Waarom dagvaardt het OM de banken niet wegens structurele schending van de grondrechten bij de uitvoering van de witwasbestrijdingsregels? | AML, CFT, Wwft

Het Openbaar Ministerie (OM) maakte op 9 april jl. bekend dat zij de Rabobank zullen dagvaarden wegens vermeende structurele niet-naleving van de verplichtingen die banken hebben om criminaliteit op te sporen.
Die verplichtingen staan ook bekend als ‘witwasbestrijding’ en zijn geregeld in de Wet ter voorkoming van witwassen en financiering van terrorisme (Wwft), die binnenkort zal worden vervangen door de Europese antiwitwasverordening (Anti-Money Laundering Regulation, ‘AMLR’). Het is van algemene bekendheid dat deze vorm van privatisering van de criminaliteitsbestrijding voor zeer veel kostbare bureaucratie zorgt en weinig effectief is.

Of de Rabobank is tekortgeschoten in het doen van klantonderzoek en het melden van ongebruikelijke transacties zal uit de strafzaak moeten blijken. In ieder geval is onjuist dat – als sprake zou zijn van niet-naleving – dat dit “grote maatschappelijke en economische gevolgen” heeft, aangezien tot nu toe niet is gebleken dat de antiwitwasbureacratie in de vorm zoals deze nu bestaat iets oplevert in de misdaadbestrijding.

In een artikel op de PONT website wordt advocaat Jurjan Geertsma geciteerd, die het terecht – en zelfs ‘stoer’ vindt – dat Rabobank kennelijk niet ten koste van alles wil meebuigen voor een schikking, maar de zaak ter toetsing aan de rechter wil voorleggen, zodat de rechter kan beoordelen of het OM de situatie juist heeft beoordeeld.

Grootschalige grondrechtenschendingen door financiële instellingen worden niet gesanctioneerd
In hetzelfde artikel wordt Simon Lelieveldt, voorzitter van Human Rights in Finance, geciteerd die opmerkt dat de angst voor boetes en vervolging ertoe leidt dat banken steeds vaker de grondrechten van burgers schenden. Hij vindt het belangrijk dat banken worden gestraft voor de schendingen van de grondrechten van burgers.

Dus:

het Openbaar Ministerie had de grootbanken moeten dagvaarden wegens de grootschalige grondrechtenschendingen die de afgelopen tien jaar hebben plaats gevonden.

Lees over die grondrechtenschendingen op deze site:

Het ministerie van Financiën schreef:

en maakte dit rapport bekend:

Geplaatst in Bankrekening krijgen en behouden, Europa, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, Strafrecht | Tags: , , , , , , , , , , , , | Plaats een reactie

Europese beleggingsmarkttoezichthouder waarschuwt voor AI

De European Security and Markets Authority (ESMA), de Europese beleggingsmarkttoezichthouder, waarschuwt beleggers in een factsheet in diverse talen voor het gebruik van kunstmatige intelligentie.

Uit de Nederlandstalige versie:

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , | Plaats een reactie

Nederland probeert contante betaling te redden | voorstel Wet chartaal betalingsverkeer

Er is een wetsvoorstel naar de Tweede Kamer gestuurd dat beoogt de toekomst van contant geld te garanderen, aldus het nieuwsbericht van de rijksoverheid.

Meer over het wetsvoorstel:

Voorafgaande advisering:

Over het voorstel werd in 2024 een internetconsultatie gehouden met 38 openbare reacties, lees het consultatieverslag en mijn artikel.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Grondrechten | Tags: , , , , | Plaats een reactie

Wtmo aangenomen door de Tweede Kamer

Het is geen grap, op 1 april jl. is het voorstel voor de Wet transparantie en tegengaan ondermijning door maatschappelijke organisaties aangenomen door de Tweede Kamer, zie het verslag. Er werd voor gestemd door de fracties van de SP, D66, NSC, de ChristenUnie, de SGP, het CDA, de VVD, BBB, JA21 en de PVV.

De tekst van het voorstel zoals is aangenomen, is hier / hier te vinden.

Het voorstel ligt nu bij de Eerste Kamer (dossier). De Eerste Kamercommissie voor Justitie en Veiligheid (J&V) bespreekt op 8 april 2025 de procedure.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, Not-for-profit | Tags: , , , , | Plaats een reactie

European support for SMEs in complying with sanctions

The European Commission started a service to support European SMEs in complying with sanctions, read the announcement on the EU Sanctions Helpdesk.

