EDPS Seminar on the CSAM Proposal: “The Point of No Return?” | chatcontrol

Geplaatst op 18 oktober 2023 door Ellen Timmer

The European Data Protection Supervisor (EDPS) on 23 October organises a seminar dedicated to the ongoing legislative works on the Commission’s Regulation Proposal on Child Sexual Abuse Material (CSAM). The speakers include Dutch experts like Frederik Zuiderveen Borgesius en Jaap-Henk Hoepman.

Read the announcement:

EDPS Seminar on the CSAM Proposal: “The Point of No Return?”
On 23 October from 13:00 to 15:00 CET, in the European Parliament in Brussels, room SPAAK 6B1 and online, the EDPS organises a seminar dedicated to the ongoing legislative works on the European Commission’s Regulation Proposal on Child Sexual Abuse Material (CSAM).

The so-called CSAM proposal has been raising concerns both in terms of privacy implications and as regards the feasibility of envisaged measures:

  • already since its preceding temporary regulation, on which the EDPS issued an opinion on 10 November 2020;
  • subsequently, the CSAM proposal has been subject to the joint EDPB-EDPS opinion issued on 28 July 2022.

With this Seminar, the EDPS would like to gather stakeholders who in the course of last years have been warning about risks associated with the proposal and misconceptions around its potential effectiveness. At the EDPS, we value those voices, believing that the legislative process, from its very beginning, has not always given them enough recognition.

To attend this Seminar please register via the dedicated registration form.

The event will be web-streamed, but we encourage in-person participation. Please note that if you do not have a valid badge to enter the European Parliament, you will not be able to attend this event, unless you registered by the 15 October.

The speakers’ list includes:

  • Andreea Belu, Head of Campaigns and Communications, EDRi
  • Patrick Breyer, Member of the European Parliament
  • Saskia Bricmont, Member of the European Parliament
  • Helen Charles, Public Policy Director, WhatsApp
  • David Frautschy, Senior Director, European Government and Regulatory Affairs, Internet Society
  • Arda Gerkens, Chair of the Board, The Netherlands’ Authority for the Prevention of Online Terrorist Content and Child Sexual Abuse Material
  • Matthew Green, Professor, The Johns Hopkins University, Baltimore
  • Alexander Hanff, Data Privacy Expert
  • Jaap-Henk Hoepman, Visiting Professor Computer Science, Karlstad University (tbc)
  • Monica Horten, Independent Consultant
  • Ella Jakubowska, Senior Policy Advisor, EDRi
  • Susan Landau, Bridge Professor in Cyber Security and Policy, Tufts University
  • Iverna McGowan, Director of Europe’s Office, Center for Democracy and Technology
  • Bart Preneel, Professor, COSIC/KU Leuven
  • Teresa Quintel, Assistant Professor, Maastricht University
  • Kai Rannenberg, CEPIS – Council of European Professional Informatics Societies
  • Birgit Sippel, Member of the European Parliament
  • Luca Tosoni, Specialist Director, Norwegian Data Protection Authority
  • Meredith Whittaker, CEO Signal Foundation (TBC)
  • Sabine Witting, Assistant Professor, Leiden University
  • Frederik Zuiderveen Borgesius, Professor, iHub, Radboud University, Nijmegen
  • Wojciech Wiewiórowski, European Data Protection Supervisor

 

Addition of 31 January 2024
On 29 January the article Preserving the confidentiality of communications is essential to fundamental rights was published. In the article the opinion regarding chatcontrol is announced, EDPS Opinion 8/2024 on the Proposal for a Regulation amending Regulation (EU) 2021/1232 on a temporary derogation from certain ePrivacy provisions for combating CSAM.

Geplaatst in English - posts in English on this blog, Europa, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , , , , , | Plaats een reactie

eXit-X?

Geplaatst op 17 oktober 2023 door Ellen Timmer

Heeft die rijke meneer in de VS het nu echt te bont gemaakt met zijn advertentiebedrijf dat zogenaamd ‘sociaal’ zou zijn?

Het lijkt er wel op. Lees Rosanne Hertzberger, Twitter verlaten, het enige juiste besluit, ze schrijft:
“Mijn advies aan eenieder is dan ook om Twitter te verlaten. Het is het enige juiste besluit. Ieder mens moet grenzen stellen aan zijn neigingen tot kuddegedrag.”

