Advocountant-humor van een Nederlandse krant

Geplaatst op 22 februari 2021 door Ellen Timmer

Met grote regelmaat schrijft een Nederlandse krant over het door de grote accountantskantoren opslokken van de advocatuur, waarbij de auteurs niet worden gehinderd door veel kennis van zaken, de laatste keer gebeurde dat op 5 januari.

Ze hebben succes, want leden van de Tweede Kamer stellen dan voorspelbare vragen, waarop een voorspelbaar antwoord komt.

Het meest opmerkelijk aan de beantwoording door het Ministerie van Financiën is dat het ministerie veronderstelt dat de grote accountantskantoren “met hun internationale netwerk, hun innovatiebudget veel beter geborgd, waardoor zij, naar het zich laat aanzien, innovatie gerichter en sneller naar de markt van de advocatuur zouden kunnen brengen“. Hieruit spreekt het geloof dat het accountancy grootbedrijf goed zou zijn voor de mkb-sector, die de advocatuur (enkele grotere kantoren uitgezonderd) is. Ik geloof er helemaal niets van.

 

Meer informatie:

Geplaatst in Dienstverlening - juridisch financieel [advocaten, accountants, belastingadviseurs e.d.], Grondrechten | Tags: | Plaats een reactie

Zou de consultatie van een nota van wijziging een vergissing zijn? | integriteit decentraal bestuur

Geplaatst op 21 februari 2021 door Ellen Timmer

Op 12 februari werd een vage consultatie bekend gemaakt. Volgens de kop van de aankondiging gaat het om een wet, “Wet bevorderen integriteit en functioneren decentraal bestuur“. Onder de kop wordt gesproken over een ‘nota van wijziging’:

Deze Nota van Wijziging op het wetsvoorstel bevorderen integriteit en functioneren decentraal bestuur ziet op een risicoanalyse integriteit voorafgaand aan de benoeming van bestuurders wettelijk te verankeren.

Onder ‘Verwachte effecten‘ staat als toelichting:

In veel gemeenten is het inmiddels gebruikelijk dat kandidaat-wethouders aan een vorm van risicoanalyse integriteit worden onderworpen. Tijdens de begrotingsbehandeling voor het jaar 2020 heeft de Tweede Kamer bij motie-Van der Graaf c.s. de regering opgeroepen met een voorstel te komen om dit ook wettelijk te verankeren. Deze nota van wijziging voorziet daar in. Bij de Tweede Kamer is reeds een voorstel ingediend om ook wettelijk te verplichten dat een VOG moet worden overlegd bij benoeming tot bestuurder op decentraal niveau. Samen zorgt dit voor een pakket aan maatregelen dat bijdraagt aan de integriteit van politieke ambtsdragers op decentraal niveau.

De aankondiging besluit met een ‘Ontwerp toelichting‘ die wordt omschreven als “Nota van wijziging op wetsvoorstel bevorderen integriteit en functioneren decentraal bestuur” (pdf). Als naar het bestand wordt doorgeklikt, blijkt het inderdaad een wijziging op een wetsvoorstel te zijn, dat wordt geconsulteerd.

Zouden de wetgevingsambtenaren de nota van wijziging per abuis naar de internetconsultatiesite hebben gestuurd, in plaats van naar de Tweede Kamer?

 

Meer informatie:

Geplaatst in Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten | Tags: , | Plaats een reactie

Sleutelen aan de Wet Markt en Overheid

Geplaatst op 20 februari 2021 door Ellen Timmer

Al langer kennen we in Nederland de Wet markt en overheid, die moet voorkomen dat overheden (met name gemeenten) in het vaarwater van ondernemers komen.

Aan die wet moet gesleuteld worden, staat in een nieuwsbericht van de rijksoverheid. Mij wordt niet goed duidelijk waarin het verschil met de huidige wet zit.

Het nieuwsbericht:

Wetswijziging bevordert gelijk speelveld tussen ondernemers en overheden
12 februari 2021 – 15:12

Overheden die een product of dienst vanwege het algemeen belang willen aanbieden onder de kostprijs, moeten daarover eerst in gesprek met ondernemers en de uiteindelijke keuze beter gaan motiveren. Daarmee bevordert het kabinet eerlijke concurrentie tussen bedrijfsleven en overheden. De ministerraad heeft ingestemd met een wijziging van de wet Markt en Overheid van staatssecretaris Keijzer van Economische Zaken en Klimaat.

