VvE’s kunnen niet meer aan een bankrekening komen | AML, CFT

Geplaatst op 17 februari 2025 door Ellen Timmer

De privatisering van overheidstaken naar banken levert merkwaardige resultaten op, wat wordt geïllustreerd door het bericht van Vereniging Eigen Huis dat VvE’s geen bankrekening meer kunnen openen, lees Grote problemen bij bankrekeningen voor VvE’s; soepeler toezicht noodzakelijk. De vereniging roept de minister van Financiën op om maatregelen te nemen.

Op de site van VvE 010 verscheen het artikel Banken zien VvE’s vaak als criminele organisatie, met onder meer:

De banken voeren zware controles uit om witwassen en financiering van terrorisme te voorkomen. Volgens de banken zouden VvE’s wel eens een dekmantel kunnen zijn voor een witwasorganisatie. Hierdoor heeft 45% van de VvE’s grote moeite een bankrekening te openen en 30% lukt het zelfs helemaal niet. Volgens Vereniging Eigen Huis voelen zij zich soms gedwongen om maatregelen te nemen die niet voldoen aan de wettelijke voorschriften en regels voor goed financieel beheer. Grote financiële risico’s kunnen hiervan het gevolg zijn.

Het is te bizar voor woorden dat financiële instellingen VvE’s weigeren of bemoeilijken. Het maakt duidelijk dat het concept achter de privatisering van de misdaadbestrijding niet klopt.

Geplaatst in Bankrekening krijgen en behouden, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten | Tags: , , , , , , , , , | Plaats een reactie

Financiële instellingen werken samen met Europol

Geplaatst op 16 februari 2025 door Ellen Timmer

In het kader van hun overheidstaken groeien financiële instellingen (FI’s) steeds dichter naar de overheid toe. Zo maakte Europol onlangs bekend [*] dat er een samenwerkingsgids is tot stand gebracht.
Toch jammer dat de rechtsbescherming tegen het optreden van die FI’s is achter gebleven en dat geen Wet open overheid voor de FI’s is. Bij het uitvoeren van overheidstaken hoort een adequaat juridisch regime dat burgers beschermt tegen fouten van de FI’s.

 

 

[*] Nieuwsbericht: Financial institutions and law enforcement enhance their cooperation. De gids: EFIPPP Practical Guide for Operational Cooperation between Investigative Authorities and Financial Institutions.

 

Aanvulling 19 maart 2025
Risk & Compliance schreef er juichend over, zo te zien overgenomen van Europol.

Geplaatst in Europa, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten | Tags: , , , , , , | Plaats een reactie

Europol is druk met AI

Geplaatst op 15 februari 2025 door Ellen Timmer

De Europese politie organisatie Europol heeft grote verwachtingen van kunstmatige intelligentie (‘artificial intelligence’, ‘AI’), zo schrijven zij in dit bericht. Er wordt verwezen naar een rapport. De bedoelingen zijn goed, aldus:

The report underscores that AI’s advantages must be carefully weighed against potential risks to ensure fairness, transparency, and the protection of privacy. Close collaboration between law enforcement agencies, technology developers, and policymakers will be crucial for the ethical and effective deployment of AI.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, Insolventierecht | Tags: , , , , | Plaats een reactie

Discriminatiemonitor 2024: discriminatie door banken in beeld | College voor de Rechten van de Mens

Geplaatst op 14 februari 2025 door Ellen Timmer

Onder de titel Discriminatiemonitor 2024: discriminatie door banken in beeld maakte het College voor de Rechten van de Mens bekend dat meldingen en klachten over discriminatie door banken en andere financiële instellingen in 2024 zijn opgevallen:

Mensen of organisaties werden geweigerd bij het openen van een rekening, en ook betalingen werden regelmatig geblokkeerd.(…)

Discriminatie door banken

Discriminatie door financiële instellingen, zoals banken, kwam naar voren in meerdere meldingen. In deze sector werden 52 meldingen ontvangen. Het College oordeelde in meerdere zaken dat er sprake was van discriminatie op grond van ras of nationaliteit.

