De Tweede Kamer weet niet wat er met de witwasbestrijding door banken aan de hand is

Geplaatst op 19 december 2021 door Ellen Timmer

In het overleg van de vaste commissie van Financiën waar ik gisteren ook over schreef laten de leden van de Tweede Kamer blijken dat zij niet weten welke grote problemen er met de witwasbestrijding door banken optreden.

Ondanks de duidelijke waarschuwingen over de risico’s verbonden aan gegevensdelingswet Wet gegevensverwerking door samenwerkingsverbanden (WGS) [*], leven de leden van de commissie nog steeds in de illusie dat gegevens delen de oplossing voor de misdaadbestrijding is en dat we met kunstmatige intelligentie in het walhalla komen. Men leeft nog steeds in de illusie dat de private opsporingstaak door banken kan worden uitgevoerd, zo blijkt uit de gestelde vragen. Al helemaal bizar is de gedachte dat het signaleren van ongebruikelijke transacties een preventieve functie zou hebben.

Het is hoog tijd dat de leden van de Tweede Kamer enige bijscholing op het gebied van de praktijk van de witwasbestrijding ontvangen, zodat zij betere vragen kunnen stellen. Wellicht dat er dan geen mega-ramp a la Toeslagenaffaire nodig is om de regelgeving te verbeteren.

 

[*] Onder meer advies Autoriteit Persoonsgegevens en advies Raad van State, zie de berichten over de WGS.

 

Meer informatie, passage uit het verslag:

5. Witwasaanpak banken

Daarnaast vragen de leden van de VVD-fractie zich af of de minister kennis heeft genomen van de harde woorden van DNB over de witwasinspanningen van banken. Deelt de minister de analyse dat er voor de verbetering van de aanpak van witwassen en terrorismefinanciering betere gegevensdeling tussen banken en de overheid nodig is en dat het problematisch is dat veel meldingen die gedaan worden nu geen opvolging krijgen? Wanneer stuurt de regering het wetsvoorstel plan van aanpak witwassen naar de Kamer, dat al in september 2020 door de ministerraad is goedgekeurd? Hoe zet de regering zich in Europees verband in om ervoor te zorgen dat het pakket witwaswetgeving dat op Europees niveau wordt voorbereid voldoende ruimte biedt voor de benodigde gegevensdeling en de mogelijkheden hiervoor zoveel mogelijk verbetert? Hoe is de minister van plan de uitkomsten van de evaluatie van de Nederlandse witwasaanpak die begin 2022 wordt opgeleverd te betrekken bij het onderzoek naar de trustsector?

De leden van de PVV-fractie vragen hoe de minister de harde kritiek van DNB beoordeelt ten aanzien van de witwasaanpak van banken. Zo hebben hoge boetes en verschillende aansporingen door de toezichthouder niet geleid tot betere controles van banken op transacties die verdacht zijn. Ook is er gebrek aan vooruitgang die banken hebben geboekt en noemt DNB kun resultaten ‘onvoldoende’. Welke conclusie kan de minister hieruit trekken en welke maatregelen is hij eventueel bereid te treffen? [1]

De leden van de CDA-fractie hebben onlangs schriftelijke vragen gesteld aan de minister over de beperkte capaciteit bij de Financial Intelligence Unit (FIU) ten opzichte van de enorme stroom aan meldingen van ongebruikelijke transacties door banken.[2] De minister geeft zelf aan hoe belangrijk de inspanning is van Wwft-instellingen, zoals banken, om hun wettelijke poortwachtersfunctie goed te vervullen. De rol van de FIU hierin is om te beoordelen of ongebruikelijke transacties verdacht zijn en die aan diverse opsporingsdiensten en inlichtingen- en veiligheidsdiensten te verstrekken. Zoals geconstateerd is de capaciteit bij de FIU te gering om alle meldingen te kunnen beoordelen, maar de minister van J&V geeft aan dat de FIU-Nederland op dit moment een wervingsproces plaatsvindt, waarmee een capaciteitsuitbreiding naar 90 fte zijn beslag zal krijgen. Kan de minister aangeven hoe deze werving loopt en per wanneer de minister verwacht op volle sterkte te zijn?

