Digitale identificatiepraktijken ASN Bank roepen vragen op bij burgers

Geplaatst op 11 januari 2026 door Ellen Timmer

Identificatie (ook wel ‘verificatie van de identiteit’ genoemd) is één van de gevaarlijkste activiteiten die mensen moeten uitvoeren, zeker als het digitaal moet gebeuren. Aan het thema heb ik op deze site al veel aandacht gegeven [*]. De problematiek speelt veel bij financiële instellingen, aangezien zij tegenwoordig nauwelijks meer fysieke kantoren hebben en eigenlijk online serviceproviders zijn geworden.

Identificatie bij ASN Bank
De gang van zaken bij identificatie roept nog steeds veel onrust op, wat door het artikel Is een digitale ID-check bij de bank verplicht? van Johanna Koopman wordt geïllustreerd. Dit artikel gaat over de identificatie door de ASN Bank.

Op security.nl zijn meerdere forumdiscussies te vinden over wat ASN Bank aan het doen is:

Ook Human Rights in Finance kreeg vragen, lees het artikel, waarin uitgelegd wordt dat het verzamelen van biometrische gegevens niet zo maar mag.

Identificatie project Privacy First
Burgerrechtenorganisatie Privacy First is al lange tijd met het onderwerp identificatie bezig. Het begon met biometrie en identiteitsdocumenten, zie bijvoorbeeld dit artikel uit 2012. Recente activiteiten:

  • Sinds 2024 loopt een project over identificatie, dat is begonnen met een verzoek aan het ministerie van Financiën en DNB, zie dit artikel en het uitvoerige verzoek (pdf) met overzicht van rechtspraak e.d. (september 2024).
  • In de Engelstalige consultatiereactie bij de Europese Bankenautoriteit (EBA) is aandacht gevraagd voor de risico’s van digitaal identificeren en is er op gewezen dat dit niet verplicht mag worden, lees het algemene artikel over de consultatie, de Engelstalige consultatiereactie en het losse artikel Digitale identiteit wordt sluipenderwijs toch verplicht (juni 2025).
  • Bij financiële instellingen is identificatie een onderdeel van het onderzoek dat zij moeten doen om na te gaan of hun klant een crimineel is (‘witwasbestrijding’). Deze regelgeving leidt tot het onveilig vergaren van persoonsgegevens, zie over de risico’s van deze regels dit artikel over de reactie tijdens de internetconsultatie over implementatie van nieuw Europees recht.

Privacy First is bezig met het leggen van contacten met het ministerie van Binnenlandse Zaken (BZK) over de Europese digitale identiteit (EUDI-wallet) en heeft daar over een groot aantal vragen gesteld, onder meer over de veiligheid, de positie van minder digitaal vaardigen en de afhankelijkheid van Big Tech via de apps.

Meld je ervaringen!
Degenen die zorgen hebben over en ervaringen hebben met de identificatiepraktijken kunnen dat melden bij Privacy First, zodat een en ander op één punt samenkomt en kan worden mee genomen in het overleg met de relevante overheidsinstanties.
(Houd er wel rekening mee dat Privacy First geen individuele rechtsbijstand verleent.)

Noot:

[*] Zie onder meer de berichten met de tags heridentificatie door financiële instellingen, identificatie, identiteitsfraude, kopietje paspoort en cybersecurity in de financiële sector.

 

Aanvulling 12 januari 2026
Passage over Human Rights in Finance en Privacy First toegevoegd.

Geplaatst in Bankrekening krijgen en behouden, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , , , , , , , , , | Plaats een reactie

AFM moedigt gebruik van AI door accountantsorganisaties aan

Geplaatst op 10 januari 2026 door Ellen Timmer

De Autoriteit Financiële Markten (AFM) publiceerde het artikel 12 bouwstenen voor veiliger inzet geavanceerde (GenAI)-audittools. Daarin geeft het hoog op van de mogelijkheden van geavanceerde audittools:

Geavanceerde audittools, waaronder (Gen)AI, bieden accountantsorganisaties volop kansen: efficiënter werken, hogere kwaliteit en aantrekkelijker zijn als werkgever. De AFM moedigt verantwoord en beheerst gebruik van deze technologie aan. Dat vraagt om een stevig fundament en daar is ruimte voor verbetering. We bieden daarom 12 bouwstenen.

