Het Openbaar Ministerie (OM) maakte op 9 april jl. bekend dat zij de Rabobank zullen dagvaarden wegens vermeende structurele niet-naleving van de verplichtingen die banken hebben om criminaliteit op te sporen.
Die verplichtingen staan ook bekend als ‘witwasbestrijding’ en zijn geregeld in de Wet ter voorkoming van witwassen en financiering van terrorisme (Wwft), die binnenkort zal worden vervangen door de Europese antiwitwasverordening (Anti-Money Laundering Regulation, ‘AMLR’). Het is van algemene bekendheid dat deze vorm van privatisering van de criminaliteitsbestrijding voor zeer veel kostbare bureaucratie zorgt en weinig effectief is.

Of de Rabobank is tekortgeschoten in het doen van klantonderzoek en het melden van ongebruikelijke transacties zal uit de strafzaak moeten blijken. In ieder geval is onjuist dat – als sprake zou zijn van niet-naleving – dat dit “grote maatschappelijke en economische gevolgen” heeft, aangezien tot nu toe niet is gebleken dat de antiwitwasbureacratie in de vorm zoals deze nu bestaat iets oplevert in de misdaadbestrijding.

In een artikel op de PONT website wordt advocaat Jurjan Geertsma geciteerd, die het terecht – en zelfs ‘stoer’ vindt – dat Rabobank kennelijk niet ten koste van alles wil meebuigen voor een schikking, maar de zaak ter toetsing aan de rechter wil voorleggen, zodat de rechter kan beoordelen of het OM de situatie juist heeft beoordeeld.

Grootschalige grondrechtenschendingen door financiële instellingen worden niet gesanctioneerd
In hetzelfde artikel wordt Simon Lelieveldt, voorzitter van Human Rights in Finance, geciteerd die opmerkt dat de angst voor boetes en vervolging ertoe leidt dat banken steeds vaker de grondrechten van burgers schenden. Hij vindt het belangrijk dat banken worden gestraft voor de schendingen van de grondrechten van burgers.

Dus:

het Openbaar Ministerie had de grootbanken moeten dagvaarden wegens de grootschalige grondrechtenschendingen die de afgelopen tien jaar hebben plaats gevonden.

Lees over die grondrechtenschendingen op deze site:

• Argos: de Rabobank zocht op basis van mogelijk discriminerende kenmerken in banktransacties naar terroristen
• Minister van Financiën wint Big Brother Award wegens verantwoordelijkheid voor maatschappelijk onbetamelijke praktijken in de witwasbestrijding
• VvE’s kunnen niet meer aan een bankrekening komen
• Discriminatiemonitor 2024: discriminatie door banken in beeld | College voor de Rechten van de Mens
• Minister van Financiën: discriminatie en de-risking door banken komt niet door het optreden van DNB en het ministerie
• College voor de Rechten van de Mens maakt duidelijk dat privatisering van de misdaadbestrijding tot mensenrechtenschendingen leidt

Het ministerie van Financiën schreef:

• Minister Van Weyenberg: acties banken en betaalinstellingen nodig om discriminatie te voorkomen

en maakte dit rapport bekend:

• Onderzoek naar ervaren discriminatie van burgers bij de dienstverlening door banken en betaalinstellingen