Staatssecretaris Keijzer: “De wettelijke gedragsregels zijn geformuleerd om ondernemers te beschermen tegen oneerlijke concurrentie op de markt. Het kan noodzakelijk zijn dat overheden zoals gemeenten of provincies zelf economische activiteiten uitvoeren. Maar te vaak blijkt dat de ondernemer in deze overweging onvoldoende wordt meegenomen. Deze wetswijziging zorgt ervoor dat overheden eerder en beter ondernemers moeten betrekken in de besluitvorming.”

Overheden kunnen zelf producten en diensten aanbieden op de markt. Ze zijn bijvoorbeeld actief bij het verhuren en exploiteren van sportcomplexen of bieden tegen betaling ligplaatsen in een jachthaven aan. Ze kunnen er voor kiezen om dergelijke activiteiten in het algemeen belang onder de kostprijs aan te bieden. Uit de evaluatie van de wet bleek dat overheden regelmatig, en soms zonder voldoende onderbouwing, hiervan gebruik maken. Ook bleek dat ondernemers te laat of helemaal niet werden betrokken bij deze besluitvorming.

Gestandaardiseerde motiveringseisen en meer inspraak ondernemer
Door de gewijzigde wet moeten overheden op uniforme wijze motiveren waarom ze een activiteit onder de kostprijs willen aanbieden. Ze moeten bijvoorbeeld de gevolgen voor bedrijven zichtbaar maken. Ondernemers krijgen daarnaast meer inspraak vooraf omdat een openbaar aangekondigde consultatie verplicht wordt. Ook wordt een evaluatiebepaling toegevoegd aan de wet zodat verleende uitzonderingen achteraf kunnen worden heroverwogen. Evaluaties leiden tot een besluit waar tegen bezwaar en beroep mogelijk is.

Met dit wetsvoorstel vervalt ook het tijdelijke karakter van de wet. De ministerraad heeft ermee ingestemd het wetsvoorstel voor advies aan de Raad van State te zenden. De tekst van het wetsvoorstel en van het advies van de Raad van State worden openbaar bij indiening bij de Tweede Kamer.

Aanvulling 15 maart 2021
Zie over de plannen ECER, Wijzigingsvoorstel Wet Markt en Overheid naar Raad van State gestuurd voor advies, 22 februari 2021. Het lijkt er op dat er nieuwe procedureregels komen, onder meer een openbare consultatie vooraf.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt | Tags: , | Plaats een reactie

Rechtsbescherming Europese aanbesteding moet anders

Geplaatst op 19 februari 2021 door Ellen Timmer

Het kabinet wil de rechtsbescherming van ondernemers bij Europese aanbesteding verbeteren. De regelgeving is al ingewikkeld en midden- en kleinbedrijf komt beperkt aan de bak bij overheid en publiekrechtelijke instellingen. Het zal me benieuwen of deelnemers aan aanbestedingen er daadwerkelijk iets aan gaan hebben.

Het nieuwsbericht:

Maatregelenpakket voor verbetering rechtsbescherming bij aanbesteden gereed
12 februari 2021 – 15:11

Het kabinet gaat de aanbestedingspraktijk van overheden, waarmee jaarlijks voor 73 miljard euro aan diensten en producten wordt ingekocht, verder professionaliseren. Elke opdrachtgever krijgt een klachtenloket met duidelijke termijnen. Ondernemers kunnen zo fouten in een aanbestedingsprocedure beter aankaarten. Er komen uitgebreidere en duidelijke motivaties voor beslissingen en extra mogelijkheden voor ondernemers in hoger beroepzaken. De ministerraad heeft hiermee ingestemd op voorstel van staatssecretaris Keijzer van Economische Zaken en Klimaat.

De uitwerking van dit maatregelenpakket om de rechtsbescherming van ondernemers bij aanbesteden te verbeteren, is nu aan de Tweede Kamer gezonden. Dit voorstel bevat daarnaast het ontwerp van een gewijzigd Aanbestedingsbesluit met daarin een aanpassing van de zogenoemde Gids Proportionaliteit.

Staatssecretaris Keijzer: “De juiste balans tussen belangen van opdrachtgevers en -nemers is de basis voor het soepeler laten verlopen van aanbestedingen. In de uitwerking van dit maatregelenpakket wordt daarom tijdige klachtafhandeling vooraf én achteraf stevig verankerd. Met als doel betere rechtsbescherming voor ondernemers en ook meer kansen voor het mkb op opdrachten. Kortom, een goede inkooppraktijk bij overheden en dus ook een effectieve besteding van belastinggeld.”

