Net binnen: het Tweede Kamer bericht dat op 27 januari a.s. om 13:45 uur een DigiD-petitie wordt aangeboden. Ik weet niet welke petitie het is, misschien deze (De Goede Zaak) of deze (petities.nl) of deze (petitie24.nl).
Ook The Firewall is nog met het thema bezig (artikel).
Dankzij de ‘nieuwe wind’ die in de VS waait komt digitale autonomie nu eindelijk op de politieke agenda. Op 21 januari jl. was er een technische briefing in de Tweede Kamer over de overname van Solvinity.
Rondetafelgesprek inzake de consequenties van de (beoogde) overname van Solvinity voor DigiD – dinsdag 27 januari 2026 van 18.30 – 20.30 uur
Op dinsdag 27 januari is een rondetafelgesprek over hetzelfde onderwerp.
Liefhebbers van lezen kunnen verklaringen lezen van diverse experts: Bert Hubert, P. Timmers, DINL, NLdigital, DCC, Bits of Freedom.
Het Solvinity risico. Een explainer
Wie wil weten waarom de overname door de Amerikanen van IT-bedrijf Solvinity schadelijk kan zijn, kan terecht bij Jaap-Henk Hoepman. In zijn artikel Het Solvinity risico. Een explainer legt hij uit waarom het onverstandig is.
NB De Tweede Kamer activiteiten en het artikel van Hoepman kondigde ik al op mijn Quodari nieuwsfeed aan. Quodari is een Nederlands bedrijf.
Aanvulling 24 januari 2026
Het bovenstaande bericht aangevuld met de paper van Bits of Freedom.
Digitale autonomie is nu overal in de EU in het nieuws. Golem: Österreich ist nicht gerade für Softwareinnovationen bekannt. Nun führt es aber eine Initiative für mehr digitale Souveränität in der EU an.
Jaap-Henk Hoepman riep op afscheid te nemen in Boycott U.S. journals and conferences, onder verwijzing naar Rob Wijnberg die schreef Donald J. Trump is the greatest danger to the world since Adolf Hitler.
Tot en met 10 februari a.s. kan worden gereageerd in een consultatie van de Europese Commissie [1] over uitwisseling van gegevens voor de belastingheffing [2]. De richtlijnen van de Raad van de EU worden vaak met de afkorting ‘DAC’ en een nummer aangeduid.
De vele DAC’s
DAC1 is de allereerste versie over de uitwisseling van onder meer inkomsten uit arbeid en pensioenen. DAC1 is meerdere malen gewijzigd, DAC2 had betrekking op rekeninggegevens, DAC3 op grensoverschrijdende fiscale rulings e.d., DAC4 op landenrapporten en DAC5 over de toegang van belastingdiensten tot antiwitwasdossiers. DAC6 zorgde voor de verplichting tot het melden van agressieve grensoverschrijdende fiscale constructies (ook wel als MDR aangeduid). DAC7 gaat over platformrenseignering, waar veel over te doen is geweest, en DAC8 regelt renseignering door cryptovalutabedrijven. Verder is DAC9 in aantocht, over de belastingheffing bij multinationals.
Vreemd genoeg is er geen officiële geconsolideerde versie van DAC, waar alle wijzigingen in zijn verwerkt. Er is wel een inofficiële versie waar (zoals bij meer geconsolideerde versies) een rare disclaimer bij staat:
Onderstaande tekst dient louter ter informatie en is juridisch niet bindend. De EU-instellingen zijn niet aansprakelijk voor de inhoud. Alleen de besluiten die zijn gepubliceerd in het Publicatieblad van de Europese Unie (te raadplegen in EUR-Lex) zijn authentiek. Deze officiële versies zijn rechtstreeks toegankelijk via de links in dit document
De Commissie denkt er nu over om wel een officiële geconsolideerde versie te maken en te gaan ‘vereenvoudigen’.
Consultatieverzoek
In het consultatieverzoek (‘verzoek om input voor een effectbeoordeling’) legt de Commissie uit wat de bedoeling is. Onder meer is de tekst van de richtlijn complex en gebruiksonvriendelijk. Verder lijken bepaalde verdachte omstandigheden (‘meldingsplichtige wezenskenmerken’) die in DAC6 zijn gedefinieerd achterhaald [3]. Er wordt geklaagd over dubbel werk.
Over de doelstellingen schrijft de Commissie:
De doelstellingen van dit initiatief zijn tweeledig:
(1) De rapportageverplichtingen in het kader van de DAC vereenvoudigen en verduidelijken, teneinde de daarmee gepaard gaande lasten voor belanghebbenden uit het bedrijfsleven te verminderen.
