs zit.

Totdat er een andere methode is om te stemmen, zal ik dus (helaas) mijn stem verloren laten gaan.

De volledige procedure van briefstemmen vanuit het buitenland is hier terug te vinden: https://www.denhaag.nl/nl/bestuur-en-organisatie/verkiezingen/kiezers-buiten-nederland-stemmen-per-brief.htm

Ik ben het helemaal met deze lezer eens: het per post opsturen van kopieën van identiteitsbewijzen is onverantwoord.

Tip voor het ministerie dat hier verantwoordelijk voor is (vermoedelijk BZK):
doe hier wat aan!

Geplaatst in Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , | Plaats een reactie

Lijst met alle Europese ubo-registers | witwasbestrijding, Wwft

Geplaatst op 2 maart 2023 door Ellen Timmer

Het Belgische ministerie van financiën, de Federale Overheidsdienst Financiën (FOD Finenciën) heeft een lijst met alle Europese ubo-registers gepubliceerd, te vinden via de ubo-register pagina, het is een excel bestand.

Op tabblad 1 staat de index, het tweede tabblad is een Engelstalig overzicht van ubo-registers per EU-staat, met per register de volgende gegevens:

Name of beneficial owner register
Availability
Legal Basis
Name of Authority
Contact Details
Information Website
Public Access
Fee
Website Public Access

Onhandig dat FOD Financiën deze informatie in een spreadsheet heeft geplakt

Geplaatst in Europa, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce, Ubo-register | Tags: , | Plaats een reactie

AML Package bedreigt toegankelijkheid rechtsbijstand voor consumenten en mkb-ondernemingen

Geplaatst op 1 maart 2023 door Ellen Timmer

Naar aanleiding van een artikel in het Advocatenblad onder de titel ‘Wat betekent de Europese witwasautoriteit voor de Nederlandse advocatuur?’ werden vragen door leden van de Tweede Kamer gesteld, die in een verslag van een overleg van de commissie Justitie en Veiligheid van 21 december jl. zijn terug te vinden.

Volgens het verslag waren de vragen:

De leden van de SP-fractie willen dit schriftelijk overleg gebruiken om hun zorgen te delen over de Europese witwasautoriteit, ondanks de steun van deze fractie tot een strenge aanpak van witwassen. Kan de regering hiertoe een reactie geven op het artikel ‘Wat betekent de Europese witwasautoriteit voor de Nederlandse advocatuur?’ dat op 15 november jl. in het Advocatenblad verscheen? 4 Deze leden merken op dat er op dit moment in Nederland een rationeel en gewogen debat plaatsvindt over de toekomst van de toezicht op de advocatuur, maar dat Europa nu vanaf de zijlijn hard in lijkt te gaan grijpen met de voorgenomen autoriteit. Kan de minister hierop reageren? Vreest de minister ook dat plannen om tot een Europese witwasautoriteit te komen ten kosten gaan van de onafhankelijkheid van de advocatuur en hun beroepsgeheim?

4 ‘Wat betekent de Europese witwasautoriteit voor de Nederlandse advocatuur?’, het Advocatenblad, 102, 2022(09), 15 november.

Het antwoord van de bewindspersonen [*] luidt (blauwe markering door mij):

Het oprichten van Europese antiwitwasautoriteit maakt onderdeel uit van het wetgevingspakket dat de Commissie op 20 juli 2021 heeft uitbracht. Het pakket heeft als doel het voorkomen van het gebruik van het financiële stelsel voor witwassen en financieren van terrorisme (AML/CFT) verder te verbeteren. Het kabinet verwelkomt het voorstel voor de oprichting van de Europese antiwitwasautoriteit en heeft meermaals opgeroepen tot de oprichting ervan ter versterking van de effectiviteit van het gehele raamwerk van AML/CFT-regelgeving in de EU. 5 Binnen deze autoriteit zal een Europese toezichthouder op AML/CFT- regelgeving worden ingericht, met directe en indirecte bevoegdheden ten aanzien van financiële instellingen. Deze Europese toezichthouder gaat geen direct en/of indirect toezicht houden op advocaten. Wel wordt beoogd de effectiviteit en uniformiteit van het AML/CFT-toezicht ook in de nietfinanciële sector te verhogen. In dat kader worden periodiek zogenoemde peer reviews gehouden en kan de Europese toezichthouder (alleen) optreden als overtreding van het Unierecht door de nationale toezichthouder wordt geconstateerd. Het kabinet is niet van mening dat dat ten koste gaat van de onafhankelijkheid van advocaten en hun beroepsgeheim, gelet op de reikwijdte tot AML/CFT-regelgeving en de geldende procesvrijstelling.

