Internetconsultatie over nieuwe microdata die CBS mag gaan verzamelen op het gebied van energie

Geplaatst op 4 september 2024 door Ellen Timmer

Onlangs ging op initiatief van het ministerie van Economische Zaken een internetconsultatie van start over een ontwerpbesluit dat het mogelijk moet maken dat het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) meer gegevens mag verzamelen op het gebied van energie. Dat omvat ook het energieverbruik van alle Nederlandse huishoudens, dus persoonsgegevens.

In de aankondiging staat dat het CBS de bevoegdheid krijgt om bij bepaalde ondernemingen gegevens op te vragen:

Dit ontwerp-Besluit past het Besluit gegevensverwerving CBS aan en heeft betrekking op twee onderwerpen. Met de eerste aanpassing is het CBS bevoegdheid om meer energiegegevens op te kunnen vragen uit de klantenbestanden van bedrijven en andere rechtspersonen die ondernemen op het gebied van energie(verbruik). De tweede aanpassing in het Besluit actualiseert de indeling van de verschillende sectoren waarin de bedrijven ondernemen, die gegevens met het CBS delen, zoals landbouw, industrie of onderwijs. Dit ontwerp-Besluit is bedoeld voor de uitvoering van (de gewijzigde) Europese statistiekverplichtingen in Europese verordeningen en voegt geen aanvullende Nederlandse regels toe.

Welke energiegegevens en bij welke bedrijven het CBS zou kunnen opvragen zijn vastgesteld in het ontwerp-Besluit en toegelicht in de Nota van Toelichting. Soms bevatten deze energiegegevens ook persoonsgegevens van de klanten van de bedrijven en andere rechtspersonen, die ondernemen op het gebied van energie(verbruik). Voorbeelden van de energiegegevens zijn het energieverbruik van huishoudens of het energieverbruik en kenteken van elk type wegvoertuig. De energiegegevens kan het CBS alleen voor het produceren van Europees verplichte statistieken gebruiken. Daarbij heeft het CBS ook de plicht om het recht op bescherming van persoonsgegevens van natuurlijke personen te garanderen.

 

Meer informatie:

Geplaatst in ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , | Plaats een reactie

BIS stresses the importance of statistics based on granular data

Geplaatst op 3 september 2024 door Ellen Timmer

The Bank for International Settlements (BIS) published the proceedings of the second edition of the External Statistics conference in February 2024, read the article External statistics in a fragmented and uncertain world. It refers to the IFC Bulletin (pdf).

Introductory remarks
The introductory remarks show that the financial policymakers have a very strong need for detailed data, not only about and from large companies, but also from every citizen. There are many passages like this:

Examples such as geospatial data, mobile phone records, credit card transactions, securities, credit and business registers illustrate ways to improve the estimation of balance of payments (BOP) statistics.

and

New techniques to collect data, such as web scraping, also play a growing role in reducing the data reporting burden while improving timeliness overall.

The need for granular data
According to the authors recent developments emphasise:

the need for better and more granular data to identify the causes driving the shifts in global flows, in turn supporting policymakers to make informed decisions

The authors have high hopes for artificial intelligence and other digital capabilities. It is to be hoped that they also recognise the huge risks of the gigantic data collections and that they do not behave like the sorcerer’s apprentice.

 

 

On this site I regularly write about granular data (microdata).

Geplaatst in English - posts in English on this blog, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , | Plaats een reactie

Schuilenburg schrijft over de surveillance maatschappij

Geplaatst op 2 september 2024 door Ellen Timmer

Marc Schuilenburg kondigde zijn essay voor Sociologie Magazine ‘Het ‘publiek maken’ van AI en algoritmes‘ aan dat daar ook kan worden gedownload.

Hij beschrijft in het essay de ontwikkeling dat het permanent digitaal volgen van burgers in het kader van de ‘veiligheid’ bezig is om gewoon te worden. Die surveillance vindt niet alleen door de overheid plaats. Ook burgers doen dat onderling (deurbelcamera) en private bedrijven zijn er ook actief op dit terrein.

