De Amerikanen weten alles van de financiën van iedere Nederlander, met dank aan onze overheid

Geplaatst op 4 december 2025 door Ellen Timmer

Bert Hubert legt in zijn artikel Makelaarstaal over onze belastinggeheimen uit dat de Nederlandse belastingdienst bezig is al hun e-mail en documenten door te sturen naar Amerikaanse servers, die vervolgens gelezen worden op basis van “Amerikaanse stofzuigerartikelen om grootschalig communicatie van niet-Amerikanen af te luisteren en te verspreiden binnen de Amerikaanse overheid” [1].

Hij citeert een passage uit een opinie van een advocaat-generaal bij het Europese hof [2]:

  • Terwijl voor de „traditionele” surveillance op basis van andere FISA-bepalingen moet worden aangetoond dat er sprake is van een „redelijk vermoeden” dat de gesurveilleerde personen tot een buitenlandse mogendheid behoren of daar agenten van zijn, hoeft voor surveillanceactiviteiten die krachtens section 702 FISA plaatsvinden een dergelijk „redelijk vermoeden” niet te worden aangetoond en is de specificering van de doelwitten van de surveillance niet aan goedkeuring door de FISC onderworpen. Daarnaast zijn de minimaliseringsprocedures niet van toepassing op niet-Amerikaanse personen die zich buiten de Verenigde Staten bevinden
  • Ofschoon EO 12333 beperkingen stelt aan het verzamelen, bewaren en verspreiden van informatie, gelden deze beperkingen niet ten aanzien van niet-Amerikaanse personen
  • Volgens de verwijzende rechter zijn de activiteiten van de NSA die zijn gebaseerd op EO 12333 […] niet geregeld in een wet, niet onderworpen aan rechterlijk toezicht en bestaan daartegen geen voorzieningen in rechte.
  • In de praktijk zendt de NSA […] „selectietermen” […] (zoals telefoonnummers of e‑mailadressen), aan in de Verenigde Staten gevestigde aanbieders van elektronische communicatiediensten. Deze aanbieders zijn dan verplicht om de met deze selectietermen overeenkomende gegevens aan de NSA te verstrekken en geheimhouding ten aanzien van de ontvangen richtlijnen te betrachten.

Opwekkend allemaal.

Lees op security.nl: Heijnen: overstap Belastingdienst naar M365 maakt overheid afhankelijker van VS. Eerdere berichten op die site over de overstap naar Microsoft zijn van 7 oktober en 2 oktober.

 

Noten:

[1] Sectie 702 van de Foreign Intelligence Surveillance Act (FISA) en Executive Order 12333.
[2] Opinie van van 19 december 2019, ECLI:EU:C:2019:1145.

Geplaatst in Belastingrecht, Bestuursrecht, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , , , | Plaats een reactie

Kritisch advies Raad voor de rechtspraak inzake ‘afpak’ wetsvoorstel

Geplaatst op 3 december 2025 door Ellen Timmer

De Raad voor de rechtspraak kondigde hun advies aan in het bericht Rechtspraak: wetsvoorstel over afpakken crimineel vermogen tast rechtsbescherming aan. In de aankondiging schrijft de Raad onder meer:

Een wetsvoorstel dat het makkelijker moet maken om door misdaad verkregen geld en goederen af te pakken, gaat ten koste van de rechtsbescherming van burgers. Bovendien kan het tot gevolg hebben dat criminelen niet meer worden vervolgd, omdat het Openbaar Ministerie (OM) onder deze wet ook vermogen en waardevolle spullen kan confisqueren zonder dat er iemand is veroordeeld. Dit stelt de Raad voor de rechtspraak in een wetgevingsadvies (pdf, 387,4 KB) dat vandaag is gepubliceerd. De Raad roept de minister van Justitie en Veiligheid met klem op het wetsvoorstel aan te passen. (…)

Bezwaren
De Rechtspraak heeft begrip voor de wens om het afpakken van winsten makkelijker te maken, maar heeft grote bezwaren tegen de manier waarop dat vorm krijgt in dit wetsvoorstel. Die tast de rechtsbescherming van burgers aan. Nu kan het OM alleen geld en goederen confisqueren van een verdachte die veroordeeld is. Die waarborg komt te vervallen onder de nieuwe wet. Er komt een eenvoudige procedure – gericht op het inbeslaggenomen voorwerp, niet op een verdachte – met een ‘opmerkelijk lage bewijsstandaard’, stelt het advies. Terwijl er ingrijpend inbreuk wordt gemaakt op het eigendomsrecht. De nieuwe wetgeving zou kunnen betekenen dat mensen de legale herkomst van hun eigendommen moeten bewijzen, wat ingaat tegen het uitgangspunt dat iemand onschuldig is totdat zijn schuld is bewezen. Ook zouden er grondrechten in het geding kunnen komen, bijvoorbeeld als een woning wordt geconfisqueerd waardoor mensen op straat komen te staan.