5 Kamerstuk 22 112, nr. 3203

 

Onvolledig beeld

Dit antwoord van de verantwoordelijk bewindspersonen [*] geeft geen volledig beeld:

  • Het AML Package zal de antiwitwasregels ingrijpend wijzigen en ingewikkelder maken, waarmee alle witwasbestrijdingsplichtigen te maken zullen krijgen.
  • Op grond van het package zullen alle witwasbestrijdingsplichtigen, ook kleine en middelgrote advocatenkantoren, een grote hoeveelheid gegevens moeten aanleveren aan de eigen toezichthouder die de gegevens weer aan AMLA doorlevert. Alles onder het mom van ‘datagedreven toezicht’. Dat gaat een dure grap worden, zoals ik eerder al schreef.
  • AMLA zal regels maken zonder enige betrokkenheid van brancheorganisaties en gespecialiseerde lokale toezichthouders (zoals in de advocatuur op dit moment de NOvA en de dekens), lees mijn blog over het autoritaire top-down systeem van het AML Package. Die regels zullen voor alle witwasbestrijdingsplichtigen zullen gaan gelden. Verwacht mag worden dat het personeel van AMLA zal bestaan uit mensen afkomstig uit de financiële sector met onvoldoende kennis van de grote groep witwasbestrijdingsplichtigen die niet tot de financiële sector behoren. Nu al ondervindt die laatste groep grote hinder van het huidige witwasbestrijdingssysteem dat is ontworpen voor banken. De nieuwe regels zullen grote gevolgen kunnen hebben voor de advocatuur.

Mijn verwachting is dat de bureacratische lasten van de witwasbestrijding door het AML Package sterk zullen toenemen en niet in verhouding zullen staan tot de opbrengst (beperking van criminaliteit en betere opsporing).

Toegankelijkheid rechtsbijstand in gevaar

Voor de advocatuur kan dat betekenen dat advocatendiensten nog duurder worden en dat juridische dienstverlening onbereikbaar wordt voor consumenten en mkb-ondernemingen, een probleem dat niet met rechtsbijstandsverzekeringen kan worden ondervangen, omdat die ook duurder zullen worden.

 

[*] De ministers van Justitie en Veiligheid, voor Rechtsbescherming en de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid.

Geplaatst in Dienstverlening - juridisch financieel [advocaten, accountants, belastingadviseurs e.d.], Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten | Tags: , , , , | Plaats een reactie

De bank als vrije ondernemer die overheidstaken uitvoert | Wwft, toegang betalingsverkeer

Geplaatst op 1 maart 2023 door Ellen Timmer

Al lange tijd verschuilt het ministerie van Financiën zich – als het hen goed uitkomt – achter het alibi dat banken vrije ondernemers zijn die mogen doen waar ze zin in hebben.

Een mooi staaltje is te vinden in het antwoord op vragen uit de Tweede Kamer over de toegang van niet-consumenten tot het betalingsverkeer [1], het alibi heb ik blauw gemarkeerd:

Vraag 5
Bent u het ermee eens dat niet alleen consumenten, maar ook ondernemers deze rechten moeten hebben, omdat het zonder betaalrekening onmogelijk is om een bedrijf te exploiteren en dat ook gepaste financiële dienstverlening daarbij hoort?