Hoewel de leden van de CDA-fractie in de beantwoording ook lezen dat signalering van ongebruikelijke transacties een preventieve functie heeft, lijkt het deze leden toch goed als gezocht wordt naar oplossingen meer met de data van banken te doen. Kan de minister aangeven of voor de effectiviteit van het beoordelen van de signalen gekeken kan worden naar meer samenwerking met de sector? Bijvoorbeeld met “Transactie Monitoring Nederland”, een samenwerking van een aantal banken die gezamenlijk betalingstransacties monitoren op signalen die kunnen duiden op witwassen en terrorismefinanciering?

Ook heeft dit kabinet aangegeven structureel te investeren in de brede aanpak van ondermijnende criminaliteit. Een deel van deze investeringen ziet op de technologische intensivering bij de FIU-Nederland, zodat nog efficiënter gewerkt kan worden bij de analyse van ongebruikelijke transacties. Ook voor de verdere versterking in capaciteit van onder andere de FIU-Nederland wordt structureel geld beschikbaar gesteld. Ook is bij deze investeringen rekening gehouden met de keteneffecten voor het OM en de rechtspraak. Kan de minister inzicht geven in hoe deze investeringen concreet ingezet gaan worden met wel doel en binnen welke termijn?

De leden van de SP-fractie vragen de minister wat de stand van zaken is van het strafrechtelijk onderzoek naar de oud- topmannen, die verdacht worden van betrokkenheid bij witwasschandaal bij ABN AMRO. Zijn deze drie mannen, waaronder een oud Tweede Kamerlid van het CDA en een oud-partijleider van de VVD, bijvoorbeeld al verhoord? Kan de minister de Kamer toezeggen deze op de hoogte te houden van de voortgang in deze onderzoeken?

De leden van de PvdA-fractie maken zich grote zorgen over de situatie bij FMO. Hoe kan het dat de interne processen zo slecht op orde waren, terwijl het belang hiervan toch duidelijk moet zijn geweest na de onthullingen over ABN AMRO en ING? Wat heeft het kabinet gedaan om FMO van het belang van goede antiwitwasmaatregelen en processen te overtuigen? Klopt het dat de bedrijfsvoering bij FMO enige tijd geheel stillag? Zo ja, wat betekent dit voor de klanten van FMO en voor de Staat als aandeelhouder? Welke gevolgen verbindt de Staat als aandeelhouder aan deze schokkende berichtgeving?

—

1 FD, 7 december 2021 (https://fd.nl/financiele-markten/1422476/opvallend-harde-kritiek-dnb-op-witwasaanpak-banken-rhl1caSMuJNs)

2 Schriftelijke vragen over het bericht ‘Een miljoen “ongebruikelijke” transacties maar weinig aanhoudingen’ (2021D42196)

Geplaatst in Bankrekening krijgen en behouden, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten | Tags: , , , , | 2 reacties

Gezond? | Nieuwe coronamaatregelen in werking getreden

Geplaatst op 19 december 2021 door Ellen Timmer

Gisteren zijn nieuwe coronaregels afgekondigd, die grote schade aan onder meer het bedrijfsleven en aan de volksgezondheid [1] toebrengen, schade die zou opwegen tegen het vermeende voordeel van bestrijding van het corona-virus.

De nieuwe maatregelen worden dinsdag in de Tweede Kamer besproken, aldus het bericht Kerstreces onderbroken voor debat over coronamaatregelen. Daarbij kan aan de orde komen of de maatregelen voldoende zijn onderbouwd en of ze proportioneel zijn. Degenen die zich juridisch willen voorbereiden op het kamerdebat, kunnen de volgende bronnen raadplegen:

Het zal me benieuwen of de kritiek uit wetenschappelijke hoek [3] serieus wordt genomen door de Tweede Kamer en of de regeringspartijen hun nek durven uit te steken.

