Kritiek op Duits coalitieakkoord | de grondrechten van burgers in gevaar

In Duitsland is door twee partijen een coalitieakkoord gesloten. Volgens een aantal burgerrechtenorganisaties zijn er onverstandige afspraken gemaakt. Zie onder meer:

  • [AlgorithmWatch] Insbesondere mit den Plänen zur biometrischen Überwachung werden Tür und Tor für anlasslose Massenüberwachung geöffnet, “Insbesondere mit den Plänen zur biometrischen Überwachung werden Tür und Tor für anlasslose Massenüberwachung geöffnet. Die Vorstellung, einen biometrischen Abgleich mit öffentlich zugänglichen Internetdaten vornehmen zu können, haben wir schon im vergangenen Jahr im Zuge der Debatte um das sogenannte „Sicherheitspaket“ der Ampel-Regierung kritisiert und deutlich herausgestellt, warum dies rechtlich mindestens bedenklich ist“.
  • [RAV] Koalitionsvertrag gefährdet Rechtsstaat, met onder meer: “Die vermeintliche „Zeitenwende” in der inneren Sicherheit entpuppt sich als alter law-and-order-Wein in neuen Schläuchen. Immer mehr Überwachung – Ausweitung der Telefonüberwachung, Einführung der Vorratsdatenspeicherung, mehr Funkzellenabfragen, Quellen-TKÜ, automatisierte Datenanalyse und Gesichtserkennung mit KI – schränken Bürger*innenrechte zunehmend zugunsten nunmehr nicht mehr menschlicher, sondern künstlich intelligenter Überwachung ein. Die Erwartung der Koalition an die Gesellschaft, Bürger*innen sollten „den Sicherheitsbehörden vertrauen” (Rn. 2627), spricht Erfahrungen Betroffener etwa des NSU-Terrors Hohn. Für uns gibt es keinen Anlass, den Sicherheitsbehörden blind zu vertrauen. Sie müssen der demokratischen Kontrolle des Parlaments unterliegen und zu Transparenz verpflichtet werden“.
    Eveneens komt bewijslastomkering (in het Nederlandse bestuursrecht veel ingezet) aan de orde: “Eine im Koalitionsvertrag vereinbarte „Beweislastumkehr” hat im Strafrecht nichts zu suchen, und zwar auch nicht bei der Einziehung von Vermögensgegenständen, deren Herkunft unklar ist; sie ist ein Verstoß gegen die Unschuldsvermutung“.
  • [Netzpolitik] Das planen Union und SPD in der Netzpolitik, met informatie over diverse deelonderwerpen, onder meer de nieuwe bewaarplicht telecomgegevens, opsporing met biometrische gegevens. De deur wordt opengezet naar inbreuk op het digitale briefgeheim, aldus “Ein wirkliches Bekenntnis zur Verschlüsselung und vertraulicher Kommunikation fehlt hingegen im Koalitionsvertrag. Die Formulierung „Grundsätzlich sichern wir die Vertraulichkeit privater Kommunikation und Anonymität im Netz“ lässt Spielraum für gesetzliche und technische Hintertüren, auch bei der EU-Chatkontrolle“.
  • [DigitalCourage] Zombies im Koalitionsvertrag: “CDU/CSU und SPD holen offenbar altbekannte Überwachungsmonster zurück ins Leben: Vorratsdatenspeicherung von IP-Adressen, automatisiertes Kfz-Kennzeichen-Scannen, Staatstrojaner, mehr Videoüberwachung an öffentlichen Orten, nachträglicher Abgleich biometrischer Gesichtserkennung mit Bildern im Internet“.
    Ook wordt gemeld dat volgens het akkoord de Duitse overheid in de toekomst alleen digitaal bereikbaar zal zijn, “Und der nächste Hammer: Die Verwaltung soll in Zukunft ausschließlich digital erreichbar sein. „Digital only“ heißt: Es soll keine Alternative mehr geben. Das ist institutionalisierter Digitalzwang! Damit wird die von uns geforderte Grundgesetzänderung, die allen Menschen den Zugang zur Daseinsvorsorge garantiert, noch einmal dringlicher. Das Recht auf ein Leben ohne Digitalzwang muss für alle gelten, die ein bestimmtes Gerät oder eine App nicht besitzen, nicht nutzen können oder – oft aus guten Gründen – nicht nutzen wollen“.
Geplaatst in Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , , , , , , , | Plaats een reactie