Antwoord op vraag 5
Een bankrekening is een belangrijke voorwaarde om deel te nemen aan het maatschappelijk betalingsverkeer, ook voor ondernemingen. De banken hebben contractvrijheid en bepalen zelf welke klanten zij aannemen. Dit wordt deels bepaald door hun ondernemingsstrategie. Dat betekent dat niet elke klant bij elke bank terecht moet kunnen. Wel is het belangrijk dat een ondernemer bij ten minste één bank terecht kan. Daarbij hoort ook gepaste financiële dienstverlening, zowel digitaal als fysiek. Eén van de prioriteiten van het kabinet in de beleidsagenda aanpak witwassen is het borgen van de toegang tot het betalingsverkeer voor zakelijke klanten. Uw Kamer wordt in het voorjaar 2023 geïnformeerd over de voortgang.

Over de gevolgen van de criminaliteitsbestrijdingstaken (‘witwasbestrijding’, Wwft) voor de betaaldienstverlening rept de minister niet. Ondernemers bieden alleen diensten waar een markt voor is. Voor betaaldienstverlening is geen markt meer, aangezien de kosten van de criminaliteitsbestrijdingstaken hoger zijn dan de opbrengsten van de betaaldienstverlener. Banken blijven het doen vanwege de voorrechten die verbonden zijn aan de status van bank. Gevolg is dat banken aan cherry picking doen (deden ze toch al) en het minimale doen om de maatschappelijke taak – het bieden van betalingsverkeer – uit te voeren.

Het is een triest gevolg van foute internationale concepten [2] over de rol van banken in de criminaliteitsbestrijding.

Mij lijkt het verstandig het betalingsverkeer weg te halen bij banken en onder te brengen bij een democratisch gecontroleerde overheidsentiteit, die verantwoording schuldig is over de wijze waarop wordt omgegaan met de toegang tot het betalingsverkeer en zich niet achter contractsvrijheid kan verschuilen.

 

Noten
[1] Consumenten hebben recht op een basisbankrekening.
[2] De regels die in Nederland bestaan zijn gebaseerd op wat wordt voorgeschreven in ‘recommendations’ (dit zijn wetten) door de internationale criminaliteitsbestrijdingswetgever, FATF. Europa heeft via richtlijnen de EU-staten voorgeschreven de FATF-wetgeving te implementeren, wat in Nederland is gebeurd via de Wwft en de handelsregisterwetgeving.

Geplaatst in Bankrekening krijgen en behouden, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten | Tags: , , , , , , | 2 reacties

Reacties op de tv-uitzending Radar over privatisering van de criminaliteitsbestrijding naar de banken | Wwft

Geplaatst op 1 maart 2023 door Ellen Timmer

Het eerdere bericht op dit blog over de tv-uitzending van Radar over privatisering van de criminaliteitsbestrijding naar de banken heb ik aangevuld met de op de Radar site gepubliceerde reacties van enige banken en de minister van Financiën, alsmede nog enkele andere reacties en berichten.

Geplaatst in Bankrekening krijgen en behouden, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Plaats een reactie

Bedreiging van de rechtspraak

Geplaatst op 28 februari 2023 door Ellen Timmer

Niet alleen de georganiseerde misdaad dreigt met geweld als het hen uitkomt, er zijn vele Hollandse Hufters die hetzelfde doen. De media hebben er last van, evenals politici. Ook de advocatuur en rechtspraak krijgen er mee te maken.

Over die laatste groep werd recent een brief door de minister van Veiligheid geschreven, Beleidsreactie op het onderzoek psychosociale gevolgen van bedreiging en beveiliging bij advocaten en rechtspraak, met als bijlage het rapport: ‘Onderzoek psychosociale gevolgen van dreiging en beveiliging bij advocaten en rechters’.

Geplaatst in Grondrechten, Procesrecht, rechtspraak, Strafrecht | 2 reacties

Onzorgvuldige Belastingdienst en falende rechtsbescherming

Geplaatst op 27 februari 2023 door Ellen Timmer

De overheid heeft veel op de belastingplichtigen aan te merken, maar de fiscus is zelf niet altijd zuiver op de graat.