Commissie van Aanbestedingsexperts kan vóór inschrijving advies uitbrengen
De maatregelen zien toe op het proces voor en nadat er is ingeschreven op de opdracht. Bijvoorbeeld als een ondernemer tijdig klaagt over het ontwerp van de aanbesteding. De zogenoemde Commissie van Aanbestedingsexperts, een onafhankelijk klachtenbehandelaar, brengt dan nog vóór de inschrijving een advies uit dat door de aanbestedende dienst moet worden afgewacht. Hiermee hebben deze adviezen echt impact.

Aanbestedende diensten moeten ook hun selectie- en gunningsbeslissingen beter gaan motiveren. Ondernemers ontvangen zo een duidelijkere uitleg waarom hun inschrijving niet heeft gewonnen.

Gemeenten besteden gemiddeld helft budget aan inkoop van producten en diensten
Nederlandse gemeenten spenderen gemiddeld bijna de helft van hun budget aan de inkoop van bijvoorbeeld groenonderhoud, openbare verlichting of straatnaamborden. In totaal besteden overheden jaarlijks zelfs voor 73 miljard euro aan. Daarom zet het kabinet de laatste jaren in op verbetering van deze processen. Dat gebeurt naast dit maatregelenpakket met (het vervolgprogramma van) Beter Aanbesteden waarmee de praktijk wordt verbeterd en de dialoog tussen overheden, ondernemers en brancheorganisaties wordt gefaciliteerd.

Zie over de voorgestelde wijzigingen ook ECER, Gewijzigd Aanbestedingsbesluit en aangepaste Gids Proportionaliteit ter verbetering van de rechtsbescherming van ondernemers bij aanbesteden.

Geplaatst in Aanbesteding, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Not-for-profit | Tags: | Plaats een reactie

Hoe telco’s sim-swapping mogelijk maken [2]

Geplaatst op 18 februari 2021 door Ellen Timmer

Het is van algemene bekendheid dat mobiele telefonie onveilig is en dat telecombedrijven (telco’s) er mee weg komen omdat de overheid niet optreedt. Eerder schreef ik al over sim-swapping (1, 2) en over het faciliteren van criminelen. De overheid doet er tot mijn ergernis niets aan, behalve waarschuwen.

Opnieuw verschenen er berichten (security.nl, Europol) over de onveiligheid van mobiele telefonie. Aanleiding voor het bericht van Europol is sim-swapping en diefstal van cryptovaluta. In het bericht waarschuwt Europol nadrukkelijk voor de risico’s verbonden aan mobiele telefonie, een risico dat er niet alleen is voor bekende personen, maar voor iedereen.

De tips van Europol:

  1. Zorg dat de software van het apparaat up-to-date is.
  2. Reageer niet op verdachte e-mails en geef over de telefoon geen persoonlijke informatie.
  3. Beperk de persoonlijke informatie die je online deelt.
  4. Gebruik twee-factor authenticatie met een speciale authenticatie-app of een andere methode, maar gebruik geen sms.
  5. Zorg er voor dat je mobiele nummer niet wordt gekoppeld aan kwetsbare online accounts.

Aanvullende opmerkingen van mij:

Ad 1. Installeer alleen vertrouwde software. Gooi alles er af dat je niet gebruikt (want dan zie je niet of een app rare verschijnselen vertoont).
Ad 3. Beëindig je deelname aan Facebook en aan alle andere Facebook-producten (zoals Instagram) en stop met Whatsapp. Facebook c.s. is een belangrijke informatiebron voor criminelen. Doe hetzelfde met andere diensten van adtech bedrijven. Als je wel mee doet, bijvoorbeeld aan LinkedIn: laat geen mensen uit de privésfeer toe.
Ad 5. Telefoonnummers zijn als het bsn en het nummer van het identiteitsbewijs, wees er net zo zorgvuldig mee. Het is nodig dat messaging-apps (zoals Signal) niet meer aan een telefoonnummer worden gekoppeld.

Voor meer tips houd ik me aanbevolen.

 

Meer informatie:

Europol:
De Europol tips in het Engels

DON’T BE THE NEXT VICTIM
It’s not just celebrities who are under attack. Anyone and everyone with a mobile phone can fall victim to sim swapping. Here are a few tips to help you stay one step ahead from the criminals after your personal information:

  • Keep your devices’ software up to date
  • Do not reply to suspicious emails or engage over the phone with callers that request your personal information
  • Limit the amount of personal data you share online
  • Try to use two-factor authentication for your online services, rather than having an authentication code sent over SMS
  • When possible, do not associate your phone number with sensitive online accounts

 

Europol filmpje:

 

Lees alle telco-artikelen op dit blog.

 

Aanvulling 9 maart 2021
Lees Marc Hijink op 5 maart 2021 in het NRC (betaalmuur): Hacken via de helpdesk: in twaalf minuten je digitale identiteit kwijt.

