Opsporing moet kritischer met witwasindicatoren omgaan | AML, CFT

Geplaatst op 1 juni 2025 door Ellen Timmer

In het artikel witwasindicatoren als startpunt, geen sluitstuk leggen de strafrechtadvocaten van Vaklunch aan de hand van recente rechtspraak uit, dat het een onjuiste veronderstelling van het Openbaar Ministerie (OM) is, dat het voor een veroordeling van witwassen voldoende is als een verdacht decor met behulp van de witwasindicatoren wordt geschetst. Als de verdachte een voldoende concrete en verifieerbare verklaring heeft gegeven zal het OM nader onderzoek moeten instellen.

Het artikel illustreert dat het baseren van witwasvermoedens op ‘witwasindicatoren en -typologieën’ ongegrond is. Er zal naar het volledige feitencomplex moeten worden gekeken. Zowel voor de opsporing en het OM als voor witwasbestrijdingsplichtigen geldt dat zij zich goed in dat feitencomplex moeten verdiepen, voordat zij aan de slag gaan met vervolging of met het melden van een ‘ongebruikelijke’ transactie.

Vertrouw niet op de indicatoren en -typologieën
Zoals al eerder door mij en anderen is gesignaleerd, blijkt uit de door FIU en AML gepubliceerde witwasindicatoren en -typologieën onbekendheid met de gewone praktijk van mensen en organisaties en onbekendheid met de rol die de verschillende witwasbestrijdingsplichtige bedrijven spelen. Dat kan alleen maar leiden tot fouten en schade voor burgers.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten | Tags: , , , | Plaats een reactie

Witwassen wordt nauwelijks vervolgd

Geplaatst op 31 mei 2025 door Ellen Timmer

Terwijl private bedrijven in de criminaliteitsbestrijding worden ingezet om crimineel geld te ontdekken (‘witwasbestrijding’, onder meer door banken), wordt witwassen door het Openbaar Ministerie nauwelijks vervolgd, zo staat heel droog in het Verantwoordingsonderzoek ministerie van JenV van de Algemene Rekenkamer (markering door mij):

Veel strafbare feiten niet in de keten
De lange doorlooptijden wijzen erop dat de strafrechtketen moeite heeft om de huidige aantallen strafzaken goed te verwerken. De afgelopen jaren zien we bovendien maar weinig instroom van ernstige criminaliteit, zoals zorgfraude, milieucriminaliteit, arbeidsuitbuiting en witwassen – zo blijkt uit recente rapporten van de Algemene Rekenkamer (Algemene Rekenkamer, 2021a, 2021b, 2022a, 2022b). De strafrechtketen verwerkt voor sommige misdrijven dus juist weinig zaken. Het risico is dat ernstige strafbare feiten daardoor niet een passende strafrechtelijke behandeling krijgen.

Geplaatst in Bankrekening krijgen en behouden, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, Strafrecht | Tags: , , , , | Plaats een reactie

Bied weerstand tegen appdwang! | appdwang.nl

Geplaatst op 30 mei 2025 door Ellen Timmer

In het verlengde van het artikel van gisteren ligt het appdwang initiatief, waarover meer is te vinden op de site appdwang.nl.

Lees de inleiding, die begint met:

Wat is appdwang?
Appdwang is het verschijnsel waarbij overheidsorganen, scholen, zorginstellingen, banken en andere bedrijven mensen dwingen tot het gebruik van specifieke applicaties die alleen werken op specifieke besturingssystemen om toegang te krijgen tot hun producten, diensten of andere voorzieningen. Deze applicaties zijn in de praktijk dan uitsluitend te verkrijgen via de appstores van Apple en Google, en alleen te gebruiken op apparaten met iOS of Android.
Het downloaden, installeren en gebruiken van deze applicaties gaat gepaard met accountdwang, toestelgebonden authenticatie, en de noodzaak om allerlei persoonlijke gegevens prijs te geven aan buitenlandse multinationals.
Het gevolg is dat mensen worden gedwongen om apparaten van Apple of Google aan te schaffen, akkoord te gaan met hun gebruiksvoorwaarden en privacybeleid, en hiermee volledig afhankelijk worden van deze Amerikaanse ecosysteemreuzen.

Vervolgens wordt uitgelegd waarom dit problematisch is en dat het hoog tijd is voor alternatieven. Daarna volgen allerlei tips.

Geplaatst in Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , | Plaats een reactie

Het is tijd geworden voor een goed aanbod van domme mobieltjes | dumb phones

Geplaatst op 29 mei 2025 door Ellen Timmer

In een initiatiefnota van leden van de Tweede Kamer wordt – in het kader van bescherming van kinderen tegen het internetriool – gesproken over domme mobieltjes.
Niet alleen kinderen hebben er belang bij dat het aanbod daarvan wordt verbeterd.

