Sinds enige tijd zijn incassobureaus vergunningplichtig als zij vorderingen incasseren bij particulieren.
Incasso = Wft-bemiddeling
Het Ministerie van Financiën heeft bedacht dat verlening van uitstel van betaling aan een consument als bemiddeling in de zin van de Wet op het financieel toezicht (Wft) zou kwalificeren, een aparte gedachte. In de toelichting op de wijziging van het Vrijstellingsbesluit Wft schrijft de Minister van Financiën daar het volgende over:
In artikel 1:20 van de Wft is bepaald op welke financiële diensten met betrekking tot krediet de Wft niet van toepassing is. Het verlenen van uitstel van betaling wordt niet in artikel 1:20 Wft genoemd. Het ligt echter voor de hand dat het verlenen van uitstel van betaling van vorderingen die voortvloeien uit kredietovereenkomsten als bedoeld in artikel 1:20 van de wet eveneens niet onder de Wft valt. Te denken valt aan een internetonderneming die een consument de mogelijkheid biedt om een achterstallige betaling van een geldsom in termijnen af te lossen of een woningcoöperatie die een betalingsregeling treft met een huurder. Dit betekent dat wanneer in het normale handelsverkeer op enig moment een betalingsachterstand ont-staat, uitstel van betaling van de bestaande schuld kan worden verleend wanneer de consument niet in staat is aan zijn betalingsverplichtingen te voldoen. Daarom is vrijstelling geregeld van de vergunningplicht voor het aanbieden van krediet voor personen die kosteloos uitstel van betaling verlenen van een uit een overeenkomst inzake krediet als bedoeld in artikel 1:20 Wft voortvloeiende vordering omdat de consument zijn betalingsverplichting niet is nagekomen of niet kan nakomen.
Verder is vrijstelling geregeld van de vergunningplicht voor bemiddelaars (artikel 2:80 van de Wft) die een consument uitstel van betaling verlenen van een bestaande vordering tot betaling van een geldsom. De definitie van bemiddelen omvat ook het beheer en de uitvoering van overeenkomsten inzake een financieel product en het verlenen van assistentie daarbij. Dit betekent dat bij het bemiddelen in een krediet de gehele looptijd van de overeenkomst inzake het krediet onder de reikwijdte van de wet valt. Het incasseren van vorderingen en het treffen van een betalingsregeling voor vorderingen die voortvloeien uit een overeenkomst inzake krediet zijn derhalve activiteiten in het kader van het beheer en de uitvoering van de kredietovereenkomst. Er is vrijstelling geregeld voor bemiddelaars die kosteloos uitstel van betaling verlenen van een uit een kredietovereenkomst als bedoeld in artikel 1:20 Wft voortvloeiende verbintenis tot betaling van een geldsom. De bemiddelaar mag overigens voor het niet tijdig betalen de wettelijke rente dan wel de in de oorspronkelijke overeenkomst bedongen rente en/of een vergoeding voor buitengerechtelijke incassokosten in rekening brengen bij de consument.
Voorts zijn ook bemiddelaars die bemiddelen in krediet, anders dan bedoeld in artikel 1:20 Wft, vrijgesteld van de vergunningplicht indien kosteloos uitstel van betaling wordt verleend. Dit betreft de kredietovereenkomsten waarop de Wft reeds van toepassing is. In die gevallen mogen geen andere kosten door de bemiddelaar in rekening mogen worden gebracht dan die zijn vermeld in de oorspronkelijke kredietovereenkomst. Indien de bemiddelaar wel andere kosten in rekening brengt, dient de bemiddelaar een vergunning aan te vragen voor het bemiddelen in krediet op grond van artikel 2:80 van de wet. Bovendien valt een bemiddelaar onder de Wft indien de oorspronkelijke kredietovereenkomst wordt aangepast (door aanpassing van de kredietvoorwaarden).
Op de site van de AFM is nauwelijks iets over incassobureaus te vinden…
Opvallend is dat op de site van de toezichthouder van de vergunningplichtige incassobureaus, de Autoriteit Financiële Markten (AFM), weinig over de vergunningplicht is te vinden. Ik trof wel de aankondiging uit 2017 aan. Maar een aparte vermelding van incassobureaus op de AFM-pagina met doelgroepen ontbreekt en ook in de registers van de AFM zijn incassobureaus niet als aparte groep te vinden. Hier is nog heel wat te verbeteren aan de voorlichtende taak van AFM.
Of de AFM daadwerkelijk optreedt tegen zich misdragende incassobureaus, is de vraag. Ik ben er nog niets over tegen gekomen.
Autoriteit Consument & Markt treedt op tegen oneerlijke handelspraktijken van incassobureaus
Degenen die klachten hebben over incassobureaus kunnen misschien beter contact met de Autoriteit Consument & Markt (ACM) opnemen. Deze organisatie legde een boete op aan incassobureau Credit Invest en aan de directeur van het bureau. Reden: het bureau zette consumenten onder druk om rekeningen te betalen voor niet-geldige overeenkomsten. Vragen van consumenten die om opheldering vroegen over hun rekening werden niet beantwoord. Ondertussen bleef het incassobureau hardnekkig aandringen op betaling, waarbij werd gedreigd met gerechtelijke procedures en hoge incasso- en proceskosten.