Zo blokkeerde ING de overboeking van een man naar zijn eigen rekening. In de omschrijving bij de overboeking stond alleen de Arabisch klinkende naam van zijn broer. De bank vroeg de man meerdere keren om persoonlijke gegevens van zijn broer, zonder inhoudelijk uit te leggen waarom. In een andere zaak oordeelde het College dat de ASN Bank discriminerend handelde toen een man geld wilde overmaken naar zijn zus in Palestina. Hoewel de betaling door een Duitse tussenbank werd geweigerd, deed ASN geen verder onderzoek naar de reden hiervan.

De rol van risicoprofilering speelt in veel van deze zaken een belangrijke rol. Banken en andere instellingen maken steeds vaker gebruik van risicoprofilering om transacties of klantgedrag te beoordelen. Hoewel dit een handig hulpmiddel kan zijn, brengt het ook grote risico’s op discriminatie met zich mee, met name op grond van ras en nationaliteit. Om instanties te helpen de juiste keuzes te maken, publiceerde het College recent een nieuw Toetsingskader Risicoprofilering.

 

Discriminatie door middel van risicoprofilering is een inherent element van de overheidstaken die financiële instellingen op grond van (nu) de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme en (binnenkort) het Europese antiwitwaspakket (AML Package). Daarom is niet te verwachten dat er iets zal veranderen aan de hiervoor beschreven discriminatoire praktijken.

 

Lees op deze site over de-risking en financiële mensenrechten.

 

 

Aanvulling 6 augustus 2025
Lees over nationaliteitsdiscriminatie in AML/CFT het artikel van Miles Kellerman over Rusland. Daarin beschrijft hij dat bedrijven die zich met AML/CFT bezig houden grootschalig aan nationaliteitsdiscriminatie doen, omdat dat makkelijk is en moet van de overheid:

Nationality plays a huge role here. The average European bank will assign zero weight to the fact that some prospective client is from Denmark. But if you are from Yemen, Afghanistan, Haiti, or Iran, expect questions. Many banks will automatically assess such customers as high-risk purely based on their nationality. It is, in industry lingo, an automatic high-risk trigger. Similar triggers may exist for corporate clients if they are incorporated in, or do business with, certain countries.
This is a crude approach. It assumes, for example, that anyone from Burkina Faso is inherently more likely to be involved in crime. Not great. Concerns have been raised about the discriminatory nature of these and similar rules [2]. (…)

One could argue that, for the purpose of combatting financial crime, the EU has not just condoned discrimination — it has obligated financial institutions to engage in it [7].

[2] See, for example, the Australian Human Rights Commission’s comments on the country’s 2006 AML bill. Similar concerns have been expressed about banks closing accounts for Politically Exposed Persons, a term created to capture individuals who are involved in political affairs and thus, the theory goes, at higher risk of engaging in (or being subject to) bribery and corruption. Recent debate on this issue was sparked by Nigel Farage of all people. UK bank Coutts closed Farage’s accounts, leading him to allege that he was being discriminated against based on his political views. (…)

[7] Michele Sciurba makes a similar point with respect to the Fourth Anti-Money Laundering Directive’s requirement to perform enhanced due diligence on Politically Exposed Persons: “For all practical purposes, the requirement to treat all those with pep status as high risk in the absence of evidence of financial crime is prima facie discriminatory and the requirement that family members and people associated with peps should be subject to scrutiny without any suspicion of wrongdoing would seem to be a violation of basic legal protections” (p. 229).

Geplaatst in Bankrekening krijgen en behouden, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten | Tags: , , , , , , , , , , | Plaats een reactie

De nieuwe gegevensleveranciers van de overheid komen er niet uit | platformrenseignering

Geplaatst op 13 februari 2025 door Ellen Timmer

Platforms zijn nieuwe leveranciers van gegevens aan de overheid (‘renseignering’), nadat onder meer financiële instellingen hen zijn voorgegaan. In het NRC verscheen het artikel Kleine marktplaatsen kunnen nauwelijks aan verplichte belastingrapportage voldoen door Timo Nijssen, waaruit blijkt dat de overheid niet goed heeft nagedacht over het systeem.