Aanvulling 17 juni 2021
Ik lees nog niets over extra cybersecurity verplichtingen voor telco’s. Wel over plannen om telefoonspoofing aan te pakken, zie het bericht van 16 juni 2021 op security.nl naar aanleiding van een brief van de Minister van Veiligheid.

Geplaatst in Fraude, witwasbestrijding, Wwft, ICT, privacy, e-commerce, Strafrecht | Tags: , , , , , , | Plaats een reactie

Verbetering van het doel en de structuur van het Klachteninstituut Financiële Dienstverlening | initiatiefnota Alkaya

Geplaatst op 18 februari 2021 door Ellen Timmer

Het Klachteninstituut Financiële Dienstverlening (Kifid) is een van de vele stichtingen uit de financiële sector. De overheid vindt al die stichtingen wel makkelijk, want ze worden gefinancierd door de financiële sector en dat scheelt weer gemeenschapsgeld. De vraag is dan natuurlijk wel of die stichtingen hun werk wel zorgvuldig en onafhankelijk doen en of ze niet te veel tot de financiële bubbel behoren.

Naar Kifid is onderzoek gedaan, maar uit de brief van de minister leid ik niet af dat de bevindingen van de onderzoekers gaan leiden tot ingrijpende wijzigingen.

Initiatiefnota
Lid van de Tweede Kamer Alkaya denkt er anders over en heeft op 10 februari een initiatiefnota ingediend met de veelzeggende titel “Van ‘neutrale’ arbiter naar consumentenwaakhond: Voorstellen ter verbetering van het doel en de structuur van het Klachteninstituut Financiële Dienstverlening“. Na een inleiding over de historie van Kifid, komt Kaya met een analyse, met volgende onderwerpen:

  • Hoog percentage schikkingen en de rol van secretarissen daarin
  • Er wordt niet voldaan aan redelijke verwachtingen van consumenten
  • Consumenten zijn niet vertegenwoordigd
  • De financiële sector financiert het Kifid
  • Verbetervoorstellen

Het is een lezenswaardige nota waarin wordt geconstateerd dat zowel consumenten als het midden- en kleinbedrijf belang hebben bij een goed functionerende laagdrempelige geschilleninstantie. Over het mkb:

Daarbij dient er ook aandacht te zijn voor bescherming van het MKB, die het vaak bij een geschil ook niet op kan nemen tegen financiële giganten waarmee zij zaken doen. Veel kleine MKB’ers beschikken ook niet over de middelen om grote rechtszaken te voeren. Bovendien is het bij kleine MKB-bedrijven, met enkele werknemers of ZZP’ers, vaak onduidelijk of een financieel product een persoonlijk of zakelijk doeleinde heeft omdat dit voor kleine ondernemers veelal in elkaar over loopt.

Jammer is dat Alkaya het onderwerp niet breder trekt en ook melding maakt van de rol van Kifid bij geschillen met consumenten en mkb over criminaliteitsbestrijding door financiële instellingen (zoals de omvang van het cliëntenonderzoek Wwft, plaatsing op de zwarte lijst). Of is het beter dat dergelijke geschillen niet door Kifid worden beslecht?

Alkaya mist bij Kifid een waakhond-doelstelling. Hij schrijft terecht:

Het ontbreken van een waakhond-doelstelling bij Kifid leidt in de uitvoering tot een juridisering van het proces en een tendens richting procedurele rechtvaardigheid. Procedurele rechtvaardigheid op zichzelf creëert echter geen gelijk speelveld in de financiële sector. Het creëert hooguit een speelveld met duidelijke regels; regels die uitvoerig bestudeerd worden door de gespecialiseerde teams van vertegenwoordigers uit de financiële sector wiens baan het is om Kifid-zaken te behandelen. Regels die goed begrepen worden door de dure advocaten die de financiële sector inhuurt wanneer zij bang zijn een zaak te verliezen. Regels die als gedeelde taal gelden voor de werknemers van het Kifid en die van de financiële sector, maar een vreemde taal is voor consumenten die vaak maar één keer in hun leven bij Kifid binnenlopen. Zij voelen zich overrompeld en hebben niet de specialistische kennis en ervaring die nodig is om zich te handhaven. Het waarborgen van duidelijke regels op een speelveld met ongelijke spelers maakt dat speelveld nog niet gelijk, maar houdt de ongelijkheid in stand.