Het advies is hier te vinden.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, Strafrecht | Tags: , , , | Plaats een reactie

Verslag van de Wtmo deskundigenbijeenkomst Eerste Kamer beschikbaar

Geplaatst op 3 december 2025 door Ellen Timmer

Op 25 november jl. vond een door de commissie Justitie & Veiligheid van de Eerste Kamer georganiseerde deskundigenbijeenkomst over de Wet transparantie en tegengaan ondermijning door maatschappelijke organisaties (‘Wtmo’) plaats. Inmiddels is van de bijeenkomst een schriftelijk verslag beschikbaar en via dezelfde pagina kan ook het beeldverslag worden gevonden.

Opvallend was dat de vertegenwoordigers van de burgemeesters en het Openbaar Ministerie zeer kritisch waren over de aan hen toebedeelde taken. De deskundigen die opkomen voor de burger (vertegenwoordigers van het College voor de Rechten van de Mens, Goede Doelen Nederland en Privacy First) vonden dat het wetsvoorstel geen wet mocht worden, maar dat kon worden verwacht gelet op hun eerdere kritiek.

 

Nadere informatie:

Het Eerste Kamer dossier staat hier.
Mijn berichten over de Wtmo zijn te vinden via de Wtmo tag op deze site en in mijn Wtmo-map op quodari.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, Not-for-profit | Tags: , , , , , , , , , | Plaats een reactie

Europese ubo-consultatie waarin de nieuwe antiwitwaswetgever laat zien niet goed op de hoogte te zijn

Geplaatst op 2 december 2025 door Ellen Timmer

Ubologen [*] kunnen deze maand hun hart ophalen aan consultaties, niet alleen aan de Nederlandse consultatie die net is gestart (tot 9 januari).
Er is ook een consultatie door de Europese Commissie, de nieuwe antiwitwaswetgever van de EU, die loopt tot 24 december a.s., met als titel (vertaling): ‘witwasbestrijding – modellen voor het indienen van informatie over uiteindelijk begunstigden bij centrale registers‘. Er wordt een ontwerpuitvoeringsregeling met bijlage geconsulteerd.

Over de uiteindelijk begunstigde (ubo) wordt blijkens artikel 1 van het ontwerp een hele serie gegevens geregistreerd, niet alleen de voor de hand liggende zoals voornamen, achternaam, geboorteplaats en -datum, woonadres, woonland, nationaliteiten (wat heeft dat met criminaliteit te maken?), soort identiteitsbewijs en nummer identiteitsbewijs.

De ‘begunstiging’ door eigendom of zeggenschap
Er worden ook gegevens over het ‘begunstigd’ zijn geregistreerd met alle wonderbaarlijke indelingen en aanduidingen die de Europese wetgever heeft bedacht, zie paragraaf 3:

3. Data on the nature and extent of the beneficial interest and on beneficial owners shall be submitted in the following formats:

(a) type of ownership interest in the legal entity: an array, allowing multiple choices, with at least the following options:

(i) direct ownership;
(ii) indirect ownership;

(b) for legal arrangements, natural persons, referred to in Article 58 of Regulation (EU) 2024/1624, that were identified as beneficial owners: an array, allowing multiple choices, with at least the following options:

(i) settlor;
(ii) trustee;
(iii) beneficiary;
(iv) object of a power;
(v) default taker;
(vi) protector;
(vii) any other natural person exercising ultimate control over the legal arrangement by means of direct or indirect ownership or by other means, including through a chain of control or ownership;

(c) for legal entities, natural persons, referred to in Article 57 of Regulation (EU) 2024/1624 that were identified as beneficial owners: an array, allowing multiple choices, with at least the following options:

(i) founder;
(ii) member of the management body in its management function;
(iii) member of the management body in its supervisory function;
(iv) beneficiary;
(v) any other natural person directly or indirectly controlling the legal entity;

(d) percentage of ownership interest in a legal entity: a number allowing two decimal points;

(e) nature of control over the legal entity: an array, allowing multiple choices, with at least the following options:

(i) control through ownership;
(ii) control through voting rights;
(iii) control through right of appointments;
(iv) control through veto rights;
(v) control through distribution of profits;
(vi) control through formal or informal agreements;
(vii) control through relationships between family members;
(viii) control through acting in concert with others;
(ix) control through nominee arrangements;

(f) date as of which the beneficial interest is held: a date containing year, month and day, as specified in Annex II.

Onderdeel (b) gaat over uiteindelijk begunstigden van express trusts en soortgelijke juridische constructies. Onderdeel (c) heeft als onderwerp: uiteindelijk begunstigden voor juridische entiteiten die vergelijkbaar zijn met express trust.
Bij de overige entiteiten moet worden gekeken naar (a) (eigendom) en (e) (zeggenschap). Voor collective investment undertakings gelden andere regels.