(2) Gerichte verbeteringen doorvoeren om de algemene werking van de DAC te verbeteren.Om te beginnen zal de Commissie beoordelen of deze doelstellingen kunnen worden bereikt door de DAC en alle wijzigingen ervan in één rechtsinstrument te consolideren. Dit moet leiden tot een tekst die voor alle belanghebbenden coherenter en duidelijker is. De Commissie zal ook verschillende beleidsopties beoordelen om het rechtskader te vereenvoudigen en te stroomlijnen. Dit houdt in dat mogelijke overlappingen van rapportage-elementen moeten worden weggewerkt en dat mogelijke inconsistente en/of inefficiënte rapportageverplichtingen moeten worden aangepakt. Wat DAC6 betreft, zal de Commissie de noodzaak van mogelijke wijzigingen van meldingsplichtige wezenskenmerken zorgvuldig analyseren en overwegen. Om de identificatie van in het kader van de DAC gerapporteerde belastingplichtigen te verbeteren, zullen de beleidsopties van de Commissie worden gebaseerd op de resultaten van de huidige studie over de haalbaarheid van de invoering van een gemeenschappelijke identificatiecode en de bijbehorende verificatiemechanismen. De Commissie zal ook beoordelen of de huidige rapportagedrempels voor de verkoop van goederen in het kader van DAC7 moeten worden herzien. Tot slot zal de Commissie beleidsopties overwegen om de reikwijdte en volledigheid van de in het kader van DAC1 uitgewisselde informatie te verbeteren door bepaalde verplichte vereisten in te voeren.
De hoop is dat de regels kunnen worden vereenvoudigd, verduidelijkt en verbeterd en dat de nalevingskosten kunnen worden verminderd.
Noten:
[1] De aankondiging is hier te vinden.
[2] Door de Commissie aangeduid als ‘EU-regels voor administratieve samenwerking op het gebied van de belastingen’.
[3] Consultatiedocument: “Uit de evaluatie is gebleken dat belanghebbenden sommige kenmerken van DAC6 niet langer geschikt achtten voor het beoogde doel en dat de identificatie van belastingplichtigen in het algemeen een probleem bleef, waardoor de efficiëntie en doeltreffendheid van het gebruik van DAC-gegevens werd beperkt.“
Wie van dag tot dag wil weten wat er in de VS gebeurt, kan de verslagen van Kirsten Verdel lezen en zich abonneren op haar nieuwsbrief. In het interview dat de aan Netkwesties gaf vertelt ze hoeveel ze tot zich neemt om de verslagen te maken:
“In totaal 60-70 sites per dag die ik afstruin, van Associated Press tot The Guardian, van The Hill tot Politico. Maar vooral sociale media, want daar zitten al die accounts van Trump, ministers en instituties als Witte Huis en ICE. En websites als Law 360 en de Federal Archives. Ook helpen mensen me met tips.”
Het is geen gezonde bezigheid, dus ik wens haar sterkte.
Aanvulling 10 februari 2026
De aanmeldlink voor de nieuwsbrief verbeterd.
The European Center For Not-for-Profit Law (ECNL) published the article A Guide to Fundamental Rights Impact Assessments (FRIA) on the guide created by ECNL and the Danish Institute for Human Rights.
CFE Tax Advisers Europe submitted a statement on the proposed “28th Regime” and note, among other things:
CFE strongly supports the objective of creating a simplified EU-wide entity structure to facilitate the expansion of start-ups and scale-ups. Past experience with European legal forms, particularly Societas Europaea (SE), indicate that a new structure can only succeed if it resolves the fundamental tax, administrative and compliance issues that continue to fragment the Internal Market. CFE recognises that this initiative builds on wider EU efforts to strengthen competitiveness, deepen the market integration and support Europe’s transition towards innovation-driven growth.
There are persistent tax-related obstacles for start-ups expanding cross-border, including divergent corporate tax rules across the EU, inconsistent access to tax incentives, and multiple uncoordinated filing obligations. Drawing lessons from the limited uptake of the SE, we underline that an EU entity without meaningful tax simplification risks repeating past shortcomings.
CFE therefore recommends that the 28th Regime prioritise practical simplification and coordination. Measures such as a single EU tax filing interface, harmonised documentation standards, and EU-wide safe harbours for transfer pricing would provide immediate value. A startup-friendly loss relief mechanism and a coordinated approach to R&D incentives would further enhance the attractiveness of the regime, while clear rules on State aid compatibility would ensure legal certainty.