Andres Guadamuz (technollama) schrijft in It’s time to leave Twitter:
“Ironically, the platform has deteriorated profoundly in almost every respect“,
bespreekt alle fouten die met het platform zijn gemaakt en merkt op:
“Our attention has been hacked. Anger wins”
Zijn vertrek lucht hem op: “Honestly, it feels refreshing, like a burdensome weight has been lifted.“.

Geplaatst in ICT, privacy, e-commerce | Tags: , | Plaats een reactie

Is de permanente monitoring van wat we doen iets wat onvermijdelijk is (en we hebben toch niets te verbergen?) | Bert Hubert

Geplaatst op 16 oktober 2023 door Ellen Timmer

Bert Hubert schreef over de permanente verzameling van onze gegevens door grote bedrijven en overheden in Niks te verbergen? Toch steeds meer uit te leggen.

De intro:

Onze overheden en het internationale bedrijfsleven leggen steeds grotere databases over ons aan, op een schaal die we 20 jaar geleden nooit geaccepteerd zouden hebben. Eerder schreef ik in de Volkskrant hoe we dit vroeger automatisch verwerpelijk vonden, met name vanwege onze herinnering aan de Tweede Wereldoorlog.

Lees zijn artikel dat eindigt met:

Kortom – overheden, bedrijfsleven en cloud hebben in enorm tempo groeiende databases vol met gegevens over ons. En als we pech hebben moeten we ineens bergen dingen uit die databases kunnen weerleggen om gewoon door te kunnen gaan met ons leven. En hoe meer er in die databases terechtkomt, hoe moeilijker dat wordt, en dat is niet goed.
Ook al denk je niets te verbergen te hebben, je hebt wel steeds meer uit te leggen.
En juist daarom moeten we blijvend kritisch zijn bij iedere verdere uitbreiding van de data-honger van overheden en bedrijfsleven. Want op een dag is het gewoon niet meer te doen.

 


Aanvulling 18 oktober 2023
In het NRC artikel Privacy-experts: EU-wetsvoorstel tegen digitaal seksueel kindermisbruik is ‘waanzin en grensoverschrijdend’ wordt hij als volgt geciteerd:

Hubert: „Dit is geen wet die een klein beetje aangepast moet worden: we nemen voor vijfhonderd miljoen Europeanen in één keer de beslissing om die scanners toe te passen. Als wij hiermee instemmen, gaan we een grens over die we nog nooit over gegaan zijn. Namelijk dat iedere Europeaan gemonitord moet worden.”

Geplaatst in Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , , , | Plaats een reactie

Police believes in artificial intelligence and predictive analytics | Interpol’s predictive analytics system and Europol’s surveillance of social movements

Geplaatst op 15 oktober 2023 door Ellen Timmer

While scientists are highly questioning the use of artificial intelligence and predictive analytics in crime fighting, police have a firm belief in it.

INSIGHT | Interpol’s predictive policing platform
Statewatch reports that the International Criminal Police Organisation, Interpol, is building a vast data-processing platform called INSIGHT that is ultimately supposed to provide police forces around the globe with “predictive analytics” generated from Interpol’s internal data, information received from its member states, “external” sources such as commercial databases, and “visual, video, audio recognition, facial and bio-data matching.” The US State Department has so far committed more than $12 million for the project.

More information in the article Interpol: multi-million dollar “predictive analytics” system under construction.

European police surveillance of social movements
A new guide created by Statewatch, European Digital Rights, IT-Pol and Access Now aims to improve the ability of activists and campaigners to request data held on them by Europol, the EU’s policing agency, and to increase public and political scrutiny of European police forces gathering data on individuals’ political activities.
Police forces have always closely observed protest, activist and campaign groups, and information recently made public suggests that over the last year European police forces have acquired a renewed interest in environmental movements.

More information in the article Scrutinising European police surveillance of activists: new guide on personal data requests.

Geplaatst in English - posts in English on this blog, Europa, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, Not-for-profit, Strafrecht | Tags: , , , , , , , | 1 reactie

‘De Staat be­teu­geld’ | lezing Thom de Graaf over de rechtsstaat

Geplaatst op 14 oktober 2023 door Ellen Timmer

Onder deze titel gaf Thom de Graaf, vice-president van de Raad van State, in mei jl. een lezing, die hier is na te lezen.

