De twee artikelen over elektronisch vergaderen bij rechtspersonen en andere wijzigingen op grond van de coronanoodwet, zijn geactualiseerd naar aanleiding van de inwerkingtreding van de wet:
De artikelen over de coronanoodwet inzake het rechtspersonenrecht zijn hier te vinden.
De Minister van Financiën herhaalde onlangs bij de behandeling in de Eerste Kamer weer eens een bekende tekst over de geschiktheid van private ondernemingen als witwasbestrijders:
Internationaal wordt gezien dat zo’n stelsel van poortwachters het meest effectief is. Die poortwachters hebben namelijk als eerste contact met de klant of cliënt, voor zover die een zakelijke relatie aangaan. Ze hebben ook vaak doorlopend contact en ze zijn ook vaak goed in staat om te beoordelen wanneer een transactie wel of niet past binnen het profiel.
Deze tekst komt vele malen voor in parlementaire stukken over witwasbestrijding voor.
Ander geluid
Een ander geluid over het hobby-speuren van banken en andere witwasbestrijdingsplichtigen is te vinden in een artikel dat Lex van Almelo schreef over zijn interview met hoogleraar Economie van de publieke sector mevrouw Brigitte Unger, die ook hofleverancier van de overheid is op het gebied van economische witwasbestrijdingsrapporten. Hij citeert Unger met de tekst
De bestrijding van witwassen is vooral een overheidstaak, die niet in handen moet worden gegeven van bedrijven. Wel moet de overheid overleggen met de private sector
Over de bestrijding zegt ze dat de overheid te klein is. Ook zegt ze
Witwasbestrijding was altijd een overheidstaak, net als veiligheid. Maar die taak is steeds meer doorgeschoven naar private partijen en dat vind ik niet wenselijk. Er zouden meer fraudeonderzoekers moeten komen bij de overheid, die een betere ict-opleiding en hogere salarissen zouden moeten krijgen, zodat het aantrekkelijker wordt om bij de overheid te werken.
Dat is een heel ander geluid dan we uit de burelen van het Ministerie van Financiën horen. Al klinkt het gevaarlijk als Unger bepleit dat fraudeonderzoekers een deel van de opgespoorde opbrengst zouden moeten krijgen. Dat is een typisch voorbeeld van een perverse prikkel.
Het zou goed zijn als het afgelopen is met de hobby-opsporing door banken en andere Wwft-plichtigen.
Ontbreken tegenspraak
Overigens blijft het ontbreken van parlementaire tegenspraak inzake de concepten achter de witwasbestrijding, zowel op nationaal als op Europees niveau, opmerkelijk. Dat is ook af te leiden uit het verslag van de vergadering van de Eerste Kamer, waaruit ik hierboven citeerde.
De noodwet die digitaal vergaderen bij privaatrechtelijke rechtspersonen mogelijk maakt is vandaag in het Staatsblad verschenen. De wet is eveneens vandaag in werking getreden, ten aanzien van het rechtspersonenrecht (paragraaf 4), heeft de wet terugwerkende kracht tot 16 maart 2020. Op deze terugwerkende kracht bestaat een uitzondering voor artikelen 15 en 22 van de noodwet, de artikelen over onbehoorlijk bestuur bij bv en nv.
Eerdere artikelen op dit blog zijn te vinden via de tag coronanoodwet rechtspersonenrecht.
Meer informatie:
Op 21 april heeft de Eerste Kamer de noodwet aangenomen die digitaal vergaderen bij bv, nv en de vereniging mogelijk maakt en ook nog enige andere noodvoorzieningen bevat. De datum van inwerkingtreding wordt deze week verwacht, aldus het persbericht van het Ministerie van Veiligheid, waarin ook staat dat voor enkele onderdelen terugwerkende kracht tot en met 16 maart 2020 zal gelden.
In het persbericht is over de voorzieningen ten behoeve van rechtspersonen het volgende vermeld:
Op verschillende terreinen kunnen tijdelijk elektronische middelen worden gebruikt, waar nu nog fysieke overleg- en besluitvormingsprocedures zijn voorgeschreven. Dan gaat het bijvoorbeeld om beursvennootschappen en verenigingen die jaarlijks een algemene vergadering moeten houden. Door het coronavirus is het fysiek bijeenkomen onwenselijk.