In het artikel worden de ervaringen gemeld van onder meer Booka Rentals en eenmanszaak [*] caravandelen.nl en Vinted, die onder de regelgeving vallen omdat zij het betalingsverkeer ook voor hun rekening nemen.

Vinted is kritisch over het systeem, nu het gebaseerd is op omzet (2000 euro per jaar) en aantal transacties (meer dan dertig), wat niets te maken heeft met de vraag of de aanbieders winst uit onderneming genieten (= omzet -/- kosten). Op platforms waarop tweedehands spullen worden aangeboden, is bij een minimaal aantal mensen sprake van winst uit onderneming. De vertegenwoordiger van Vinted wordt geciteerd met:

„Slechts een minuscuul deel van onze gebruikers maakt winst en moet daadwerkelijk belasting betalen.” 

Het zou me niets verbazen als Europa en Nederland zich rijk rekenen met de platformrenseignering (waarmee ze denken meer belasting te kunnen heffen), terwijl ze in werkelijkheid de circulaire economie ontmoedigen.

 

[*] De journalist heeft het ten onrechte over een eigenaar die ‘enig werknemer’ is.

 

Tips

Tip 1: Als je voor meer dan 2000 euro verkoopt of meer dan dertig transacties doet (ook al zijn het kleine) bij een platform, dan moet het platform veel persoonsgegevens bij je opvragen. Let dan goed op of het platform de cybersecurity maatregelen goed op orde heeft, net als bij webwinkels geldt dat niet alleen de mensen van het platform betrouwbaar moeten zijn, maar ook dat hun IT-leveranciers of marketingleveranciers betrouwbaar moeten zijn en niet achter de rug van het platform om alle gegevens mogen oogsten en doorverkopen aan de  hoogste bieder.

Tip 2: Maak je geen winst maar heb je wel een omzet van meer dan 2000 euro of meer dan dertig transacties via een platform, dan worden je gegevens toch doorgegeven aan de fiscus.
Zorg er dan voor dat je goed bent voorbereid op vragen van de fiscus over die omzet. Dat betekent dat je jezelf moet verdiepen in de regels voor winst uit onderneming / bijverdiensten uit arbeid en dat je bewijsstukken moet verzamelen over de aankoopprijs van verkochte artikelen.

 

Lees de artikelen over platformrenseignering op deze site.

Geplaatst in Europa, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft | Tags: , , , | Plaats een reactie

Financiële instellingen willen telecom gegevens

Geplaatst op 12 februari 2025 door Ellen Timmer

In plaats van het veiliger maken van de processen, willen financiële instellingen nu informatie van telecomproviders (terwijl telecom voor zover ik weet nog steeds onveilig is), zo viel te lezen bij de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB). Zie het NVB-bericht Banken en telecombedrijven willen wijziging Telecommunicatiewet om fraude tegen te gaan.

Het initiatief is ook aangekondigd op security.nl, waar het de nodige reacties opleverde, onder meer van Erik van Straaten [1], die onder meer schrijft hoe criminelen van Google diensten gebruik maken en veronderstelt “Banken willen gewoon ongebreideld weten met wie wij bellen of door wie wij gebeld worden“. Dat zou goed kunnen, nu een Europese organisatie van betaaldienstverleners onlangs heeft gevraagd transactiegegevens te mogen uitwisselen met telecomproviders (artikel).

Belgegevens lijken me inderdaad een nuttige aanvulling op het klantenonderzoek, nu financiële instellingen het risicoprofiel van de klant moeten vaststellen op basis van de bedrijfs- of beroepsactiviteit, de reputatie, de aard en het gedrag van de cliënt, wellicht dat er uit het telefoonverkeer ook iets valt af te leiden over de jurisdicties waarmee de cliënt relevante persoonlijke banden heeft [2].

Het is natuurlijk veel beter als financiële instellingen er voor zorgen dat de klant via de bank app kan bellen en na vooraankondiging ook gebeld kan worden. Dan zijn de telco’s niet meer nodig.