Daarin gaat hij in op de rechtsstaat en zegt onder meer:

Wat wij onder de rechtsstaat verstaan, of onder de democratische rechtsstaat, verandert onder invloed van tijd en maatschappelijke ontwikkelingen. Dat heeft te maken met hoe wij in de loop van onze geschiedenis zijn gaan aankijken tegen macht en tegenmacht. Macht mag niet absoluut zijn en afhankelijk van het al dan niet goede karakter van de machthebber. Zie daar het verschil met de middeleeuwse koningen. Macht moet worden verdeeld en dus gedeeld, zowel in functies – normstelling, bestuur, rechtspraak -, als in autoriteiten. En onmachtigen moeten rechten kunnen uitoefenen zonder angst voor het zwaard van de staat, ze moeten daar zelfs tegen worden beschermd. Fundamentele rechten die aan eenieder toebehoren.
De idee van een rechtsstaat en de scheiding der machten bestaat al meer dan 200 jaar, maar de opvattingen over wat dit in de praktijk inhoudt zijn door de tijd natuurlijk sterk geëvolueerd.

Hij benadrukt het belang van tegenmacht:

Zonder tegenmacht geen macht. En ontbreekt die tegenmacht, dan ontbeert de staat niet alleen legitimiteit, maar ook de checks and balances die nodig zijn om te voorkomen dat een land en een heel continent worden meegesleurd in de machtsfantasieën van de heerser van dienst.

Ook in Nederland moet voor de rechtsstaat worden gezorgd, zo zegt hij. De eigen Nederlandse overheid is niet zonder blaam:

het vertrouwen dat beschaamd is door het optreden van die instituties zelf, van de overheid in al zijn facetten (…)

Vertrouwen mensen er niet meer op dat de rechtsstaat en zijn instituties die functie vervullen, dan ontstaat het risico dat die rechtsstaat zichzelf ondermijnt, aan geloofwaardigheid en dus legitimiteit inboet. Met andere woorden: rafelt het vertrouwen, dan rafelt de rechtsstaat. Maar omgekeerd geldt ook: rafelt de rechtsstaat, dan rafelt het vertrouwen.

Een aangrijpend voorbeeld van dat laatste is natuurlijk de kinderopvangtoeslagenaffaire, die veel leed heeft veroorzaakt. Onontkoombaar is de conclusie dat alle betrokken staatsmachten niet of niet voldoende hebben gedaan wat burgers van hen mochten verwachten. Het vertrouwen in de rechtsstaat liep ernstige schade op en de reparatie is moeizaam en uitermate ingewikkeld.

Hij eindigt met:

De democratische rechtsstaat is een kostbaar bezit, misschien wel het kostbaarste dat wij hebben. Laten we die met alle energie die we hebben bewaken!

Geplaatst in Grondrechten | Tags: , , | 2 reacties

Gegevensbescherming in de uitspraken van het Europese hof | telecombewaarplicht en PNR

Geplaatst op 13 oktober 2023 door Ellen Timmer

Gegevensbescherming is een belangrijk thema in de uitspraken van het Hof van Justitie van de Europese Unie.
In het jaarverslag over 2022 wordt de bescherming van persoonsgegevens op pagina’s 73 tot en met 75 besproken.

Het algemeen en ongedifferentieerd bewaren van verkeers- en locatiegegevens | SpaceNet + VD en SR
Er wordt onder meer melding gemaakt van de SpaceNet uitspraak over het algemeen en ongedifferentieerd bewaren van verkeers- en locatiegegevens:

Het Hof heeft zich opnieuw uitgesproken over de mogelijkheid voor de staat om aanbieders van elektronischecommunicatiediensten de verplichting op te leggen om verkeers- en locatiegegevens algemeen en ongedifferentieerd te bewaren. Het heeft gepreciseerd dat ook wanneer de locatiegegevens slechts vier weken en de verkeersgegevens slechts tien weken worden bewaard, zoals een Duitse wet voorschrijft, het grote aantal verzamelde gegevens het mogelijk maakt om een volledig profiel van de betrokken personen op te stellen. Deze ernstige inmenging in de persoonlijke levenssfeer is slechts toelaatbaar wanneer er sprake is van een ernstige en actuele bedreiging voor de nationale veiligheid, waaronder met name een terroristische bedreiging. Wanneer er geen sprake is van dergelijke bedreigingen, beschikken de veiligheidsinstanties over andere maatregelen om criminaliteit te bestrijden, zoals de algemene en ongedifferentieerde bewaring van IP-adressen (d.w.z. een identificatienummer dat wordt toegewezen aan een apparaat dat verbinding maakt met het internet), de gerichte bewaring en de spoedbewaring (de zogeheten „quick freeze” als gevolg van een bevel om de verwerkte en opgeslagen gegevens tijdelijk te bewaren).