Schuilenburg vindt dat zichtbaar moet worden gemaakt wat de surveillance met mensen doet en dat er maatschappelijke discussie over moet plaats vinden. Hij besluit met:

Geplaatst in Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , , , , , | Plaats een reactie

Advies Autoriteit Persoonsgegevens over apps waarmee gegevens uit overheidsregistraties worden gescraped | AVG

Geplaatst op 1 september 2024 door Ellen Timmer

De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) maakte op 27 augustus bekend dat het ministerie van BZK (‘BZK’) zich zorgen maakt over apps die gegevens uit overheidsregistraties verzamelen, de zgn. datadeler-apps:

Datadeler-apps zijn applicaties waarmee mensen gegevens over zichzelf uit overheidsregistraties kunnen (laten) verzamelen, bijvoorbeeld om een hypotheek of huurwoning te krijgen. Het ministerie van BZK maakt zich zorgen over het gebruik van deze datadeler-apps en overweegt om afspraken te maken met aanbieders van de apps. Het ministerie heeft een concept voor een convenant aan de AP voorgelegd. In de brief geeft de AP hierover advies.

In het advies beschrijft de AP de werkwijze van de apps:

BZK ziet allerlei risico’s voor burgers, die de AP in het advies weergeeft. De Autoriteit deelt de kritiek van BZK. BZK wil de risico’s beperken door een convenant  met de aanbieders van de datadeler-apps aan te gaan. Het advies van de AP luidt:

 

Slotopmerking

De problematiek van dit type apps illustreert de risico’s van digitalisering, waarbij cybersecurity op de laatste plaats komt (het moet ‘makkelijk’, ‘efficiënt’ en goedkoop zijn). Verder is het een black box of de digitale partijen doen wat ze beloven.

Geplaatst in ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , , , | Plaats een reactie

Het kadaster is nog niet veilig genoeg | Autoriteit Persoonsgegevens

Geplaatst op 31 augustus 2024 door Ellen Timmer

Het is de bedoeling dat het kadaster geen mooie informatiebron voor criminelen meer is [1]. De overheid heeft daarom een wetsvoorstel geconsulteerd [2].

Deze week liet de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) weten [3] dat er nog extra aanpassingen nodig zijn:

Met een wijziging van het Kadasterbesluit wil het kabinet zorgen dat de toegang tot gegevens in het Kadaster beperkt wordt, om mensen zo te beschermen tegen doxing en andere vormen van bedreiging. Een goede stap, vindt de Autoriteit Persoonsgegevens (AP), die het kabinet al meerdere keren tot zulke wijzigingen maande. Het besluit heeft nog wel op drie punten aanpassingen nodig, schrijft de AP in een brief aan het kabinet.

In de brief die de AP aan de minister van VWS schreef, worden de bezwaren als volgt samengevat:

 

Noten:

[1] Zie op dit blog: Maatregelen tegen datagraaien in het Kadaster en verruiming van de afscherming, 23 september 2023; Kadaster is lek als een mandje | AVG, cybersecurity, 29 augustus 2023; Openbare registers uit de vorige eeuw kunnen niet ongewijzigd verder | waarschuwing Autoriteit Persoonsgegevens over kadaster, handelsregister e.d., 18 april 2023.
[2] Zie dit blog.
[3] Nieuwsbericht Kadasterbesluit heeft nog aanpassingen nodig, met verwijzing naar de brief, 27 augustus 2024.

Geplaatst in Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , , , , , | Plaats een reactie

Uberboete op linkedin

Geplaatst op 30 augustus 2024 door Ellen Timmer

Wie meer wil weten over de boete die de Autoriteit Persoonsgegevens aan het taxibedrijf Uber heeft opgelegd (boetebesluit) hoeft niet de juridische literatuur te raadplegen.
Op linkedin zijn diverse juridische uiteenzettingen te vinden, bijvoorbeeld van Jeroen Terstegge, Alberto Montezuma en Gabriela Zanfir.

Geplaatst in ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , | Plaats een reactie

Het verdienmodel achter Panama Papers | John Doe tegen de Duitse overheid

Geplaatst op 29 augustus 2024 door Ellen Timmer

Vorig jaar schreef ik over het verdienmodel achter de Panama Papers lekken.
Inmiddels is er meer informatie, want jurist Robert Nogacki publiceerde een linkedinbericht over de zaak die de anonieme persoon, aangeduid als John Doe, aanhangig heeft gemaakt tegen de Duitse overheid, met als bijlage het verzoekschrift, waarin de overheid wordt beschuldigd van “Breach of Contract, Violation of the Implied Covenant of Good Faith and Fair Dealing“.

