Article: ‘Belgian DPA’s new FATCA ruling adds pressure on EU-US data transfers’

Quentin Fontaine and Satya Staes Polet in their article ‘Belgian DPA’s new FATCA ruling adds pressure on EU-US data transfers‘ commented on the recent decision of the Belgian DPA (article).
They rightly note that the decision also affects financial institutions and further affects other regulations under which personal data is massively exchanged:

Beyond FATCA, the Decision sets out a structured approach for assessing the GDPR compliance of large-scale, government-led data transfers involving sensitive financial or identity information. Similar issues of proportionality, transparency, and redress may arise in the context of anti-money laundering (AML) and prevention of terrorism reporting regimes, sanctions reporting regimes, Passenger Name Record (PNR) systems, or the OECD’s upcoming Crypto-Asset Reporting Framework.

Geplaatst in Bankrekening krijgen en behouden, Belastingrecht, English - posts in English on this blog, Europa, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten | Tags: , , , , , , , , , , , | Plaats een reactie

FATCA-brief staatssecretaris van Financiën

Bij brief van 15 mei jl. (beslisnota) gaf de staatssecretaris van Financiën in zijn brief een reactie op de brief van de Nederlandse Accidental Americans groep van 10 maart 2025 (mijn artikelen: artikel 1, artikel 2).

In zijn brief erkent de staatssecretaris wederom dat de VS een schadelijk en grondrechten schendend belastingsysteem heeft, de zgn. ‘Citizenship-Based Taxation’ [1]. Hij weigert evenwel daar de consequentie aan te verbinden dat er op basis daarvan geen gegevens aan de VS mogen worden worden doorgegeven.
In de brief wordt melding gemaakt van het andere internationale uitwisselingssysteem, de Common Reporting Standard, ‘CRS’ [2], waarbij gemakshalve vergeten wordt dat de CRS-uitwisseling plaats vindt op basis van het internationaal gebruikelijke systeem van Residence-Based Taxation.

Verder verschuilt de staatssecretaris zich achter een onjuist advies van de Autoriteit Persoonsgegevens (dat niet openbaar is en waartegen bezwaar is gemaakt) en achter een uitspraak van de Franse bestuursrechter (die mij onjuist lijkt). Ook de recente uitspraak van de Belgische gegevensbeschermingsautoriteit (artikel) wordt gemeld, een uitspraak die ook voor de Nederlandse situatie relevant is omdat – zoals de staatssecretaris terecht opmerkt – de FATCA-knevelverdragen (‘IGA’s’) die de VS met de andere EU-landen heeft afgesloten vergelijkbaar zijn met het Nederlandse verdrag.

De staatssecretaris meldt dat er verschillende procedures zijn en dat de uitkomst daarvan wordt afgewacht [3].

 

 

Noten:

[1] Uit de brief van 15 mei jl.: “De VS kennen een wereldwijde belastingplicht voor Amerikaanse staatsburgers. Het Amerikaanse systeem van belastingheffing op basis van nationaliteit is uitzonderlijk. Daarbij komt dat er ook personen zijn die, soms zonder dat zelf te weten, Amerikaans staatsburger zijn doordat zij in de VS zijn geboren of een Amerikaanse ouder hebben terwijl zij zelf zeer beperkte banden hebben met de VS (‘toeval-Amerikanen’ of ‘accidental Americans’). Dit kan tot vervelende situaties leiden.” (Waarbij ‘vervelend’ wel heel vriendelijk is uitgedrukt.)

[2] Uit de brief van 15 mei jl.: “Niet alleen met de VS worden dit soort gegevens uitgewisseld. In de afgelopen 10 jaar hebben er internationaal grote ontwikkelingen plaatsgevonden op het gebied van fiscale transparantie. Wereldwijd wisselen meer dan 100 landen op automatische basis bankrekeninggegevens uit onder de Common Reporting Standard. De automatische informatie-uitwisseling van bankrekeninggegevens is een groot succes gebleken en is zeer effectief in de strijd tegen belastingontduiking.

