Ingrijpende wijzigingen Wwft in aantocht

In een op 30 juni jl. bekend gemaakte brief van de ministers van Financiën en Veiligheid worden ingrijpende wijzigingen in de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) en aanverwante regelgeving bekend gemaakt, onder meer:

  • Stichtingen moeten de balans en de staat van baten en lasten deponeren bij het handelsregister. Het wetsvoorstel wordt deze zomer aan de Afdeling advisering van de Raad van State voorgelegd.
  • Fondsen voor gemene rekening komen in een openbaar register van trusts (met de uiteindelijk belanghebbenden, een ruime groep betrokkenen). Een wetsvoorstel inzake het trustregister zal na de zomer worden geconsulteerd.
  • Alle Wwft-plichtigen moeten meer investeren in witwasbestrijding.
  • Contante betalingen vanaf EUR 3000 worden verboden voor handelaren.
  • De Wwft-naleving door accountants wordt verbeterd, onder meer door uitbreiding van de capaciteit van het Bureau Financieel toezicht.
  • Cryptovaluta worden gereguleerd. Er wordt vastgehouden aan het vreemde plan om de vergunningplicht in de Wwft onder te brengen. De uitkomsten van de FATF beslissingen inzake cryptovaluta zijn nog niet in deze brief verwerkt.
  • Er wordt gesproken over de ‘trustsector’, waarbij zowel de Angelsaksische trust als trustkantoren (die voornamelijk als statutair bestuurders optreden) aan bod komen. Hoewel trustkantoren in essentie iets heel gewoons doen (rechtspersonen besturen), wordt nog steeds gedaan alsof trustkantoren een aparte activiteit is en valt op dat naleving van bestuurdersverplichtingen geen aandacht krijgt.
  • Gegevensuitwisseling door de overheid met andere Wwft-plichtigen dan banken (genoemd worden levensverzekeraars, advocaten en notarissen) zal ook mogelijk worden.
  • Diverse maatregelen ter bestrijding van ‘ondermijning’, praktisch lijkt dat met name over drugshandel en fraude te gaan en over het ‘afpakken’ van crimineel voordeel, zoals “non confiscation based confiscation”; mogelijk wordt hier “non conviction based confiscation bedoeld, het afpakken zonder dat degene van wie wordt afgepakt is veroordeeld voor een strafbaar feit.

Er zijn een aantal specifiek op banken en betaaldienstverleners gerichte maatregelen, onder meer:

  • Banken mogen de transactiemonitoring gezamenlijk uitvoeren door middel van een ‘TM Utility’.
  • Banken gaan een zwarte lijst van ongebruikelijke klanten aanleggen. Kennelijk gaat dit verder dan de bestaande zwarte lijst die banken al samen aanhouden.
  • De opsporing mag gegevens over witwassubjecten aan de grootbanken verstrekken.
  • In de overheidsdatabase met bankgegevens (het verwijzingsportaal bankgegevens) worden niet alleen rekeningnummers, namen rekeninghouders, de uiteindelijk belanghebbenden bij de rekeningen en openings- en sluitingsdatum rekening opgenomen, maar ook saldo- en transactiegegevens.
  • De overheid gaat meer gegevens uitwisselen met banken.

Beoogd wordt de kwaliteit van het toezicht op de Wwft te verbeteren en opsporing en vervolging van criminaliteit te versterken. Diezelfde overheidsinstanties zullen volgens de plannen ook meer gaan samenwerken met de Wwft-plichtigen. De innige verstrengeling van toezichtssubjecten en toezichthouders zal vergroot worden.

Met deze maatregelen hopen de ministers een goede beurt te kunnen maken tijdens de FATF-toetsing in 2021.

Tot slot
Maatregelen ter verbetering van de gebrekkige informatievoorziening door overheid en toezichthouders inzake de Wwft werden niet aangekondigd.

Deze maatregelen zullen grote gevolgen hebben voor rechtspersonen en andere entiteiten en de bij die rechtspersonen betrokken aandeelhouders, bestuurders en anderen. Ik vraag me af of het niet eens tijd wordt om het civiele recht onder de loep te nemen en beter aan te sluiten op de concepten uit de witwasbestrijding.


Aanvulling 3 juli 2019
Zie over de gegevensuitwisseling ook het bericht van 2 juli 2019 van KNB: Ministers stimuleren info-uitwisseling tussen Wwft-instellingen.

Gejuich
Het lijkt er op dat brancheorganisaties en grote Wwft-plichtigen moeten juichen over de versterking van de witwasbestrijding, lees bijvoorbeeld deze grootbank.

Kritiek van Wwft-plichtigen die ‘boter op hun hoofd hebben‘ wordt namelijk niet geduld, ook al is het terechte kritiek, bijvoorbeeld omdat er grote fouten in de systematiek zitten. Iemand met kritiek wordt op impliciete of expliciet wijze voor maffiamaatje uitgemaakt. Dat lijkt me de reden waarom kritische reflectie en volwassen tegenspraak in de witwasbestrijding ontbreekt.

Weg met cash
Er verschenen de nodige artikelen over de beperkingen inzake contante betaling. Onder meer in de Volkskrant, Wat heeft het kabinet tegen cash geld?. Matthijs Bouwman schrijft in het FD dat hij heel goed zonder contanten kan. Strafrechtadvocaat Judith de Boer waarschuwt in ‘Geldt stinkt‘ dat de voorgestelde maatregelen rondom contant betalen tot uitsluiting kunnen leiden en dat onterechte rechtsmaatregelen tegen vermeende witwassers hoge (advocaat)kosten voor betrokken burgers kunnen opleveren.


Aanvulling 25 juli 2019
In NRC verscheen een artikel over de schaduwkanten van de witwasbestrijding, Bestrijden van witwassen raakt ook vrijheid van burger. Overigens vergeet de auteur te melden dat contant betalen allerlei voordelen heeft, zoals het gelijk oversteken en bescherming tegen de datazucht van banken.

Over Ellen Timmer, advocaat ondernemingsrecht @Pellicaan

Verbonden aan Pellicaan Advocaten, http://www.pellicaan.nl/, kantoor Rotterdam, telefoon 088-6272287, fax 088-6272280, e-mail ellen.timmer@pellicaan.nl ||| Weblogs: algemeen: https://ellentimmer.com/ || modernisering ondernemingsrecht: http://flexbv.wordpress.com/
Dit bericht werd geplaatst in Dienstverlening - juridisch financieel [advocaten, accountants, belastingadviseurs e.d.], Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, rechtsstaat e.d., Personenvennootschap, Rechtspersonenrecht, Trustkantoren, Verwijzingsportaal Bankgegevens en getagged met , , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s