De Europese Commissie wil de Europese digitale regelgeving vereenvoudigen.
Over die plannen is door de Europese Commissie de consultatie gehouden, waaraan niet alleen door een groot aantal bedrijven werd deel genomen, die graag onbelemmerd allerlei data willen oogsten en gebruiken. Ook burgerrechtenorganisaties namen deel en voerden aan dat vereenvoudiging niet mag betekenen dat de bescherming van burgers mag worden afgebroken. Een van de Nederlandse deelnemers was het Nederlands Juristen Comité voor de Mensenrechten (NJCM). Ook Privacy First deed mee.
De Duitse consumentenbond (Verbraucherzentrale Bundesverband – vzbv) gaf een reactie met de volgende introductie:
Open brief burgerrechtenorganisaties
Het NJCM deed later mee aan een open brief en publiceerde het artikel NJCM waarschuwt dat Europese digitale ‘vereenvoudiging’ kan leiden tot aantasting mensenrechten. Daarin wordt verwezen naar de brief die zij samen met vele andere organisaties hebben getekend. Andere Nederlandse ondertekenaars waren Bits of Freedom, Waag Futurelab, Privacy First en Vrijschrift. In de brief staat onder meer (machinevertaling):
Wat wordt gepresenteerd als een “technische stroomlijning” van de digitale wetgeving van de EU, is in werkelijkheid een poging om de sterkste bescherming van Europa tegen digitale bedreigingen heimelijk af te breken. Dit zijn de beschermingsmaatregelen die ieders gegevens veilig houden, regeringen verantwoordelijk houden, mensen beschermen tegen kunstmatige intelligentie (AI)-systemen die beslissen over hun kansen in het leven, en uiteindelijk onze samenlevingen vrijhouden van ongecontroleerde surveillance. (…)
In de komende digitale omnibus zal de Commissie naar verluidt de enige duidelijke regel afzwakken die bedrijven en overheden ervan weerhoudt om voortdurend bij te houden wat mensen op hun apparaten doen, een onderdeel van het e-privacykader. Dit maakt het voor machthebbers een stuk gemakkelijker om de telefoons, auto’s of slimme huizen van mensen te controleren en gevoelige informatie te onthullen over waar mensen naartoe gaan en met wie.
Dit is belangrijker dan ooit: uit een nieuw onderzoek blijkt dat commercieel verhandelde locatiegegevens zijn gebruikt om EU-ambtenaren en mensen in hun dagelijks leven te bespioneren. Hierbij werden onder meer hun woonadressen en bezoeken aan gezondheidszorgklinieken en gebedshuizen onthuld. Het afzwakken van deze beschermingsmaatregelen zou dit misbruik legitimeren.
De onlangs aangenomen Europese AI-regels lopen ook het risico te worden ondermijnd, aangezien de Omnibus een aantal van de waarborgen wil schrappen die ervoor moeten zorgen dat AI veilig en zonder discriminatie wordt ontwikkeld, en belangrijke elementen zoals sancties voor de verkoop van gevaarlijke AI-systemen wil uitstellen.
Over hun kritiek verscheen het artikel Why Civil Society Is Sounding the Alarm on the EU’s Omnibus Rollback.
Aanvulling 16 januari 2026
De Autoriteit Persoonsgegevens maakte op 20 november 2025 zijn visie bekend in het bericht AP over Europees voorstel om wetten te wijzigen: mag niet ten koste gaan van mensenrechten.
Ellen Timmer - juridische artikelen en berichten 