[3] Uit de brief van 15 mei jl.: “In de vierde voortgangsbrief FATCA van 29 augustus 2022 is aangegeven dat het niet opportuun is om de AP te verzoeken om een herbeoordeling van het eerdere advies over de NL IGA, omdat er individuele procedures in behandeling zijn bij de AP over dit onderwerp. Sinds de vierde voortgangsbrief heeft de AP in een aantal individuele procedures over FATCA reeds een besluit genomen. Daarmee heeft de AP een oordeel gegeven over de privacyaspecten bij de gegevensuitwisseling onder de NL IGA. De AP heeft geoordeeld dat de doorgifte op grond van de FATCA verenigbaar is met de AVG. Tegen het besluit van de AP is beroep ingesteld bij de rechter. Verder heb ik vernomen dat er nog andere individuele procedures over dit onderwerp in behandeling zijn bij de AP. De AP ziet de Belastingdienst als derde-belanghebbende. Op dit moment zijn er daarnaast enkele andere zaken over de FATCA-doorgifte in behandeling bij de rechtbank. Ik wacht de uitkomst af van de lopende procedures.

Geplaatst in Bankrekening krijgen en behouden, Belastingrecht, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten | Tags: , , , , | Plaats een reactie

Open finance: is het mogelijk om “innovatie binnen de financiële sector te bevorderen” én “financiële klantdata te beschermen”? | FIDA

De EU is nog steeds bezig met een wetsvoorstel – de Regulation on a framework for financial data access (FIDA Regulation) – dat er toe kan leiden dat financiële transactiegegevens van burgers en mkb zich ongeremd kunnen gaan verspreiden, met alle veiligheidsrisico’s van dien. Het openstellen van bankrekeningen wordt wel aangeduid als ‘financial data access’ of ‘open finance’.

Lees dit document met beantwoording van vragen over open finance naar aanleiding van de Eurogroep/Ecofin-vergadering van deze maand.

Daarin staan de volgende vragen over open finance:

De leden van de VVD-fractie lezen dat vertegenwoordigers van de Europese financiële sector op 20 maart 2025 ook voorstellen heeft gedaan voor aanpassing van FiDA (Financial Data Access). Wat vindt de minister van de huidige FiDA-voorstellen? Wat is de huidige stand van zaken?

Is de minister bereid om met voorstellen te komen om FiDA aan te passen tijdens de Eurogroep/Ecofinraad? Zo nee, waarom niet? In hoeverre is de minister bereid om in gesprek te gaan met de financiële sector over wijziging van FiDA? Hoe ziet het Europese krachtenveld eruit met betrekking tot FiDA? De leden van de VVD-fractie zijn er voorstander van om ook de FiDA op de schop te nemen met het oog op de concurrentiepositie en regeldruk.

Het antwoord van de minister van Financiën luidt:

De European Banking Federation (EBF), European Assosciation of Co-operative Banks (EACB), European Savings Banks Group (ESBG), European Fund and Asset Management Association (EFAMA), Association for Financial Markets in Europe (AFME) en Insurance Europe (hierna: de sectorpartijen) hebben in een gezamenlijk statement zorgen geuit over de volgens hen onevenredige lasten, de omvang van de vereisten en het gebrek aan een grondige beoordeling die de radicaal veranderde omgeving weerspiegelt van FIDA. Ook geven zij aan dat er op dit moment geen sterke indicatie is voor vraag vanuit de klant voor FIDA.

FIDA heeft als doel om innovatie binnen de financiële sector te bevorderen en financiële klantdata te beschermen. Het huidige FIDA-voorstel brengt echter ook implementatiekosten voor de financiële sector met zich mee. Ik neem de zorgen van deze sectorpartijen uit de financiële sector serieus en ben zeker bereid om verder met hen in gesprek te gaan. De voorstellen van deze sectorpartijen kunnen ook bijdragen aan het verder verminderen van de regeldruk en kosten die gepaard gaan met de implementatie van FIDA. Een belangrijk uitgangspunt voor mij is ook dat de voordelen van FIDA dienen op te wegen tegen de kosten voor de financiële sector. De voordelen dienen beter onderbouwd te worden door de Europese Commissie.

Op dit moment zijn de triloogonderhandelingen tussen het Poolse voorzitterschap, het Europees Parlement en de Commissie gaande. Tijdens de onderhandelingen zet ik mij ervoor in om FIDA te vereenvoudigen en onnodige administratieve lasten en kosten te voorkomen. Daarnaast is de Commissie bezig met het opstellen van een non-paper waarin zij voorstellen zal doen om FIDA te vereenvoudigen en daarmee de regeldruk en kosten voor de financiële sector te verminderen. Ook een aantal lidstaten hebben hun zorgen geuit over de implementatiekosten die FIDA met zich meebrengt. Net zoals deze lidstaten zal ik, op het moment dat de Commissie haar non-paper deelt, beoordelen of deze voorstellen voldoende ambitieus zijn om onnodige administratieve lasten en kosten voor de financiële sector te voorkomen.