 

Noten:

[1] Zie de commentaren bij het artikel, 04-02-2025, 10:36 door Erik van Straten – Bijgewerkt: 04-02-2025, 10:46.
[2] Aldus bijlage I van de antiwitwasverordening onder a) sub i) tot en met iii) en vi).

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , , , | Plaats een reactie

Passportisation | ECtHR 25 June 2024

Geplaatst op 11 februari 2025 door Ellen Timmer

Eric Fripp in the article ‘Passportisation’: ECtHR finds imposition of Russian citizenship in Crimea a breach of article 8 ECHR for EJIL explains ‘passportisation’:

the practice of extending nationality to substantial numbers of individuals beyond the boundary of the state, including by forcible imposition of nationality

The article discusses the the decision of 25 June 2024 by the European Court of Human Rights (ECtHR) on imposing Russian citizenship on Ukrainian nationals. One of the conclusions of ECtHR in that case:

A. In so far as both applications are concerned (…) 3. Holds that there has been a violation of Article 8 of the Convention on account of an administrative practice of a lack of an effective system of opting out of Russian citizenship

The author comments:

An interesting feature of passportisation is that positive acts of naturalisation are at first blush relatively immune from restraint by international and regional human rights laws. From the First World War onwards enduring international concerns touching nationality have mostly focussed on its denial, especially when this produces statelessness. State concerns regarding multiple citizenship, seen as diffusing loyalty and undermining availability of citizens for military service, never found concrete purchase in international law, and since the Second World War have faded to the point of near-disappearance (…)

The relatively limited scope for international law restraint on passportisation, beyond the established but poorly appreciated requirement for volition, makes the new decision of the ECtHR Grand Chamber still more interesting and impressive than it would otherwise be.

It’s a topic that will also interest ‘accidental Americans’, the victims of US tax law and FATCA (introduction in Dutch).

Geplaatst in Grondrechten | Tags: , , | Plaats een reactie

Kunnen persoonsgegevens nog naar de VS?

Geplaatst op 10 februari 2025 door Ellen Timmer

Bert Hubert publiceerde onlangs het artikel Is het legaal om persoonsgegevens op servers van Amerikanen te zetten?
In het artikel legt hij uit dat de Amerikanen niet aan grondrechten doen en dat dit niet alleen door de nieuwe president is uitgevonden. Volgens hem is het tijd om afscheid te nemen van Amerikaanse producten. Want voor tekstverwerking en spreadsheets zijn de producten van het Amerikaanse big tech bedrijf niet nodig.

Geplaatst in ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , | Plaats een reactie

OBI-brief van de minister van Veiligheid | ongewenste buitenlandse inmenging en beïnvloeding

Geplaatst op 8 februari 2025 door Ellen Timmer

De minister van Veiligheid stuurde een brief aan de Tweede Kamer over de actuele stand van zaken over het beleid voor ongewenste buitenlandse inmenging en beïnvloeding (‘OBI’). Bij de brief hoort een rapport over de de Chinese, Surinaamse, Turkse Marokkaanse en Eritrese diaspora.

Brief minister
In de brief wordt over het begrip OBI het volgende geschreven:

Voorafgaand aan het commissiedebat buitenlandse inmenging en beïnvloeding op 6 februari aanstaande, vind ik het allereerst belangrijk om te benoemen dat statelijke inmenging een verzamelnaam is voor allerlei manieren waarop buitenlandse overheden zich proberen te bemoeien met of te mengen in de gang van zaken in Nederland. Onder statelijke inmenging valt elke activiteit die de democratische rechtsorde ondermijnt en die wordt ondernomen door een buitenlandse overheid of proxy namens een buitenlandse overheid. Het gaat om een breed palet aan activiteiten van andere landen, gericht tegen verschillende soorten doelwitten, zoals overheidsinstanties, media en wetenschappelijke instituties, maar ook individuen zoals politici, bestuurders, journalisten en andere burgers.2

2 Over de grens. Statelijke inmenging in diasporagemeenschappen in Nederland. AIVD en NCTV, oktober 2024.

Actuele wetgevende onderwerpen zijn:

In de brief wordt gemeld dat het rapport betrekking heeft op de beschermende- en risicofactoren ten aanzien van verschillende vormen van diasporabeleid.