De pseudo-ubo volgens AMLR/AMLD6
In paragraaf 6 wordt ingegaan op de situatie dat er geen ‘gewone’ ubo is, iets wat de Europese wetgever onbegrijpelijk vindt. Daarom moet er uitgebreid bewijs (‘justification’) worden geleverd van het ontbreken van de gewone ubo.
De tekst inzake de pseudo-ubo luidt als volgt:

6. Where it is not possible to identify a beneficial owner, the justification on the reasons for the absence of a beneficial owner shall be submitted in the format of an array with at least the following options:

(a) a beneficial owner does not exist:

(i) the ownership is dispersed such that no one has a sufficient ownership interest, nor does anyone have control through other means;
(ii) the legal entity has no legal owners by definition, and no one has a controlling interest, nor control by other means;
(iii) the beneficial owner is deceased;
(iv) the beneficial owners is unborn descendant;

(b) a beneficial owner could not be determined after exhausting all means of identification provided for under Articles 51 to 57 of Regulation (EU) 2024/1624.

Vervolgens wordt vermeld dat het ‘senior management‘ (dit begrip is een vergissing van de Commissie [**]) in het ubo-register wordt opgenomen met dezelfde gegevens als de echte ubo. Waarom dat nodig is, is nergens in de parlementaire geschiedenis van het ubo-fenomeen te vinden. Het lijkt me een schending van de grondrechten van het senior management.

Geen toelichting
Zoals gebruikelijk bij veel Europese regelgeving ontbreekt de toelichting bij veel gehanteerde begrippen.
Ubologen kunnen gaan knauwen op ‘zeggenschap door relaties tussen familieleden‘. Niemand weet wanneer dat het geval is, dus misschien is het veilig om alle familieleden van een aandeelhouder, certificaathouder of topfunctionaris (als een gewone ubo ontbreekt) als ubo te registreren.

Registratie entiteiten en juridische constructies

In artikelen 2 en 3 is vermeld wat over juridische entiteiten en juridische constructies (dat zijn trusts en alles wat er op lijkt) moet worden geregistreerd. Artikel 4 gaat over ‘nominees’ (in het Nederlands vertaald met het vreemde begrip ‘gevolmachtigden’).

Bij juridische entiteiten moeten de vertegenwoordigers worden geregistreerd, evenals een beschrijving van het eigenaarschap en de zeggenschapsstructuur. Aangezien vertegenwoordigers en structuur regelmatig kunnen veranderen, zal dit extra werk gaan betekenen voor de entiteiten, tenzij de gegevens door een ander register kunnen worden aangeleverd.

Juridische constructies moeten veel meer registreren dan entiteiten, onder meer over het beheerde vermogen.

Waar zijn de personenvennootschappen?
Het valt op dat personenvennootschappen ontbreken in het consultatiedocument (en ook in de antiwitwasverordening, ‘AMLR’). Het begrip ‘juridische entiteit’ is in AMLR niet gedefinieerd, maar vermoed kan worden dat personenvennootschappen er niet onder vallen, want in artikel 11 lid 11 onder a AMLR wordt gesproken over “oprichten van vennootschappen of andere rechtspersonen“. Raadselachtig.

Tot slot

De nieuwe regels zullen veel werk voor ubologen gaan opleveren. Of de wereld er beter van wordt is de vraag.

 

Noten:

[*] ‘Uboloog’ is mijn aanduiding voor mensen die zich bezig houden met ubo-kunde (‘beneficialownerology‘), de kennis over ‘uiteindelijk belanghebbenden’ (ubo’s) en het ubo-register. Lees ook dit artikel.

[**] Het is een vergissing, zie artikel 2 lid 40 AMLR: “‘senior management’ means the members of the management body in its management function, as well as officers and employees with sufficient knowledge of the obliged entity’s money laundering and terrorist financing risk exposure and sufficient seniority to take decisions affecting its risk exposure;“. Dit betreft witwasbestrijdingsplichtigen, niet de in het ubo-register opgenomen entiteiten.
Artikel 63 AMLR spreekt over “senior managing officials“, met als toelichting: “For the purpose of this paragraph, ‘senior managing officials’ means the natural persons who are the executive members of the management body, as well as the natural persons who exercise executive functions within a legal entity and are responsible, and accountable to the management body, for the day-to-day management of the entity.“, oftewel topfunctionarissen als bedoeld in de Nederlandse Wet Normering Topinkomens (WNT).

 

Meer informatie:

  • De aankondiging “Anti-money laundering – formats for the submission of beneficial ownership information to central registers“.
  • Concept uitvoeringsregeling > te downloaden via de aankondingspagina.
  • Concept bijlage bij de uitvoeringsregeling > te downloaden via de aankondingspagina.
Geplaatst in Europa, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce, Personenvennootschap, Ubo-register | Tags: , , , , , , | Plaats een reactie

Campagne grootbedrijf tegen collectieve procedures door burgers | WAMCA

Geplaatst op 2 december 2025 door Ellen Timmer

Het grootbedrijf is een campagne tegen collectieve procedures door burgers gestart.