 

Er wordt door de minister beweerd dat het mogelijk is “innovatie binnen de financiële sector te bevorderen en financiële klantdata te beschermen“. Het is de vraag of bescherming van financiële klantdata überhaupt mogelijk is, nu het de rekeninghouder (bijvoorbeeld een supermarkt) is die zijn rekening openstelt voor ‘innovatieve’ techbedrijven, die vervolgens met de gegevens van de klanten van de supermarkt aan de haal kunnen gaan.

Geplaatst in Europa, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , , , | Plaats een reactie

Consultaties over privatisering van de misdaadbestrijding naar bedrijven | AML, CFT, ubo-register

De internationale en Europese beleidsmakers hebben grote verwachtingen van het bedrijfsleven [1] op het gebied van misdaadbestrijding (‘witwasbestrijding’). Dat blijkt uit de nieuwe Europese wetgeving die binnenkort in werking zal treden en uit de huidige eveneens Europees geïnspireerde regels. Al die regels zijn in Nederland geïmplementeerd. (Toch jammer dat er zoveel mee mis gaat en dat  het zo duur en weinig effectief is.)

Consultatie Europese regels
Degenen die commentaar willen leveren op de regels, kunnen op Europees niveau deelnemen aan de EBA-consultatie waar ik al eerder over schreef, deze loopt tot 6 juni a.s.

Nederlandse consultaties
Nederland gaat ook het een en ander consulteren. Inmiddels is de consultatie bekend gemaakt die gaat over de overheidsinstanties die toegang krijgen tot het ubo-register [2]. In een andere consultatie die nog niet bekend is gemaakt, zullen de regels worden voorgelegd inzake toegang tot het ubo-register van private partijen. Onder meer krijgt iedereen die zich journalist of misdaadbestrijdingsnonprofit noemt toegang. Lees over de toegang van private partijen tot het ubo-register het artikel De ubo in de commissie Financiën van de Tweede Kamer | toegang private sector zonder integriteitstoetsing.

Voor de Nederlandse implementatie van de nieuwe Europese regels is Nederlandse wetgeving nodig, die ook geconsulteerd gaat worden.

 

Noten:

[1] Bij FIU-Nederland is een overzicht te vinden van de bedrijven die nu onder de misdaadbestrijdingsregels vallen.
[2] Het ubo-register is het register bij de Kamer van Koophandel inzake ‘uiteindelijk belanghebbenden’, dat een zeer grote groep van bij entiteiten (bijvoorbeeld vennootschappen onder firma) en rechtspersonen betrokken natuurlijke personen omvat, onder meer statutair bestuurders. Van deze natuurlijke personen wordt verondersteld dat zij relevant zijn voor de misdaadbestrijding. Consultatie Wijzigingsbesluit toegang UBO-registers voor bestuursorganen en rechtspersonen met een overheidstaak, aankondiging, consultatiedocument.

Geplaatst in Bankrekening krijgen en behouden, Europa, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce, Ubo-register, Verwijzingsportaal Bankgegevens | Tags: , , | Plaats een reactie

Human rights expert | ‘state of human rights in Europe ‘worst in my professional life’ | concerns on the situation of civil society

Michael O’Flaherty, the commissioner for human rights at the Strasbourg-based Council of Europe, gave an interview with EUObserver: O’Flaherty: state of human rights in Europe ‘worst in my professional life’. O’Flaherty said among other things:

What’s new, and which makes things all the more disturbing is the extent to which people in power are willing to distance themselves from human rights obligations

He is very concerned about the situation of civil society in Europe:

I’m very concerned about the situation of civil society in multiple European countries at the moment. (…)

The first one is the so-called foreign funding laws which are which, which are not the benign oversight laws that governments would typically present them as. They’re highly discriminatory, and they serve to suffocate certain organisations, and as a contagion of them. (…)
And again, it looks to me like another instrument to close down the operation of those bits of civil society that might annoy the state. (…)

So this is a scary further dimension. So why do I care so much about civil society? Because it’s the blood of any society. Without civil society, services don’t get delivered without civil society, our authorities don’t get challenged to do a better job. And by the way, from the context of human rights, without civil society, we don’t have the bright ideas that advance the human rights protection systems in the way that they’ve developed over all those years.

 

 


Addition 15 December 2025
The Special committee on the European Democracy Shield on 8 December 2025 had ‘Gulf states’ funding of political and religious networks in the EU, exchange of views‘ on the agenda, it is postponed.
Why does the committee only look at money flows from rich countries/rich people in the Gulf States and not at undesirable money flows from other rich countries/individuals, for example from the US?