Voorts wordt een vertrouwelijk stuk aangekondigd naar aanleiding van contacten met verschillende gemeenschappen:

Daarnaast heeft SZW contact met verschillende gemeenschappen. Het ministerie van SZW gaat zorgvuldig om met organisaties waarmee het contact heeft, in het bijzonder wanneer er gesproken wordt over maatschappelijke spanningen of zorgen als gevolg van ongewenste buitenlandse inmenging. In dit kader wordt binnenkort een vertrouwelijk stuk ter inzage aangeboden aan uw Kamer. Om veiligheidsredenen is openbaarmaking hiervan niet wenselijk.

De minister denkt na over het Clingendael rapport over het het Turks diasporabeleid en verwijst naar een kamerbrief over de verhoging van de maatschappijbrede weerbaarheid tegen militaire en hybride dreigingen.

Rapport
Het rapport bespreekt drie soorten beïnvloeding vanuit het land van herkomst:

1. Diasporabeleid: bewuste maatregelen van landen van herkomst die gericht zijn op het versterken van culturele, economische of politieke banden met hun diaspora. (…)

2. Ongewenste buitenlandse inmenging: repressieve en problematische strategieën die gericht zijn op controle, intimidatie of het afdwingen van loyaliteit binnen de diaspora. (…)

3. Indirecte invloed: gevolgen van gebeurtenissen in het land van herkomst, zoals politieke instabiliteit, economische crises, of onbedoelde effecten van beleid, die spanningen binnen de diaspora in Nederland kunnen aanwakkeren.

In hoofdstuk 4 zijn de casestudies te vinden. De landen zijn gekozen vanwege de omvang van de gemeenschappen, een gemeenschap met ernstige incidenten en de afkomst uit een machtig land [2].

Jammer is dat er geen aandacht wordt besteed aan de ongewenste beïnvloeding door een ander machtig land, de VS, dat via zijn extraterritoriaal werkende regelgeving invloed uitoefent, onder meer op burgers die de pech hebben de Amerikaanse nationaliteit te bezitten en op financiële instellingen die verplicht zijn gratis de Amerikaanse overheid te dienen (inleiding FATCA).

 

Illustratie uit het rapport (pagina 64)

 

Het rapport eindigt met conclusies en aanbevelingen.

 

Noten:

[1] Zou dit zich ook uitstrekken tot informeel onderwijs door kerkelijke organisaties en tot andere vormen van informeel onderwijs door mensen die het niet eens zijn met het Nederlandse onderwijs?

[2] Zie paragraaf 2.1 waarin wordt aangegeven dat de Marokkaans-, Turks- en Surinaams-Nederlandse gemeenschappen behoren tot de grootste in Nederland, er ernstige incidenten zijn geweest in de Eritrees-Nederlandse gemeenschap en er aanwijzingen zijn dat de Chinees-Nederlandse gemeenschap te maken heeft met repressie vanuit het land van herkomst. Vervolgens is verder ingezoomd op de de Marokkaans-, Turks- en Eritrees-Nederlandse gemeenschappen.

 

 

Aanvulling 25 maart 2025
Er is een nieuwe versie van het rapport aan de Tweede Kamer gestuurd. Zie deze brief en het nieuwe rapport.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, Not-for-profit | Tags: , , , , , , , | Plaats een reactie

Verwerking van persoonsgegevens voor de misdaadbestrijding | brief 29 januari 2025

Geplaatst op 7 februari 2025 door Ellen Timmer

Zowel door de overheid als door private bedrijven (bijvoorbeeld banken op grond van de privatisering van de misdaadbestrijding) worden op grote schaal persoonsgegevens verwerkt. Die grote hoeveelheid gegevens bevat zowel gegevens van vermoedelijke daders als van andere mensen.

Over de grootschalige gegevensverwerking in het kader van de opsporing en veiligheid heeft de Minister van Veiligheid op 29 januari jl. een brief aan het parlement gestuurd. Daarin kondigt hij een wetsvoorstel inzake strafvorderlijke gegevensverwerking aan.