Nieuwe FATCA-beslissing van de Belgische Gegevensbeschermingsautoriteit

Gisteren heeft de Belgische Gegevensbeschermingsautoriteit een beslissing genomen in de FATCA-zaak die bij hen aanhangig was. Momenteel is er alleen een Franstalig origineel beschikbaar. De autoriteit schrijft: “[originele versie – in afwachting van vertaling] “, dus er is een officiële Nederlandstalige versie in aantocht.
Er zijn al wel onofficiële vertalingen in het Nederlands en in het Engels.

Of deze beslissing een oplossing biedt voor de slachtoffers van Citizenship-Based Taxation / FATCA moet nog worden bezien.

 


Aanvulling 11 mei 2025
De Belgische Gegevensbeschermingsautoriteit besteedt in het artikel De Geschillenkamer neemt haar laatste beslissingen onder de voormalige GBA-wet als volgt aandacht aan de FATCA-uitspraak:

De Geschillenkamer heeft, op verzoek van het Marktenhof, een nieuwe beslissing genomen naar aanleiding van een klacht over de doorgifte van persoonsgegevens door de Federale Overheidsdienst (FOD) Financiën aan de Amerikaanse belastingdienst (IRS) in uitvoering van de FATCA-overeenkomst. De Geschillenkamer concludeert dat de doorgifte van persoonsgegevens van “Belgische toeval-Amerikanen” aan de IRS onrechtmatig is, omdat deze niet voldoet aan de beginselen van doelbinding en minimale gegevensverwerking van de AVG, noch aan de regels inzake de doorgifte van persoonsgegevens aan “derde landen” (dat wil zeggen landen buiten de EU). De GBA gelast de FOD Financiën de doorgifte van gegevens aan de IRS binnen een jaar in overeenstemming te brengen met de regelgeving. De eerste FATCA-beslissing (nietig verklaard door het Marktenhof) is hier beschikbaar.

In de Franstalige versie van het bericht staat het aldus:

La Chambre Contentieuse, sous l’instruction de la Cour des marchés, a pris une nouvelle décision suite à une plainte relative au transfert par le Service Public fédéral (SPF) Finances de données personnelles vers les autorités fiscales américaines (IRS) en exécution de l’accord « FATCA ». La Chambre Contentieuse y conclut à l’illicéité du transfert de données personnelles des « Américains accidentels belges » vers l’IRS, car celui-ci ne respecte pas les principes de finalité et de minimisation des données du RGPD, ainsi que des règles liées au transfert de données personnelles vers des « pays tiers » (c’est-à-dire des pays hors de l’UE). L’APD ordonne au SPF Finances de mettre en conformité le transfert des données opéré vers l’IRS dans un délai d’un an. La première décision FATCA (annulée par la Cour des marchés) est disponible ici.

 

Aanvulling 17 mei 2025
Op GDPR Hub is hier informatie over de uitspraak te vinden.

Geplaatst in Belastingrecht, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Grondrechten | Tags: , , , , , , | Plaats een reactie

BFT moet circulaire intrekken die in strijd is met de accountantsregels

Bureau Financieel Toezicht (BFT) de toezichthouder voor het notariaat en de witwasbestrijding door notarissen, juristen [*] en accountants/boekhoudkantoren, heeft een fout begaan in de circulaire die is uitgebracht voor accountants, die werkzaamheden bij notariskantoren verrichten, zo blijkt uit het bericht van Accountancy Vanmorgen. BFT moest de Circulaire Notariaat 2025 intrekken wegens strijd met de accountancy standaard 4400:

In de circulaire vereisen de gevraagde werkzaamheden een conclusie of oordeel van de accountant. Dit is in strijd met Standaard 4400 die gelden voor de accountants. Het BFT is daarom in overleg met de werkgroep COPRO van de NBA. Samen werken ze aan een oplossing op korte termijn.