Nogacki plaatste ook een link naar het Courtlistener dossier. Liefhebbers kunnen daar allerlei documenten vinden. Het begint met het verzoekschrift van 24 juli vorig jaar. Het meest recente document is van 24 juli dit jaar:

ORDER: For the reasons set forth above, Plaintiff’s request that the Court withdraw its Report & Recommendation dated April 15, 2024 is DENIED. (Signed by Magistrate Judge Gary Stein on 7/24/2024) (tg) (Entered: 07/24/2024)

In het verzoekschrift legt John Doe (‘Plaintiff’) uit:

3. Plaintiff is the original source of the Panama Papers.

3. The Federal Republic of Germany (“the German government”) purchased the Panama Papers from Plaintiff to identify tax fraud and other financial offenses committed by German companies and individuals, and to collect funds due to the German government and its allies.

John kreeg €5 miljoen ‘post-tax’ uitbetaald (7.) en dat is volgens hem niet genoeg (8.). Vervolgens heeft de Duitse overheid zich volgens John misdragen, door zich schuldig te maken aan misleiding, verduistering, dreigementen en weigering om het contract met John na te komen.

Deze John heeft een interessant verdienmodel. Aangezien hij al het nodige geld heeft ontvangen heeft hij voldoende diepe zakken om het de Duitsers lastig te maken.

Onderstaand een passage uit het verzoekschrift.

Geplaatst in Belastingrecht, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , | Plaats een reactie

Betalingsberichten worden bron van rijke informatie over iedere rekeninghouder (dus iedere burger op aarde) | ISO20022

Geplaatst op 28 augustus 2024 door Ellen Timmer

Financiële instellingen zijn verplicht op grond van Europese regelgeving (van internationale oorsprong) bij iedere betalingstransactie allerlei gegevens mee te sturen. Dit wordt wel de ‘travel rule’ of ‘Funds Travel Rule’ of ‘Wire Transfer Regulation‘ (Wtr) genoemd, zie mijn Wtr-blogs.

De betalingstransactiegegevens omvatten niet alleen basisgegevens, zoals het bedrag en wie de betaler en wie de ontvanger zijn.

Doordat het internationale berichtensysteem van het betalingsverkeer, beheerd door de internationale organisatie Swift [1], recent is vernieuwd, kunnen de berichten worden verrijkt met allerlei extra gegevens, die langs iedere schakel in het betalingsverkeer gaan. De vernieuwing betreft het gebruik van het ISO20022 berichtensysteem.

In het vernieuwde berichtensysteem kunnen allerlei detailgegevens worden toegevoegd, waarmee zowel het grootbedrijf als de overheid heel erg blij zijn. Door middel van ‘Purpose Codes’ worden die details toegevoegd, het betreft onder meer betaling van:

  • salaris
  • pensioen
  • energiekosten
  • gezondheidskosten, zoals de tandarts

De verplichting om de Purpose Codes te gebruiken is (nog) niet internationaal geharmoniseerd. Ieder land of gebied kan zelf beslissen of bepaalde codes verplicht zijn.

Voorbeeld: het Verenigd Koninkrijk

De Engelse nationale bank [2] publiceerde in een consultatieverslag uit 2021 [3] een illustratief overzicht van de codes die het VK heeft voorgeschreven:

(klik op het plaatje om een grotere versie te zien)

Het valt op dat er sprake is van een hoge mate van detaillering, zodat aan de hand van de uitgaven iedere burger gedetailleerd in beeld kan worden gebracht. Zo zijn er onder meer de volgende rubrieken:

  • koop van goederen of diensten
  • donaties aan goede doelen
  • gokuitgaven
  • loterijuitgaven
  • scholingsuitgaven
  • parkeerkosten
  • medische diensten
  • tandartsuitgaven
  • gasrekening
  • waterrekening
  • elektriciteitsrekening
  • telefoonrekening
  • kabel tv kosten
  • nutsvoorzieningen
  • pensioenpremie
  • verzekeringspremies, zoals voor een gezondheidsverzekering
  • betaling van een verzekeringsvordering
  • huur
  • salaris
  • pensioen
  • bijstand (‘social security benefit’)
  • werkloosheid- en arbeidsongeschiktheidsuitkering
  • kinderuitkering
  • (overige) overheidsbetalingen
  • allerlei soorten belastingen op detailniveau: inkomensbelasting, vermogensbelasting, wegenbelasting, btw

Deze rubricering is gebaseerd op het werk van internationale financiële organisaties die is terug te vinden op de ISO20022 site.