Het bestuur van rechtspersonen kan straks bepalen om een algemene vergadering te houden die uitsluitend via livestream (audio of video) te volgen is. Ook kan het bestuur de termijn voor het houden van een algemene vergadering en de termijn voor het opmaken van de jaarrekening uitstellen.
Zie over de tijdelijke regels bij bv en nv dit bericht en over vereniging en stichting dit bericht.
Op 21 april jl. heeft de Eerste Kamer twee witwasbestrijdingswetsvoorstellen aangenomen. Alleen de PVV en de Fractie-Otten stemden tegen. Het betreft:
De inwerkingtredingsdata zijn nog niet bekend.
Zie voor vindplaatsen het overzicht van in behandeling zijnde witwasbestrijdingswetsvoorstellen. Berichten over deze voorstellen zijn via de tag Wwft-voorstellen 2019-2020 te vinden.
Op 8 april is de internetconsultatie ‘Wijziging Wet toezicht trustkantoren 2018‘ van start gegaan. Onderstaand de aankondiging met vindplaatsen en daarna de teksten van het doorstroomvennootschapverbod en het hoog risicolandenverbod.
Hierna volgen delen van de aankondiging, met verwijzingen naar de consultatiedocumenten.
Wijziging Wet toezicht trustkantoren 2018
Wijziging van de Wet toezicht trustkantoren 2018 in verband met aanvullende maatregelen om de integriteitrisico’s bij trustdienstverlening te beheersenConsultatie gegevens
Publicatiedatum 09-04-2020
Einddatum consultatie 07-05-2020Doelgroepen die door de regeling worden geraakt
TrustkantorenVerwachte effecten van de regeling voor de doelgroepen
Voor de verwachte effecten van de regeling wordt verwezen naar §3 van het algemeen deel van de memorie van toelichting. In deze paragraaf wordt ingegaan op de gevolgen en effecten voor het bedrijfsleven die het wetsvoorstel met zich mee zou kunnen brengen.Waarop kunt u reageren
De reacties mogen betrekking hebben op alle onderdelen van het wetsvoorstel en de memorie van toelichting.Downloads
• Concept regeling Wetsvoorstel
• Ontwerp toelichting Memorie van Toelichting
• Integraal Afwegingskader voor beleid en regelgeving (IAK) Toelichting op IAK vragen
Het voorstel bevat een verbod op doorstroomvennootschappen dat als volgt is geformuleerd:
Artikel 3a. Verbod optreden als doorstroomvennootschap
1. Het is eenieder met zetel in Nederland verboden om beroeps- of bedrijfsmatig een doorstroomvennootschap aan te bieden.
2. Onder doorstroomvennootschap wordt in dit artikel verstaan een rechtspersoon of vennootschap zonder economische activiteit, die gebruikt wordt ten behoeve van één of meerdere derden die niet tot de groep behoort of behoren waartoe de rechtspersoon of vennootschap behoort, en waarvan het gebruik niet tot doel heeft om te voldoen aan enige wettelijke verplichting.
Het verbod op diensten in relatie tot hoog risicolanden is in het voorstel als volgt geformuleerd:
Artikel 23a. Verbod op dienstverlening bij betrokkenheid hoog risicolanden
1. Het is een trustkantoor verboden een zakelijke relatie aan te gaan of een trustdienst te verlenen indien cliënten, doelvennootschappen, uiteindelijk belanghebbenden van cliënten en uiteindelijk belanghebbenden van doelvennootschappen woonachtig of gevestigd zijn of hun zetel hebben in staten die:
a. op grond van artikel 9 van de vierde anti-witwasrichtlijn, in gedelegeerde handelingen van de Europese Commissie, zijn aangewezen als staten met een hoger risico op witwassen of financieren van terrorisme; of
b. door de Raad van de Europese Unie, op grond van artikel 22 van Verordening (EU) 2017/1601, zijn aangewezen als jurisdicties die niet- coöperatief zijn op belastinggebied.
