Not-for-profit organisaties onder het vergrootglas van de misdaadbestrijding | donateurstransparantie

Not-for-profit organisaties die donaties ontvangen doen er goed aan alert te zijn op  voorstellen die vandaag bekend zijn gemaakt met het bekende stoere misdaadbestrijdingsproza.

Het Ministerie van Veiligheid meent dat er onvoldoende strafrechtelijk instrumentarium is om ondermijning door de not-for-profit te bestrijden en diende al eerder een voorstel voor de Wet transparantie maatschappelijke organisaties (Wtmo) in. Door middel van het voorstel Wtmo wordt een wetgevend gebouw opgetrokken (daar schreef ik al eerder over) met het risico van enorme bureaucratie en ondeskundig optreden van overheidsdienaren. Het oorspronkelijke voorstel had alleen betrekking op donaties van buiten de Europese Unie. Volgens het nieuwsbericht van vandaag wordt het wetsvoorstel gewijzigd en is het de bedoeling dat alle donaties onder de nieuwe wet komen te vallen. Over de wijziging wordt tot en met 29 juni a.s. een internetconsultatie gehouden.

De nieuwe wet moet gaan gelden voor alle donaties vanuit binnen- en buitenland, met als gevolg kostbare bureaucratische voorschriften voor alle donaties en een extra administratieve last voor de betrokken stichtingen en verenigingen. Over de administratieve eisen schreef ik al eerder. Er verandert niets aan de bevoegdheden van burgemeester en Openbaar Ministerie (OM) als vermeld in het eerdere voorstel. Daarop is al het nodige aan te merken.

Nieuw is dat het OM een aantal verregaande verzoeken aan de rechtbank kan doen:

  • Het OM kan de rechtbank verzoeken om aan bepaalde organisaties de verplichting tot het melden van donaties aan het OM op te leggen.
  • Het OM kan vorderen dat zij inzicht krijgen in de administratie en de onderliggende bescheiden van bepaalde organisaties.
  • Er kan door het OM om conservatoir beslag op het vermogen van een organisatie worden verzocht.
  • Het OM kan verzoeken om donaties terug te laten storten, op een derdengeldrekening te laten storten, donaties of vermogensbestanddelen te laten vervallen aan de staat, (tijdelijk) te bevriezen, beperken, verbieden of verbeurd te verklaren.
  • De rechtbank kan niet zelf beslissen of de beslissing uitvoerbaar bij voorraad is.

Zeer interessant is dat een en ander zich richt op “maatschappelijke organisaties die onze democratische rechtsstaat (dreigen te) ondermijnen, door het ontvangen van donaties en ontplooien van activiteiten die gericht zijn op ondermijning respectievelijk als “bedreiging van de openbare orde door een maatschappelijke organisatie” aan de orde is, aldus het nieuwsbericht. De grote vraag is welke organisaties dat zijn en of ook tegenstanders van het kabinetsbeleid, bijvoorbeeld op het gebied van corona, dierenrechten of klimaatmaatregelen er onder kunnen vallen.

Zowel het oorspronkelijke voorstel als het wijzigingsvoorstel roepen bij mij veel vragen op:

  • Waarom richt het voorstel zich niet op alle rechtspersonen?
  • Er zijn politieke partijen die bezig zijn met ondermijning van de democratische rechtsstaat. Waarom is de wet niet op hen van toepassing? Betekent dit dat aan deze wet kan worden ontkomen door een politieke partij op te richten?
  • Waarom is het huidige straf- en bestuursrechtelijke instrumentarium niet voldoende?
  • Waarom worden gereguleerde sectoren zoals onderwijs en zorg niet uitgezonderd? Ook daar worden donaties ontvangen.
  • Is nagedacht over de bureaucratische last voor not-for-profit organisaties, die in hun administratie moeten gaan vastleggen wat de herkomst en het doel van de donatie zijn, mogelijk ook de herkomst van het vermogen van de donateur.
  • Hoe gaat de accountant de naleving van deze wetgeving controleren en wat wordt verwacht van niet-controlerende financiële beroepsbeoefenaren zoals administratiekantoren en belastingadviseurs?
  • Hoe staat het met de rechtsbescherming tegen de nieuwe bevoegdheden van burgemeester en Openbaar Ministerie? Organisaties hebben geen aanspraak op gefinancierde rechtshulp, zodat mij lijkt dat bij onzorgvuldig overheidsoptreden op basis van deze regelgeving aanleiding is voor integrale proceskostenvergoeding.

Vanwege onvoldoende kennis van bepaalde overheidsinstanties ligt de not-for-profit onder het vergrootglas van de criminaliteitsbestrijding [*].

Het valt te hopen dat de brancheorganisaties in de not-for-profit zich goed in de nieuwe voorstellen zullen verdiepen en aan de consultatie zullen mee doen.

[*] Daar schreef ik al eerder over, zie onder meer:
# ECNL | What can CSOs do when they face abuse or over-regulation caused by AML/CFT standards?
# Parlementaire onkunde met betrekking tot de not-for-profit | de verdachte stichting
# Not-for-profit in kwaad daglicht bij Europa | AML, CFT
# FIU-Nederland publiceerde een factsheet (inmiddels verdwenen) met foute informatie over de not-for-profit.

Inmiddels heeft men in Europa de gemaakte fouten ontdekt, zie Europe and non-profit organisations, a study for the European Parliament. Tot het Ministerie van Veiligheid en het parlement is dit nog niet doorgedrongen.

Over Ellen Timmer, advocaat ondernemingsrecht @Pellicaan

Verbonden aan Pellicaan Advocaten, http://www.pellicaan.nl/, kantoor Rotterdam, telefoon 088-6272287, fax 088-6272280, e-mail ellen.timmer@pellicaan.nl ||| Weblogs: algemeen: https://ellentimmer.com/ || modernisering ondernemingsrecht: http://flexbv.wordpress.com/ ||| Motto: goede bedoelingen rechtvaardigen geen slechte regels
Dit bericht werd geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, rechtsstaat e.d., Not-for-profit en getagged met , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s