Geplaatst in English - posts in English on this blog, Europa, Grondrechten, Not-for-profit | Tags: , , , , , , | Plaats een reactie

Autoriteit Persoonsgegevens: “Wijziging Kadasterwet voorkomt niet dat gegevens in verkeerde handen kunnen komen”

In het bericht van 1 mei jl. schrijft de Autoriteit Persoonsgegevens (AP):

Wijziging Kadasterwet voorkomt niet dat gegevens in verkeerde handen kunnen komen
1 mei 2025 | Thema: Persoonsgegevens op internet

Het kabinet moet meer doen om te voorkomen dat gegevens van het Kadaster in verkeerde handen komen. Dat stelt de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) in een toets van het voorstel voor wijziging van de Kadasterwet. In het voorstel ontbreekt nu nog een gedegen waarborg om onbetrouwbare bedrijven toegang tot grote hoeveelheden gegevens te weigeren

Zonder deze waarborg kan de wetswijziging niet doorgaan, stelt de AP.

Alle woningeigenaren staan erin
In het Kadaster zijn per adres gegevens op te vragen over de eigenaar van een pand. Zoals naam, geboortedatum, of iemand getrouwd is en de aankoopprijs van het pand. Iedereen in Nederland met een eigen woning of ander vastgoed, staat erin. Het kabinet wil bepaalde commerciële bedrijven toegang geven tot grote hoeveelheden kadastergegevens. Daarmee kunnen ze bijvoorbeeld software voor notarissen maken, die hiermee efficiënter aktes kunnen opstellen.
Risico op misbruik
Het voorstel sluit niet uit dat ook onbetrouwbare partijen gegevens uit het Kadaster kunnen krijgen, stelt de AP. Deze partijen kunnen de gegevens zelf gebruiken, of verkopen. Bijvoorbeeld aan bedrijven die mensen reclame sturen.

Geen controle
Zonder goede waarborg is ook niet te checken of de gegevens verder doorverkocht worden, mogelijk aan steeds schimmiger partijen. De overheid zet als het ware de kraan open zonder nog te kunnen controleren waar de gegevens naartoe stromen. Ook kan de AP daarop dan niet meer effectief toezicht houden.

Erkenningsregeling nodig
Om te voorkomen dat onbetrouwbare partijen toegang krijgen tot kadastergegevens, moet er volgens de AP een erkenningsregeling komen. In die regeling moet het Kadaster eisen stellen aan bedrijven die toegang willen, en controleren of bedrijven daaraan voldoen. Voor die erkenning zou het Kadaster bedrijven een vergoeding kunnen vragen. Ook dat moet dan vastgelegd worden in de wet.

Lees de Toets wijziging Kadasterwet.

Het advies ligt in het verlengde van een eerder advies over openbare registers en gegevensbescherming, lees mijn artikel.

Geplaatst in Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , , | Plaats een reactie

Burgerrechtenorganisaties willen worden betrokken bij ontwikkeling van de EU-plannen voor inbreuk op digitaal briefgeheim | Going Dark, ProtectEU

De EU is met steun van Nederland bezig met plannen om beveiligde communicatie en andere met encryptie beveiligde informatie te ondergraven [1]. Deze plannen zijn gebaseerd op voorstellen van de High-Level Group on access to data for effective law enforcement. Op die plannen, ook wel als de ‘Going Dark’ voorstellen aangeduid, is van de kant van encryptie-experts veel kritiek, lees dit [2].

De bezwaren tegen de Going Dark voorstellen, onder meer van EDRi en een groot aantal andere maatschappelijke organisaties zijn ter zijde gelegd [3].

EDRi: Technische experts roepen commissaris Virkkunen op om deelname aan de Europese werkgroep
De maatschappelijke organisaties hebben de Europese Commissie verzocht om deel te nemen een de werkgroep die zich bezig houdt met het onderwerp, lees het bericht van EDRi van 5 mei 2025: Technical experts call on Commissioner Virkkunen for a seat on the table of the European Commission’s Technology Roadmap on encryption (machinevertaling: Technische experts roepen commissaris Virkkunen op om deelname aan de werkgroep inzake de Technology Roadmap van de Europese Commissie over encryptie). In het nieuwsbericht staat onder meer (machinevertaling) [4]:

EDRi heeft vandaag in een groep van 39 organisaties en 43 experts een open brief gepubliceerd om haar bezorgdheid te uiten en te vragen om een plaats in de Technology Roadmap werkgroep voor academici, onafhankelijke technologen, technische en mensenrechtenadvocaten en actoren uit het maatschappelijk middenveld die gespecialiseerd zijn in deze kwesties, met zinvolle deelname om te zorgen voor een wetenschappelijk onderbouwde aanpak van encryptie. (…)

Encryptie is een belangrijke technologie om de rechten en vrijheden van mensen te beschermen en een absolute vereiste om veilig online te kunnen surfen. Toch hebben plannen die encryptie zouden kunnen ondermijnen centraal gestaan in discussies op EU-niveau, die zware kritiek hebben gekregen. De voorgestelde routekaart is deels een echo van een rapport dat vorig jaar werd gepubliceerd door de ondoorzichtige “High Level Group on Access to Data for Effective Law Enforcement”.