De lijsten van schurkenstaten van de EU zijn zoals gebruikelijk moeilijk te vinden. Voor zover ik weet zijn de fiscale schurkenstaten momenteel American Samoa, Cayman Islands, Fiji, Guam, Oman, Palau, Panama, Samoa, Trinidad and Tobago, US Virgin Islands, Vanuatu, Seychelles, aldus dit bericht.
Het laatste witwasschurkenstatenlijstje van de EU dat ik ken staat hier en vermeldt drie categorieën, met in categorie II en III de bekende namen van Iran en Noord-Korea. In categorie I staan een groot aantal ontwikkelingslanden, waarvan ik me niet kan voorstellen dat deze voor trustkantoren relevant zijn. Op de lijst staan volgens de bron Afghanistan, Bosnië en Herzegovina, Guyana, Irak, Laos, Syrië, Uganda, Vanuatu, Jemen, Ethiopië, Sri Lanka, Trinidad en Tobago, Tunesië en Pakistan.
Het zal me benieuwen of deze wijziging van de Wtt 2018 meer dan een symbolisch karakter heeft. Het Ministerie van Financiën zou pas echt doorpakken als alle statutair bestuurders van alle rechtspersonen in Nederland onder toezicht van DNB zouden worden gebracht.
Dit artikel verscheen eerder op de site van Compliance Platform Trustkantoren.
In an article of 27 March 2020 the Egmont Group, the worldwide group of Financial Intelligence Units (FIUs), announced a AML-CFT handbook it has created together with the World Customs Organization (WCO). There is a public version of the handbook (pdf), that according to the name of the file is ‘sanitised’.
The handbook seems to concentrate on:
There seems to be a lot of overlap with the many other guidelines, standards and other documents on AML and CFT.
It shows the necessity that the deluge of AML/CFT documents produced by national and international organisations are assessed independently on quality and that steps are taken to limit the production of handbooks, guidelines etcetera.
Op 15 april is de internetconsultatie “Modernisering NV-recht en evenwichtiger man/vrouw verhouding” van start gegaan. De introductie luidt
Grote bedrijven, al dan niet aan de beurs genoteerd, hebben vaak de rechtsvorm van een naamloze vennootschap (NV). Het wetsvoorstel heeft tot doel het NV-recht te moderniseren en aan te passen aan de behoeften van de gebruikers. Daarnaast beoogt het wetsvoorstel de verhouding tussen het aantal mannen en vrouwen in de top van grote bedrijven evenwichtiger te maken. Het wetsvoorstel vloeit voort uit één van de onderdelen van het SER-advies Diversiteit in de top: tijd voor versnelling.
De consultatie loopt tot 14 mei a.s. Lees de concept-regeling, de concept-toelichting en het antwoord op de IAK vragen.
Dit artikel verscheen eerder op het ondernemingsrechtweblog.
Tot de onderwerpen die ik volg behoren de ‘schurkenstaten’, dat zijn landen die op zwarte lijsten van de overheden staan. Er zijn vele zwarte lijsten van verschillende landen, verschillende internationale instituties en met verschillende thema’s (zoals witwasbestrijding en bestrijding van belastingparadijzen). Tot de instituties die schurkenstatenlijsten vaststellen behoren FATF en de Europese Commissie.
FATF schurkenstaten
FATF heeft een eigen schurkenstatenlijst op het gebied van witwasbestrijding waarop regelmatig landen worden geplaatst en weer worden afgevoerd. Het is voor niet-ingewijden over het algemeen raadselachtig waarom landen op de lijst staan, respectievelijk waarom ze weer worden afgevoerd. Mogelijk spelen er heel andere factoren een rol, lees dit bericht en het artikel van Tom Keatinge, It’s Time to Reform and Refocus the Financial Action Task Force.
Europese schurkenstaten
Hoewel Europa zegt dat de witwas-schurkenlijst is gebaseerd op de FATF lijst, wijkt de actuele lijst daar aanzienlijk van af. Zo zag ik vorig jaar dat Ethiopië, Sri Lanka en Tunesië toen niet langer op de FATF lijst stonden, terwijl ze wel op de Europese lijst voorkomen. De actuele Europese antiwitwas schurkenstaten lijst staat hier.