Voor de door de AFM genoemde bouwstenen wordt verwezen naar deze pdf.

 

 

NB In een ander artikel, over het gebruik van AI door assetmanagers, meldt de AFM: “Complexe modellen en AI vergroten de kans op fouten en financiële schade.” Dat lijkt in tegenspraak met het enthousiasme in het accountantsartikel.

 

Aanvulling 24 januari 2026
Lees over accountants en AI het artikel ‘Hoeveel mag je als accountant wegautomatiseren uit je denkproces?’. Daarin wordt Louis van Garderen geciteerd: “Generatieve AI kan repetitieve taken verlichten, maar vervangt de accountant niet. Het huidige niveau van technologie is nog beperkt. Je kunt elementen automatiseren, maar niet het hele werk. De grootste zorg zit in hallucinaties: AI kan antwoorden geven die niet of deels kloppen. Daarnaast: we kunnen door de aard van GenAI conclusies niet onderbouwen en dat maakt blind vertrouwen simpelweg onmogelijk. Als accountant voegen wij betrouwbaarheid toe, onder meer aan jaarrekeningen. Dat kun je niet overlaten aan een black box.“

Geplaatst in Dienstverlening - juridisch financieel [advocaten, accountants, belastingadviseurs e.d.], Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , | Plaats een reactie

Deelname Privacy First aan Europese consultatie over het ubo-register

Geplaatst op 9 januari 2026 door Ellen Timmer

In de nieuwsbrief van december 2025 liet Privacy First weten te hebben deelgenomen aan een Europese consultatie over het ubo-register:

In 2022 oordeelde het Europees Hof van Justitie in een baanbrekende zaak dat het openbare UBO-register in strijd is met Europees privacyrecht. Sindsdien is het Nederlandse UBO-register niet meer openbaar toegankelijk. Inmiddels dreigt echter nieuwe wetgeving te worden ingevoerd waardoor UBO’s opnieuw in gevaar komen. Reden voor Privacy First om kritisch deel te nemen aan een Europese consultatie over het UBO-register. Privacy First volgt alle ontwikkelingen hieromtrent al jaren nauwlettend en sluit een nieuwe rechtszaak over de UBO-wetgeving inmiddels niet uit. 

De consultatiereactie is via deze pagina te vinden.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce, Ubo-register | Tags: , , , , | Plaats een reactie

Nederlandse vertaling van het FATCA-arrest van het Marktenhof van 26 november 2025

Geplaatst op 8 januari 2026 door Ellen Timmer

Op 26 november 2025 wees het Belgische Marktenhof een belangrijk tussenarrest in het Frans in een Belgische FATCA-procedure. Aan het artikel dat ik over de uitspraak schreef heb ik nu een  een inofficiële Nederlandse vertaling (pdf) van het tussenarrest toegevoegd. Ik houd me aanbevolen voor verbeteringssuggesties voor juridische taalliefhebbers.

Geplaatst in Bankrekening krijgen en behouden, Belastingrecht, Europa, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , | Plaats een reactie

Rapport Verwey-Jonker Instituut over online geweld tussen burgers | Schaduwzijde van digitalisering

Geplaatst op 7 januari 2026 door Ellen Timmer

Het Verwey-Jonker Instituut heeft een rapport uitgebracht over online geweld tussen burgers, het rapport is te vinden via deze pagina van de rijksoverheid.