From their infographic:

 

Geplaatst in English - posts in English on this blog, Europa, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Sanctieregels | Plaats een reactie

Sophie in ´t Veld’s letter to the Commission and European Data Protection Authorities | Time for de-risking: transatlantic data flows under Trump II

Former member of the European Parliament Sophie in ´t Veld published her letter to the Commission and European Data Protection Authorities on transatlantic data flows. From the letter:

However, there is one area where the European Union is conspicuously silent: the impact of Trump policies on transatlantic data transfers. The EU and the US are deeply intertwined in this area and the volume of transatlantic data flows is massive. Data sharing across the Atlantic for commercial and law enforcement purposes has always been a delicate issue, not to say controversial, as in many cases it does not comply with EU standards on fundamental rights, including data protection and legal redress. Several rulings by the EU Court of Justice have confirmed the inadequacy of the protections agreed between the EU and the US. It is regrettable that the European Commission has so far taken little to no action to address the issue. (…)

Yet, so far there has been no visible action from the European Union, leaving EU citizens and residents unprotected and creating massive security risks.

There are risks associated with the agreements with the US that have long been known and accepted at the time:

These systemic weaknesses and risks did not arise in recent weeks, they have been known for many years. The US has often arm-twisted the EU into accepting data transfers without adequate protection. For example by threatening to withhold landing rights to air carriers (Re PNR data), or operating licenses for banks (FATCA data) or exclusion from the US Visa Waiver Programme (giving US authorities access to various data). The EU has always meekly accepted this and gave precedence to diplomatic relations over the rights of its own citizens. It is clear that this is no longer possible in the current circumstances.

She calls for action regarding several agreements between the US and EU / EU-countries:

  • The 2016 Umbrella Agreement (“Agreement between the United States of America and the European Union on the protection of personal information relating to the prevention, investigation, detection, and prosecution of criminal offenses”)
  • The 2023 adequacy decision for the Transatlantic Data Privacy Framework (TADPF)
  • The 2012 EU – US agreement on Passenger Name Records (PNR)
  • The 2010 SWIFT agreement (“Agreement between the European Union and the United States of America on the processing and transfer of Financial Messaging Data from the European Union to the United States for purposes of the Terrorist Finance Tracking Program”)
  • Member states – US Intergovernmental Agreements for the implementation of the US anti-tax evasion act FATCA
  • EU – US negotiations on access to electronic evidence and the US CLOUD Act

Her comment on the consequences for FATCA:

5. For the purpose of the implementation of te US FATCA act, tax data of EU citizens are being shared by banks with the US authorities on the basis of bilateral US – EU member state intergovernmental agreements (IGA). This arrangement has been ruled legally flawed on several occasions by European Data Protection Authorities, but that has not prevented the data flows. However, as the Trump administration wants its new DOGE department to have access to data bases of the US Internal Revenue Service, it is clear that even the inadequate conditions of the IGA are no longer met, and thus fully illegal.

In’t Veld asks the following questions:

  1. Do you agree that in the current circumstances the existing arrangements for transatlantic data transfers for both commercial and law enforcement purposes are inadequate, in many cases unlawful, and that they pose grave risks for citizens’ rights and European security?
  2. Have you analyzed the situation and if so, will you make the results public?
  3. What immediate action will you take to address the risks described above? Please specify for each of the six areas mentioned.

How will the EU respond?

 

 

My earlier article on this subject: Geen vuiltje aan de lucht bij transfers van persoonsgegevens naar de VS and other articles on this site on data protection in the US.

Geplaatst in Belastingrecht, English - posts in English on this blog, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , , , , | 1 reactie

Tech-optimisme van de Autoriteit Financiële Markten

In het artikel Nieuwe digitale ID biedt kansen, maar kan voor sommige consumenten drempel worden laat de Autoriteit Financiële Markten (AFM) blijken van een groot tech-optimisme, gekoppeld aan de Europese Digitale Identiteit (EDI-wallet):

Door de EDI-wallet kunnen klantprocessen sneller, eenvoudiger en veiliger worden, wat voordelen biedt voor zowel consumenten als financieel dienstverleners. Financiële diensten kunnen inclusiever en goedkoper worden door minder drempels in digitale klantprocessen en grensoverstijgende diensten eenvoudiger beschikbaar te maken voor consumenten. Tot slot biedt het kansen voor innovatie door diensten te integreren in de EDI-wallet en financiële gegevens makkelijker te delen. De EDI-wallet kan gebruikt worden door consumenten om het inzicht in hun financiële situatie te vergroten en bijvoorbeeld overkreditering te voorkomen.

  • Worden die ‘klantprocessen’ wel “sneller, eenvoudiger en veiliger“?
    De ervaring leert dat er veel domme IT is, waar je als gebruiker nauwelijks doorheen komt.
  • Worden financiële diensten wel “inclusiever en goedkoper“?
    Goede IT is helemaal niet goedkoop. En hoe inclusief is de financiële sector (bericht ministerie van Financiën over discriminatie door banken, bericht College voor de Rechten van de Mens)?
  • Moeten we wel blij zijn dat “financiële gegevens makkelijker te delen” zijn?
    Daar zullen criminelen ook blij mee zijn.