Na bespreking van diverse andere knelpunten komt hij tot een aantal beslispunten:

1. Herformulering van de doelstelling van het Kifid. Meer in lijn brengen met ADR-richtlijn, door de bescherming van consumenten centraal te stellen, in plaats van de huidige neutrale rolopvatting.
2. De werkwijze van het Kifid meer richten op consumentenbescherming door redelijkheid, billijkheid en de zorgplicht van financiële dienstverleners centraal te stellen in plaats van de procedurele rechtvaardigheid, o.a. door meer taal- en gedragswetenschappers in te zetten, de rol van secretarissen te herdefiniëren en hen opleidingsmogelijkheden aan te bieden in deze richting.
3. Een consumentenbelangenbehartiger aanstellen in het bestuur van het Kifid en het oprichten van een burgerpanel binnen het Kifid.
4. Groepsgewijze behandeling van klachten door het Kifid mogelijk maken. 5. Een MKB-loket inrichten waar ook MKB-klachten over financiële dienstverleners en hun producten behandeld kunnen worden inclusief kredietzaken van vóór 2018.
6. Bevorderen dat alle financiële dienstverleners die opereren in Nederland bindende uitspraken van het Kifid accepteren.
7. Alle institutionele bevoordeling van financiële instellingen tegenover consumenten verwijderen uit de statuten, het kostenreglement en overige instructies van Kifid.
8. Een onderzoek instellen naar een volledig publiekrechtelijke invulling van het Kifid. 9. Budget vrijmaken voor het vergroten van de bekendheid van Kifid.
10.Budget van het Kifid verhogen n.a.v. de bovenstaande voorstellen (zie financiële paragraaf).

Wat mij betreft kan het nog steviger:

1. Herformulering van de doelstelling van Kifid tot een organisatie die de bescherming van consumenten en mkb centraal stelt.
2. De werkwijze van Kifid zo inrichten dat een gelijker speelveld ontstaan en dat tegenwicht wordt geboden aan de gespecialiseerde kennis van financiële instellingen en hun gemachtigden.
3. Behartigers van de belangen van consument en mkb in de organisatie op te nemen, niet alleen in het burgerpanel maar ook in de raad van toezicht.
4. Groepsgewijze klachtenbehandeling mogelijk te maken.
5. Opleggen aan alle financiële instellingen dat zij aan Kifid deelnemen en de institutionele bevoordeling beëindigen.
6. Zo mogelijk een volledig publiekrechtelijke invulling van Kifid.

Over de financiën van Kifid heb ik geen oordeel. Maar dat de organisatie flink wordt opgeschud lijkt me een goed idee.

 

Meer informatie:

Initiatiefnota “Van ‘neutrale’ arbiter naar consumentenwaakhond: Voorstellen ter verbetering van het doel en de structuur van het Klachteninstituut Financiële Dienstverlening”:

Uit het portrettenboek:

 

Aanvulling 16 augustus 2021
Op 12 juli 2021 verscheen de kamerbrief met kabinetsreactie op initiatiefnota ‘Van ‘neutrale’ arbiter naar consumentenwaakhond. Voorstellen ter verbetering van het doel en de structuur van het Klachteninstituut Financiële Dienstverlening’. Daaruit blijkt dat het kabinet geen zin heeft in de voorstellen van Alkaya.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, Procesrecht, rechtspraak | Tags: , , | Plaats een reactie

De coronamaatregelen duren nog ten minste een half jaar

Geplaatst op 18 februari 2021 door Ellen Timmer

Mijn avondklok artikel heb ik aangevuld met informatie over de spoedwet.

Uit de titel van die wet,  Tijdelijke wet beperking vertoeven in de openlucht covid-19, kan worden afgeleid dat het niet bij een avondklok hoeft te blijven. Misschien krijgen we ook gebiedsverboden.

Meer maatregelen
In de brief van 2 februari jl. van de minister van gezondheid werden diverse andere maatregelen aangekondigd. Waarschijnlijk wordt met een aantal maatregelen gewacht tot na de verkiezingen. Enkele voorbeelden:

  • Meer testen en meer quarantaine: “Door eerder en vaker te testen, kunnen mensen die besmettelijk zijn, eerder worden geïdentificeerd en vervolgens geïsoleerd” en “uitwerking van de quarantaineplicht“. Er komen nieuwe wettelijke regels: “Om een stok achter de deur te hebben om dit risico te verkleinen, wordt onderzocht of een betere juridische borging van quarantaine door middel van een quarantaineplicht, een sluitstuk is in de gehele aanpak van ondersteuning“.
  • Mensen die de quarantaineverplichting niet naleven kunnen worden ingesloten: “Voor deze doelgroep van positief geteste personen is gekozen om niet de algemene quarantaineplicht maar een individuele quarantaineplicht per beschikking, bij het niet vrijwillig in quarantaine gaan, verder uit te werken. De quarantaineverplichting per beschikking kan voor de kleine groep van niet-nalevers worden ingezet“.
  • Coronatest voor Nederland binnen reizen: “het overleggen van negatieve coronatest zo spoedig mogelijk ook voorwaardelijk te maken aan het binnen reizen van Nederland“. Hier is een motie over aangenomen. Waarschijnlijk wordt hiermee bedoeld dat op een andere manier dan via de lucht wordt binnen gereisd, want bij vliegen geldt het al.
  • Coronatest voor toegang tot allerlei plaatsen: “Daarbij zullen testen ook steeds meer ingezet gaan worden voor de toegang tot werk, studeren en het sociale leven“. Elders wordt gesproken over “culturele, sportieve en sociale evenementen“, zodra dat weer mogelijk wordt geacht. Als er geen alternatief wordt geboden is een wettelijke grondslag voor dergelijke discriminatie nodig. Er wordt een testbewijs app gebouwd, “Indien wordt besloten tot de inzet van het testbewijs, dan zal dit worden ondersteund door een digitale applicatie“.
  • Tijdelijke sluiting van bedrijfspanden: “De Kamer heeft op 21 januari jl. de motie Klaver/Ouwehand aangenomen waarmee de regering wordt verzocht om met spoed een wettelijke grondslag te creëren om bij het niet naleven van coronamaatregelen, waardoor een bronbesmetting ontstaat, te kunnen reageren met een tijdelijke sluiting van het bedrijfspand. In reactie hierop heeft het kabinet op 26 januari jl. de Kamer geïnformeerd over het voornemen van het kabinet om een dergelijke grondslag te creëren. Dit voornemen heeft betrekking op het opnemen van een gerichte bepaling van tijdelijke duur in de Wet publieke gezondheid. Het kabinet werkt momenteel een wetsvoorstel uit. Daarbij verwacht het kabinet het wetsvoorstel binnen een maand aan uw Kamer aan te kunnen bieden.“
  • Afdwingen van thuiswerken: “verkent het kabinet nader de mogelijkheid om op grond van artikel 58g van de Wet publieke gezondheid plaatsen aan te wijzen waar groepsvorming verder moet worden beperkt. Op dit moment geldt dat groepsvorming binnen een besloten plaats boven 30 personen per zelfstandige ruimte is verboden“.
  • Nog meer contactbeperking: “Komende periode bezie ik of verduidelijkingen of aanscherpingen nodig zijn van de regels over het beperken van de sociale kring. Ik denk bijvoorbeeld aan een dringend advies om niet meer dan een nader te bepalen aantal verschillende personen in een bepaalde periode te ontmoeten“.
  • Verplicht stellen vaccinatiebewijs. Er wordt nagedacht over een vaccinatiebewijs, dat waarschijnlijk op veel plaatsen verplicht zal worden: “Zoals eerder aangegeven heb ik aan de Gezondheidsraad gevraagd te komen tot een ethisch afwegingskader dat een onderlegger kan vormen voor beleidsvorming over het vaccinatiebewijs“. Dat advies is inmiddels bekend. Zo’n bewijs zal verplicht worden in de luchtvaart: “Ook in breder internationaal verband (WHO), International Civil Aviation Organization (ICAO), International Air Transport Association (IATA)) wordt de discussie over de ontwikkeling en inzet van een vaccinatiebewijs gevoerd“. Veel landen zullen het vaccinatiebewijs verplicht stellen. Nederland is nog niet zo ver, maar uit de brief blijkt dat het mag worden verwacht.

Opvallend is dat de testen niet zullen leiden tot beperking in de overige maatregelen:

Met EZK en VNO-NCW wordt gekeken naar manieren om als ondersteuning testen voor veilig werk in te zetten, bijvoorbeeld door frequent te testen. Hier blijven de basismaatregelen zoals afstand houden en handen wassen uiteraard nog wel van kracht

Datzelfde geldt voor vaccinatie, nu dit bescherming biedt tegen de ziekte maar niet bekend is hoe lang iemand beschermd is en of hij toch nog besmettelijk is.

Mijn inschatting is dat de coronamaatregelen nog ten minste een half jaar zullen duren. Misschien dat tegen die tijd kappers, horeca en detailhandel financieel zijn omgevallen, wat heel treurig zou zijn.