Lees de initiatiefnota:

In een tijd waarin smartphones geavanceerder en steeds maar veelzijdiger worden, groeit ook het bewustzijn over de nadelen van onze constante verbondenheid. Vooral onder jongeren leidt het continu beschikbaar zijn tot een verhoogde prikkelgevoeligheid, verslaving en moeite om zich los te maken van sociale media en apps. 35 Ondanks alle technologische voordelen van smartphones, ontstaat er steeds meer vraag naar eenvoudigere telefoons – zogeheten dumb phones – die slechts de basisfunctionaliteiten bieden, zoals bellen, sms’en en (soms) GPS-navigatie. Deze telefoons worden steeds vaker gezien als een manier om bewuster met schermtijd om te gaan en afleiding te verminderen, zonder volledig offline te zijn.

Dumb phones bieden jongeren en hun ouders de mogelijkheid om te kiezen voor een digitale balans waarin sociale druk en constante notificaties worden beperkt. Hiermee is het een goed alternatief voor ouders die willen wachten met het geven van een eerste smartphone tot bijvoorbeeld de middelbare school. Ze maken het mogelijk om bereikbaar te blijven zonder toegang te bieden tot eindeloze sociale mediafeeds, games en voortdurende pushmeldingen. Uit onderzoek blijkt dat jongeren die bewust kiezen voor minder toegang tot apps en sociale media meer rust ervaren, beter slapen en meer tijd besteden aan offlineactiviteiten, zoals sporten en fysieke sociale interacties.36

Toch is de beschikbaarheid en zichtbaarheid van dumb phones beperkt. Veel jongeren en ouders weten niet precies welke opties er zijn, lopen tegen praktische belemmeringen aan, zoals een beperkte verkrijgbaarheid en het ontbreken van aantrekkelijke abonnementen die aansluiten bij dit type telefoons.

De initiatiefnemers stellen voor om allereerst een norm te stellen dat kinderen pas vanaf een bepaalde leeftijd (bijvoorbeeld vijftien jaar) over een smartphone gaan beschikken. In de eerste jaren van hun leven hebben kinderen geen telefoon, waarna ze op een gegeven moment via een dumb phone leren omgaan met telefoongebruik. Ouders hebben hierbij uiteraard een voorbeeldfunctie om verstandig telefoongebruik voor te leven.

De initiatiefnemers stellen daarnaast voor dat de overheid een coördinerende en faciliterende rol gaat spelen om de vraagkant (vanuit oudercollectieven) en de aanbodkant bij elkaar te brengen. Tevens stellen zij voor dat er door de regering wordt geïnvesteerd in initiatieven die lopen rondom dumb phones en om de bekendheid hiervan te vergroten in de verschillende campagnes die in voorbereiding zijn gericht op jongeren en ouders rondom het thema digitaal welzijn.

Daarnaast vragen de initiatiefnemers de regering om in die campagnes ook alternatieve ecosystemen voor mobiele besturingssystemen te stimuleren. Denk bijvoorbeeld aan het project MobiFree, waarin verschillende Europese partijen werken aan een nieuw ecosysteem voor mobiele besturingssystemen zodat we niet meer afhankelijk zijn van Apple en Google. Onder andere het Nederlandse Waag Future Labs is hierop aangesloten. Als dit project voeten in de aarde krijgt biedt het ouders de gelegenheid om de data die een smartphone verzameld wordt af te schermen van techgiganten buiten Europa. Zowel vanuit het oogpunt van kinderrechten als vanuit het oogpunt van digitale soevereiniteit zijn dit soort oplossingen een uitkomst. Door in dit soort projecten te investeren kan hier daadwerkelijk uitvoering aan worden gegeven. (…)

4. Breng het vraag en aanbod van dumb phones bij elkaar.

Telefoons die alleen de basisfunctionaliteiten zoals bellen, sms’en en (soms) GPS-navigatie ondersteunen, bieden ouders een goed alternatief voor smartphones. Ze maken het mogelijk kinderen bereikbaar te houden zonder dat ze al op jonge leeftijd worden blootgesteld aan sociale media of overmatige schermtijd. Concreet vragen de initiatiefnemers aan de Kamer om de regering te verzoeken om:

a. als overheid de norm te stellen dat kinderen pas vanaf een bepaalde leeftijd (bijvoorbeeld 15 jaar) over een smartphone beschikken en eerst leren omgaan met een dumb phone.
b. in kaart te brengen hoe vraag en aanbod van dumb phones beter op elkaar kunnen aansluiten en waar momenteel de bottlenecks zitten.
c. zowel dumb phones als alternatieve mobiele besturingssystemen, zoals MobiFree, op te nemen binnen de campagnes van de overheid gericht op het digitaal welzijn van jongeren.