 

[*] Uitgezonderd advocaten.

Geplaatst in Dienstverlening - juridisch financieel [advocaten, accountants, belastingadviseurs e.d.], Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft | Tags: , , , | Plaats een reactie

Het internet is al een open riool, wat maken RT en Sputnik dan nog uit? | Internetserviceproviders tegen blokkade Russische desinformatie sites

Eerder berichtte ik over de procedure van Nederlandse internetserviceproviders tegen de verplichting om Russische desinformatie-sites te blokkeren. Op 26 maart jl. heeft de Europese rechter uitspraak [1] gedaan en de vorderingen van de internetserviceproviders afgewezen. Lees over de uitspraak het bericht van het advocatenkantoor dat de procedure heeft gedaan en waarin de kern wordt samengevat. De procedure werd onder meer ondersteund door de Nederlandse Vereniging van Journalisten die er diverse artikelen over heeft gepubliceerd [2].

Bij de internetblokkade van Russische desinformatie-sites zijn grote vraagtekens te plaatsen. Tenslotte is het internet al een open riool, vol met desinformatie en andere shit. Die Russische desinformatie komt niet alleen via officiële Russische sites. Zou het niet beter zijn om het onderwerp desinformatie volwassener aan te pakken dan nu gebeurt?

Oproep
De internetserviceproviders zijn teleurgesteld en overwegen hoger beroep, zo valt te lezen in dit bericht van Freedom Internet, waarin een oproep staat om geld voor de proceskosten te doneren of op een andere manier te helpen:

Wat we nodig hebben
We willen in hoger beroep. Maar dat kost geld. Veel geld. We hebben minimaal €70.000 nodig. Daarmee kunnen we de procedure starten, advocaten betalen en zorgen dat dit precedent niet onopgemerkt blijft..

Hoe jij kunt helpen
Ben jij particulier, journalist, academicus, activist, nerd, of gewoon iemand met gezond verstand? Of een bedrijf dat snapt dat vrijheid van informatie essentieel is voor een open samenleving?
Mail ons op info@foic.nl
Laat weten dat je wilt helpen. Financieel of anders. Anoniem of zichtbaar. Alles helpt.

Waarom nu?
We hebben tot 6 juni 2025 om hoger beroep aan te tekenen.
Daarvoor moeten we nu weten: staan we alleen? Of ben jij er ook?

Meer weten?
Luister naar de podcastaflevering van Met Nerds om Tafel waarin we het hele verhaal uitleggen.
Lees het vonnis. Stel je vragen. Spreek ons aan.
Maar laat het niet stil blijven. Want stilte is gevaarlijker dan propaganda.

 

 

Noten:

[1] Uitspraak van 26 maart 2025, ECLI:EU:T:2025:331, Engelstalige versie (origineel), Nederlandse vertaling.

[2] Onder meer:

Geplaatst in Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce, Sanctieregels | Tags: , , , , , | Plaats een reactie

Ondergraving van de nonprofit in Nederland

Gisteren schreef ik over de verminderde mogelijkheden van nonprofit organisaties om tegenwicht te bieden aan het grootbedrijf. In Nederland zijn een aantal politieke partijen actief bezig de positie van de gehele nonprofit te ondergraven.

In de Nederlandse parlementaire stukken zijn daar vele voorbeelden van te vinden.

Subsidie van tegenspraak?
Onder meer gezellige breed gestelde vragen van BBB van wie een kamerlid vroeg: “Aan welke ngo’s, goede doelen en belangenorganisaties stelt het ministerie van Economische Zaken financiële middelen beschikbaar over de periode 2021-2025. Kunt u een volledig subsidieoverzicht geven van het departement voor alle organisaties die in de breedste zin van het woord onder bovenstaande definities vallen?“, de vragen zijn op 7 april jl. beantwoord. Dezelfde partij stelde ook stelde over lobby activiteiten op milieugebied, gefinancierd door de Europese Commissie, beantwoord op 3 maart jl.
Een andere fan van de nonprofit is de FvD  die vragen stelde over mogelijke beïnvloeding van Nederlandse media, nonprofit organisaties en onderzoeksinstituten door USAID, OCCRP [1] en de Europese Investeringsbank (EIB), beantwoord op 10 februari jl.