Arrest SpaceNet e.a. van 20 september 2022 (gevoegde zaken C-793/19 en C-794/19)

Ook de VD en SR uitspraak wordt genoemd:

De Franse Cour de cassation heeft het Hof vragen gesteld over de onderlinge verhouding tussen de relevante bepalingen van de richtlijn „privacy en elektronische communicatie”, het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie en de richtlijn en de verordening betreffende marktmisbruik. De betrokken nationale wettelijke maatregelen verplichtten operatoren van elektronischecommunicatiediensten om preventief verkeersgegevens algemeen en ongedifferentieerd te bewaren gedurende een jaar vanaf de datum van registratie. Deze maatregelen moesten bijdragen tot de bestrijding van marktmisbruik, waaronder handel met voorkennis. Het Hof heeft geoordeeld dat het Unierecht niet toestaat dat verkeers- en locatiegegevens algemeen en ongedifferentieerd worden bewaard met het oog op de bestrijding van marktmisbruik en meer bepaald handel met voorkennis. Maatregelen die een dergelijke bewaring voorschrijven, gaan verder dan strikt noodzakelijk is en kunnen niet worden gerechtvaardigd in een democratische samenleving.

Arrest VD en SR van 20 september 2022 (gevoegde zaken C-339/20 en C-397/20)

Passenger Name Record (PNR) | verwerking van persoonsgegevens van vliegtuigpassagiers op vluchten naar of vanuit derde landen
Een andere vorm van intensieve monitoring van burgers komt aan de orde in de uitspraak over de verwerking van persoonsgegevens van luchtreizigers:

De Ligue des droits humains (LDH), een vereniging zonder winstoogmerk, heeft in juli 2017 bij het Belgische Grondwettelijk Hof beroep ingesteld tot vernietiging van de wet van 25 december 2016, waarbij de PNR-richtlijn (over het gebruik van persoonsgegevens van luchtreizigers), de API-richtlijn (betreffende de verplichting voor vervoerders om passagiersgegevens door te geven) en richtlijn 2010/65 (betreffende formaliteiten voor schepen die aankomen in en/of vertrekken uit havens van de lidstaten) tegelijk in Belgisch recht zijn omgezet. Volgens de LDH schond deze wet het recht op eerbiediging van het privéleven en op bescherming van persoonsgegevens, dat door het Belgische recht en het Unierecht wordt gegarandeerd. Het Hof heeft geoordeeld dat de eerbiediging van de grondrechten vereist dat de uit de PNR-richtlijn voortvloeiende bevoegdheden tot het strikt noodzakelijke worden beperkt. Wanneer een lidstaat niet met een werkelijke en actuele of voorzienbare terroristische dreiging wordt geconfronteerd, verzet het Unierecht zich tegen nationale wetgeving die voorziet in de doorgifte en de verwerking van PNR-gegevens voor vluchten en andere soorten vervoer binnen de Unie.

Arrest Ligue des droits humains van 21 juni 2022 (C-817/19)

Datagulzige overheid
De genoemde uitspraken maken duidelijk hoe belangrijk het is dat burgers worden beschermd tegen een datagulzige overheid. Dat geldt zowel voor Europese lidstaten als voor Europa zelf.

Geplaatst in Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce, Strafrecht | Tags: , , , , | Plaats een reactie

Europees hof schrijft in het jaarverslag over haar rol in de sanctieregelgeving

Geplaatst op 12 oktober 2023 door Ellen Timmer

Hof van Justitie van de Europese Unie maakt in haar jaarverslag over 2022 melding van haar rol in de sanctieregelgeving, aangeduid als ‘beperkende maatregelen’.