Smetvreessamenleving
Het ziet er naar uit dat we een test- en vaccinatiesamenleving zullen worden waarin iedere burger jaarlijks wordt gevaccineerd en maandelijks wordt getest. In die smetvreessamenleving zal toegang tot werk en voorzieningen alleen mogelijk zijn met digitale bewijsstukken, die meteen mooi zorgen voor een digitaal spoor.

Voor mensen die zich niet willen laten testen of vaccineren wordt het moeilijk. Want voor de oude grondrechten is geen plaats meer.

 

Meer informatie:

 

Aanvulling 15 maart 2021
ECER pagina toegevoegd.

Aanvulling 6 april 2021 | Tijdelijke wet beperking vertoeven in de openlucht covid-19
Het openlucht wetsvoorstel staat op de agenda van de procedurevergadering van 14 april 2021. De laatste documenten zijn de nota naar aanleiding van het verslag van 18 februari jl. en de brief van 22 februari jl. In de brief van 22 februari staat dat de tijdelijke wet op 19 februari door de Eerste Kamer is aangenomen en op 22 februari in het Staatsblad is gepubliceerd (hier), waarmee de wet op 22 februari in werking is getreden. De avondklok is in die wet en in de Tijdelijke regeling landelijke avondklok covid-19 geregeld. Het dossier van de wet is te vinden op overheid.nl.

Helaas is de overheid niet zo sportief om deze onzinwet af te schaffen en de burgers aan te moedigen elkaar zoveel mogelijk in de openlucht te ontmoeten.

Geplaatst in Grondrechten | Tags: , , | 8 reacties

Risicoprofilering in de witwasbestrijding en grondrechten | advies College voor de Rechten van de Mens

Geplaatst op 17 februari 2021 door Ellen Timmer

Het College voor de Rechten van de Mens heeft adviezen uitgebracht aan de overheid op het gebied van risicoprofilering. Dat advies is ook voor het bedrijfsleven van belang.

De overheid heeft misdaadbestrijding door middel van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) geprivatiseerd naar private ondernemingen zoals banken. De kerntaak van de Wwft is dat banken risicoprofielen van al hun klanten (zowel consumenten als organisaties en bedrijven) moeten opstellen en dat zij alle financiële transacties moeten monitoren en op basis van risicoprofilering meldingen aan de overheid moeten doen van vermoedelijk crimineel handelen (‘ongebruikelijke transacties’).
Risicoprofilering is de kern van de Wwft en is in de handen van private ondernemingen nog veel gevaarlijker dan bij de overheid, onder meer omdat er geen toezicht is op de wijze waarop de risicoprofilering en de monitoring plaats vindt.

Het College heeft uitgangspunten voor (semi-)geautomatiseerde besluitvorming door de overheid geformuleerd, die ook voor Wwft-plichtigen relevant zijn:

Risicoprofilering valt onder de Europese databeschermingswet, de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). De AVG-toezichthouders zijn kritisch over risicoprofilering, zie onder meer dit bericht over Europese toezichthouder EDPB en het bericht over de zorgen van EDPS. Het gaat hier niet over privacy maar over databescherming, oftewel zorgvuldige omgang met persoonsgegevens, waarbij de grondrechten gerespecteerd horen te worden.

Ik beveel de adviezen van het College in de aandacht van alle Wwft-plichtigen aan, met name  bij de door de banken gecreëerde pseudo-overheid, Transactiemonitoring Nederland (TMNL). Onderstaand het artikel ‘Meer grip op risicoprofielen en voorspellende systemen bij de overheid‘ en daarna nog enige vindplaatsen.

 

Meer grip op risicoprofielen en voorspellende systemen bij de overheid

De (lokale) overheid en uitvoeringsinstanties investeren steeds meer in de ontwikkeling van digitalisering om problemen op te lossen, vragen te beantwoorden en voorspellingen te doen. Om snel, efficiënt en consistent besluiten te nemen over burgers maken overheden gebruik van geautomatiseerde systemen voor bijvoorbeeld het toekennen van huur-, zorg- en kinderopvangtoeslag en voorspellen van sociale zekerheidsfraude.

Grote incidenten als etnisch profileren door de Belastingdienst en ingrijpende controles op bijstandsfraude door verschillende gemeenten illustreren de risico’s bij (semi-)geautomatiseerde besluitvorming. Door fouten in data en algoritmes kunnen groepen burgers onterecht als fraudeur worden aangemerkt. Bovendien wordt het in de praktijk moeilijker om een besluit aan te vechten, want burgers ontvangen niet altijd de achterliggende – digitale – informatie.