De afgelopen tijd is er de nodige aandacht geweest voor het Amerikaanse plan om iedereen die in dat land op bezoek wil gaan het hemd van het lijf te vragen [1]. Onder meer moeten biometrische gegevens (vingerafdruk, gezichtsscan, DNA) worden verschaft.
Waar je veel minder over leest dat in het Amerikaanse voorstel (pdf) dat er ook gegevens over familie moeten worden verstrekt [2]:
d. Namen van familieleden (ouders, echtgenoot/echtgenote, broers en zussen, kinderen);
e. Telefoonnummers van familieleden die in de afgelopen vijf jaar zijn gebruikt;
f. Geboortedata van familieleden;
g. Geboorteplaatsen van familieleden;
h. Verblijfplaatsen van familieleden;
Dat gaat heel ver en daar zullen de familieleden niet blij mee zijn. Het roept vragen op, zoals:
Ik ben heel benieuwd of er al iemand in is gedoken.
Noten:
[1] Privacy International geeft daar een mooi overzicht van (in het Engels). De Nederlandse media hebben er veel aandacht aan gegeven, zie onder meer security.nl: inleidend artikel, melding dat kamervragen zijn gesteld, bericht over antwoord minister. Overigens was er in 2005 al een Amerikaans voorstel over een wereldwijde identiteitskaart, zie dit bericht van security.nl dat naar de CVIB site verwijst (url doet het niet meer) en naar The Register, die ook spreekt over de wens van de VS om biometrische gegevens te krijgen, US biometric ID request raises ID concern in UK, 30 mei 2005. Het laat zien hoe lang de VS al bezig is met het verzamelen van persoonsgegevens van mensen van buiten de VS.
[2] Machinevertaling van:
d. Family member names (parents, spouse, siblings, children);
e. Family number telephone numbers used in the last five years;
f. Family member dates of birth;
g. Family member places of birth;
h. Family member residencies;
Bert Hubert publiceerde gisteren zijn Dashboard totale Amerikaanse afhankelijkheden:
Hier een lijst organisaties die voor hun primaire missie totaal afhankelijk zijn van Amerikaanse clouds, en waarbij de maatschappij ontwricht zou worden als ze hun werk niet meer konden doen, bijvoorbeeld door sancties over Groenland.
Dit omvat bijvoorbeeld wel de veiligheidsregio’s en het UWV, maar niet het ministerie van economische zaken. Want als bij het departement EZ het licht uitgaat is dat vervelend, maar we kunnen wel een paar weken zonder nieuw beleid. Maar we kunnen niet zonder uitkeringen en toeslagen. Of de toezichthouders en uitvoeringsorganisaties die onder EZ vallen, overigens.
Op zijn lijst staan bij de overheid onder meer RDW, UWV, de veiligheidsregio’s, alle gemeenten en waarschijnlijk ook alle provincies en de Sociale Verzekeringsbank. De media gaan plat. Ook het betalingsverkeer zal kopje onder gaan:
Banken en betalingsverkeer
* Alle grote banken en DNB functioneren niet zonder Amerikaanse clouds en zijn afhankelijk van Akamai
* (Binnenkort?) alle Geldmaat geldautomaten
* (Vermoedelijk de meeste pinterminals in winkels, ze waren het in ieder geval van plan)
* Stichting BKR, waar van alles getoetst wordt, en als dat niet kan krijg je geen hypotheek (Azure)
Goed om te weten is dat alle Nederlandse pinpassen en credit cards volledig in handen zijn van Amerikanen.
Ook in vele andere sectoren is men volledig van Amerikaanse IT afhankelijk.
Het is een prettig vooruitzicht. (Niet.)
Aanvulling 19 januari 2026
Lees dit Engelstalige artikel van Doctorow, waarin hij uitlegt hoe de VS de hele wereld digitaal in de tang heeft gekregen, met onder meer: “First among these things that you can’t do anywhere else: it’s a crime in virtually every country on earth to modify America’s defective, enshittified, privacy-invading, money-stealing technology exports. That’s because the US trade representative has spent the past 25 years using the threat of tariffs to bully all of America’s trading partners into adopting “anti-circumvention” laws (…) The fact that local businesses can’t sell you a privacy blocker, an alternative client, a diagnostic tool, a spare part, a consumable, or even software for your American-made devices leaves you defenseless before US tech’s remorseless campaign of monetary and informational plunder – and it means that your economy is denied the benefits of creating and exporting these incredibly desirable, profitable products“.