 

—

Noten

[1] Lees het bericht van NOC-NSF naar aanleiding van eerdere maatregelen: Vroege avondlockdown maakt sporten moeilijk. Lees ook de verontrustende informatie in het bericht Impact corona op beweeggedrag in Nederland. Dan laat ik nog even de psychische gezondheid buiten beschouwing.

[2] In de regeling wordt verwezen naar de artikelen 58e, eerste lid, 58f, vijfde lid, 58g, eerste lid, 58h, eerste lid, 58i, 58j, eerste lid, aanhef en onder a, b en e, 58l, vijfde lid, en 58p, eerste lid, van de Wet publieke gezondheid.

[3] Recent werd kritiek op de modellen van het OMT geleverd door Thomas Bollen en een mede-auteur in dit artikel. Ook Maurice de Hond schrijft er over, onder meer dit. Het Artsencollectief keert zich tegen de maatregelen, maar lijkt door de overheid in de wappie-hoek te worden weg gezet. Uit de medische hoek zijn meer critici, die niet door RIVM/OMT worden weersproken, dat laten ze aan de wetenschapsjournalisten van de media over. Tegenspraak wordt niet gewenst, lijkt het.

 

 

 

Aanvulling 20 december 2021
Aangevuld met informatie van de rijksoverheid waarmee men meent de maatregelen te onderbouwen.

Op LinkedIn een goed verhaal van Martin Krijgsman over het ongeloofwaardige overheidsbeleid zoals eergisteren verkondigd:

Ik heb een bizarre presentatie gezien waarin drie warrige heren vertelden dat het hele land weer een maand in lockdown gaat, omdat ze niet weten wat er gaat gebeuren, niet weten hoe ‘omikron’ zich ontwikkelt, bang zijn dat…, tijd willen kopen… etc. etc. Met als klapstuk de onbegrijpelijke redenering dat, omdat de huidige vaccins niet werken tegen omikron, eenieder wordt gevraagd nog een extra prik van de huidige vaccins te halen tegen… omikron!

 

Thomas Bollen over 3G:

 

Geplaatst in Bestuursrecht, Grondrechten | Tags: , , | 1 reactie

Vragen over trustkantoren

Geplaatst op 18 december 2021 door Ellen Timmer

Tijdens een overleg van de vaste commissie van Financiën zijn over de trustkantorensector de volgende vragen gesteld:

De leden van de VVD-fractie bedanken de minister voorts  voor het toesturen van de onderzoeksopzet en de planning  van het onderzoek naar de toekomst van de trustsector. Zij  kijken uit naar de bevindingen van het onderzoek.

De leden van de D66-fractie zijn geïnteresseerd in de  uitkomsten van het onderzoek naar de trustsector en  hebben met belangstelling kennisgenomen van de opzet. Deze leden vragen of het beantwoorden van de vraag wat de  meerwaarde van de trustsector in Nederland is zal gebeuren  met het perspectief van brede welvaart.

De leden van de PvdA-fractie danken het kabinet voor het instellen van een onderzoek naar de toekomst van de  trustsector, en kijken met interesse uit naar de bevindingen  die er komende zomer zouden moeten zijn. Zij vragen wat  wordt bedoeld met “de waterbedeffecten”. Is het kabinet  bang dat louche trustactiviteiten zich verplaatsen naar  minder gereguleerde jurisdicties? Zou het niet inherent  wenselijk zijn om dit soort activiteiten niet in dit land te  faciliteren, ongeacht of iemand anders er met de handel  vandoor zou gaan?

 

Het blijft apart dat niemand lijkt te weten dat trustkantoren vrijwel alleen als statutair bestuurder van rechtspersonen optreden, eventueel gecombineerd met domicilieverlening, zodat de rol van het rechtspersonenrecht ook van belang is. Het wordt zorgvuldig geheim gehouden.