Jarenlange onderhandelingen door beleidsmakers hebben niets veranderd aan de wetenschappelijke consensus dat het onmogelijk is om wetshandhavers toegang te geven tot end-to-end versleutelde communicatie zonder kwetsbaarheden te creëren die kwaadwillende actoren en repressieve regeringen kunnen uitbuiten. De technische waarheid blijft: je kunt end-to-end encryptie niet uitschakelen zonder ernstige cyberveiligheid en mensenrechtenproblemen voor iedereen.

Nederlandse ondertekenaars
De verklaring is door een groot aantal organisaties ondertekend, onder meer door Privacy First en Bits of Freedom uit Nederland.
Onder de technische deskundigen die hebben getekend bevindt zich onder meer Jaap-Henk Hoepman, verbonden aan de Radboud Universiteit en de universiteit van Karlstad.

Access Now: er is geen veilige manier om een achterdeur te creëren in versleutelde systemen
Access Now schreef over het verzoek in hun nieuwsbrief (machinevertaling, verwijzing naar Engelstalige bronnen):

Technische experts zijn het erover eens: er is geen veilige manier om een achterdeur te creëren voor end-to-end versleutelde systemen zoals de Signal berichtenapp gebruikt. Het introduceren van elke vorm van kwetsbaarheid brengt alleen de mensen in gevaar die erop vertrouwen – van journalisten tot politici. Helaas weerhoudt dat EU-beleidsmakers er niet van om te suggereren dat “legale en effectieve” toegang via een achterdeur mogelijk is. Terwijl de Europese Commissie naar manieren zoekt om encryptie te omzeilen als onderdeel van haar “ProtectEU” interne veiligheidsplan, hebben we ons aangesloten bij EDRi en andere rechtengroepen om een plaats aan tafel te eisen. Lees meer via EDRi.

 

 

Noten:

[1] In de  Fiche: Mededeling EU-Interne Veiligheidsstrategie van 9 mei jl. worden de Europese voorstellen als volgt beschreven:

Ook gaat de Commissie werken aan rechtmatige toegang tot data voor opsporing, waarvoor in de eerste helft van 2025 een Roadmap volgt met de juridische en praktische maatregelen om rechtmatige en effectieve toegang tot data te realiseren. De Commissie zal daaropvolgend gaan werken aan regelgeving voor dataretentie en komen met een Technology Roadmap over encryptie.”, met de volgende Nederlandse reactie: “Het kabinet onderschrijft het belang van toegang tot data voor opsporingsdiensten en steunt de komst van de Roadmap hierover. [noot] Ook hecht het kabinet belang aan een kader voor dataretentie en kijkt uit naar de voorgestelde Roadmap over encryptie. Naast de veiligheidsbelangen dienen de grondrechten, de jurisprudentie van het Europese Hof van Justitie en het Europees Hof voor de Rechten van de Mens en relevante wetgeving inzake privacy- en gegevensbescherming in acht te worden genomen. 

[noot] Zie voor meer informatie over het EU-traject over toegang tot data voor opsporing: de geannoteerde agenda van de formele bijeenkomst van de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken, 13 en 14 juni 2024, Kamerstukken II, 2023/24, 32 317 nr. 879; Verslag van de formele bijeenkomst van de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken, 13 en 14 juni 2024, Kamerstukken II, 2023/24, 32 317 nr. 882; Zie ook: Verslag van de informele bijeenkomst van de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken, 22 en 23 juli 2024 te Boedapest, Kamerstukken II, 2023/24, 332 317 nr. 888.

[2] Ik signaleerde het al op deze site, onder meer hier. Technisch expert Bert Hubert is zeer kritisch over achterdeurtjes in encryptie, zie onder meer CSAM Regulation Update: Dutch Intelligence agency weighs in. Lees van hem ook Niks te verbergen? Toch steeds meer uit te leggen.

