Buiten de aandacht van de media en zonder dat burgerrechtenorganisaties in de gaten hebben wat er aan de hand is, werkt Europa rustig verder aan regelgeving die grote gevolgen zal hebben voor de burgerrechten.

AML package
Het ‘AML package’, het antiwitwaspakket, is het Europese wetgevingspakket gericht op privatisering van de criminaliteitsbestrijding naar private bedrijven (onder meer banken), ook bekend als ‘witwasbestrijding’, en nadert zijn voltooiing.
In plukjes worden de onderdelen bekend gemaakt.

Klantgegevens bij iedere betalingstransactie (Wtr)
De nieuwste versie van de verordening die financiële instellingen verplicht persoonsgegevens en andere klantgegevens mee te sturen met iedere betaling (ook wel de Europese ‘Travel Rule Regulation’), is dit jaar aangepast [1].

AMLA
Een ander onderdeel van het pakket is de oprichting van een nieuwe Europese witwasbestrijdingsautoriteit, die op ondemocratische wijze regels zal gaan maken voor alle witwasbestrijdingsplichtingen, tot aan eenmanszaken toe, bijvoorbeeld boekhouders [2]. Op 13 december kondigde de Europese Raad aan [3] dat de Raad met het Europees Parlement een voorlopig akkoord heeft bereikt over de oprichting van de nieuwe Europese autoriteit voor de bestrijding van witwassen en terrorismefinanciering (AMLA).

De Raad en het Parlement bereikten ook overeenstemming over de procedure om te bepalen in welke plaats en in welk land AMLA gevestigd zal worden [4].

De verordening en de richtlijn – AMLR en AMLD6
Het wachten is nu op de centrale onderdelen van het AML package [5], de antiwitwasverordening (AMLR) en de antiwitwasrichtlijn (AMLD6) [6].

Een essentieel onderdeel van de regels is dat bedrijven die onder de wetten vallen alle financiële transacties van hun klanten permanent moeten monitoren om te detecteren of er crimineel geld wordt gebruikt (financiële surveillance), die regels bestaan al en zullen verder worden verfijnd. De regels zullen verder vele bureaucratische verplichtingen kennen, die onder meer tot doel hebben dat de voornoemde bedrijven bewijs leveren zich aan de wetten te houden, maar waarvan het nut voor de misdaadbestrijding beperkt is.

Het AML package zal grote gevolgen hebben voor de grondrechten van de Europese burgers en zal geen wijziging brengen in het vreemde concept dat taken worden neergelegd bij bedrijven die voor die bedrijven onuitvoerbaar en/of zeer kostbaar zijn.
Kenmerkend voor deze regelgeving is de schade die deze veroorzaakt. Zo kunnen mensen en organisaties steeds  moeilijker aan een bankrekening komen en worden klanten lastig gevallen met verzoeken om bizarre hoeveelheden persoonsgegevens en andere vertrouwelijke gegevens, terwijl toezicht op deze gegevensverwerking door private bedrijven achter blijft.

Het is algemeen bekend dat het systeem niet werkt. Zo geven banken enorme bedragen uit aan de uitvoering van hun overheidstaken (‘compliance’) terwijl de effectiviteit gering is. Er wordt dus grootschalig geld over de balk gegooid en de ‘waakhonden’ van de democratie blijven stil, terwijl zij zouden moeten aandringen op betere besteding van al het compliance-geld.

We gaan zien waar dit toe leidt.

Noten

[1] Vaak aangeduid als ‘Wtr’, officieel: ‘Verordening (EU) 2023/1113 van het Europees Parlement en de Raad van 31 mei 2023 betreffende bij geldovermakingen en overdrachten van bepaalde cryptoactiva te voegen informatie en tot wijziging van Richtlijn (EU) 2015/849’, nadere informatie bij EUR-Lex.
[2] Lees mijn artikel EU’s Iron Fist – Europe authoritarianly steamrolls over national supervisors and obliged entities | AML package, AML, CFT en andere berichten op dit blog over AMLA.
[3] Nieuwsbericht Witwasbestrijding: Raad en Parlement komen overeen nieuwe autoriteit te creëren, 13 december 2023.
[4] Nieuwsbericht Anti-money laundering: Council and Parliament agree on procedure to select seat for new authority, 18 december 2023.
[5] Zie de overzichtspagina op dit blog, al een tijdje niet bijgewerkt. Geen tijd helaas.
[6] AMLR: Regulation of the European Parliament and of the Council on the prevention of the use of the financial system for the purposes of money laundering or terrorist financing, dossier Europees Parlement, 2021/0239(COD);
AMLD6: Directive of the European Parliament and of the Council on the mechanisms to be put in place by the Member States for the prevention of the use of the financial system for the purposes of money laundering or terrorist financing and repealing Directive (EU) 2015/849, dossier Europees Parlement, 2021/0250(COD).

Meer op dit blog over: het AML package, Wtr, AMLA, AMLR en AMLD6.

Aanvulling 17 januari 2024
Zie over de status het bericht van Koos Couvee op LinkedIn.