De ACM schrijft gekozen te hebben voor een brede aanpak van de problemen in de incassobranche. Naast voorlichting aan consumenten en schuldhulpverleners, spreekt zij incassobureaus en hun opdrachtgevers aan op oneerlijke praktijken.
Dus misschien wordt het eens tijd dat ACM en AFM gaan samenwerken. Het kan verder geen kwaad als de Minister van Financiën eens nadenkt over de vraag of het wel zo slim is incassobureaus onder de Wft te brengen.
Meer informatie:
ACM
AFM
Berichten uit 2016 en 2017:
Niet iedereen die zich met incasso bezig houdt heeft een Wft-vergunning nodig. Om te zorgen dat niemand de vrijstelling kan vinden, is deze in de vrijstellingsregeling ondergebracht in de rubriek “Aanbieden van krediet“.
- De vrijstellingen zijn in de Vrijstellingsregeling Wft te vinden. Recent is de regeling gewijzigd door middel van deze regeling.
- De AFM had de bizarre gedachte dat incasso advocaten ook een Wft-verguning nodig zouden hebben. Gelukkig is dat rare idee van de baan, lees het bericht in het Advocatenblad van 20 augustus 2018, althans als de activiteiten voldoen aan de gewijzigde vrijstellingsregeling.
Aanvulling 30 april 2019
Vandaag waarschuwt ACM opnieuw voor incassobureaus:
ACM waarschuwt voor incassobureaus Lootsma & Partners, Smits & Co en Inter Payment Service
De Autoriteit Consument & Markt (ACM) waarschuwt voor de praktijken van incassobureaus Lootsma & Partners, Deurwaarder Smits & Co en Inter Payment Service. Zij dringen bij consumenten aan om rekeningen voor onterechte vorderingen te betalen. Via ConsuWijzer ontvangt de ACM meldingen over deze incassobureaus. Omdat ze nu actief zijn en consumenten onder druk zetten om te betalen, waarschuwt de ACM voor deze bedrijven. Deze bedrijven maken deel uit van het netwerk van incassobureaus waarvoor de ACM eerder al waarschuwde. Edwin van Houten, directeur Consumenten van de ACM: “Om te voorkomen dat meer consumenten slachtoffer worden van deze praktijken waarschuwen we nu.”
Agressieve incassopraktijken
Uit de meldingen blijkt dat de genoemde incassobureaus consumenten telefonisch en per e-mail onder druk zetten om een nog openstaande rekening te betalen, zoals voor een vakantie. Vaak is er helemaal geen overeenkomst, waardoor de vordering onterecht is. Soms gaat het om vermeende overeenkomsten van jaren geleden. De incassobureaus beweren dat de consument verplicht is te betalen en zetten hem onder druk. Ze dreigen consumenten met vergaande maatregelen zoals beslaglegging op goederen of bankrekeningen. Of dat ze zijn huis binnen zullen gaan met een sleutelmaker om goederen in beslag te nemen als de consument niet op tijd betaalt. Een incassobureau kan dit soort maatregelen helemaal niet nemen. Alleen een officiële deurwaarder mag na toestemming van de rechter beslag leggen. Het afdwingen van betaling van onterechte vorderingen en dreigen met bevoegdheden die deze incassobureaus wettelijk niet hebben ziet de ACM als een agressieve handelspraktijk.
Advies: betaal niet
Deze incassobureaus proberen onterechte vorderingen te incasseren. Omdat er vermoedelijk geen geldige overeenkomst tot stand is gekomen, is het advies van de ACM aan de consumenten om de rekeningen niet te betalen, ook niet als één van deze incassobureaus aandringt.
Netwerk malafide incassobureaus
Eerder waarschuwde de ACM ook al voor een netwerk van incassobureaus dat met een vergelijkbare aanpak consumenten benadert. De ACM ziet dat Lootsma & Partners, Deurwaarder Smits & Co en Inter Payment Service onderdeel zijn van ditzelfde netwerk van incassobureaus dat onder wisselende namen betaling van onterechte vorderingen afdwingt. Deze drie incassobureaus staan niet ingeschreven bij de Kamer van Koophandel, terwijl dit wel verplicht is voor bedrijven die actief zijn in Nederland. Verder benadrukt de ACM dat Deurwaarder Smits & Co geen officiële deurwaarder is. Daarnaast kloppen de gegevens op de websites van deze incassobureaus niet.
Lootsma & Partners en Inter Payment Service vragen consumenten geld over te maken naar rekeningnummers in het buitenland, op naam van onder andere British Trans Asia. Incassobureau Deurwaarder Smits & Co int rekeningen voor Trip Abroad, All Great Dealz, Euroloterij, Ecodienst, Shoppendoejezo, Veiligwinkelen.nl, Hotelcheque, Fly Away, Shop and Fly en Buy to Fly.
Onlangs legde de ACM een boete op aan het bedrijf DeReisPlanner voor incasso van onterechte rekeningen. Dit bedrijf behoort vermoedelijk niet tot ditzelfde netwerk, maar hanteert wel dezelfde werkwijze.
Melden bij ConsuWijzer
Via haar loket ConsuWijzer ontvangt de ACM graag meldingen over incassobureaus.
• Stuur uw melding naar ConsuWijzer
Ellen Timmer - juridische artikelen en berichten 