Uitgangspunten voor (semi-)geautomatiseerde besluitvorming

Niemand wil bij voorbaat verdacht zijn. Om de rechten van burgers te beschermen heeft het College voor de Rechten van de Mens voor ambtenaren drie uitgangspunten voor een verantwoorde ontwikkeling en toepassing van (semi-)geautomatiseerde besluitvorming opgesteld:

1) Breng in kaart wat de impact is van (semi-)automatische besluiten op de mensenrechten
Voer een mensenrechtentoets uit bij het ontwerp van algoritmes voor besluitvorming, maar ook bij de aanbesteding en tijdens het gebruik van dergelijke systemen. Deze toets voorkomt dat een besluit leidt tot mensenrechtenschendingen.

2) Informeer burgers op een toegankelijke manier hoe (semi-)automatische besluiten tot stand komen
Wees transparant over het gebruik van data en algoritmes, zodat voor burgers duidelijk is hoe deze processen bijdragen aan een besluit. Deel ook toegankelijke informatie, zodat het besluit getoetst en in een bezwaar- of beroepsprocedure toegelicht kan worden. Zo krijgen zij reële rechtsbescherming. 

3) Vergroot kennis over (semi-)automatische besluiten in de organisatie
Zorg dat er voldoende programmeurs, data-analisten en juristen met kennis van digitale besluitvorming betrokken zijn in de organisatie. Mensen die de werking van data en algoritmes begrijpen, onjuiste data in het systeem kunnen corrigeren én een besluit op inhoud kunnen beoordelen.

Onderzoek naar algoritmes en besluitvorming bij gemeenten

Uit vorige week verschenen onderzoek van NOS en regionale omroepen blijkt dat zeker 25 gemeenten gebruikmaken van voorspellende systemen. Het College voert op dit moment in samenwerking met Hooghiemstra & Partners een kwalitatief onderzoek uit naar (semi-)geautomatiseerde besluitvorming bij gemeenten. In dit onderzoek wordt bekeken of er aandacht is voor de mensenrechtelijke aspecten en of er bijzondere voorzieningen zijn getroffen voor rechtsbescherming. Het doel is om inzicht te bieden in het gebruik van algoritmes bij besluiten over burgers en aanbevelingen te formuleren voor rechtsbescherming. De resultaten worden in mei gepubliceerd.

Bij het gebruik van (semi-)geautomatiseerde besluitvorming is het van belang dat ambtenaren en burgers op de hoogte zijn van de mogelijke gevolgen bij het verzamelen, opslaan en delen van persoonsgegevens, werking van data en algoritmes bij besluitvorming, en procedures en instanties voor het aanwenden van een rechtsmiddel.

Programma Digitalisering & Mensenrechten

Digitalisering verandert onze samenleving in hoog tempo. Dit raakt onze mensenrechten op tal van aspecten en biedt zowel risico’s als kansen. Het programma Digitalisering & Mensenrechten zet zich in voor een samenleving waarin iedereen kan meedoen en eerlijke kansen heeft in een steeds verder digitaliserende wereld.

Meer weten?

 

Onzorgvuldige risicoprofilering kan mensen direct schaden. Als risicoprofilering van bedrijven en organisaties op onzorgvuldige wijze plaats vindt, kunnen eveneens mensen beschadigd worden, bijvoorbeeld personen die bij de bedrijven/organisaties betrokken zijn of mensen die door die bedrijven of organisaties worden bediend.

 

Overige vindplaatsen:

Publicaties College voor de Rechten van de Mens:

Alle berichten op dit blog over risicoprofilering, de-risking, fraude + witwasbestrijding/Wwft.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , , , , , , | 1 reactie

Digitaal onbenul | Lubach

Geplaatst op 16 februari 2021 door Ellen Timmer

Het filmpje van Lubach over Hollands digitaal onbenul is geniaal:

 

Aanleiding is onder meer het datalek bij de GGD en ander geblunder. Lees ook dit.

Geplaatst in ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , | Plaats een reactie

Raad van State onderzoekt evenredigheid in het bestuursrecht | de lessen van de toeslagenaffaire

Geplaatst op 16 februari 2021 door Ellen Timmer

Verheugend is dat de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State naar aanleiding van de toeslagenaffaire heeft besloten beter na te denken over een juiste toepassing van het evenredigheidsbeginsel, onder meer in Wet Damocles-zaken. Lees de aankondiging op de site van de Raad van State.

Het gaat over invordering van een dwangsom van € 50.000 wegens overtreding van de Huisvestingswet nadat eerder een boete was opgelegd en verder over twee Wet Damocles-zaken, waarin de burgemeesters twee woningen voor respectievelijk zes maanden en een jaar hadden gesloten na de vondst van drugs.

Geplaatst in Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten | Tags: , , | Plaats een reactie