In een artikel in het FD (betaalmuur) beweert VNO-NCW tegen beter weten in dat Nederland een paradijs voor collectieve procedures zou zijn. Collectieve procedures zijn ongeveer de enige manier waarop burgers zich te weer kunnen stellen tegen wangedrag van grote bedrijven.

WAMCA bemoeilijkt toegang tot de rechter voor ideële zaken
Zoals VNO-NCW weet werd in oktober vorig jaar het rapport van Bureau Clara Wichmann en de Stichting PILP bekend. Daarin werd geconcludeerd dat de Wet Afwikkeling Massaschade in Collectieve Actie (WAMCA) de toegang tot de rechter voor ideële zaken juist bemoeilijkt. Lees ook het bericht van NJB, waarin staat:

De introductie van het representativiteitsvereiste onder de WAMCA heeft geleid tot aanzienlijke complicaties voor belangenbehartigers in ideële acties. Dit vereiste is bedoeld om claimstichtingen die met overwegend commerciële motieven gebruikmaken van de collectieve schadevergoedingsactie buiten de deur te houden, maar het vereiste blijkt in de praktijk door haar kwantitatieve invulling niet te passen bij de aard van ideële acties waarin geen schadevergoeding wordt gevorderd.

Tot slot
Het is triest te constateren dat VNO-NCW niet staat voor integer ondernemen en probeert om procesmogelijkheden ten behoeve van de burger te ondergraven.

Geplaatst in Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , | Plaats een reactie

Consultatie over openstelling ubo-register van start

Geplaatst op 1 december 2025 door Ellen Timmer

Het is fascinerend om te zien dat overheden in het kader van bestrijding van criminaliteit zorgen voor meer criminaliteitsrisico’s voor burgers.
Het register van ‘uiteindelijk begunstigden’ (ubo’s), het ‘ubo-register’, [1] is daar een mooi voorbeeld van. Terwijl het doel van het register is om criminaliteit te bestrijden, krijgen niet op integriteit getoetste partijen toegang tot dat register, zoals:

  • degenen die beweren dat ze een transactie met een entiteit willen aangaan,
  • datahandelaren (aanbieders van antiwitwasproducten),
  • journalisten en
  • nonprofitorganisaties en wetenschappelijke organisaties [2].

Het is een helder geval van meten met twee meten.

Het Nederlandse ubo-register

In Nederland bestaat het ubo-register al op grond van eerdere regelgeving en wordt gehouden door de Kamer van Koophandel. Naar aanleiding van een uitspraak van de Europese rechter dat openbaarheid van dat register in strijd is met Europees recht, is het register gesloten voor het gewone publiek [3].
Die openstelling voor het gewone publiek wordt nu geregeld in het ontwerp-uitvoeringsbesluit waarvan de internetconsultatie op 28 november jl. is gestart en eindigt 9 januari 2026 [4].

De introductie van de consultatie luidt [5]:

De richtlijn (EU) 2024/1640 (AMLD6) bevat onder andere regels om tot een uniforme werkwijze rondom de invulling van het begrip legitiem belang te komen. Dit besluit strekt tot implementatie van de regels die over legitiem belang zijn opgenomen in AMLD6. In dit besluit worden categorieën van natuurlijke personen en rechtspersonen met een legitiem belang aangewezen. Ook worden de regels rondom verificatie van het legitiem belang en wijze van toegang geïmplementeerd. Tevens wordt in dit besluit de mogelijkheid van afscherming van UBO’s uitgebreid door op te nemen dat afscherming ook mogelijk is als er aangifte is gedaan van bedreiging als bedoeld in artikel 285 van het Wetboek van Strafrecht en bewijs van deze aangifte wordt overgelegd.

Openstelling voor het publiek

In het ontwerpbesluit wordt voorgesteld de volgende categorieën toegang te geven tot het ubo-register:

  1. journalisten en anderen die zich met andere vormen van verslaggeving bezig houden “in verband met het voorkomen of bestrijden van witwassen, daarmee verband houdende basisdelicten, of terrorismefinanciering“, hoewel de Europese regels er niets over zeggen wil men dit beperken tot leden van een branche- of  beroepsorganisatie;
  2. nonprofitorganisaties en wetenschappelijke organisaties “die betrokken zijn bij het voorkomen of bestrijden van witwassen, daarmee verband houdende basisdelicten, of terrorismefinanciering“, de enige eis is dat er geen winstoogmerk mag zijn;
  3. iedereen die een transactie wil aangaan met een entiteit, dit betekent dus dat het register de facto openbaar is: “natuurlijke of rechtspersonen die waarschijnlijk een transactie zullen aangaan met een vennootschap of andere juridische entiteit en die willen voorkomen dat die transactie enig verband houdt met witwassen, daarmee verband houdende basisdelicten, of terrorismefinanciering“;
  4. aanbieders van criminaliteitsbestrijdingsproducten, aangeduid als “aanbieders van producten ter voorkoming van het gebruik van het financiële stelsel voor witwassen of terrorismefinanciering, uitsluitend voor zover deze producten die op basis van de in artikel 12, eerste lid, van richtlijn 2024/164 bedoelde gegevens worden ontwikkeld of de in dat lid bedoelde gegevens bevatten alleen aan cliënten worden geleverd die meldingsplichtige entiteiten als bedoeld in artikel 3 van verordening 2024/1624 of bevoegde autoriteiten als bedoeld in artikel 2, eerste lid, punt 44, van verordening 2024/1624 zijn“, dit is relevant voor de antiwitwassamenwerkingsverbanden die de Nederlandse banken zullen gaan vormen (bancair sleepnet);
  5. witwasbestrijdingsplichtigen van buiten de EU;
  6. andere personen met een legitiem belang, door de Kamer van Koophandel te beoordelen.