Geplaatst in Bestuur en toezicht bij rechtspersonen, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Rechtspersonenrecht, Trustkantoren | Plaats een reactie

Offensief tegen kritiek Autoriteit Persoonsgegevens op gegevensdelingswet | WGS, Wwft

Geplaatst op 18 december 2021 door Ellen Timmer

In de misdaadbestrijding kennen we diverse thema’s die misdaadbestrijders en grondrechtenvoorvechters al lange tijd verdeeld houden, zoals encryptie [1] en gegevensbescherming. Op vele terreinen worden steeds meer gegevens ten behoeve van de misdaadbestrijding uitgewisseld, zowel binnen de overheid als tussen overheid en de private sector. De Nederlandse overheid wil die uitwisseling verder verbreden via een kaderwet, de Wet gegevensverwerking door samenwerkingsverbanden (WGS). De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) heeft moed getoond door kritiek uit te oefenen op deze ondoordachte gegevensdelingswet [2] en ook de Raad van State (RvS) had de nodige opmerkingen.

Jeroen Mensink bespreekt in zijn artikel [3] voor het tijdschrift NTM van het Nederlands Juristen Comité voor de Mensenrechten (NJCM) de WGS. Hoewel het wetsvoorstel ten opzichte van de oorspronkelijke tekst is verbeterd, is er nog steeds het nodige op het voorstel aan te merken. Hij sluit af met:

Met de Wgs wordt voorzien in een wettelijke basis voor de verwerking van persoonsgegevens voor samenwerkingsverbanden in de integrale aanpak van veiligheidsvraagstukken. Met het regelen van vier samenwerkingsverbanden in de wet en het opnemen van bepaalde waarborgen, is in zekere zin tegemoet gekomen aan de kritische consultatiereacties die aan het gewijzigde wetsvoorstel vooraf gingen. Desalniettemin bevat het wetsvoorstel nog steeds veel delegatiegrondslagen, bijvoorbeeld wanneer het gaat om de precieze(re) uitwerking van waarborgen voor de betrokkene, wiens persoonsgegevens worden verwerkt. Daardoor blijft de exacte reikwijdte van de beschermende werking van deze waarborgen onduidelijk. Het in ernstige mate relativeren van het doelbindingsbeginsel leidt daarnaast tot een afname van de rechtsbescherming van die betrokkene. En uit de praktijk moet blijken wat de rechtsbeschermende waarde is van de rechtmatigheidsadviescommissie die de samenwerkingsverbanden dienen in te stellen. Op grond van het voorstel krijgen samenwerkingsverbanden verder reikende mogelijkheden tot gegevensverwerkingen, dan dat zij nu op basis van convenanten hebben. Hoewel het wetsvoorstel relatief geruisloos door de Tweede Kamer is geloodst, lijkt het erop dat de Eerste Kamer kritischer is over de ingrijpende bevoegdheden die de Wgs biedt. Na de ervaringen met de SyRI-uitspraak en de Toeslagenaffaire doen volksvertegenwoordigers er verstandig aan wetsvoorstellen als deze behoedzaam tegemoet te treden. Uitholling van rechtsbeginselen die de burger tegen een al te sterke overheid dienen te beschermen tast immers het vertrouwen van de burger in de overheid aan.

Tegenoffensief
Bij de ministeries van Financiën en van Veiligheid trekt men zich van die kritiek niets aan, zo blijkt uit vele brieven en andere officiële publicaties van de afgelopen tijd. De WGS moet gewoon doorgaan, vinden de betrokken ministers.

Compliance consultants, verenigd in het Institute for Financial Crime (IFFC) [4] hebben eveneens een tegenoffensief ingezet. IFFC-directeur Martin van Manen, compliance specialist met bankenachtergrond, publiceerde onlangs ‘De Autoriteit Persoonsgegevens gijzelt criminaliteitsbestrijding‘. Uit het artikel blijkt dat hij niet zo veel begrijpt van de door AP en RvS gegeven adviezen.

Uiteraard zijn ook de banken van mening dat de WGS er in de door de Tweede Kamer aangenomen vorm moet komen, de NVB schreef ‘WGS maakt betere bescherming samenleving tegen fraude en witwassen mogelijk‘.