Bij het rapport hoort de factsheet De wereld van online geweld:

Geplaatst in Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce, Strafrecht | Tags: , | Plaats een reactie

DNB treedt terug voor AMLA | de nieuwe antiwitwas-datapunten

Geplaatst op 6 januari 2026 door Ellen Timmer

De Nederlandsche Bank (DNB) meldt in dit bericht dat zij een stapje terug moet doen, nu de AMLA, de nieuwe Europese antiwitasautoriteit [1] vanaf 2028 leidend is in het antiwitwastoezicht. Dat heeft gevolgen voor de financiële instellingen onder toezicht van DNB. Op sommige financiële instellingen houdt AMLA rechtstreeks toezicht:

Het belangrijkste criterium voor rechtstreeks toezicht door AMLA is: grensoverschrijdende activiteiten in minimaal zes lidstaten via dochterondernemingen, branches of dienstverlening. DNB voegt in 2026 extra vragen toe aan de IRAP om deze activiteiten in kaart te brengen. Instellingen die aan de AMLA-criteria voldoen, worden door DNB gemeld bij AMLA. Op basis daarvan selecteert AMLA de instellingen die vanaf 2028 onder direct toezicht komen.

Verder maakt de AMLA regels, waaraan DNB zich moet houden bij het toezicht op de financiële instellingen die over blijven.

Nieuwe datapunten

DNB wijst de financiële instellingen er op dat zij zich moeten voorbereiden op het nieuwe regime, onder meer door kennis te nemen van het datapuntenoverzicht in annex I bij deze uitvoeringsregels. Deze annex kent twee rubrieken: ‘Inherent risk‘ en ‘AML/CFT Controls‘.

Aan de eerste pagina van dat overzicht is te zien dat het hebben van klanten al een ‘inherent risk’ is [2]:

De volgende pagina ziet er zo uit:

en zo gaat het verder.

 

Tot slot

Het is voor de boekhouder om de hoek en de makelaar te hopen dat zij geen uitvragen van hun eigen antiwitwastoezichthouder krijgen met zoveel datapunten.

 

 

Noten:

[1] Authority for Countering Money Laundering and Financing of Terrorism.
[2] Ik zou deze rubriek een andere titel hebben gegeven.

Geplaatst in Dienstverlening - juridisch financieel [advocaten, accountants, belastingadviseurs e.d.], Europa, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft | Tags: , , , , , , , | Plaats een reactie

AMLA’s regelgevingspagina

Geplaatst op 5 januari 2026 door Ellen Timmer

AMLA, de nieuwe Europese antiwitasautoriteit [1] heeft een pagina met nadere regelgeving, met als titel ‘Regulatory Instruments‘. Het betreft door AMLA ontworpen regels [2] en regels afkomstig van de Europese Banken Autoriteit (EBA) en de Commissie die tijdelijk van toepassing blijven [3]. Zo te zien betreft het momenteel regels die alleen voor de financiële sector van belang zijn.

Dat zal anders gaan worden aangezien AMLA ook regels zal gaan maken voor de boekhouder om de hoek, de notaris, de makelaar en de vele andere private partijen die misdaad moeten detecteren en melden.

Mooi is dat de pagina ook melding maakt van enige Europese verordeningen en richtlijnen.

 

Noten:

[1] Authority for Countering Money Laundering and Financing of Terrorism.
[2] Onder de titel ‘Instruments under consultation / consultations closed‘.
[3] ‘EBA / EC applicable instruments‘.

Geplaatst in Europa, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft | Tags: , , , , , | Plaats een reactie

AMLA consulteert over samenwerking met de financiële toezichthouders en maakt ontwerp-regels bekend

Geplaatst op 4 januari 2026 door Ellen Timmer

De nieuwe Europese antiwitasautoriteit AMLA [*] is een consultatie gestart, lees de aankondiging, waarin het onderwerp alleen in de titel is vermeld door middel van het toepasselijke artikel uit de de verordening (artikel 15 lid 3 AMLAR). In de samenvatting op pagina 4 van het consultatiedocument wordt het onderwerp van de consultatie als volgt toegelicht:

The establishment of AMLA by Regulation (EU) 2024/1620 (‘AMLAR’) marks a significant step towards an integrated and harmonized approach to AML/CFT supervision across the Union. From 2028, AMLA will be directly supervising obliged entities in the financial sector that operate in at least six Member States and have a high-money laundering and terrorist financing risk profile.