De onder 1. en 2. genoemden mogen vrij grasduinen in het ubo-register en hoeven niet steeds toestemming te vragen. De overigen moeten aangeven welke band zij hebben met een bepaalde entiteit waarvan men de ubo-gegevens wil inzien. De Kamer van Koophandel mag bij aanvragers uit andere lidstaten afgaan op de beoordeling van het legitiem belang door de andere lidstaat.

Geen van de voornoemde personen wordt op integriteit getoetst, dus ook criminelen kunnen via deze weg direct of via een tussenpersoon toegang krijgen tot het ubo-register. De Kamer van Koophandel verifieert alleen de identiteit van de aanvrager en diens (gepretendeerde) ‘legitiem belang’. Pas achteraf – als de schade al is opgetreden – kan de Kamer iets doen.

Als de Kamer van Koophandel toegang verleent is dat meteen voor drie jaar [6]. Er gelden een beperkt aantal weigeringsgronden [7].

De ubo’s worden niet geïnformeerd door de Kamer van Koophandel over de inzage door private partijen, zodat de ubo’s niet in staat zijn te verifiëren of de inzage op juiste gronden heeft plaats gevonden [8].

Toegang voor diverse binnenlandse en buitenlandse overheden

Voorts krijgen een aantal extra overheidsinstanties toegang:

  • bevoegde autoriteiten van buiten de EU;
  • bepaalde Nederlandse autoriteiten;
  • bepaalde Europese autoriteiten.

Het zal me benieuwen of er mechanismen zijn om te voorkomen dat niet-integere overheden/overheidsdienaren toegang krijgen.

De bedreigde ubo

De afscherming van de bedreigde ubo (nu beperkt tot degenen met politiebescherming, wat zelden wordt toegekend aan burgers) wordt uitgebreid tot:

de uiteindelijke belanghebbende niet langer dan een jaar geleden aangifte heeft gedaan van bedreiging als bedoeld in artikel 285 van het Wetboek van Strafrecht en een bewijsstuk van deze aangifte kan overleggen

Slotopmerking

Het is boeiend om te zien dat de Europese en Nederlandse overheid geen enkele belangstelling hebben voor de integriteit van degenen die gaan grasduinen in het ubo-register.

Mensen die in het ubo-register staan, ongeacht of ze wel of geen economisch belang hebben, staan daarmee bloot aan extra risico’s die op geen enkele manier worden gemitigeerd.

 

 

Noten:

[1] In dat register zijn velen  opgenomen die geen begunstigde zijn van de organisatie bij wie zij als ‘ubo’ zijn geregistreerd, zoals statutair bestuurders van nonprofitorganisaties.
[2] Dit is bedacht door de EU en onderdeel van het antiwitwaspakket. Deze consultatie is onderdeel van de implementatie van de Europese regels in Nederland.
[3] Overheidsinstellingen hebben wel toegang, mogelijk ook witwasbestrijdingsplichtigen.
[4] De internetconsultatie ‘Wijzigingsbesluit toegang UBO-registers voor natuurlijke personen en rechtspersonen met een legitiem belang‘, aankondiging, ontwerpbesluit.
[5] De richtlijn (EU) 2024/1640 (AMLD6) is onderdeel van het antiwitwaspakket.
[6] Artikel 51ac lid 6 van het ontwerp.
[7] Artikel 51ac lid 7 van het ontwerp.
[8] In artikel 51ac lid 6 van het ontwerp staat dat de betrokken entiteiten niet worden geïnformeerd.

 

 

Aanvulling 11 januari 2026
Er zijn 21 openbare reacties in de consultatie ontvangen. Daar zitten veel brancheorganisaties van witwasbestrijdingsplichtingen bij, zoals van de crowdfunding branche, de verzekeraars en de betaalinstellingen. Verder werd gereageerd door datahandelaren (VVZBI, LexisNexis) en door de organisatie die de marketing van het antiwitwasconcept verzorgt, Transparency International. Ook Privacy First deed aan de consultatie mee.