De vraag is wie de samenleving beschermt tegen de banken en de compliance-industrie.

Niets over de oorzaak
Overigens gaat Van Manen niet in op de oorzaak van de gegevensbehoefte van Wwft-plichtigen, zoals banken. Die oorzaak is gelegen in de inadequate concepten die ten grondslag liggen aan de privatisering van de misdaadbestrijding (‘witwasbestrijding’ en ‘bestrijding terrorismefinanciering’) naar onder meer banken, die tot gevolg hebben dat (bijvoorbeeld) banken overheidstaken moeten uitvoeren zonder over de overheidsinformatie te beschikken. Het is hoog tijd dat die concepten, afkomstig van FATF, ingrijpend worden aangepast. Laat de private sector doen waar ze goed in zijn en belast ze niet met overheidstaken!

 

—

[1] Misdaadbestrijders willen achterdeurtjes in beveiligde communicatie en grondrechtenvoorvechters vrezen dat via die achterdeurtjes criminelen en verwerpelijke overheden naar binnen kruipen.
[2] Persbericht: AP adviseert Eerste Kamer: neem WGS niet aan, 9 november 2021.
[3] Verdergaande gegevensverwerkingen via de Wet gegevensverwerking door samenwerkingsverbanden, NTM-NJCMBull. 2021/35.
[4] IFFC houdt op de eigen site zorgvuldig geheim of het een rechtspersoon is en zo ja, welke soort (zie de ‘over’ pagina). De organisatie heeft een bestuur maar geeft niet aan wat bestuurd wordt. Op het adres van IFFC zijn alleen besloten vennootschappen en een enkele CV te vinden.

 

Op dit blog schreef ik eerder over de WGS, onder meer De met vuur spelende data-uitwisselaars van de rijksoverheid | WGS, Wwft en Hoe de Tweede Kamer een surveillance wet accordeerde | WGS, SyRI, toeslagenaffaire.

 

Aanvulling 9 februari 2022
Ook VNO-NCW doet mee aan het tegenoffensief: ‘Maak uitwisselen gegevens mogelijk om fraude te voorkomen’, 14 januari 2022.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , , , , , , | Plaats een reactie

Klanten van financiële instellingen ontbreken in onderzoek naar functioneren DNB

Geplaatst op 17 december 2021 door Ellen Timmer

Onlangs is het functioneren van DNB en AFM geëvalueerd. Opvallend aan de rapporten is dat de focus vrijwel geheel is gericht op de interactie tussen de toezichthouders en de ondernemingen onder toezicht.

In het rapport over DNB komen klanten van financiële instellingen niet voor. Dat is merkwaardig nu er het nodige aan de hand is tussen financiële instellingen onder DNB-toezicht en hun klanten, onder meer:

  1. Banken en betaalinstellingen weigeren bankrekeningen en sluiten bankrekeningen uit oogpunt van ‘de-risking’ en sluiten op die manier mensen en organisaties af van het bancaire systeem. Dit is op de Wwft gebaseerd.
  2. De wijze waarop financiële instellingen het Wwft-cliëntenonderzoek uitvoeren roept bij klanten veel vragen en discussies op. Soms worden disproportionele gegevens gevraagd.
  3. Accidental Americans worden op grond van FATCA door banken gedwongen om een Amerikaans fiscaal nummer aan te vragen (meer informatie). Er zijn Nederlandse banken die iedereen weigeren die belastingplichtig is in de Verenigde Staten, onder meer Aegon/Knab.
  4. Banken en betaalinstellingen hebben van DNB opdracht gekregen om al hun klanten te ‘heridentificeren’, terwijl hier geen wettelijke grondslag voor is. DNB weigert om hierover informatie te verschaffen met als argument dat een en ander ‘toezichtvertrouwelijk’ zou zijn.

Het onder 1., 2. en 4. vermelde is een gevolg van het optreden van de toezichthouders, zodat het voor de hand ligt ook vertegenwoordigers van de klanten bij het onderzoek te betrekken. Dat is bij het opstellen van het DNB-rapport niet gebeurd, uit de bijlage bij het rapport is af te leiden dat alleen met vergunninghouders (‘aanbieders’) en met overheidsinstanties is gesproken en niet met vertegenwoordigers van de klanten.

