Ellen Timmer – juridische artikelen en berichten

Handelaren in persoonsgegevens zijn zeer grote partijen en opereren deels onder de radar. Één daarvan is het bedrijf WorldCheck, dat een tijd geleden negatief in het nieuws kwam.

Uit een recent verschenen publicatie blijkt dat het ministerie van financiën het probleem van datahandelaren (data brokers) niet zo ziet. Aanleiding voor de mededelingen van het ministerie was de volgende motie:

Motie van de leden Buitenweg en Verhoeven. In deze motie wordt aan de regering verzocht om de huidige toepassing van World-Check door financiële dienstverleners te onderzoeken op onregelmatigheden en maatregelen te treffen tegen onterechte uitsluitingen.
Debat terrorismebestrijding d.d. 27 juni 2017 (Kamerstukken II 2016/17, 29 754, nr. 428)

Het ministerie geeft de volgende reactie:

Op grond van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) dienen verschillende instellingen, waaronder ook banken en andere financiële ondernemingen, zich in te spannen om te voorkomen dat hun dienstverlening wordt gebruikt voor witwassen en onderliggende basisdelicten alsmede financieren van terrorisme. De Wwft schrijft daartoe een verplicht cliëntenonderzoek voor.1 Veel instellingen gebruiken hiervoor informatieproducten van derden. Thomson Reuters (TR) is één van de partijen die daarvoor databases aanbiedt onder de naam World-Check.
Naar aanleiding van de motie Buitenweg/Verhoeven zijn gesprekken gevoerd met diverse partijen.2 In dat kader is gevraagd naar de toepassing van World-Check en mogelijke onregelmatigheden daarbij. Hieruit is gebleken dat instellingen producten zoals World- Check en vergelijkbare producten van andere aanbieders beschouwen als een waardevolle en noodzakelijke tool voor hun cliëntenonderzoek. Wanneer een cliënt in een World-Check database voorkomt3, verricht een instelling in de praktijk ook eigen, aanvullend, onderzoek naar de cliënt. Hierbij raadpleegt de instelling verschillende andere bronnen om tot een eigen oordeel te komen.4 World-Check werkt volgens de gesprekspartners in de praktijk derhalve niet als een “zwarte lijst”. Geen van de partijen met wie is gesproken herkende het beeld van (grootschalige) onregelmatigheden bij de toepassing van World-Check. De toezichthouders AFM, DNB en AP gaven ook aan hierover geen signalen te hebben ontvangen.
De Europese en Nederlandse privacy regelgeving5 is van toepassing op TR. In Nederland wordt op de naleving van deze regelgeving toezicht gehouden door de AP. TR heeft aangegeven dat zij conform de geldende wet- en regelgeving een procedure heeft voor verzoeken tot inzage in en correctie van persoonsgegevens. In de periode voorafgaand aan de berichtgeving over World-Check in de media is er volgens TR geen gebruik gemaakt van deze mogelijkheden. Na deze berichtgeving hebben 20 personen inzage in hun persoonsgegevens gevraagd, waarbij uiteindelijk bij drie personen gegevens in de database zijn gecorrigeerd.
Gelet op het feit dat geen signalen naar voren zijn gekomen van onregelmatigheden bij de toepassing van World-Check, acht ik het treffen van maatregelen tegen onterechte uitsluiting op dit moment niet noodzakelijk.

[Noten]

1 In het kader van dit cliëntenonderzoek verzamelen de betreffende instellingen onder meer informatie over de identiteit van de cliënt, diens uiteindelijk belanghebbende en het doel en de aard van de beoogde relatie met de cliënt.
2 Er zijn gesprekken gevoerd met Thomson Reuters (de leverancier van World-Check), De Nederlandsche Bank (DNB), de Autoriteit Financiële Markten (AFM), de Autoriteit Persoonsgegeven (AP), de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) en twee grootbanken.
3 De leverancier biedt verschillende lijsten aan waarop gescreend kan worden.
4 Financiële dienstverleners gebruiken hiervoor bijvoorbeeld Factiva (voor het zoeken naar negatieve mediaberichten in wereldwijde krantenartikelen) en Reprisk (voor het inventariseren van ESG risico’s).

Aanvulling 23 april 2024
World-Check, de leverancier van persoonsgegevens voor de witwasbestrijding, is gehackt, lees dit bericht.