Dan waren er reacties namens de bedrijven die in het register terecht komen, nl. van FBNed Familiebedrijven Nederland en VNO-NCW en MKB Nederland. De reactie van VNO-NCW c.s. werd becommentarieerd door Olsthoorn in zijn privacyjournaal onder het kopje ‘Transparantie over bedrijfseigendom‘, met “VNO-NCW en MKB-Nederland, normaliter niet de clubs die pal staan voor privacy, zijn nu kritisch over het voornemen om het UBO-register (bij KvK) met namen van eigenaren van bedrijven open te stellen. Dit blijkt uit de reactie op het Wijzigingsbesluit toegang UBO-registers, dat onlangs is ingediend bij de verantwoordelijke ministers.”).

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce, Kamer van Koophandel, Strafrecht, Ubo-register | Tags: , , , , , , , , , , , , , , | 1 reactie

Autoriteit Persoonsgegevens wil strenge regels inzake gebruik OSINT door overheid

Geplaatst op 30 november 2025 door Ellen Timmer

De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) publiceerde het bericht AP: streng beleid nodig voor overheid die informatie over burgers verzamelt via OSINT. De tekst:

De overheid wil informatie op internet over burgers gebruiken voor de uitvoering van toezicht en handhaving. Het gaat om het verzamelen van persoonsgegevens via zogeheten open source intelligence onderzoek (OSINT). Dat blijkt uit diverse wetgevingsvoorstellen. De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) ziet grote risico’s voor mensen.

Daarom vraagt de AP de minister van Justitie en Veiligheid dringend om een algemeen beleidskader voor OSINT. Daarin moet het juiste evenwicht gevonden worden tussen wat de overheid nodig heeft voor zijn taken en het respect voor de grondrechten van burgers. Daarna zal de AP toetsen of dat evenwicht ook gevonden is.

Het gaat in de wetsvoorstellen om het verzamelen van informatie uit openbare internetbronnen. Bijvoorbeeld fora, sociale media, advertentiesites, of registers zoals het Handelsregister. Maar mogelijk ook om gegevens op het darkweb, die illegaal kunnen zijn verkregen en gepubliceerd. De overheid wil systematisch met AI, speciale tools of software en met nepaccounts online informatie over mensen verzamelen.

Privéleven in beeld bij de overheid
Aleid Wolfsen, voorzitter AP: ‘De overheid wil het internet automatisch scannen en veel gegevens over mensen combineren. Hiermee kan de overheid een volledig beeld krijgen van aspecten van het privéleven van veel burgers. Dat kan heel ingrijpend zijn en een grote inbreuk op de privacy. De vraag is wanneer en onder welke voorwaarden zoiets gerechtvaardigd is. Daarop ontbreekt nu nog het antwoord, omdat er nog geen wettelijk kader voor is. Zonder wettelijke beperkingen en garanties kan OSINT-onderzoek door de overheid trekken krijgen van een surveillancemaatschappij waarin burgers voortdurend in de gaten gehouden kunnen worden.’

Zonder verdenking
De AP benadrukt dat het in de wetsvoorstellen over toezicht en handhaving niet gaat om het opsporen van strafbare feiten of om de nationale veiligheid. Het gaat juist om burgers waartegen geen verdenking van strafbare feiten bestaat. Duidelijke criteria en garanties die de rechten van mensen moeten beschermen, blijven achterwege. Het gaat bijvoorbeeld om het wetsvoorstel over internettoezicht door de Douane.

Hoe verder?
De AP vindt dat er een juridisch kader moet komen dat antwoord geeft op de vraag wanneer de overheid welke vormen van OSINT mag inzetten. En welke waarborgen er dan in de wet moeten staan. De AP stelt dat er een duidelijke aanleiding voor en afbakening van het onderzoek moet zijn. Het uitgangspunt moet zijn om zo min mogelijk informatie over mensen te verzamelen. Zodra zo’n kader er is, kan de AP toetsen of dit past binnen de grenzen van privacywetgeving.

Meer informatie staat in de brief en de toets internettoezicht douane.

 

NB De overheid wil gaan doen wat grote internetbedrijven nu al doen. Wanneer wordt daar tegen opgetreden?

Geplaatst in Belastingrecht, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , , , | 1 reactie

Scientists call on the President of the European Commission to retract AI hype statement

Geplaatst op 29 november 2025 door Ellen Timmer

Irish Council for Civil Liberties (ICCL) published the article Scientists call on the President of the European Commission to retract AI hype statement, with reference to the open letter [*], that can be signed by other AI experts.

From the article:

Through freedom of information, ICCL Enforce learnt that the President relied on the marketing claims of tech CEOs around “AGI” and “superintelligence” when she claimed that AI would approach human reasoning by next year. The letter asks the President to retract the statement, diligently evaluate marketing claims of AI products and seek impartial scientific evidence in the future.
As the letter says, “these tech CEOs claims concerning “superintelligence” and “AGI” are manifestly bound with their financial imperatives and not rigorous science.”
AI hype promoted by the President has consequences. The leaked Omnibus documents show that the Commission proposes to dismantle personal data protection for AI. This will not improve the EU’s competitiveness, but is instead a gift to US tech companies.