ISO20022 ExternalPurpose1Code

Voor de te gebruiken codes kan gebruik worden gemaakt van de External Code Sets die op de ISO20022 site zijn te vinden [4]. Vooral de rubriek ExternalPurpose1Code is zeer interessant met relevante subrubrieken, zoals medical met onder meer tandartskosten, zorgverzekering, ziekenhuiskosten en thuiszorg. Een andere is Salary & Benefits, met zeer veel categorieën, niet alleen salaris maar ook alimentatie, kinderbijslag en uitkeringen.
Er zijn rubrieken voor vele andere deelonderwerpen, zoals belastingen, nutsvoorzieningen en transport (inclusief bus en trein). In rubriek CR1049 worden gok- en loterijbetalingen vermeld.
Aan de hand hiervan kan een beeld worden gemaakt van iedere burger en iedere organisatie ter wereld. Het levert microdata op waar de overheid en het grootbedrijf van smullen.

Onderstaand ter illustratie wat codes uit de External Code Sets. De kolommen zijn respectievelijk: Code Set | Code Value | Code Name | Code Definition | Requester | Status | Additional Information

Enige codes uit de rubriek Salary & Benefits:

De medische codes:

De codes voor gokken en loterijen:

 

Wat schrijft Europa voor?

Ik heb nog niet kunnen vinden of Europa hier iets aan de lidstaten heeft voorgeschreven. De Europese Centrale Bank (ECB) spreekt in algemene termen over  het messaging systeem in een presentatie van december vorig jaar [5].
Aangezien Europa druk bezig is met open finance, lijkt me dat de Europese wetgever enthousiast zal zijn over de Purpose Codes. Bovendien dringt een van de vaste adviseurs van de Europese Commissie aan op gebruik van het berichtensysteem voor misdaadbestrijdingsdoeleinden (blog).

 

En wij dan? De risico’s

Niet alleen de overheid en het grootbedrijf zijn zeer verheugd over alle gegevens. Dit soort informatie is natuurlijk een goudmijn voor criminelen. Het zal me benieuwen hoe het beveiligd is en of de partijen die dit soort gegevens verwerken allen onder streng gegevensbeschermingstoezicht staan.

Een aantal jaren geleden werd bekend dat Swift ook criminelen toelaat, lees het artikel bij Follow the Money [6]. Dus er is wel werk aan de winkel.

 

Noten:

[1] Lees mijn berichten over Swift. In 2013 schreef ik over de PRISM affaire, de inhoud is nog steeds actueel.

[2] The Bank of England, site bankofengland.co.uk.

[3] Dit plaatje komt uit een consultatieverslag van oktober 2021, zie pagina 17. Zie dit bestand voor de UK Recommended Purpose Code list van juli 2022.

[4] Te vinden via de ISO 20022 site, bekijk de pagina External code sets, in de rubriek Additional Content for the Messages. Over de site: “The ISO 20022 Registration Authority (RA) is the guardian of the ISO 20022 website. (…) The RA services are provided by SWIFT SC“.

[5] ECB: Harmonised ISO 20022 data requirements for cross-border payments | CPMI Report, 13 december 2023.

[6] Lees Criminelen haken voor een prik aan bij het financiële netwerk SWIFT (betaalmuur) van Lukas Kotkamp. Ik heb er over geblogd.

Geplaatst in Europa, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , , , , , , , , , , , | 2 reacties

ISP Freedom Internet procedeert Europees tegen blokkeren websites

Geplaatst op 27 augustus 2024 door Ellen Timmer

Freedom Internet is samen met andere internet service providers (ISP’s), en samen met organisaties die opkomen voor internetvrijheid, bezig met een procedure tegen Europese instanties. Zij maken bezwaar tegen de Europese regelgeving die ISP’s voorschrijft bepaalde Russische propaganda- en desinformatiesites te blokkeren [1].
Freedom Internet is lid van de coalitie met de naam ‘Freedom of Information Coalition’ (FOIC) die zich tegen deze websiteblokkades richt, lees de pagina met informatie over FOIC [2]. De coalitie is van mening dat desinformatie niet bestreden moet worden met censuur [3].

Zitting in Luxemburg
In juli jl. vond de zitting in deze zaak bij de Europese rechter in Luxemburg plaats, aldus het verslag van Freedom Internet. Uit dat verslag blijkt dat de procedure aanhangig is gemaakt tegen de Raad van de Europese Unie en dat ook vijf andere Europese partijen zich in de procedure hebben gemengd, te weten de Europese Commissie, de Hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid en drie lidstaten [4].
Inhoudelijk ging de zitting onder meer over de vraag of ISP’s zich kunnen beroepen op de vrijheid van meningsuiting en of de blokkade effectief is.