Gevolg hiervan is dat de praktijkproblemen rondom onder meer de Wwft in het rapport over DNB niet voorkomen, terwijl hier het nodige aan de hand is dat wordt veroorzaakt door het optreden van DNB.

Merkwaardig genoeg hebben de rapporteurs bij de evaluatie AFM wel met vertegenwoordigers van klanten gesproken, onder meer met de Consumentenbond, VNO-NCW/MKB Nederland en Eumedion. Ook in het AFM-rapport ontbreekt aandacht voor de gevolgen van de Wwft.

Het zou goed zijn als de kant van de klant in de toekomstige evaluatie van DNB wel zou worden meegenomen.

Als ik aanbevelingen zou mogen doen zou ik DNB adviseren geen verstoppertje te spelen als er opdrachten aan alle financiële instellingen worden gegeven, zoals bij de ‘heridentificatie’ is gebeurd. De heridentificatie roept veel vragen op bij burgers, bijvoorbeeld over de noodzaak, de juridische grondslag en de veiligheid van de identificatiemethoden. DNB en AFM doen er goed aan over dit onderwerp open kaart te spelen, een complete juridische onderbouwing te geven en de discussie aan te gaan.

 

Meer informatie:

Geplaatst in Bankrekening krijgen en behouden, Belastingrecht, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft | Tags: , , , , | Plaats een reactie

Wet inzake ubo-register trusts staat in het Staatsblad | Wwft

Geplaatst op 17 december 2021 door Ellen Timmer

De wet die het ubo-register voor trusts en fondsen voor gemene rekening regelt is op 16 december in het Staatsblad verschenen. Deze wet treedt in werking op een bij koninklijk besluit te bepalen tijdstip dat voor de verschillende artikelen of onderdelen daarvan verschillend kan worden vastgesteld. Dat koninklijk besluit zal naar verwachting binnenkort wordt gepubliceerd.

Bestaande trusts, fondsen voor gemene rekening en soortgelijke juridische constructies moeten zich binnen drie maanden na inwerkingtreding van de wet registreren.

Parlementaire geschiedenis: dossier 35819.

 

Eerdere berichten op dit blog over dit register en aanverwante onderwerpen:
5 december 2021, 29 april 2021, 1 juni 2020, 19 april 2020.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Ubo-register | Tags: , , | Plaats een reactie

5e Nationale Privacy Conferentie door Privacy First en ECP | 28 januari 2022

Geplaatst op 17 december 2021 door Ellen Timmer

Op vrijdag 28 januari 2022, de Dag van de Privacy, organiseert ECP in samenwerking met Privacy First de 5e Nationale Privacy Conferentie in de vorm van een webinar.Over de inhoud is op de site van ECP het volgende te vinden:

Deze editie heeft als overkoepelend thema: Privacy is grensoverschrijdend. De rol van Europa hierin is van groot belang. Wat staat ons te wachten?

Vragen die aan bod komen zijn o.a.: Hoe moeten we vanuit privacy oogpunt omgaan met Artificial Intelligence? Hoe kunnen organisaties zich voorbereiden op de privacy-toekomst, maar ook hoe kunnen we in Europa onze invloed laten gelden? Deze en andere vragen komen aan bod. Daarnaast reikt Stichting Privacy First weer de jaarlijkse Nederlandse Privacy Awards uit.

Meer informatie en het programma volgt binnenkort!

 

Onderwerpen als databescherming, digitaal zelfbeschikkingsrecht en privacy zijn voor zowel burgers als midden- en kleinbedrijf van groot belang.