Men schrijft [1]

Het jaar 2022 werd overschaduwd door de terugkeer van oorlog op ons continent. Deze verschrikkelijke gebeurtenis moet voor alle Europeanen een moment zijn om collectief stil bij te staan. Vrede is nooit vanzelfsprekend en vereist de inzet van allen. Onze instelling vervult hierin een centrale rol. Het Hof van Justitie en het Gerecht hebben immers tot taak om de naleving van het recht en de bescherming van de menselijke waardigheid te verzekeren. In de Unie worden conflicten niet opgelost door dreigementen en wapens, maar door debatten en het recht. In deze context wordt van het Gerecht verlangd dat het, soms op zeer korte termijn, de rechtmatigheid toetst van de beperkende maatregelen die de Unie heeft vastgesteld tegen personen of entiteiten die in verband worden gebracht met de agressie waaraan de Russische Federatie zich sinds februari 2022 schuldig heeft gemaakt. Zo heeft de Grote kamer van het Gerecht in de zaak RT France/Raad in het kader van een versnelde procedure uitspraak kunnen doen binnen vijf maanden nadat deze zaak aanhangig was gemaakt. Tot op heden zijn meer dan 70 zaken aangebracht over beperkende maatregelen die verband houden met het gewapende conflict.

Het strekt onze Unie tot eer dat dergelijke maatregelen niet door willekeur worden gekenmerkt en dus door onafhankelijke en onpartijdige rechters kunnen worden getoetst.

Elders in het verslag wordt de beperkende maatregelen nader besproken [2]:

Beperkende maatregelen en buitenlands beleid
Beperkende maatregelen of „sancties” zijn een essentieel onderdeel van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid (GBVB) van de Europese Unie. Zij worden opgelegd als onderdeel van een geïntegreerd en alomvattend beleid dat onder meer een politieke dialoog omvat. De Unie maakt gebruik van dit instrument om de waarden, de kernbelangen en de veiligheid van de Unie te beschermen, geschillen te voorkomen en de internationale veiligheid te versterken. Sancties hebben namelijk tot doel om een verandering in het beleid of de handelwijze van de betrokken personen of entiteiten tot stand te brengen en zodoende bij te dragen tot de verwezenlijking van de GBVB-doelstellingen.

Naar aanleiding van ernstige schendingen van de mensenrechten in Libië heeft de Raad van de Europese Unie in oktober 2020 beperkende maatregelen vastgesteld tegen Jevgeni Viktorovitsj Prigozhin, een Russische zakenman die nauwe banden onderhoudt met de Wagner-groep, die betrokken was bij militaire operaties in die staat. Dit besluit is in juli 2021 verlengd. Deze maatregelen bestaan in het bevriezen van de tegoeden van personen die handelingen verrichten of steunen die de vrede, de stabiliteit of de veiligheid in Libië in gevaar brengen. Prigozhin heeft bij het Gerecht een beroep tot nietigverklaring van deze maatregelen ingesteld. Het Gerecht heeft het beroep verworpen. Het heeft met name geoordeeld dat uit de overgelegde bewijselementen, waaronder uittreksels uit het rapport van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties en persberichten (met foto’s en getuigenissen) uit diverse bronnen zoals persagentschappen of media, naar voren was gekomen dat het om de Wagner-groep ging en dat deze elementen nauwkeurige en onderling overeenstemmende informatie bevatten over de activiteiten van deze groep die de vrede, de veiligheid en de stabiliteit in Libië in gevaar brengen. Het dossier met bewijsmateriaal bevatte ook concrete, nauwkeurige en onderling overeenstemmende gegevens waaruit blijkt dat Prigozhin nauwe en veelvuldige betrekkingen onderhield met de Wagner-groep.

 

Arrest Prigozhin/Raad van 1 juni 2022 (T-723/20)

 

Noten:
[1] Pagina 36.
[2] Pagina 89.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, Sanctieregels | Tags: , | 2 reacties

De onbarmhartige Nederlandse overheid | ‘Het schrille contrast tussen compassie voor de wetgever en hardheid voor de burger’

Geplaatst op 11 oktober 2023 door Ellen Timmer

In het NRC verscheen een mooi artikel van Rik Rutten, Het schrille contrast tussen compassie voor de wetgever en hardheid voor de burger, met goede teksten als:

In dat systeem konden mensen ongezien vermalen worden, allemaal gebaseerd op de gedachte dat kwaadwillende mensen met hun misbruik de schatkist en het draagvlak voor de sociale voorzieningen aanvraten. Goedkoop bleek duurkoop. De Bulgarenfraude, een van de meest belichte fraudezaken, kostte de overheid 4 miljoen euro. De compensatie van het Toeslagenschandaal gaat in de nieuwste tussenrapportages 7,1 miljard euro kosten.