Op op een voorstel van de de Europese Commissie voor een lijst van schurkenstaten op het gebied van ‘witwassen’ van 13 februari 2019 (door de Europese Raad verworpen) stonden:
Afghanistan, American Samoa, Bahamas, Botswana, Democratic People’s Republic of Korea, Ethiopia, Ghana, Guam, Iran, Iraq, Libya, Nigeria, Panama, Pakistan, Puerto Rico, Samoa, Saudi Arabia, Sri Lanka, Syria, Trinidad and Tobago, Tunisia, US Virgin Islands and Yemen
Zo te zien is Saoedie-Arabië het enige echt rijke land op deze lijst.
Een aantal hier genoemde landen kom je ook tegen op overzichten van ontwikkelingslanden die via een andere route aandacht van Europa krijgen, zie bijvoorbeeld de Ethiopië pagina van EEAS. In meerdere van de genoemde landen zijn (burger)oorlogen aan de gang of is het wat veiligheid anderszins niet pluis. Plaatsing op de schurkenstatenlijst zal het voor die landen niet makkelijker maken om tot normalisering te komen. Voor ontwikkelingsorganisaties is het moeilijk om actief te zijn in landen die op de schurkenstatenlijst staan.
Europa heeft een fiscale schurkenstatenlijst, waarop deels dezelfde namen staan:
American Samoa, Cayman Islands, Fiji, Guam, Oman, Palau, Panama, Samoa, Trinidad and Tobago, US Virgin Islands, Vanuatu, Seychelles
Bij fiscale schurkenstaten valt op dat het vaak voormalige Engelse kroonkoloniën zijn of dat er een relatie met de Verenigde Staten is.
Europese methodologie
Binnen Europa wordt nu gediscussieerd over de methode waarmee de witwas-schurkenstaten worden vastgesteld. Hoe het staat met de discussie is onduidelijk.
Op 14 maart 2019 heeft het Europese Parlement een resolutie aangenomen, waarin onder meer wordt aangegeven dat Rusland mogelijk een plaatsje op de lijst verdient. Het Parlement wenst een volledig eigenstandige beoordeling door de Europese Commissie van de witwasrisico’s. Na de resolutie kan ik weinig meer vinden.
Op de agenda van een commissie van het Europees Parlement van 15 april jl. zag ik het agendapunt “Exchange of views with a Commission representative on the new methodology to draw up a list of high-risk countries in money laundering and terrorism financing“. Er stond geen toelichting bij.
Dus waar Europa naar toe gaat met schurkenstaten, is voorlopig onbekend.
Tot slot
Voorlopig zullen we het moeten doen met de algemene Europese informatie over de schurkenstaten, zoals:
Het Openbaar Ministerie maakte onlangs bekend dat een textielfabrikant een boete van 205.000 euro betaalt wegens niet naleving van een wet die bij veel ondernemers onbekend is, de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft). Uit de beschrijving valt op te maken dat de ondernemer door de accountant op het bestaan van de Wwft is geattendeerd en daarna tot actie is overgegaan en zichzelf bij het Openbaar Ministerie heeft gemeld.
De overheid doet tot nu toe zeer weinig om deze wet onder de aandacht van de ondernemers te brengen, met als arrogant devies “iedere ondernemer hoort de wet te kennen”.
Lang geleden schreef ik al dat zorgvuldig geheim werd gehouden dat domicilieverlening onder de Wwft was gebracht. Dat is kenmerkend voor veel regelgeving afkomstig van het Ministerie van Financiën.
Misschien wordt het eens tijd om de voorlichting aan ondernemers te verbeteren, zeker als het handelaren betreft.
Weer een ondernemer die niet van de #Wwft afwist?
Textielfabrikant Vlisco betaalt 205.000 euro voor niet naleven Wwft https://t.co/1efs3mz5zy
— Ellen Timmer (@Ellen_Timmer) April 16, 2020
Een beschaafde overheid zorgt er voor dat rechtshulp ook bereikbaar is voor mensen met minder geld, zeker omdat de belangrijkste tegenstander diezelfde overheid is!
De advocaten die in deze gespecialiseerde rechtsgebieden actief zijn hebben recht op een fatsoenlijke beloning.
>>> Lees meer over gefinancierde rechtshulp. >>>
Ellen Timmer - juridische artikelen en berichten 