WAMCA-evaluatie

De kampioen nonprofit haters lijken bij de SGP te zitten, die – terwijl er allerlei eisen aan ideële procedures worden gesteld – zorgde voor het aannemen van een motie over nadere representativiteitsvereisten voor belangenorganisaties met een ideëel doel (de motie werd mede door de BBB ingediend) [2]. De SGP was ook de trekker van een tweede aansluitende motie [3]. De minister voor Rechtsbescherming schreef op 4 april jl. een brief over de motie. Uit die brief blijkt dat er al lang representativiteitseisen worden gesteld:

Het in de motie genoemde artikel 3:305a van het Burgerlijk Wetboek is op 1 januari 2020 gewijzigd door de Wet afwikkeling massaschade in collectieve actie (WAMCA). Daarbij is ook de representativiteitseis voor belangenorganisaties in de wet vastgelegd. De WAMCA voorziet in een evaluatie door het Wetenschappelijk Onderzoeks- en Datacentrum (WODC) in 2025, vijf jaar na inwerkingtreding van de wet. In de wetsevaluatie zullen de eisen aan representativiteit van belangenorganisaties gedegen worden onderzocht. Daarbij zal ook gekeken worden naar het geheel aan ontvankelijkheidseisen en naar de eisen die een aantal andere landen stellen aan representativiteit en ontvankelijkheid van belangenorganisaties met een ideëel doel. De verzochte verkenning maakt zo een integraal onderdeel uit van de wetsevaluatie.

In oktober vorig jaar werd het rapport van Bureau Clara Wichmann en de Stichting PILP bekend, waarin werd geconcludeerd dat WAMCA de toegang tot de rechter voor ideële zaken juist bemoeilijkt. Lees ook het bericht van NJB, waarin staat:

De introductie van het representativiteitsvereiste onder de WAMCA heeft geleid tot aanzienlijke complicaties voor belangenbehartigers in ideële acties. Dit vereiste is bedoeld om claimstichtingen die met overwegend commerciële motieven gebruikmaken van de collectieve schadevergoedingsactie buiten de deur te houden, maar het vereiste blijkt in de praktijk door haar kwantitatieve invulling niet te passen bij de aard van ideële acties waarin geen schadevergoeding wordt gevorderd.

De Tweede Kamer lijkt juridisch onvoldoende op de hoogte te zijn.

 

Noten:

[1] Volgens de vragensteller wordt het Organized Crime and Corruption Reporting Project (OCCRP) voor meer dan de helft gefinancierd door de Amerikaanse overheid.

[2] In de motie wordt ten onrechte verondersteld “dat er onder de huidige regeling geen indringende toets op de representativiteit door de rechter lijkt te worden toegepast” en wordt geageerd tegen rechtszaken tegen de Nederlandse overheid, waarvoor alle aanleiding kan zijn als de Nederlandse overheid zich niet aan de eigen regels houdt.

[3] Later was er nog een motie van de SGP c.s. over het vermeende ontbreken van representativiteit, waarbij opvalt dat het onderwerp Klimaatwet wordt gebruikt om iets aan de orde te stellen dat de hele nonprofit raakt.

[4] Ook aangekondigd door NJB en Mr.

Geplaatst in Grondrechten, Not-for-profit | Tags: | Plaats een reactie

Rechts heeft een hekel aan non-profit organisaties en dat komt het Europese grootbedrijf goed uit

Yannick van der Heijden schreef een artikel over de sterke positie van grootbedrijven bij de overheid, Alles voor de multinationals. De bedrijvenlobby hoeft bij de Europese Commissie nooit hard aan te kloppen, ze wordt altijd actief uitgenodigd.