Hij schrijft over de minister die niet geloofde wat ambtenaren hem vertelden:

Krug had als ambtenaar de voorbereiding voor de fraudewet meegemaakt onder VVD’er Henk Kamp op het ministerie van Sociale Zaken. Kamp, zelf een voormalig rechercheur voor de FIOD, vertelde bij binnenkomst al direct dat hij niets geloofde van de percentages die Krug en zijn ambtenaren aan hem toonden. „Omdat dat in zijn belevingswereld heel anders was”, aldus Krug.

en over het ontbreken van zorgvuldigheid:

Hier regeerde niet de hype, maar de achteloosheid. Fouten konden zonder onderbouwing dienen als bewijsstukken voor fraude. Discussies over privacy werden weggewuifd. Data met een beperkt doel belandden, zonder de benodigde context, op hele andere plekken binnen de Belastingdienst.

Rutten besluit met:

Toch blijft na de 43 verhoren van de commissie een ander geluid hangen. Dat is dat van de overheid als moloch, zich niet bewust van zijn eigen krachten, die de burger kan verpulveren. Het geluid van een neerslaande hamer.

 

De overheid is een machine geworden

Of zoals de Nationale Ombudsman ooit zei: ‘De overheid is een machine geworden’, aldus in het interview van Reinier van Zutphen met Trouw.  Eerder stond in Trouw een interview met de vorige Nationale Ombudsman, Alex Brenninkmeijer: Ombudsman: De overheid wantrouwt haar burgers, 25 april 2013

Geplaatst in Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, Strafrecht | Tags: , , | Plaats een reactie

Vragen Tweede Kamer over bancaire discriminatie | Wwft, de-risking

Geplaatst op 11 oktober 2023 door Ellen Timmer

De privatisering van de misdaadbestrijding naar onder meer banken zorgt voor een oneindige reeks van vragen van leden van de Tweede Kamer. Recent werden de volgende vragen gesteld in het kader van behandeling van de begroting van het ministerie van Financiën [1]:

1 Hoeveel mensen zijn vorig jaar overgestapt van bank? (…)

4 Hoeveel betaalrekeningen zijn er geweigerd door banken op grond van de Wet ter voorkoming van witwassen en het financieren van terrorisme (Wwft)? Hoeveel mensen zijn tegen deze uitsluiting in beroep gegaan?

5 Hoeveel onderzoeken naar categorale uitsluiting door financiële instellingen zijn er gedaan en hoe vaak heeft dat tot een boete geleid? Hoe verhoudt zich dat tot boetes voor gebrekkig antiwitwasbeleid?

 

Vandaag werden de antwoorden bekend gemaakt [2]:

Antwoord op vraag 1
Het ministerie van Financiën heeft geen exacte cijfers van hoeveel mensen er vorig jaar zijn overgestapt van bank. Uit cijfers van de Betaalvereniging Nederland blijkt dat er in 2022 45.000 consumenten en ondernemers gebruik hebben gemaakt van de Overstapstapservice. De Overstapservice helpt consumenten en ondernemers als zij hun betaalrekening willen omzetten naar een nieuwe of bestaande betaalrekening bij een andere bank.

Antwoord op vraag 4
Uit een uitvraag van De Nederlandsche Bank (DNB) bij de vier grootste (retail)banken bleek dat deze banken in 2021 van 7.700 klanten afscheid hebben genomen vanwege risico’s op witwassen of terrorismefinanciering {5}. DNB merkte hierbij op dat hoewel 7.700 absoluut gezien en in het licht van de repercussies voor de betrokken klanten een substantieel aantal vormt, het tegelijkertijd 0,02% betreft van het aantal particuliere en 0,17% van het aantal zakelijke klanten van deze banken. Het aantal potentiële klanten dat is geweigerd vanwege risico’s op witwassen of terrorismefinanciering kon DNB niet volledig vaststellen op basis van de uitvraag; een ruwe schatting van DNB komt uit op ongeveer 7.000 {6}. Het is het kabinet niet bekend hoeveel van deze klanten een klacht hebben ingediend bij de bank of naar de rechter zijn gestapt.