Het klinkt als herhaling van de bekende reclame van IT-aanbieders.

Om nog maar niet te spreken over de problemen rondom het concept van de Europese Digitale Identiteit, zie bijvoorbeeld Tech-expert Denis Roio: ‘Europese digitale identiteit is straks niet veilig genoeg’.

Gelukkig heeft de AFM wel aandacht voor de schaduwkant van de EDI-wallet:

Dat er minder drempels zijn, kan er ook voor zorgen dat consumenten financiële overeenkomsten aangaan waarvan ze de consequenties op de langere termijn wellicht niet kunnen overzien of buitenlandse financiële producten waar vanuit Nederland mogelijk minder goed toezicht op is. Hoewel de EDI-wallet een hoge betrouwbaarheid en meer privacy kan bieden, blijft het risico bestaan op identiteitsfraude en kunnen consumenten mogelijk worden overgehaald om meer gegevens te delen dan nodig.

 


Aanvulling 7 april 2025
Het techgeloof heerst bij de financiële toezichthouders. Lees bijvoorbeeld de EBA, die in de nieuwsbrief van vandaag schreef:

In January 2025, the EBA, in coordination with the European Commission’s AMLA Task Force, hosted a workshop for AML/CFT supervisors on SupTech and AI. The aim was to explore the opportunities afforded by new technologies, and to identify best practices to support their effective adoption. Supervisors from all EU Member States and some third countries attended.
Technology can make AML/CFT supervision more effective and efficient by optimising workflows and supporting informed decision-making, but it needs to be targeted to meet specific supervisory needs. It also needs to be designed to make sure that appropriate safeguards are in place, especially where sensitive data is being processed. For this reason, close cooperation between IT, AML/CFT and data protection experts is important.
The use of SupTech in AML/CFT supervision is still at an early stage, with 35% of competent authorities exploring, developing, or implementing, their first SupTech tool. Going forward, closer collaboration between AML/CFT supervisors could be conducive to the development of common, innovative  solutions that enhance the effectiveness of AML/CFT supervision across the EU.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , , , , , , , , | Plaats een reactie

Consultatie over wetsvoorstel concentratietoezicht ter voorkoming van toekomstige oligopolies

Tot 18 april a.s. loopt een consultatie over een wetsvoorstel dat de ACM de bevoegdheid moet geven om kleinere concentraties te toetsen:

De ACM kan in het geval het vermoeden bestaat dat met een relatief kleine concentratie toch het risico bestaat dat daarmee de mededinging op significante wijze zou kunnen worden belemmerd, die concentratie onderzoeken en desnoods tegenhouden.
Daarmee kan ook toezicht worden gehouden op relatief kleine concentraties die wel degelijk tot gevolg kunnen hebben dat de mededinging verstoord kan raken, bijvoorbeeld als het gaat om een serie van opeenvolgende kleine overnames.

Zie de concepttoelichting over de aanleiding:

Maar niet alleen kralenrijgen kan tot problemen leiden. Ook komt voor dat overnames onder de omzetdrempels in kleine lokale of niche markten tot negatieve gevolgen voor consumenten kunnen leiden. Ook komt voor dat grote bedrijven kleine innovatieve spelers, die nog maar een geringe omzet hebben weten te behalen, in een vroeg stadium van hun ontwikkeling opkopen. Zogenaamde ‘killer acquisitions” ontnemen de samenleving de voordelen van deze innovatieve spelers omdat hun concurrentiekracht in de kiem wordt gesmoord.

De afgelopen tijd zijn daar diverse voorbeelden van geweest, onder meer in de zorg.

Geplaatst in Handelsrecht, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , | Plaats een reactie

Diederik Samsom over bureaucratische regels uit Europa

Diederik Samsom werd geïnterviewd door Jesse Frederik over Europese regeldruk, onder meer in de groene sector. Het interview onder de titel ‘Tien scheidsrechters en één speler: gaat Europa aan de regeldrift ten onder!?‘ kan als podcast worden beluisterd, onder meer via De Correspondent en Apple podcast.
Samsom liet ergens vallen dat de antiwitwasbureaucratie indrukwekkend is.

Er is ook een youtube versie:

Geplaatst in Europa, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft | Tags: , , , | Plaats een reactie

Verdwijning van contant geld uit Duitsland

Net als in Nederland verdwijnt in Duitsland contante betaling langzaam maar zeker. Lees het artikel door DW dat melding maakt van een onderzoek door de Bundesbank. Net als in Nederland verdwijnen in Duitsland bankfilialen en geldautomaten.

Meer informatie bij de Bundesbank bij het thema contanten. Over het onderwerp werd door DW in januari 2024 ook geschreven.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten | Tags: , , | Plaats een reactie