ICCL Enforce Senior Fellow, Dr Kris Shrishak, one of the signatories of the letter, said today:
“Citizens already face AI harms: discrimination, privacy-violations, psychological and environmental harms. Instead of effectively addressing these harms and stopping companies from exploiting workers and stealing creative work, the President is promoting AI hype that serves these companies.”

“Leaders of EU institutions have a responsibility to citizens. By promoting AI hype in the midst of a dangerous bubble, the European Commission risks proposing harmful policies, wasting public funds and being complicit in AI harms.”

Open letter
The open letter, that was also signed by many Dutch scientists, states:

We, experts in artificial intelligence (AI) and its societal impacts, are deeply concerned about your unscientific and inaccurate statement that AI is nearing human reasoning. You claimed in your budget speech in May “we thought AI would only approach human reasoning around 2050. Now we expect this to happen already next year.”
We understand from Commission disclosure, which followed a lengthy process to obtain this information, that you relied on the statements of Dario Amodei, Jensen Huang and Sam Altman as the basis for your statement about AI nearing human reasoning. These are marketing statements driven by profit-motive and ideology rather than empirical evidence and formal proof. In short, these tech CEOs claims concerning “superintelligence” and “AGI” are manifestly bound with their financial imperatives and not rigorous science.
For the President of the European Commission to repeat the misleading marketing language of US technology firms without independent scientific verification undermines Europe’s credibility as a reliable and trusted source of scientific knowledge. This is particularly so amidst a significant speculative bubble to which baseless AI hype is contributing.
It also undermines the ability of Commission staff to evaluate the claims of AI vendors at a time when the Commission regulates them and procures AI services.
The Commission has the duty to diligently assess claims made by industry and to determine with impartial and scholarly analysis where best the objectives of the Union should be pursued. The scientific development of any potentially useful AI is not served by amplifying the unscientific marketing claims of US tech firms.

We call on you to:
1. retract your statement on AI approaching human reasoning next year;
2. diligently evaluate other such marketing claims about AI products; and
3. ensure you have the benefit of the necessary impartial scientific advice in future.

 

Kris Shrishak published in the EUObserver the article Von der Leyen caught in AI hype trap while Tech bros cash in in which he criticises the AI belief within the European Commission.

 

Addition 24 January 2026
Is ‘artificial intelligence’ clever? Golem: Wie gut programmiert KI? Diese Frage sollte die Entwicklung eines Browsers beantworten. Wir haben ihn ausprobiert und sind enttäuscht.

Geplaatst in English - posts in English on this blog, Europa, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , | Plaats een reactie

Consultatie over uitzonderingen op de acceptatieplicht van contante betaling die in aantocht is | commentaar Donateursbelangen

Geplaatst op 28 november 2025 door Ellen Timmer

Op dit moment is een wetsvoorstel in behandeling  bij de Tweede Kamer [1] die de acceptatie van contante betaling tot € 3.000 verplicht moet maken (nieuw artikel 113, eerste lid, van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek). Het wetsvoorstel staat gepland voor vergaderingen van december en januari a.s.

Al blijft op beperkte schaal contante betaling mogelijk, het neemt niet weg dat de Nederlandse beleidsmakers verheugd constateren dat Nederland voorop loopt in de afname van het gebruik van contant geld [2].

Consultatie uitzonderingen

Vooruitlopend op de inwerkingtreding van de wet wordt er nu een consultatie [3] gehouden over de uitzonderingen. De consultatie loopt tot 2 januari 2026.
De tekst van de voorgestelde uitzondering luidt:

Artikel 1. Specifieke aard van de werkzaamheden
Artikel 113, eerste lid, van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek is niet van toepassing voor zover:
a. de onderliggende overeenkomst waar de verbintenis tot betaling van een geldsom onderdeel van uitmaakt is ontstaan zonder gelijktijdige persoonlijke aanwezigheid van de schuldeiser, daaronder begrepen een persoon die namens hem of voor zijn rekening optreedt, en de schuldenaar;
b. de verbintenis tot betaling van een geldsom onderdeel is van een overeenkomst op afstand als bedoeld in artikel 230g, eerste lid, onder e, van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek;
c. de verbintenis tot betaling strekt tot periodieke betaling van een geldsom;
d. onderdeel is van een overeenkomst buiten de verkoopruimte als bedoeld in artikel 230g, eerste lid, onder f, van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek;
e. de onderliggende overeenkomst tot vervoer van personen is ontstaan aan boord van een vervoermiddel als bedoeld in artikel 100, eerste lid, van Boek 8 van het Burgerlijk Wetboek; of
f. de verbintenis tot betaling van een geldsom wordt nagekomen tussen 22:00 uur en 06:00 uur.