Eerder besteedde ik hier aandacht aan de Nederlandse en Europese behoefte om alle vertrouwelijke correspondentie van burgers mee te kunnen lezen, de zgn. ‘Going Dark’ voorstellen, zie onder meer dit artikel over Europese voorstellen.
Die behoefte is ingegeven door de misdaadbestrijders in de EU. Hun enthousiasme over toegang tot messaging gegevens (zoals whatsapp en signal) zal waarschijnlijk ingegeven zijn door de PGP-successen die recent zijn geboekt, lees daar over de de deze maand bekend gemaakte WODC-publicatie “Georganiseerde criminaliteit in Nederland: cocaïnesmokkel en liquidaties | Zesde rapportage op basis van de Monitor Georganiseerde Criminaliteit“, waarin wordt gemeld dat belangrijke zaken konden worden opgelost dankzij toegang tot PGP-telefoons.
In de samenvatting staat daar over (pagina 17):
Eerder schreven we al over PGP-data. Inzage in het berichtenverkeer heeft in grote mate bijgedragen aan de opsporing. Met name bij het oplossen van grote liquidatiezaken. Moordonderzoeken die eerder als losstaande zaken werden beschouwd, kunnen door PGP-data aan elkaar worden gelinkt. In oude zaken zonder toegang tot PGP-data bleef men in het onderzoek vaker hangen op het uitvoerende niveau van de organisatie. Ook personen in faciliterende rollen bij zowel cocaïnesmokkel, als liquidaties zijn duidelijker naar voren gekomen door PGP-data.
Zie ook paragraaf 6.6:
Door het vertrouwen in de afscherming die PGP-telefoons bieden, lijken criminelen behoorlijk vrij te communiceren en is er lang niet altijd sprake van verhullend taalgebruik, zoals te lezen is in verschillende dossiers. De ontsleuteling van deze versleutelde communicatiediensten werd door verschillende personen binnen de opsporing dan ook een ‘gamechanger’ genoemd. Zoals ook in voorgaande paragraaf werd beschreven werd PGP-data benoemd als belangrijk(ste) middel om informatie en bewijs te vergaren in het merendeel van de opsporingsdossiers die we voor deze monitorronde hebben bestudeerd. De cryptodata hebben ervoor gezorgd dat de politie en het Openbaar Ministerie naar eigen zeggen een veel beter beeld hebben gekregen van georganiseerde drugscriminaliteit dan een aantal jaar geleden. Door het kraken van verschillende cryptocommunicatiediensten is de politie ‘van denken naar weten’ gegaan, aldus één van de geïnterviewden. Er was veel vertrouwen in de technologie door criminelen en via de PGP-toestellen werd veelvuldig en uitgebreid gecommuniceerd over (het opzetten van) cocaïnetransporten. Voor de opsporing was de informatie uit PGP-data vaak een bevestiging van wat zij al vermoedden. Er kwam echter ook zicht op onbekende contacten en accounts, wat in sommige gevallen juist liet zien aan welke kennis het bij de opsporingsinstanties ontbrak.
Dat vertrouwen in PGP-telefoons zal er bij criminelen wel niet meer zijn, zodat wat in het vorige citaat staat inmiddels is achterhaald.
Als criminelen nu allerlei ‘gewone’ kanalen gebruiken, zoals whatsapp, snapchat en messaging via game platforms, is de behoefte aan toegang op zich begrijpelijk. Echter, een zeer belangrijk probleem blijft dan buiten beschouwing:
hoe kan een burger zich beschermen tegen datagraaiende advertentiebedrijven en andere datahandelaren en tegen criminelen?
Alle technische deskundigen zijn het er over eens dat de achterdeurtjes waardoor de nette overheid binnenkomt in de vertrouwelijke communicatie tussen burgers, ook gebruikt kunnen worden door criminelen en ander onguur volk (zoals advertentiebedrijven en datahandelaren). Bovendien moeten die achterdeurtjes juist door bedrijven die verdienen aan persoonsgegevens (zoals Meta, Google, sommige messaging diensten, game platforms) worden open gezet, wat mij zeer onwenselijk lijkt.
Opvallend aan de mededelingen van overheden over Going Dark is dat in algemene zin wordt geroepen dat men grondrechten wil respecteren en zorgen voor gegevensbescherming, maar dat een concrete oplossing voor burgers die zichzelf willen beschermen tegen datagulzige bedrijven (Meta, Google c.s.), datahandelaren, criminelen en ander onguur volk, ontbreekt.