Over de organisatoren:

  • ECP Platform voor de Informatiesamenleving is een door deelnemers, onder meer brancheorganisaties en overheidsinstanties, gefinancierde platformorganisatie, in het verleden opgericht door VNO-NCW.
  • Privacy First is een not-for-profit-organisatie op het gebied van privacy en andere grondrechten, gefinancierd door donateurs, sponsoring door fondsen en opbrengsten van projecten (dat zullen waarschijnlijk subsidies zijn). Uit de jaarrekening 2020 blijkt dat in de jaren 2020 en 2019 meer dan de helft van de baten afkomstig is van donaties. Privacy First heeft de steun van het publiek nodig, dus doneer!
Geplaatst in Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: | Plaats een reactie

Bureau Kredietregistratie en de AVG | Hoge Raad 3 december 2021

Geplaatst op 16 december 2021 door Ellen Timmer

De Hoge Raad heeft in een uitspraak prejudiciële vragen beantwoord over de verwerking van persoonsgegevens door Stichting Bureau Kredietregistratie (BKR) op verzoek van een financiële instelling. In de zaak werd geprocedeerd door een particulier (in de uitspraak aangeduid als ‘[verzoeker’]’) en een financiële instelling (Hoist Finance).

Het register dat BKR houdt heeft geen wettelijke basis. Het berust op zelfregulering door de financiële sector, die de wetgever heeft aanvaard. De gang van zaken is beschreven in een door BKR vastgesteld reglement, dat de verhouding met de zakelijke klanten van BKR regelt. Volgens het reglement is de AVG-grondslag van de verwerking door BKR de behartiging van de gerechtvaardigde belangen van het BKR en zijn zakelijke klanten (par. 3.1.8 uitspraak).

Een wettelijke grondslag als bedoeld in de AVG ontbreekt, zodat de verwerking is gebaseerd op ‘de gerechtvaardigde belangen’ van de verwerkingsverantwoordelijke [1]. Dit is van belang voor de particulier, omdat hij dan bezwaar kan maken tegen de verwerking en kan verzoeken om het wissen van zijn persoonsgegevens (wat overigens niet betekent dat hij machteloos is als er een wettelijke grondslag zou zijn [2]).

Zowel de financiële instelling als BKR zijn verwerkingsverantwoordelijke, wat in de uitspraak niet expliciet wordt besproken maar wel in de conclusie van PG E.B. Rank-Berenschot is vermeld [3].

—

[1] Zie par. 3.1.10 uitspraak. De Autoriteit Persoonsgegevens is die mening ook toegedaan, aldus een advies van 14 november 2019.

[2] Par. 3.2.4 uitspraak Hoge Raad: “Dit betekent niet dat de betrokkene in dat geval verstoken is van rechtsbescherming. Zo kan hij zich bij de burgerlijke rechter met een beroep op art. 6:162 BW, al dan niet in verbinding met art. 8 EVRM, verzetten tegen de verwerking van zijn persoonsgegevens (vgl. hetgeen hiervoor in 3.1.2 is overwogen).”

[3] Par. 3.3 conclusie: “Evenmin staat ter discussie dat zowel het BKR 161 als de kredietaanbieders (Hoist in dit geval) als verwerkingsverantwoordelijken in de zin van art. 4 onder 7 AVG hebben te gelden. (…) 161 Vgl. Vgl. over de positie van het BKR als verwerkingsverantwoordelijke Stichting BKR, Privacy Statement, juli 2020, p. 4 (par. 2).”

 

Meer informatie:

 

Aanvulling 24 december 2021
Jeroen Terstegge constateert in een LinkedIn commentaar op de uitspraak dat de Hoge Raad het begrip ‘wettelijke grondslag’ restrictief uitlegt.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , | Plaats een reactie

“Mitigating the Unintended Consequences of the FATF Standards” | AML, FATF, de-risking

Geplaatst op 15 december 2021 door Ellen Timmer

Instead of fundamentally changing its concepts (as is necessary), FATF published a document regarding “Mitigating the Unintended Consequences of the FATF Standards“. In the announcement FATF informs the public that it launced in February 2021 a new project to study and mitigate the unintended consequences resulting from “the incorrect implementation of the FATF Standards“, a project that is focusing on:

  • de-risking;
  • financial exclusion;
  • undue targeting of NPOs; and
  • curtailment of human rights (with a focus on due process and procedural rights).