Bewust onvolledige dossiervorming door de fiscus | debatmiddag
Dat blijkt uit het artikel ‘Ongelijke beïnvloeding van de rechter, wetgever en van belastingplichtigen‘ door I.A. Koele, D.G. Barmentlo en M.H.W.N. Lammers, dat in januari jl. in WFR verscheen. In dat artikel wordt verslag gedaan van een debatmiddag van Stichting The Floris.

Besproken onderwerpen:

  • Selectieve informatievoorziening door overheidsorganen (de Belastingdienst en het Openbaar Ministerie), met de stelling: ‘Een inspecteur die zich bezondigt aan bewust onvolledige dossiervorming in procedures moet strafbaar worden gesteld‘.
  • ‘Fiscalisten die de lobby voor fiscale wetgeving steunen handelen maatschappelijk onbetamelijk‘
  • ‘Stelling: In een gezond level playing field delen fiscalisten hun kennis onderling en met de Belastingdienst‘

Vragen Tweede Kamer over achterhouden gegevens
Berichtgeving van RTL over het optreden van de Belastingdienst leidde tot vragen uit de Tweede Kamer, die op 8 februari jl. werden beantwoord, te vinden via deze pagina. Uit de brief van de staatssecretaris van Financiën – Fiscaliteit en Belastingdienst:

Op 27 januari jl. heeft de vaste commissie van Financiën van Uw Kamer verzocht om een reactie op het nieuwsbericht van RTL-nieuws van 26 januari 2023 over het achterhouden van informatie voor de rechter door de Belastingdienst. Specifiek is gevraagd om in te gaan op de omvang van de (gestelde) problematiek. Met deze brief reageer ik op de gestelde vraag.

Publicatie RTL-Nieuws van 26 januari 2023
Het artikel beschrijft een onderzoek van de politieke redactie van RTL met daarin onder meer citaten vanuit de (fiscale) rechtspraktijk en recente voorbeelden uit de jurisprudentie. Concreet gaat het om zes uitspraken uit 2022 van verschillende rechterlijke instanties. In mijn eerdere reactie heb ik aangegeven dat er in bepaalde situaties inderdaad discussie is over het verstrekken van de op de zaak betrekking hebbende stukken. Het beeld dat dit schering en inslag zou zijn heb ik tegengesproken. Daarbij heb ik ook benoemd dat er (jaarlijks) tienduizenden beroepsprocedures lopen. 1 Dat neemt niet weg dat dat ieder incident er één teveel is. Die gevallen waarin iets niet goed is gegaan, worden meegenomen in de interne evaluaties en procesverbeteringen.

—

1 In december 2022 waren er 23.545 lopende beroepsprocedures te constateren (bron: CAP Centraal Serviceteam Beroep).

Vervolgens schrijft de staatssecretaris dat ook de Belastingdienst zich netjes moet gedragen en dat er onderzoek is gedaan naar het aantal gevallen van misdraging door de fiscus en veronderstelt dat het om een beperkt aantal gevallen gaat. Hij eindigt met:

Gelet op dit beeld zou ik mijn eerdere reactie willen herhalen dat er geen aanwijzingen zijn dat er sprake is van een werkwijze waarbij de Belastingdienst regelmatig en ten onrechte stukken zou achterhouden of op andere wijze de verplichtingen uit artikel 8:42 van de Awb zou schenden. Die gevallen waarin er toch iets niet goed is gegaan en waar verbetering mogelijk is, worden geëvalueerd in het landelijk vaktechnisch overleg formeel recht. Hier worden lessen uit getrokken, zodat het in de toekomst niet meer voorkomt.

Rechtsbescherming tegen een onzorgvuldige Belastingdienst
Hoewel er leden van de Tweede Kamer zijn die doen alsof iedere belastingadviseur een boef is, is het een legitieme beroepsactiviteit die noodzakelijk is vanwege de ingewikkeldheid van de belastingregels. Op de agenda van de commissie Financiën van de Tweede Kamer is het punt Laagdrempelige onafhankelijke fiscale rechtshulp geagendeerd.