Hij schrijft onder meer:

Door de digitalisering van onze samenleving en de ontwikkeling van daarmee verband houdende technologieën, is de hoeveelheid gegevens (waaronder persoonsgegevens) waarover de overheid ten behoeve van de opsporing kan beschikken, flink toegenomen.

Tegelijk bieden nieuwe digitale technieken steeds meer mogelijkheden om grote hoeveelheden gegevens te onderzoeken en analyseren, waardoor verbanden tussen gegevens kunnen worden gelegd die vroeger onopgemerkt bleven. Voor een effectieve en efficiënte taakuitvoering in het algemeen en de bestrijding van ernstige, ondermijnende criminaliteit in het bijzonder, is een data gedreven werkwijze voor de opsporing een noodzaak. Kenmerkend voor een dergelijke werkwijze is dat gegevens die voor een specifiek doel zijn vergaard, zoals een concreet opsporingsonderzoek, niet alleen in dat onderzoek worden gebruikt, maar verder worden geanalyseerd met als doel om informatie te genereren die bruikbaar is voor andere opsporingsonderzoeken of nieuwe verdachten of strafbare feiten aan het licht brengt.

Zowel bij de vergaring, als bij de verdere verwerking van persoonsgegevens moet de overheid zorgvuldigheid betrachten en alleen een inbreuk maken op de persoonlijke levenssfeer van burgers voor zover dat evenredig is aan de uitvoering van haar taak. Een belangrijk aspect daarbij is dat de door de politie vergaarde gegevens in voorkomende gevallen niet alleen verdachten van strafbare feiten betreffen, maar ook personen die niets met strafbare feiten te maken hebben. In de smartphone van een verdachte kunnen bijvoorbeeld ook foto’s en berichten van vrienden en familie staan. Het verder verwerken van grote hoeveelheden persoonsgegevens is een inbreuk op het recht op bescherming van de persoonlijke levenssfeer, die moeilijker te rechtvaardigen is wanneer het ook gaat om gegevens van personen die niets met strafbare feiten te maken blijken te hebben.

Er wordt melding gemaakt van eerdere activiteiten inzake het onderwerp. De minister constateert dat het opstellen van een regeling voor strafvorderlijke gegevensverwerking niet eenvoudig is.

De minister stelt een commissie in:

Er moet dus een toekomstbestendige regeling komen voor het verder verwerken van (grote hoeveelheden) persoonsgegevens die zorgt voor passende waarborgen voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer, maar het ook mogelijk maakt dat de gegevens optimaal kunnen worden benut voor de uitvoering van (onderdelen van) de politietaak. Dit vereist een gedegen uitwerking die met de nodige tijd en aandacht wordt opgesteld. Het is hiervoor nodig om de kennis en inzichten van wetenschappers, beleid, wetgeving en uitvoering bijeen te brengen. Om deze reden wordt een commissie ingesteld die ons moet voorzien van concrete aanbevelingen ten aanzien van een wettelijke regeling en daarbij de meest recente ontwikkelingen meeneemt. De politie en het Openbaar Ministerie hebben al aangegeven graag te participeren in de commissie zodat deze toekomstige wetgeving al in een vroeg stadium kan worden getoetst op uitvoerbaarheid voor de praktijk.

Politieproblemen
Het is te hopen dat problemen als gesignaleerd door Bits of Freedom (dossier over de politie) en in het artikel door Bastiaan Brommersma en David Davidson, De politie bewaart alles, van iedereen, altijd. Dat is in strijd met de wet (Follow the Money), eindelijk eens worden opgelost. Dat is meer dan een juridisch probleem. Het heeft ook te maken met cultuur en gedrag en met de digitale infrastructuur van de politie.

Grootschalige gegevensverwerking in de witwasbestrijding
Verder zou de problematiek die in de brief wordt beschreven ook relevant kunnen zijn voor grootschalige gegevensverwerking in de witwasbestrijding, zoals bijvoorbeeld door banken al gebeurt.

Geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, Strafrecht | Tags: , , , , , | Plaats een reactie