The document reflects the status of the project, which by the looks of it has not yet been completed.

It does not look as if this initiative has had any effects in the Netherlands, even though Queen Máxima is regularly giving speeches on financial inclusion. In this country the discriminatory practices of financial institutions are increasing.

 

 

More information:

FATF:

Other:

Geplaatst in Bankrekening krijgen en behouden, English - posts in English on this blog, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten | Tags: , , | Plaats een reactie

Supply chain financing onder de loep van de Duitse financiële toezichthouder

Geplaatst op 14 december 2021 door Ellen Timmer

Grote ondernemingen financieren hun ondernemingen op kosten van hun leveranciers, dat wordt ook wel ‘supply chain financing’ (‘SCF’) genoemd. Dat kunnen ook leveranciers uit het midden- en kleinbedrijf zijn, zo weten we uit de problematiek van het niet op tijd betalen door het grootbedrijf, waartegen de Nederlandse overheid zonder succes probeert op te treden. Eerder schreef ik er twee artikelen over (1, 2), waarin ik signaleer dat de Nederlandse overheid niets doet aan misbruik van SCF en alleen denkt dat het ‘een financieel instrument’ is.

Slangenkuil voor mkb-leveranciers
Praktisch kan SCF voor mkb-leveranciers betekenen dat zij in een ingewikkelde financieringsconstructie terecht komen, waarbij zij verplicht zijn om hun vordering op de klant aan een financieringsmaatschappij over te dragen. In een casus die ik zag waren er bij de SCF-constructie naast de Nederlandse mkb-leverancier betrokken:

  • de klant in een land buiten de EU,
  • een bedrijf in Duitsland en
  • een bedrijf in Luxemburg;

wat een flinke set juridische documenten en een gecompliceerde juridische meerpartijen relatie opleverde. Bij conflicten wordt dit een juridische slangenkuil waarin de mkb-leverancier het onderspit delft.

Onderzoek BaFin
Het lijkt er op dat de Duitse financiële toezichthouder Bundesanstalt für Finanzdienstleistungsaufsicht (BaFin) even kortzichtig is als de Nederlandse overheid. In Duitsland heet SCF ‘Lieferkettenfinanzierung’. Uit een bericht in FAZ [1] blijkt dat BaFin een onderzoek naar SCF gaat instellen. Het onderzoek is beperkt tot de wijze waarop deze financieringsvorm in de balans en in kasstroomoverzichten wordt gepresenteerd [2].

Maatschappelijk verantwoord ondernemen hoort ook een fatsoenlijke behandeling van leveranciers te omvatten
Het is hoog tijd dat een fatsoenlijke behandeling van mkb-leveranciers onderdeel wordt van het maatschappelijk verantwoord ondernemen door het grootbedrijf. Verder is het hoog nodig dat de financiële toezichthouders aan dit thema aandacht besteden en dat het onderdeel wordt van de accountantscontrole bij het grootbedrijf.

—

[1] BaFin will Lieferkettenfinanzierung schwerpunktmäßig prüfen, FAZ 29 november 2021.
[2] Aldus BaFin: Bilanzkontrolle ab 2022 : Prüfungsschwerpunkt Reverse Factoring, 29 november 2021: “Ihr Augenmerk wird die BaFin vor allem darauf richten, wie Reverse-Factoring-Transaktionen in den Bilanzen und der Kapitalflussrechnungen dargestellt werden. Sie wird zudem überprüfen, ob die Unternehmen im Anhang und Lagebericht die erforderlichen Angaben machen.“, machinevertaling: “BaFin zal bijzondere aandacht besteden aan de wijze waarop reverse factoring-transacties in de balansen en kasstroomoverzichten worden gepresenteerd. Zij zal ook nagaan of de ondernemingen de vereiste informatie verstrekken in de toelichting en het jaarverslag.“.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Handelsrecht | Tags: , , , , , , | Plaats een reactie