Het blijft bijzonder dat de overheid de detectie van crimineel geld uitbesteedt aan bedrijven, zowel aan het grootbedrijf (zoals de banken) als aan het mkb (zoals de boekhouder [1]). Voor beiden gelden dezelfde regels. Beiden moeten worden opgeleid tot criminelen om dat crimineel geld te kunnen opsporen (ook apart).
Binnenkort treden nieuwe Europese regels in werking die er voor zullen zorgen dat iedereen nog meer de weg kwijt raakt. Die regels staan bekend als het Europese antiwitwaspakket of ‘AML Package’, waarvan de nieuwe antiwitwasverordening (AMLR) en de nieuwe antiwitwasrichtlijn (AMLD6) de belangrijkste zijn.
De boekhouder en artikel 39 AMLD6
Wie wil weten waar de boekhouder straks op moet letten (net als de bank) kan artikel 39 AMLD6 raadplegen. Daarin staat dat de toezichthouder van de boekhouders hen informatie moet verschaffen.
Met ‘meldingsplichtige entiteiten‘ worden de bedrijven aangeduid die overheidstaken moeten uitvoeren, ik pleeg ze ‘witwasbestrijdingsplichtige’ te noemen:
Artikel 39 Verstrekking van informatie aan meldingsplichtige entiteiten
1. De lidstaten zorgen ervoor dat de toezichthouders informatie over witwassen en terrorismefinanciering ter beschikking stellen van de meldingsplichtige entiteiten die onder hun toezicht staan.
2. De in lid 1 bedoelde informatie omvat het volgende:
a) de risicobeoordeling op het niveau van de Unie die de Commissie op grond van artikel 7 heeft uitgevoerd en alle relevante aanbevelingen van de Commissie op basis van dat artikel;
b) op grond van artikel 8 uitgevoerde nationale of sectorale risicobeoordelingen;
c) relevante richtsnoeren, aanbevelingen en adviezen die de AMLA heeft opgesteld overeenkomstig de artikelen 54 en 55 van Verordening (EU) 2024/1620;
d) informatie over derde landen die zijn geïdentificeerd op grond van hoofdstuk III, afdeling 2, van Verordening (EU) 2024/1624;
e) richtsnoeren en verslagen van de AMLA, andere toezichthouders en, in voorkomend geval, de overheidsinstantie die toezicht houdt op zelfregulerende organen, de FIE of andere bevoegde autoriteiten of internationale organisaties en opstellers van standaarden met betrekking tot methoden voor witwassen en terrorismefinanciering die van toepassing zouden kunnen zijn op een sector, en aanwijzingen die het gemakkelijker kunnen maken om transacties of activiteiten die in verband kunnen worden gebracht met witwassen en terrorismefinanciering, in die sector te identificeren, alsmede richtsnoeren over de verplichtingen van meldingsplichtige entiteiten met betrekking tot gerichte financiële sancties.
3. De lidstaten zorgen ervoor dat de toezichthouders de meldingsplichtige entiteiten in voorkomend geval via voorlichtingsactiviteiten ervan in kennis stellen dat zij toezicht houden op hun verplichtingen.
4. De lidstaten zorgen ervoor dat de toezichthouders informatie over personen of entiteiten die zijn aangewezen in verband met gerichte financiële sancties en financiële sancties van de VN, onmiddellijk ter beschikking stellen van de meldingsplichtige entiteiten die onder hun toezicht staan.
Bij het hierboven genoemde lijstje komt dan ook nog de verordening zelf, de AMLR, de Nederlandstalige pdf-versie beslaat negentig pagina’s.
Onmogelijke taak voor de boekhouder
De boekhouder moet de AMLR lezen en begrijpen en zich ook nog verdiepen in de documenten die hierboven onder lid 2 van artikel 39 AMLD6 worden genoemd. Dat is een onmogelijke taak, wat de vraag doet rijzen of de Europese wetgever wel heeft nagedacht over de praktische uitvoerbaarheid van de regels.
Bij de totstandkoming van de Europese regels is een commissie van het Europees Parlement onder leiding van Nederlander Paul Tang betrokken geweest, van deze commissie zou je mogen verwachten dat deze heeft gelet op de uitvoerbaarheid en op de gevolgen voor de regeldruk. Aan de tekst van het AML Package is dat niet af te lezen, daarin wordt van de witwasbestrijdingsplichtigen het onmogelijke gevraagd.
Het Bureau Financieel Toezicht (BFT), de toezichthouder van onder meer de boekhouders, gaat het druk krijgen met de voorlichting over het AML Package. Daar komt bij dat er nog steeds boekhouders zijn nog nooit van hun witwasbestrijdingsbestrijdingstaken hebben gehoord, wat het nodig maakt dat het BFT druk is met voorlichting.
Waar blijft de voorlichting?
Opmerkelijk dat de witwasbestrijdingstoezichthouders nog niet zijn begonnen met voorlichting over de ingrijpende wijzigingen die het AML Package tot gevolg heeft voor zowel witwasbestrijdingsplichtigen als hun klanten.
Misschien komt dat omdat er nog zeer veel nadere regels moeten worden gemaakt door de nieuwe Europese antiwitwasautoriteit AMLA [2] en de Europese Commissie, en die regels nog niet af zijn.
Het Europese antiwitwasjuristenparadijs is in aantocht! Nu maar hopen dat er nog tijd overblijft voor het vangen van boeven.
Noten:
[1] Vreemd genoeg worden boekhouders niet in het overzicht van FIU-Nederland genoemd. Het zou FIU-NL sieren als zij dat eindelijk eens wel zouden doen. Bij de toezichthouder Bureau Financieel Toezicht (BFT) worden zij wel vermeld.
[2] Authority for Countering Money Laundering and Financing of Terrorism.