[3] Lees het bericht van EDRi van 5 mei jl. en het eerdere bericht van 11 december 2024, Shedding light: We address the flawed Going Dark Report. Ook de kritiek van de European Data Protection Board (EDPB), een officiële Europese instantie, is kennelijk genegeerd, zoals ik hier al meldde.

[4] Machinevertaling van:

EDRi in a group of 39 organisations and 43 experts published an open letter today to express concerns and to ask for a seat at the Technology Roadmap table for academics, independent technologists, tech and human rights lawyers and civil society actors specialising in these issues with meaningful participation to ensure a scientific evidence-based approach to encryption. (…)
Encryption is an important technology to protect people’s rights and freedoms and an absolute requirement to navigate safely online. Still, plans that could undermine encryption have been at the centre of discussions at EU level, which has received heavy criticism. The proposed roadmap echoes in part a report published last year by the opaque “High Level Group on Access to Data for Effective Law Enforcement”.
Several years of negotiations by policy-makers have not changed the scientific consensus that it is impossible to give law enforcement access to end-to-end encrypted communications without creating vulnerabilities that malicious actors and repressive governments can exploit. The technical truth remains: you cannot switch off end-to-end encryption without serious cybersecurity and human rights issues for all.

[5] Machinevertaling van:

Technical experts agree: there’s no safe way to create a backdoor to end-to-end encrypted systems like the one the Signal messaging app uses. Introducing any kind of vulnerability only endangers the people who rely on them — from journalists to politicians. Unfortunately, that’s not stopping EU policymakers from suggesting “lawful and effective” backdoor access is possible. As the European Commission looks into ways to bypass encryption as part of its “ProtectEU” internal security plan, we joined EDRi and other rights groups to demand a seat at the table. Read more via EDRi.

Geplaatst in Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , , , , , , , , , | Plaats een reactie

The Pope and American tax law | CBT, FATCA, FBAR

In the Brussels Times the article ‘New American Pope could still be subject to ‘absurd’ US tax system‘ was published.
Even more interesting than his tax liability based on Citizenship-Based Taxation (enforced by FATCA) is that under the American Foreign Bank and Financial Accounts (FBAR) reporting rules, he will have to report to US authorities all Vatican accounts on which he has authority to sign.

Geplaatst in Bankrekening krijgen en behouden, Belastingrecht, English - posts in English on this blog, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten | Tags: , , , , | 2 reacties

Europese Digitale Identiteit in de ‘EU-Interne Veiligheidsstrategie’

In de gisteren besproken Nederlandse fiche over het veiligheidsvoorstel van de Europese Commissie komt ook de ‘Europese Digitale Identiteit’ voor, de speciale ‘wallet’ (EUDI-wallet) ten behoeve van identificatiedoeleinden waaraan in de EU wordt gewerkt. In de fiche staat over de wallet in het Commissievoorstel:

De Commissie stelt tot slot in het kader van het aanpakken van identiteits- en documentfraude voor om te onderzoeken hoe EU Digital Identity wallets (EUDI-wallets) kunnen bijdragen aan veiligere reisdocumenten en het verbeteren van het vaststellen van identiteit.

Nederland geeft de volgende reactie:

Ten aanzien van de EUDI-wallets vindt het kabinet het belangrijk dat deze vrijwillig blijven voor gebruikers. Daarnaast merkt het kabinet op dat EUDI-wallets worden uitgegeven aan ingezetenen van lidstaten en vraagt het zich af of EUDI-wallets kunnen bijdragen aan het doel, omdat het identiteits- en documentfraude van ingezetenen buiten de EU betreft.

Geplaatst in Europa, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , | Plaats een reactie

Europese ‘veiligheid’ en de grondrechten

Gisteren schreef ik over de transactiemonitoring plannen van de Europese Commissie in het kader van de EU-Interne Veiligheidsstrategie.
De Fiche: Mededeling EU-Interne Veiligheidsstrategie van 9 mei jl. is niet alleen daarom interessant [1]. Onder ‘veiligheid’ wordt door de Europese Commissie ook misdaadbestrijding geschaard. Daarover staat in de fiche het volgende (noot verwijderd):