Article 15(3) of the AMLAR requires AMLA to develop implementing technical standards (‘ITS’) that specify how AMLA and financial supervisors cooperate in the context of the direct supervision.

The draft ITS plays a pivotal role in ensuring continuity and consistency in AML/CFT supervision across the EU. It addresses the operational questions that arise when obliged entities transition between direct supervision by AMLA and their respective national financial supervisors. It also specifies how the selection process will be carried out, from data collection to publication of the list of selected obliged entities for direct supervision.

By adopting a balanced approach that ensures legal certainty while allowing flexibility to ensure a proportionate approach, efficient processes and effective outcomes, the draft ITS aim to provide a clear and adaptable framework for the selection and supervision of obliged entities.

Lees over het gecentraliseerde toezicht door AMLA ook dit persbericht, waarin wordt gemeld dat de organisatie vanaf 2028 toezicht zal houden op 40 hoog-risico financiële instellingen in de EU. In dit persbericht worden ontwerpregels (‘RTS’) over risicobeoordeling en selectie bekend gemaakt.

Verwacht mag worden dat de Nederlandse ING Bank onder het rechtstreekse toezicht door AMLA zal komen te vallen.

 

 

[*] Authority for Countering Money Laundering and Financing of Terrorism.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft | Tags: , , , | Plaats een reactie

Nieuwe VOG in consultatie

Geplaatst op 3 januari 2026 door Ellen Timmer

In december jl. is de consultatie gestart over een nieuwe verklaring omtrent het gedrag (VOG). Het gaat hier om de VOG waarover baliemedewerkers burgerzaken die werken met reisdocumentaanvragen moeten beschikken. De consultatie loopt tot en met 23 februari a.s.

Meer informatie:

Geplaatst in Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten | Tags: , , , | Plaats een reactie

Antiwitwastoezichthouder accountants c.s. gaat na of internationale structuren voldoende worden onderzocht | KYC, AML, CFT

Geplaatst op 2 januari 2026 door Ellen Timmer

Het Bureau Financieel Toezicht, bezig met een naamsverandering naar ‘Autoriteit voor financieel-juridisch toezicht‘, maakte bekend dat zij onderzoek instelt bij witwasbestrijdingsplichtigen onder haar toezicht, om te zien of zij wel voldoende antiwitwasonderzoek instellen bij internationale structuren.

Hoewel in de titel van het bericht staat dat het onderzoek wordt uitgevoerd bij ‘adviseurs van internationale structuren‘, blijkt de reikwijdte in werkelijkheid beperkt te zijn (zie de eerste volzin van het bericht) tot ‘adviseurs die betrokken zijn bij internationale structuren‘. Dat kan dus ook een boekhouder zijn die werk doet voor één werk-bv in Nederland (maar wel antiwitwasonderzoek naar de hele structuur moet doen). Het artikel spreekt over belastingadviseurs, accountants en administratiekantoren, maar ik neem aan dat BFT ook notarissen mee neemt in het onderzoek.

Na een inleiding met uitleg waarom het antiwitwasonderzoek belangrijk is, meldt BFT dat er een selectie is gemaakt van vennootschappen die onderdeel zijn van internationale structuren. Hoe BFT dat doet staat er niet, maar ik neem aan dat zij informatie van de Belastingdienst of het Financieel Expertise Centrum (FEC) , dat later in het artikel wordt genoemd, hebben gekregen over internationale structuren en de daarbij betrokken Nederlandse belastingadviseurs en boekhouders.

Geplaatst in Dienstverlening - juridisch financieel [advocaten, accountants, belastingadviseurs e.d.], Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft | Tags: , , , | Plaats een reactie