Het is hoog tijd dat de Nederlandse en Europese overheden daar over gaan nadenken.
Het Duitse register van uiteindelijk begunstigden (ubo-register), het ‘transparantieregister’ (Transparenzregister) bevat ook vastgoedgegevens. Dat staat in § 19a en § 19b van de Duitse antiwitwaswet [1]. In diezelfde wet is recent § 23b opgenomen dat inhoudt dat bepaalde Duitse witwasbestrijdingsplichtingen (onder meer financiële instellingen) [2] de juistheid van de vastgoedregistratie in het transparantieregister moeten controleren en onjuistheden aan de overheid moeten melden [3].
Expert op het gebied van de Duitse antiwitwasregels Achim Diergarten (site) meldde in zijn januari nieuwsbrief dat § 23b op 1 januari jl. in werking is getreden en de melding ook moet worden gedaan als geen vermoeden van criminaliteit is [4].
Diergarten constateert dat de bureaucratische druk op de witwasbestrijdingsplichtigen (zoals banken en notarissen) toeneemt, terwijl niet is gebleken dat het transparantieregister enige invloed op criminelen heeft [5]:
Dat verandert echter niets aan mijn nog steeds kritische houding ten opzichte van dit onderwerp in het algemeen, omdat ik er niet van overtuigd ben dat alle inspanningen die door de witwasbestrijdingsplichtigen worden geleverd op het gebied van transparantieregisters, criminelen daadwerkelijk van hun daden zullen weerhouden. Ja, het wordt steeds lastiger voor hen, maar dat gaat tegelijkertijd gepaard met aanzienlijke kosten voor alle betrokkenen. Is dat het echt waard?
Wie er wel blij mee zijn:
# De juristen, compliance adviseurs, datahandelaren en softwareaanbieders die zich met de witwasbestrijding bezig houden. Hoe ingewikkelder en hoe onbegrijpelijker, hoe beter het is voor hen.
# De marketeers van de transparantiebeweging [6] (met de gedachte uit de vorige eeuw dat alle transparantie tot een betere wereld zou leiden) zijn gelukkig, want zij boeken successen.
# Criminelen, aangezien het transparantieregister voor hen een nog rijkere informatiebron is geworden.
Noten:
[1] Gesetz über das Aufspüren von Gewinnen aus schweren Straftaten (Geldwäschegesetz – GwG).
[2] Zie over de meldplichten in relatie tot vastgoed § 23a Meldung von Unstimmigkeiten an die registerführende Stelle en § 23b Meldung von Unstimmigkeiten bei der Zuordnung von Immobilien.
[3] Ҥ 23b Meldung von Unstimmigkeiten bei der Zuordnung von Immobilien
(1) Die in § 23 Absatz 1 Satz 1 Nummer 1 aufgeführten Behörden, Verpflichtete nach § 2 Absatz 1 Nummer 1 bis 3 und 7 sowie Notare haben der registerführenden Stelle Abweichungen unverzüglich zu melden, die sie zwischen den Angaben über die Immobilien, die im Transparenzregister zugänglich sind, und den ihnen zur Verfügung stehenden Angaben und Erkenntnissen über Immobilien feststellen. § 43 Absatz 2 gilt entsprechend. (…)“.
[4] “Die Meldepflicht entsteht jedoch nur bei einer festgestellten Abweichung, nicht jedoch bei einem bloßem Verdacht oder einer allgemeinen Prüfung, da es nach § 23b GwG keine generelle Prüfungspflicht für die Verpflichteten wie in § 23a GwG gibt.“.
[5] Machinevertaling van: “Das ändert aber nichts an meiner nach wie vor kritischen Einstellung generell zu dem Thema, da ich nicht überzeugt bin, dass sich mit den ganzen Aufwänden, die von Verpflichteten rund um das Thema Transparenzregister betrieben werden, tatsächlich Kriminelle von ihren Handlungen abhalten lassen. Ja, es wird immer umständlicher für diese, aber das ist zugleich mit einem erheblichen Aufwand für alle Verpflichtete verbunden. Ist es das wirklich wert?”
[6] Zoals Transparency International en Open State Foundation.
Een beschaafde overheid zorgt er voor dat rechtshulp ook bereikbaar is voor mensen met minder geld, zeker omdat de belangrijkste tegenstander diezelfde overheid is!
De advocaten die in deze gespecialiseerde rechtsgebieden actief zijn hebben recht op een fatsoenlijke beloning.
>>> Lees meer over gefinancierde rechtshulp. >>>
Ellen Timmer - juridische artikelen en berichten 