De vierde prioriteit is het versterken van de aanpak van zware en georganiseerde criminaliteit. Hierbij benadrukt de Commissie op de eerste plaats preventie en het tegengaan van de rekrutering van minderjarigen. Zo stelt de Commissie richtsnoeren voor waarmee de DSA ingezet kan worden voor het tegengaan van online rekrutering van minderjarigen en publiceert zij uiterlijk 2027 een overkoepelend EU-actieplan voor de bescherming van jongeren tegen criminaliteit. Om criminele netwerken beter aan te pakken komt de Commissie in 2026 met een nieuw juridisch kader voor de aanpak van georganiseerde misdaad en onderzoekt de versterking van het Europees onderzoeksbevel (EOB) en Europees arrestatiebevel. Onder dit thema zet de Commissie ook in op een versterkte aanpak van criminele geldstromen. Daarbij is een rol voorzien voor de nieuwe anti-witwas autoriteit, is er aandacht voor ondergronds bankieren en de mogelijke link tussen crimineel verkregen vermogen en terrorismefinanciering. De Commissie blijft zich inzetten om het gebruik van de bestuurlijke aanpak aan te moedigen. De Commissie gaat daarnaast een nieuw EU-actieplan voor het tegengaan van vuurwapensmokkel presenteren dat als doel heeft smokkel te voorkomen door informatiedeling en internationale samenwerking te verbeteren, met een focus op Oekraïne en de Westelijke Balkan. Om illegale handel in vuurwerk tegen te gaan, gaat de Commissie een evaluatie van de Pyrorichtlijn uitvoeren waarbij ook strafbaarstellingen voor illegale handel worden onderzocht. Tot slot richt de Commissie zich onder dit thema op de aanpak van drugshandel en drugsgebruik, met een EU-drugsstrategie en actieplan, nieuwe regelgeving over drugsprecursoren, door de EU-havenalliantie uit te breiden naar kleinere EU-(binnen)havens en ervoor te zorgen dat maritieme veiligheidsregels worden nageleefd.

De vijfde prioriteit ziet op de aanpak van terrorisme en gewelddadig extremisme. De Commissie zal in 2025 een nieuwe EU-agenda publiceren voor het voorkomen en tegengaan van terrorisme en gewelddadig extremisme. Hierin is onder andere aandacht voor de preventie van radicalisering, de bescherming van (kwetsbare) personen online, de aanpak van financieringsstromen voor terrorisme en de beveiliging van publieke ruimtes. Verder wordt de toepassing van de Terroristische Inhoud Online (TCO) verordening in 2026 geëvalueerd en stelt de Commissie aanhoudende betrokkenheid bij het Global Internet Forum to Counter Terrorism voor. Ook kondigt de Commissie aan een nieuw EU-systeem te onderzoeken om criminele geldstromen en terrorismefinanciering te kunnen volgen (‘tracken’). Verder zal de Commissie samen met Europol inzetten op verbeterde samenwerking met derde landen waar het gaat over uitwisseling van biografische en biometrische data en verplichte systematische grenscontroles aan de buitengrenzen, om de veiligheid van de Schengenzone te waarborgen. De Commissie stelt daarnaast voor om te verkennen hoe EU-terrorismesanctiemaatregelen effectiever kunnen worden ingezet.

Er is sprake van ondergraving van het digitale briefgeheim [2]:

Ook gaat de Commissie werken aan rechtmatige toegang tot data voor opsporing, waarvoor in de eerste helft van 2025 een Roadmap volgt met de juridische en praktische maatregelen om rechtmatige en effectieve toegang tot data te realiseren. De Commissie zal daaropvolgend gaan werken aan regelgeving voor dataretentie en komen met een Technology Roadmap over encryptie.

De grensbewakingsorganisatie Frontex krijgt criminaliteitsbestrijdingstaken en kan gaan experimenteren met surveillancetechnologie:

De Commissie stelt verder voor grensbewaking te versterken door versterkte informatiesystemen en verbeterde operabiliteit, het aanpakken van identiteits- en documentfraude en de versterking van Frontex. Het voorstel is om Frontex te verdrievoudigen naar 30.000 medewerkers en uit te rusten met geavanceerde technologie voor surveillance en situationeel bewustzijn. Deze maatregelen dienen ertoe het vermogen van Frontex te vergroten om grensoverschrijdende criminaliteit te detecteren, voorkomen en bestrijden en om de ondersteuning aan lidstaten met betrekking tot de terugkeer van personen die een veiligheidsrisico vormen, te versterken.

Het Commissie voorstel wordt door de Nederlandse regering toegejuicht [3].