[Noten]

35 https://ggzinterventie.nl/internetverslaving-is-de-meest-voorkomende-verslaving-onderjongeren/
36 Royal Society for Public Health (2017) Status of Mind: Social Media and Young People’s Mental Health and Wellbeing.

 

Meer informatie: de initiatiefnota.

Bij brief van 9 april jl. heeft de vaste commissie voor Digitale Zaken de betrokken staatssecretarissen (BZK en VWS) verzocht om een kabinetsreactie.

Geplaatst in Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , , | Plaats een reactie

US Citizenship Taxation Violates International Law | CBT, FATCA

Geplaatst op 28 mei 2025 door Ellen Timmer

John Richardson published the article Toward An Argument That US Citizenship Taxation Violates International Law.

There is also a podcast on the topic, ‘An AI conversion of a written blog post into a podcast‘, with this introduction:

This podcast episode delves into the complexities of FATCA litigation and U.S. citizenship taxation, exploring why legal challenges to FATCA often fail. The discussion emphasizes the distinction between addressing the symptoms of FATCA, such as privacy breaches and discrimination, and tackling its root cause: U.S. citizenship-based taxation.
The episode scrutinizes the implications of the U.S. imposing tax obligations on citizens residing abroad, questioning whether this practice aligns with international law principles. It argues that U.S. citizenship taxation expands the U.S. tax base globally, often conflicting with the tax sovereignty of other nations and potentially violating customary international law (CIL).
Listeners are encouraged to consider whether U.S. citizenship taxation, which bases tax residency on citizenship rather than physical or economic ties, is an outdated practice incompatible with modern international norms. The podcast aims to spark a broader discussion on the need for tax reform, particularly for Americans living overseas.

Geplaatst in Bestuursrecht, English - posts in English on this blog, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten | Tags: , , , , | 1 reactie

Privatisering van de misdaadbestrijding zonder evaluatie van het nut | AML, CFT

Geplaatst op 27 mei 2025 door Ellen Timmer

De privatisering van de misdaadbestrijding, zoals tot uitdrukking komt in onder meer de witwasbestrijding en het ubo-register wordt nauwelijks geëvalueerd, zo kan worden afgeleid uit het onlangs bekend gemaakte Jaarverslag en slotwet Ministerie van Financiën en Nationale Schuld 2024 [1]. Gezien alle kritiek en alle klachten die ook in dat jaarverslag zijn terug te vinden [2], is daar alle aanleiding voor.

 

Noten:

[1] Zie tabel 96 Uitkomsten SEA op pagina 214. Voor de Beleidscyclus beleid tegen witwassen en terrorismefinanciering wordt verwezen naar de NRA’s (dat is geen evaluatie). De evaluaties UBO register en Wet toezicht trustkantoren zijn uitgesteld. Over de evaluatie FEC wordt in noot 8 gezegd: “Afronding van het onderzoek wordt in kwartaal 2 van 2025 verwacht.” Er zijn wel een Evaluatie implementatiewet vijfde antiwitwasrichtlijn (AMLD5) en een Evaluatie implementatiewet vierde antiwitwasrichtlijn geweest, maar die hadden geen betrekking op het complete systeem zoals we in Nederland kennen.

[2] Zie onder meer tabel 91, nog niet afgeronde niet fiscale moties. Daarin staan onder meer:

