Het artikel ‘Poortwachters aller beroepen: verenigt u’ op de site van de beroepsorganisatie van accountants maakt helder dat het internationale FATF-concept tot privatisering van de misdaadbestrijding (‘witwasbestrijding’ en bestrijding terrorismefinanciering) een grote en dure mislukking is.

Dat komt onder meer door:

• het dubbele werk dat iedereen moet doen, wat leidt tot een behoefte aan ‘samenwerking’ en ‘gegevens delen’, waarvoor in het artikel wordt gepleit;
• de one-size-fits-all regels die van de boekhouder en accountant hetzelfde verwachten als van de bank;
• de complete desinteresse voor de verschillende posities waarin witwasbestrijdingsplichtigen zitten, zo kennen banken hun klanten niet (ze zien alleen transacties [1]) en zien safeloketaanbieders geen transacties;
• groot geloof in ‘tone at the top‘ [2] en  volledige desinteresse in vaardigheden en doenvermogen;
• de ongebreidelde behoefte van overheden aan bewijs van onschuld (“enorme dossiervorming“), wat leidt tot zeer riskante, omvangrijke gegevensverzamelingen, vol met persoonsgegevens en honeypots voor criminelen;
• bewuste medewerking (medeplichtigheid e.d.) [3] wordt op één hoop gegooid met onkunde op het gebied van misdaadbestrijding;
• het concept witwassen dat is uitgevonden omdat daarmee op een makkelijke wijze iemand als crimineel kan worden bestempeld (dus: luie wetgeving van Amerikaanse snit) [4].

Opvallend is dat BFT-bestuurder Pheijffer (toezichthouder voor de accountants!) in het artikel wordt opgevoerd als hoogleraar. Dat is weinig transparant van de accountantssite en maakt duidelijk dat tegenstrijdig belang een moeilijk onderwerp voor accountants is.

Tot slot
Anders dan in het artikel wordt verondersteld, is niet de oplossing om door te gaan met het vreemde systeem om accountants en andere witwasbestrijdingsplichtigen taken te geven waar ze niet geschikt voor zijn. De oplossing is om het systeem nieuw op te zetten en alleen relevante partijen in te schakelen voor taken die ze aan kunnen. Dus banken voor transactiemonitoring, accountants voor beoordeling van de financiële gegevens, enzovoorts. De rol van mkb-ondernemingen moet worden beperkt tot eenvoudig behapbare taken. Het is onzinnig om van een makelaar of safeloketaanbieder te verwachten de structuur van een ondernemingscliënt te doorgronden; de compliance industrie gaat daar geen oplossing voor bieden.

Als dat niet gebeurt, gaat de mateloze geldverspilling door en zullen uitsluiting en discriminatie blijven bestaan

Noten:

[1] In het artikel staat “banken bouwden slechts beperkt kennis op over hun cliënten“, wat een vreemde opmerking is want banken zijn digitale dienstverleners die hun klanten in het algemeen niet kennen.

[2] “Met de juiste tone at the top, met leiderschap dat vertrouwen uitstraalt en de uitdagingen met de nodige lef durft aan te pakken, bereik je als organisatie het meest.” Kan waar zijn, maar dan moet wel rekening gehouden met de positie van de witwasbestrijdingsplichtige.

[3] De voorbeelden van BFT bestuurder Pheijffer gaan over criminele accountants, niet over naleving van de antiwitwasregels, dat hoort in het strafrecht thuis. De witwasbestrijdingsregels zijn niet gericht op criminelen maar op niet-criminelen die criminelen moeten opsporen.

[4] Zie de passage onder het kopje ‘Ondermijning’.