De bedoelingen zijn vast goed, maar het lijkt er op dat men door wil gaan met onjuiste concepten waarvan al is gebleken dat daarmee de kwaal niet wordt bestreden en burgers worden benadeeld. Enkele voorbeelden uit de tekst van de fiche:

  • een ‘whole-of-society’ (maatschappijbrede) aanpak” > Dit betekent: het neerleggen van overheidstaken bij private partijen, zonder zich af te vragen of die partijen daar geschikt voor zijn.
  • strategische partnerschappen met partnerlanden en de private sector te versterken” > Hier kunnen veel vragen bij worden gesteld, zoals: (a) wie zijn die ‘partnerlanden’ en waarom kunnen zij vertrouwd worden? (b) partnerschappen met ‘de private sector’ betekenen in de praktijk: samenwerking met het grootbedrijf, zoals de banken, waarbij geen rekening wordt gehouden met de belangen van mkb en consument.
  • De Commissie blijft zich inzetten om het gebruik van de bestuurlijke aanpak aan te moedigen” > Dat is precies wat er in de witwasbestrijding gebeurt: de overheid besteedt taken uit aan bedrijven (onder meer banken) die bestuursrechtelijk onder druk worden gezet, waarbij de rechtsbescherming van klanten onvoldoende is en een stimulans voor die private bedrijven om de grondrechten van burgers te respecteren ontbreekt.
  • de aanpak van financieringsstromen voor terrorisme” > Anders dan gesuggereerd wordt, is terrorismefinanciering niet te herkennen (het kan met zowel legale als illegale bronnen), zodat aan private bedrijven zoals banken opdragen terrorismefinanciering op te sporen weinig zijn heeft.
  • verbeterde samenwerking met derde landen waar het gaat over uitwisseling van biografische en biometrische data en verplichte systematische grenscontroles aan de buitengrenzen“, “nieuwe samenwerkingsovereenkomsten tussen Europol en Eurojust en derde landen. Daarnaast is de Commissie voornemens om de partnerlanden van EMPACT uit te breiden en ambieert zij dat Joint Investigation Teams ondersteund door Europol en Eurojust in derde landen aan de slag gaan” > Er wordt uitgewisseld met ‘derde landen’, dat zijn landen buiten de EU. Daar zijn fundamentele vragen bij te stellen, zoals: [a] hoe betrouwbaar zijn die landen en hun opsporingsinstanties? [b] hoe wordt voorkomen dat er ernstige fouten worden gemaakt bij het verschaffen van persoonsgegevens van Europeanen (en anderen) aan die derde landen (dit is al meerdere keren gebeurd)?
  • De Commissie stelt daarnaast voor om te verkennen hoe EU-terrorismesanctiemaatregelen effectiever kunnen worden ingezet” > Ook voor de sanctieregelgeving geldt dat taken bij private organisaties neergelegd, die daarover ongeschikt zijn.

 

Tot slot
Er zijn reële problemen, maar de vraag is of in de Europese strategie de grondrechten van burgers wel gewaarborgd zijn en of men wel op de juiste weg is.

 

 

Noten:

[1] Als Commissie-prioriteiten worden genoemd:

1. het verbeteren van geïntegreerd situationeel bewustzijn en dreigingsanalyses,
2. versterkte EU-veiligheidscapaciteiten (daar valt van alles onder),
3. weerbaarheid tegen hybride dreigingen en andere vijandige handelingen, met onder meer cybersecurity-maatregelen,
4. het versterken van de aanpak van zware en georganiseerde criminaliteit,
5. de aanpak van terrorisme en gewelddadig extremisme,
6. de rol van de EU als sterke veiligheidsspeler in de wereld.

[2] Het Nederlandse commentaar: “Het kabinet onderschrijft het belang van toegang tot data voor opsporingsdiensten en steunt de komst van de Roadmap hierover [noot]. Ook hecht het kabinet belang aan een kader voor dataretentie en kijkt uit naar de voorgestelde Roadmap over encryptie. Naast de veiligheidsbelangen dienen de grondrechten, de jurisprudentie van het Europese Hof van Justitie en het Europees Hof voor de Rechten van de Mens en relevante wetgeving inzake privacy- en gegevensbescherming in acht te worden genomen.
[noot] Zie voor meer informatie over het EU-traject over toegang tot data voor opsporing: de geannoteerde agenda van de formele bijeenkomst van de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken, 13 en 14 juni 2024, Kamerstukken II, 2023/24, 32 317 nr. 879; Verslag van de formele bijeenkomst van de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken, 13 en 14 juni 2024, Kamerstukken II, 2023/24, 32 317 nr. 882; Zie ook: Verslag van de informele bijeenkomst van de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken, 22 en 23 juli 2024 te Boedapest, Kamerstukken II, 2023/24, 332 317 nr. 888.
“.

[3] Zie de paragraaf ‘b) Beoordeling + inzet ten aanzien van dit voorstel‘.

Geplaatst in Europa, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, Sanctieregels, Strafrecht | Tags: , , , , , , , , , , , | Plaats een reactie