  • de motie-Azarkan over het voor banken onmogelijk maken om gehele branches een bankrekening te ontzeggen;
  • de motie-Inge van Dijk/Grinwis over ervoor zorgen dat de financiële dienstverlening aan stichtingen en verenigingen laagdrempelig beschikbaar blijft;
  • motie-Prast (36.200, AO): verzoekt de regering te voorkomen dat banken een rekening weigeren of eenzijdig opheffen zonder dat daar vanuit perspectief van witwassen een gerechtvaardigde reden voor is;
  • de motie-Grinwis/Van Weyenberg over een meldpunt voor binnenlandse PEP’s over onjuiste toepassing van de Wwft;
  • de motie-Ergin/Bamenga over het periodiek monitoren van onderzoeken naar ervaren discriminatie door financiële instellingen;
  • de motie-Ergin/Bamenga over klanten en maatschappelijke organisaties betrekken bij het initiëren van een code of conduct;
  • de motie-Ergin over inzetten op het in de code of conduct overnemen van alle aanbevelingen uit het onderzoek van DNB;
  • de motie-Bamenga over een werkwijze afspreken waarin (dreigen met) het opzeggen van een rekening tot het uiterste wordt beperkt;
  • motie van het lid Aukje de Vries over tot meer duidelijkheid, zekerheid en efficiency komen voor ondernemers en klanten bij de uitvoering van de Wwft;
  • de motie-Faddegon over voor alle financiële dienstverleners een acceptatieplicht invoeren voor alle Nederlandse rechtsvormen;
  • de motie-Flach/Idsinga over erop aandringen dat banken het “ja, tenzij”-principe hanteren bij het accepteren van zakelijke klanten;
  • de gewijzigde motie-Ergin/Van der Lee over het voorkomen van discriminatie en uitsluiting door poortwachters als prioriteit benoemen bij de doorontwikkeling van de NextGen Poortwachters;
  • de motie-Ergin/Van der Lee over een voorstel om bij de monitoring over te stappen van ongebruikelijke naar verdachte transacties;
  • de motie-Grinwis c.s. over in de nieuwe antiwitwasaanpak ruim baan maken voor stichtingen, verenigingen en kerken;
  • de motie-Six Dijkstra/Idsinga over een nieuwe vorm van gegevensdeling niet laten leiden tot een weigerlijst van (rechts)personen die de toegang tot het betalingsverkeer wordt ontzegd;
  • de motie-Flach over het beperken van de lastendruk voor anbi’s;

en over het ubo-register:

  • motie van de leden Ronnes en Bruins over een evaluatie van de impact van het UBO-register op de privacy van betrokkenen;
  • motie van het lid Stoffer over de privacygevolgen van het UBO-register voor anbi’s;
  • motie van het lid Van Haga c.s. over bescherming van de privacy van aandeelhouders in het UBO-register;
  • de motie-Aukje de Vries over aanvullende maatregelen om gegevens van mensen die met bedreiging te maken krijgen te beschermen
  • de motie-Flach c.s. over in de uitwerking van de AMvB de term «legitiem belang» strikt interpreteren.
Geplaatst in Bankrekening krijgen en behouden, Europa, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, Not-for-profit, Ubo-register | Tags: , | Plaats een reactie

De witwasbestrijdingsillusies van DNB

Geplaatst op 26 mei 2025 door Ellen Timmer

De Nederlandsche Bank (DNB) publiceerde een artikel waarmee geprobeerd wordt begrip te kweken voor de privatisering van de criminaliteitsbestrijding naar financiële instellingen (‘witwasbestrijding’).

Het artikel begint natuurlijk met een relaas hoe erg criminaliteit is. Daar is niets tegen in te brengen. Maar vervolgens wordt de suggestie gewekt dat we het varkentje wel ‘even’ gaan wassen. Dat blijkt niet alleen uit passages als “Misdaad ondergraaft een vreedzame samenleving en daarom moet witwassen stoppen” [1] en “Poortwachters, regels, toezichthouders: het systeem lijkt waterdicht“.

Er zijn te grote verwachtingen van IT, al worden wel risico’s gesignaleerd. Wat mij betreft zou het al mooi zijn als de digitale hulpmiddelen er voor kunnen zorgen dat het dossiermanagement van zowel de banken als de opsporing beter zou worden (inclusief logging ter voorkoming van misbruik door nieuwsgierige en corrupte agenten en bankmedewerkers).

Het artikel signaleert dat burgers schade lijden door de geprivatiseerde misdaadbestrijding, maar legt niet de vinger op de oorzaak: het neerleggen van taken bij private partijen die daar niet geschikt voor zijn en een toezichthouder (DNB zelf) die kostbare eisen stelt (stelde? [2]) aan banken, die er toe leiden dat zij alle klanten die ‘bewerkelijk’ zijn (dus duur) weigeren.

Het criminaliteitsbestrijdingsverhaal van DNB is veel te simpel en doet geen recht aan de werkelijkheid. Die werkelijkheid is dat het concept achter de privatisering niet klopt.

 

Noten:

[1] Een bekend mantra dat ik in stukken van de ministeries van Veiligheid en van Financiën al in vele varianten heb gelezen.
[2] DNB verkondigt nu dat financiële instellingen meer ‘risicogebaseerd’ mogen  werken.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, Strafrecht | Tags: , , , , , | Plaats een reactie

Stem op Human Rights in Finance.EU in de stemronde van de Ethics, Integrity and Compliance Award!

Geplaatst op 26 mei 2025 door Ellen Timmer

De Vereniging voor Compliance Professionals (VCO) kondigde enkele dagen geleden aan dat er kan worden gestemd voor de VCO Ethics, Integrity and Compliance Award 2024.