Artikel 2. Veiligheid
1. In afwijking van artikel 113, eerste lid, van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek kan een schuldeiser omwille van wezenlijke veiligheidsbelangen betalingen in contanten tijdelijk weigeren of slechts tot een lager bedrag dan genoemd in artikel 1f, eerste lid, van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme accepteren.
2. Indien de schuldeiser een onderneming drijft als bedoeld in artikel 1, eerste lid, onder c van de Wet op de ondernemingsraden, met minder dan vier in de onderneming werkzame personen als bedoeld in artikel 1, tweede lid, van de Wet op de ondernemingsraden, kan deze de acceptatie als bedoeld in artikel 113, eerste lid, van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek weigeren omwille van een wezenlijk veiligheidsbelang.

Commentaar Stichting Donateursbelangen

De stichting Donateursbelangen deed mee aan de consultatie met als commentaar onder meer:

Wij, als Stichting Donateursbelangen, maken ons grote zorgen over hoe lastig het wordt om nog met gewoon contant geld (chartaal geld) te betalen of te geven aan goede doelen. (…)

1. Goede doelen mogen contant geld niet weigeren bij eenmalige deur-aan-deur collectes!
Iedereen moet mee kunnen doen: Een extra belangrijk punt voor ons is dat ook goede doelen bij de deurcollecte contant geld moeten accepteren. Er zijn 2,6+ miljoen Nederlands die NIET overweg kunnen met een smartphone en niet via een QR-code kunnen geven.

Geen uitzondering: We zien dat steeds meer collectes alleen nog maar met een QR-code werken. Dit sluit mensen uit! Iedereen, ook ouderen en mensen die hun financiën graag contant beheren, moet in staat zijn om met een paar munten bij de voordeur een goed doel te steunen. Het weigeren van contant geld bij een eenmalige, niet-commerciële collecte is onacceptabel.

2. Boete bij weigeren: Als een goed doel bij een eenmalige deur-aan-deur collecte contant geld weigert en gevers daardoor niet kunnen doneren, moet er een simpele manier komen om dit te melden. Goede doelen moeten een boete kunnen krijgen als ze contant geld weigeren bij hun eenmalige collectes aan de deur. Burgers/consumenten moeten hier gemakkelijk melding van kunnen maken.

 

Noten:

[1] Wet chartaal betalingsverkeer, pagina Tweede Kamer, waar staat vermeld:
“Contant geld vervult belangrijke maatschappelijke functies en publieke belangen. Daarom stelt dit wetsvoorstel regels voor een goede werking van het contante/chartale betalingsverkeer. Het voorstel draagt bij aan een goed toegankelijke en voor gebruikers betaalbare infrastructuur van contant geld. Banken worden verplicht om zorg te dragen voor een contante basisinfrastructuur en een goede en betaalbare contante dienstverlening. Naast een goede infrastructuur en dienstverlening is het belangrijk dat winkeliers en andere toonbankinstellingen contant geld breed accepteren.
Deze samenvatting is gebaseerd op het wetsvoorstel en de memorie van toelichting zoals ingediend bij de Tweede Kamer.”

[2] Zie bijvoorbeeld dit kamerstuk waarin dit wordt gemeld, onder meer op pagina 18: “Nederland loopt internationaal gezien voorop in de trend naar een meer cashvrije samenleving (ECB, 2022).”

[3] Consultatie Besluit uitzonderingen acceptatie contant geld: aankondiging. De introductie: “Het is belangrijk dat iedereen met contant geld kan blijven betalen. Daarom komt er een acceptatieplicht voor contante betalingen tot € 3.000. Dit betekent dat contant geld moet worden geaccepteerd als klanten hiermee willen betalen. Op deze plicht komen een aantal uitzonderingen voor bepaalde activiteiten of vanwege de veiligheid. In dit besluit staan de situaties waarin contante betalingen geweigerd mogen worden, zoals bij online bestellingen of bij onbemande tankstations.“.
De consultatiedocumenten: ontwerpbesluit en nota van toelichting, Beleidskompas.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten | Tags: , , , | Plaats een reactie

The European Digital Travel Identity is coming

Geplaatst op 27 november 2025 door Ellen Timmer

The Council published the press release Council adopts negotiating position on new law that introduces EU digital travel application. From the text:

The regulation establishes rules on the (voluntary) creation of digital travel credentials and how to use them when crossing external borders.
The EU digital travel application will make it possible to digitally provide travel data before crossing the border. This clears the path for border officers to remotely verify travel documents and check against border, police and migration databases before travellers arrive in person at a border crossing point. This will shorten waiting times and improve security checks. (…)
The application will be an important element in managing external borders. Travellers will still need to carry their passport or identity card when crossing an external EU border.

Backend, mobile component and router
The EU digital travel application will be composed of:

a mobile component (a mobile app)
a backend validation service
a traveller router

All three elements will now be developed by an EU body (eu-LISA) according to the functional and technical requirements included in the regulation.

Geplaatst in English - posts in English on this blog, Europa, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , , , | Plaats een reactie