Antwoord op vraag 5
DNB heeft naar aanleiding van de uitvraag die is toegelicht in het antwoord op vraag 4 geconcludeerd dat er geen sprake lijkt te zijn van categorale uitsluiting door de vier grootste (retail)banken. De klanten van wie de banken afscheid hebben genomen vanwege risico’s op witwassen of terrorismefinanciering behoorden tot een groot aantal verschillende economische sectoren {6}.

 

{5} Van Herstel naar Balans, De Nederlandsche Bank, DNB Van herstel naar balans, p. 4. 
{6} Idem.
{7} Van Herstel naar Balans, De Nederlandsche Bank, DNB Van herstel naar balans, p. 4.

 

Ik begrijp niet hoe DNB kan denken dat er geen sprake is van categorale uitsluiting door de vier grootste banken. Dat kan niet worden afgeleid uit de gegevens over de klanten van wie de banken afscheid hebben genomen.

 

Noten:

[1] Verslag houdende een lijst van vragen inzake wijziging van de begrotingsstaat van het Ministerie van Financiën (IXB) en de begrotingsstaat van Nationale Schuld (IXA) voor het jaar 2023 (wijziging samenhangende met Miljoenennota) (Kamerstuk 36435-IX).
[2] Verslag houdende een lijst van vragen en antwoorden, via deze pagina te vinden.

Geplaatst in Bankrekening krijgen en behouden, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten | Tags: , , , , , , | Plaats een reactie

Accidental Americans schrijven aan de commissie Financiën over de definitie van de toeval-Amerikaan en andere onderwerpen | FATCA

Geplaatst op 10 oktober 2023 door Ellen Timmer

In de brief van 2 oktober jl. deed de staatssecretaris van Financiën verslag van zijn werkbezoek aan de Verenigde Staten. Daarin schrijft hij over FATCA en de Accidental Americans (‘toeval-Amerikanen’):

Foreign Account Tax Compliance Act (FATCA)
Tijdens het bezoek aan Washington heb ik in gesprekken met Treasury, medewerkers van congresleden, de Amerikaanse Belastingdienst (IRS), Joint Comittee on Taxation en de Taxpayer Advocate Service aandacht gevraagd voor toeval-Amerikanen. Daarbij heb ik aangegeven dat we blij zijn met de nadere richtlijnen die de VS gepubliceerd heeft, maar dat het belangrijk is om tot een permanente oplossing te komen voor Nederlandse banken en toeval-Amerikanen. [1] Ik vond het bemoedigend om te horen dat alle gesprekspartners bekend zijn met de problemen die toeval-Amerikanen ondervinden. Treasury en IRS gaven bovendien aan dat er wordt gekeken naar mogelijke oplossingen. Omdat Treasury het niet mogelijk acht om toeval-Amerikanen te definiëren, onderzoeken de VS of “low risk accounts” kunnen worden uitgebreid. De IRS analyseert de komende maanden of inkomende rapportages uitbreiding van deze categorie rechtvaardigen. Nederland zal bilateraal en samen met andere Europese landen in gesprek blijven met de VS en zich blijven inzetten om tot een structurele oplossing te komen voor zowel oude als nieuwe bankrekeningen. Indien zich op dit terrein nieuwe ontwikkelingen voordoen, zal ik de Kamer informeren.

[1] Voor meer informatie over dit onderwerp verwijs ik graag naar de Vijfde voortgangsbrief FATCA van 20 maart 2023: Kamerstukken II 25 087, nr. 315.

 

In de brief staat onder meer dat het Amerikaanse ministerie van Financiën “het niet mogelijk acht om toeval-Amerikanen te definiëren“.

Bericht Nederlandse Accidental Americans groep

Daar is de Nederlandse Accidental Americans groep het niet mee eens. In een bericht van vandaag aan de commissie Financiën van de Tweede Kamer schreven zij:

Beste leden van de Commissie Financiën,

FATCA en de problematiek van de accidental Americans, staat komende donderdag weer op de agenda.
Helaas moeten wij vaststellen dat ook deze, inmiddels demissionaire staatssecretaris, feitelijk niet in staat is geweest onze problemen structureel op te lossen.
Volgend jaar zijn er verkiezingen en moeten wij voor de zoveelste keer opnieuw beginnen met onze lobby.
Deze strijd duurt nu al meer dan 8 jaar!
Toch willen wij u vragen ook deze keer de kans te grijpen de Staatsecretaris en de Minister op dit onderwerp aan te spreken en zijn brief niet zomaar als kennisgeving aan te nemen.
Wat ons betreft minimaal op de volgende punten:

A Gaat de minister en/of de staatsecretaris de afspraak met de financiële instellingen, om in afwachting van een structurele oplossing voor de accidental Americans, kunnen continueren?

zo ja;   voor hoelang
zo nee; hoe gaat hij dan voorkomen dat deze groep Nederlanders dan geen bankrekening meer kan hebben.