De Nederlandse ISP komt ook nog zelf in beeld:

Tegen het einde van de dag vraagt een van de rechters of wij willen dat zij hun koers aanpassen zodat namens de samenleving een beroep kan worden gedaan op het recht op een vrije meningsuiting. Het is staande rechtspraak dat niet namens anderen wordt opgetreden in de rechtszaal. In het antwoord refereert onze advocaat aan een van de namen van de eisers: Freedom Internet. It’s all in a name. Ja, het is een commercieel bedrijf dat diensten levert aan consumenten maar ook een strijder voor de internetvrijheid van iedereen.

 

 

Noten:

[1] Het Europese besluit 2022/351 en de verordening 2022/350, vindplaats. Aanvankelijk waren het twee sites, er zijn later meer bij gekomen.
[2] De leden van de coalitie worden hier beschreven, de ISP’s zijn Freedom Internet, A2B Internet en BIT. Verder zijn de volgende organisaties lid van de coalitie: de Nederlandse Vereniging van Journalisten, het Persvrijheidsfonds, Bits of Freedom, Voys, MijnDomein, Quanza en OpenFiber.
[3] Zie onder meer dit artikel: “De coalitie twijfelt er niet aan dat de geblokkeerde Russische kanalen worden ingezet als propaganda tijdens de oorlog. Het zijn absoluut geen onafhankelijke nieuwszenders. De coalitie verdedigt de inhoud van de staatszenders dan ook niet maar vindt dat desinformatie niet moet worden bestreden met censuur. Het is juist belangrijk om te weten welke informatie in Rusland verspreid wordt, zodat je daar feiten tegenover kan stellen en de situatie kan duiden.“. Zie over de bezwaren ook het BIT-artikel There’s always a workaround: why censorship doesn’t work.
[4] Letland, Estland en Litouwen.

 

Meer informatie:

Overzichtspagina, met artikelen door Freedom Internet over de procedure:

Geplaatst in ICT, privacy, e-commerce, Sanctieregels | Tags: , , | Plaats een reactie

Bart de Koning: “Met meer data pak je boeven hun geld niet af” | financiële surveillance, witwasbestrijding

Geplaatst op 26 augustus 2024 door Ellen Timmer

De Nederlandse overheid heeft – in navolging van de ondemocratische wereldregering FATF en Europa – een heilig geloof in het grootschalig verzamelen van data over iedere burger, ter bestrijding van de misdaad. Dat constateert Bart de Koning in zijn artikel Met meer data pak je boeven hun geld niet af (betaalmuur) voor Follow the Money.

De intro:

Het kabinet wil nog meer informatie over burgers verzamelen en delen om fraude, witwassen en andere misdaad te bestrijden. Los van de principiële bezwaren is de vraag of big data wel effectief is in de strijd tegen fraude en misdaad. De resultaten stellen teleur, maar het geloof van de overheid is hardnekkig.

Hij constateert onder meer:

Er zijn fundamentele bezwaren tegen het bespioneren en profilen van vaak onschuldige burgers, daarom is het belangrijk om te weten of het iets oplevert. Sporen we er meer fraude mee op? Wie zich in die vraag verdiept, ontdekt dat er weinig politieke belangstelling voor de uitkomst is en dat het effect van veel systemen en methodes domweg niet bekend is. Als er wel harde cijfers bekend zijn, vallen de resultaten vaak tegen, zoals bij het plukken van criminelen.

 

Datahonger nog lang niet gestild
Voorlopig gaan de overheidspraktijken op het gebied van ongebreideld gegevens over burgers verzamelen vrolijk door. Nederland is voorstander van het Europese ‘Going Dark’ voorstel, zo valt te lezen in een recent verslag [*]. Het is te hopen dat criminelen niet inbreken op de interessante databases die door de overheidshonger naar data ontstaan.
Aangezien onlangs door Europa het AML Package is aangenomen en in dat wetgevingspakket financiële surveillance de hoofdrol speelt, ziet het er naar uit dat de wal het schip zal moeten keren.

 

 

[*] Verslag van de informele bijeenkomst van de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken, 22 en 23 juli 2024 te Boedapest, zie paragraaf 4 Bestrijding georganiseerde criminaliteit: “Tevens werd door veel lidstaten, waaronder Nederland, het werk en de aanbevelingen van de high level group on lawful access to data (HLG) verwelkomd“.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , , , , , | Plaats een reactie