In februari beantwoordde de staatssecretaris van Financiën – Fiscaliteit en Belastingdienst vragen over dit onderwerp, zie deze pagina, de antwoorden (pdf) zijn hier te vinden. De problemen die belastingplichtigen worden als volgt samengevat:

Er zijn vijf problemen benoemd in het rapport de ‘Burgers beter beschermd’, namelijk (1) De complexiteit van belastingzaken; (2) de moeilijke bereikbaarheid van de Belastingdienst; (3) Het gevoel van machteloosheid van burgers ten opzichte van de Belastingdienst; (4) de kosten en onzekerheid van juridische procedures; (5) de beperkte toegankelijkheid van betaalbare rechtshulp of rechtsbijstand.

Lees de beantwoording over de plannen die het kabinet heeft.

In de beantwoording wordt naar een rapport verwezen dat via deze pagina is te vinden, naar aanleiding is en dat een beleidsreactie gegeven. Ook de problematiek van zzp’ers is bekeken. In het nieuwsbericht bij het rapport staat:

Commissie: rechtsbescherming Belastingdienst moeilijk vindbaar
Nieuwsbericht | 22-04-2021 | 15:11

Burgers en kleine ondernemers ervaren onvoldoende praktische rechtsbescherming in hun contact met de Belastingdienst. De rechtsbescherming bestaat meestal wel maar is moeilijk te vinden. Dat blijkt uit het rapport Burgers Beter Beschermd van de commissie praktische rechtsbescherming, dat staatssecretaris Vijlbrief (Fiscaliteit en Belastingdienst) naar de Tweede Kamer heeft gestuurd.

De Belastingdienst slaagt er volgens de commissie onvoldoende in om bestaande rechtsbescherming ook voldoende kenbaar en toegankelijk te maken voor alle burgers en kleine ondernemers. Dit speelt niet alleen bij de Belastingdienst of specifieke onderdelen daarvan, maar geldt ook voor rechtshulp in zijn algemeenheid.

De Commissie noemt als belangrijkste oorzaken:

  • De wet- en regelgeving is complex. Burgers begrijpen niet goed welke rechten zij hebben.
  • De wet- en regelgeving wordt soms te strikt naar de letter van de wet toegepast, waardoor de belangen van de burger niet altijd meer voorop (lijken te) staan.
  • Burgers worden geacht zelfredzaam te zijn. Het zogeheten doenvermogen van burgers is voor sommigen te hoog ingeschat en fouten herstellen wordt als ingewikkeld ervaren.
  • De kosten voor rechtshulp- en bijstand zijn hoog.
  • De burger staat niet in elk onderdeel van de Belastingdienst centraal, er wordt niet altijd voldoende rekening gehouden met persoonlijke belangen. Hierdoor ervaren sommige burgers onvoldoende hulp van de Belastingdienst.

Vijlbrief noemt de conclusies ‘belangrijk en leerzaam’. In zijn brief geeft hij voorbeelden van hoe de Belastingdienst al bezig is met het verbeteren van de praktische rechtsbescherming. Zo kan iedere particulier die daar behoefte aan heeft, een beroep doen op hulp bij aangifte en wordt bij de totstandkoming van wet- en regelgeving voortaan altijd gekeken of het ‘doenbaar’ is voor iedereen.

Daarnaast belooft Vijlbrief betere voorlichting over de rechten en plichten van burgers en bedrijven en bekijkt hij of het makkelijker kan worden om een foutje in de aangifte recht te zetten. Ook laat hij onderzoeken hoe het proces bij ambtshalve beschikkingen beter kan, bijvoorbeeld door meer persoonlijk contact te zoeken met de belastingplichtige.
Documenten

Kamerbrief met beleidsreactie op rapport commissie praktische rechtsbescherming
Staatssecretaris Vijlbrief informeert de Tweede Kamer over zijn reactie op het rapport ‘Burgers beter beschermd’ over de …
Kamerstuk: Kamerbrief | 22-04-2021

Geplaatst in Belastingrecht, Grondrechten | Tags: , | Plaats een reactie