B De staatsecretaris geeft in zijn brief wederom aan dat “Treasury het niet mogelijk acht om toeval-Amerikanen te definiëren”.
Wij hebben de staatsecretaris in het verleden én ook vlak voor zijn recente bezoek aan de VS, een definitie gestuurd die gebaseerd is op bestaande regelgeving in de Verenigde Staten (zie bijlage).
Deze regelgeving wordt in de VS regelmatig toegepast om de rechten van US-persons, die slechts een bepekte tijd in de VS zijn geweest, in te perken en wordt ook bevestigd door uitspraken door het Supreme Court.

Definitie:
Een Accidental American is een burger die het niet is toegestaan om het Amerikaanse staatsburgerschap door te geven aan zijn/haar kinderen, omdat hij/zij niet voldoet aan de voorwaarde dat een US-citizen;

  • meer dan 5 jaar in de VS moet hebben gewoond
  • waarvan minstens 2 jaar ná de leeftijd van 14 jaar.

Deze definitie is gebaseerd op VS-wetgeving, INA 301(g).

Heeft de Staatsecretaris deze definitie besproken?

zo nee; waarom niet
zo ja; waarom werd deze afgewezen?

C De Nederlandse Autoriteit Persoonsgegevens is nu al 9 maanden bezig (en al véél langer op de hoogte) om de FATCA data doorgifte aan de VS te toetsen aan de Europese AVG regelgeving.
De Belgische AP heeft al in mei 2023 de verzending  van FATCA data aan de VS verboden.
Het gaat hier om een probleem van meer dan 46.000 Nederlandse staatsburgers, meer dan 1 miljoen Europeanen èn hun gezinnen!
Wat kan er door de staatsecretaris, of door de Tweede Kamer zelf, gedaan worden om dit onderwerp bij de AP een hogere prioriteit te geven?

Tot slot een fragment uit het verhoor van dhr Wolfsen van de NL-AP in het kader van het onderzoek naar de toeslagaffaire.
De uitspraken die door dhr Wolfsen zijn gedaan zijn ook toepasbaar op de problematiek van de Accidental Americans.

Bij het fraudebeleid van de overheid zijn in het verleden grondrechten van mensen “massaal en met voeten getreden”, zei voorzitter Aleid Wolfsen van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) donderdag voor de parlementaire enquêtecommissie, die onderzoek doet naar de fraudeaanpak. Wat hem betreft heeft deze affaire terecht de naam toeslagenschandaal gekregen, maar is er ook sprake geweest van een “grondrechtencrisis of grondrechtenschandaal”.

Door onrechtmatig gebruik te maken van data werden grondrechten geschonden, aldus Wolfsen, bijvoorbeeld op het gebied van discriminatie, het recht je goed te kunnen verdedigen voor een rechter of het genot van eigendom.

“Als je ziet hoe regels werden toegepast, dan vielen die altijd
voordelig uit voor de overheid en bijna altijd nadelig voor de burger. Als je dat op een rij zet, dan hebben we een breder probleem dan enkel dat van toeslagen of beboeten”, stelde hij.

De organisatie van Wolfsen constateerde dat de Belastingdienst
mensen selecteerde op hun tweede nationaliteit in een
risicoclassificatiesysteem. “Totaal irrelevant en onrechtmatig”, aldus Wolfsen, als het gaat om kinderopvangtoeslag of andere
belastingzaken. Deze praktijk werd bij aanvankelijke navraag
tegenover de privacywaakhond glashard ontkend, aldus Wolfsen. Hij zei zoiets “niet vaak” eerder te hebben meegemaakt.

Wij hopen dat ook u blijft opkomen voor onze rechten als Nederlandse burgers!

Met vriendelijke groeten / Kind regards,
Nederlandse Accidental Americans groep
w: https://accidentalamericans.nl/

 

 

 

Meer over FATCA op dit blog:

Geplaatst in Bankrekening krijgen en behouden, Belastingrecht, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten | Tags: , , , , , | Plaats een reactie