Één van de genomineerden is Human Rights in Finance.EU (HRIF.EU), die zich via voorzitter Simon Lelieveldt onvermoeibaar druk maakt over het respecteren van de grondrechten van klanten door de financiële sector. Het zal duidelijk zijn naar wie mijn voorkeur uitgaat.

Er kan tot 2 juni a.s. gestemd worden en de winnaar wordt bekend gemaakt tijdens het VCO Zomerevenement op 12 juni a.s.

—

Lees de recente artikelen van HRIF.EU:

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten | Tags: , , , , , | Plaats een reactie

Tweede Kamer commissie vergadert over privatisering van de misdaadbestrijding en vergeet de klant | AML, CFT, financieel-economische criminaliteit

Geplaatst op 25 mei 2025 door Ellen Timmer

Leden van de commissie Financiën van de Tweede Kamer ontvangen op 28 mei a.s. (van 14:30-17:30 uur) tijdens een rondetafelgesprek (aankondiging) vertegenwoordigers van enige brancheorganisaties van de private ondernemingen aan wie de wetgever criminaliteitsbestrijdingstaken (‘witwasbestrijding’) heeft uitbesteed:

  • Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA)
  • Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB)
  • Nederlandse Vereniging van Banken (NVB)

alsmede een aantal overheidorganisaties, te weten: de Kamer van Koophandel, het Financieel Expertise Centrum (FEC), de Financial Intelligence Unit (FIU), de Fiscale inlichtingen- en opsporingsdienst (FIOD) van de Belastingdienst, het ministerie van Veiligheid en de politie. Al deze partijen zullen hun wetgevingswensen bij de Tweede Kamerleden kunnen neerleggen.

Opvallende afwezige: de klant die ernstig nadeel ondervindt van de praktijken van de amateurrechercheurs van bedrijven, zoals banken.
Over dat onderwerp zijn er vele moties aangenomen die nog niet zijn uitgevoerd, zoals:

 

Wat zou de reden zijn dat de dames en heren van de commissie geen kritische klanten hebben uitgenodigd?

Lees dit commentaar van een ervaringsdeskundige op het systeem.

Geplaatst in Bankrekening krijgen en behouden, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten | Tags: , , , , , , , , | Plaats een reactie

NJCM-seminar demonstratierecht | 27 mei a.s. in Amsterdam

Geplaatst op 24 mei 2025 door Ellen Timmer

Het Nederlands Juristen Comité voor de Mensenrechten (NJCM) organiseert op 27 mei a.s. een seminar demonstratierecht in Amsterdam.

Uit de aankondiging:

Tijdens dit seminar zullen diverse sprekers hun expertise met je delen: van keynote speaker Jon Schilder (hoogleraar staats- en bestuursrecht Vrije Universiteit) tot en met de professionals – de officier, de advocaat of de veiligheidsadviseur bij de gemeente – die ieder vanuit een eigen rol direct bij demonstraties betrokken zijn.
In twee rondes met break-out sessies is er de mogelijkheid voor verdieping en discussie over thema’s als de handhaving bij demonstraties door het lokale bestuur, het strafrechtelijk vervolgen van demonstranten, de inzet van gezichtsherkenningstechnologie bij demonstraties en het demonstratierecht van jeugdigen en van ambtenaren. We sluiten af met een paneldiscussie en een borrel.

Er zijn ook deelsessies, onder meer de workshop ‘Als algoritmen konden demonstreren’:

Stel je voor: je woont een vreedzame demonstratie bij en zonder dat je het weet, wordt jouw gezicht vastgelegd, opgeslagen en geanalyseerd met gezichtsherkenningstechnologie. Dagen later ontvang je onverwacht bezoek van de politie. De technologie herkende jou als risicofactor, maar was dat terecht?
In deze workshop duiken we in wat data-gedreven technologie precies is, en hoe het – vaak op onzichtbare wijze – invloed heeft op onze fundamentele rechten, zoals het recht om te demonstreren en je te verenigen. Wat zijn de risico’s van surveillance, profiling en het gebruik van algoritmes bij demonstraties? En belangrijker nog: hoe kunnen we voorkomen dat deze technologieën ons recht om te verenigen en te demonstreren inperken?

 

Meer informatie: lees de aankondiging.

Op deze site: lees de artikelen over het demonstratierecht, onder meer De foute brief van het Openbaar Ministerie aan zogenaamde demonstranten en Is iemand die demonstreert een crimineel?

Geplaatst in Grondrechten | Tags: , , , , | Plaats een reactie