Daarin komt ook de actuele trend aan de orde dat non-profit organisaties steeds minder ruimte krijgen om voor de belangen van burgers op te komen en de overheid aan de eigen regels te houden. Van der Heijden:

De recente ruk naar rechts van het Europees Parlement brengt dat gedachtegoed naar Brussel. ‘Extreem-rechts heeft bijvoorbeeld een hekel aan ngo’s – dat zouden verlengstukken zijn van de duistere elites uit die complotfantasieën. De Commissie subsidieert veel ngo’s, voor extreem-rechts en de conservatieve fractie een schandaal.’ De Europese Commissie heeft nu onder die politieke druk aan ngo’s laten weten dat subsidie niet meer gebruikt mag worden om te lobbyen. Maar zonder dat geld is het onmogelijk om in Brussel aanwezig te zijn. Multinationals spinnen daar garen bij, ongeveer hun enige tegengewicht op lobbygebied wordt zo de nek omgedraaid.

Lees ook bij Politico: Europe’s NGOs fear Trump-style funding cuts are coming.

Het fenomeen van de beperking van de ruimte voor de non-profit is niet alleen in de EU te zien.

Geplaatst in Europa, Grondrechten, Not-for-profit | Tags: , , | Plaats een reactie

Een blinde vlek in de rechtsbescherming bij incidentenregistraties door financiële instellingen

Op Vaklunch verscheen een artikel over het onderwerp dat ik hier ook volg: de zwarte lijsten van financiële instellingen, ook bekend als het interne verwijzingsregister (IVR) en het externe verwijzingsregister (EVR).
Lees Een blinde vlek in de rechtsbescherming bij incidentenregistraties door financiële instellingen, waarin terechte kritiek wordt gegeven.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten | Tags: , , , , | Plaats een reactie

Commissie Eerste Kamer vraagt advies aan de Raad van State over het wetsvoorstel Wtmo

In april is de Wtmo [*] aangenomen door de Tweede Kamer. Dat betekent dat de Eerste Kamer zich nu over het voorstel moet buigen.
De Eerste Kamercommissie voor Justitie en Veiligheid (J&V) heeft besloten om voorlichting te vragen aan de Afdeling advisering van de Raad van State wegens amendering van het wetsvoorstel en heeft besloten de procedure aan te houden, zo valt in deze aantekeningen te lezen.

 

[*] Voluit: ‘Wet transparantie en tegengaan ondermijning door maatschappelijke organisaties‘, een suggestieve en onjuiste titel.

 

Recente informatie over het voorstel is te vinden op mijn quodari pagina over de Wtmo. Op deze site zijn de artikelen (vanaf 2018) hier te vinden.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, Not-for-profit | Tags: , , , , | Plaats een reactie

Raar thema juristenvergadering | ‘Grenzen aan de compensatiemaatschappij’

De jaarvergadering van 16 mei a.s. van VAR | vereniging voor bestuursrecht heeft een merkwaardig onderwerp, dat in de nieuwsbrief als volgt wordt beschreven:

Het thema van de preadviezen is: ‘Grenzen aan de compensatiemaatschappij’.

Neutraal geformuleerd gaat het (vrij naar wat Michiel Tjepkema daar in zijn preadvies over schrijft) bij de compensatiemaatschappij om een maatschappij waarin de overheid niet alleen schade vergoedt als zij er aansprakelijk voor is, maar ook onder allerlei andere omstandigheden. Minder neutraal omschreven betreft het de situatie dat vergoeding op grote schaal én lichtvaardig gebeurt.

Is dat in Nederland aan de orde? Dat zou me zeer verrassen, zeker in het licht van de Toeslagenaffaire.

De preadviezen komen pas eind april beschikbaar, zodat ik nog niet heb kunnen nagaan waarop de stelling is gebaseerd dat er grootschalig en lichtvaardig vergoedingen zouden worden toegekend.

Geplaatst in Grondrechten | Tags: , | Plaats een reactie

Artificial intelligence in finance: how to trust a black box? | Finance Watch

Finance Watch in announced their report Artificial intelligence in finance: how to trust a black box? Can and should the provision of AI-powered financial services be regulated? (pdf).

Introduction:

The use of AI in financial services conflicts with the core principles underlying decisionmaking in finance and financial regulation – accountability, responsibility and transparency. This report calls on policymakers to reassess the regulatory framework, ensuring the protection of consumer interests and safeguarding financial stability.

Geplaatst in English - posts in English on this blog, Europa, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , , | Plaats een reactie