Aanbevelingen Europees Parlement van 13 december 2017 ter bestrijding van criminaliteit | AMLD4 + Wwft

Dankzij de Europese antiwitwasrichtlijnen zullen straks alle begunstigden van Nederlandse stichtingen in het openbare Nederlandse ubo-register worden ingeschreven, zoals pensioengerechtigden en houders van certificaten van aandelen. Dit is maar één  van de vele gevolgen van deze regelgeving.

Als het aan het Europese Parlement ligt, houdt het daar niet mee op. Op 13 december 2017 heeft het Parlement een groot aantal aanbevelingen aangenomen, die – indien uitgevoerd – een brede uitwerking zullen hebben op organisaties in Europa en die de privacy van de Europese burger.

Aanbevelingen van 13 december 2017

Een greep uit de verzoeken die het Parlement aan de Europese instituties doet op andere terreinen dan de fiscaliteit volgen hieronder. Ik heb geprobeerd het per onderwerp te rubriceren.

Schurkenstaten (= landen met onvolkomen witwasbestrijding, tax havens, secrecy jurisdictions, enzovoorts)

  • Het Parlement verzoekt om heldere definities van ‘offshore financial centre’ (OFC), ‘tax haven’, ‘a secrecy jurisdiction’, ‘a non-cooperative tax jurisdiction’ en ‘a high-risk country in terms of money laundering’ (nr. 19). Wel jammer dat fatsoenlijk wetenschappelijk onderzoek op dit gebied ontbreekt. Ook in nr. 158 wordt verzocht om heldere definities.
  • Het Parlement vindt dat de Europese Commissie bij het aanwijzen van schurkenstaten niet het lijstje van de FATF mag overschrijven (nr. 34-37). Los van die lijst wil het Parlement ook een lijst van ‘harmful regimes’ (nr. 53). Kennelijk moeten er aan de vele lijsten nog meer worden toegevoegd. Voor de praktische uitvoerbaarheid bestaat bij het Europese Parlement geen belangstelling.
  • Ook Europese landen, zoals Nederland, moeten op de fiscale zwarte lijst kunnen worden geplaatst, zo vindt het Parlement (nr. 28, nr. 32).
  • Ondernemingen ‘involved in illegal, harmful or wrongful activities’ met schurkenstaten, moeten flinke sancties krijgen. De grote vraag bij dit soort teksten is altijd wat onder ‘involvement’, oftewel betrokkenheid, moet worden verstaan. Als dat ook al aan de orde is als de onderneming niet bekend is met het illegale karakter, leidt dat er toe dat handel met die schurkenstaten vanzelf stopt, wat in strijd lijkt met het elders in de aanbevelingen vermelde idee dat ontwikkelingslanden moeten worden geholpen.

Offshore ubo, buiten-Europese investeerders

  • Het Parlement verzoekt de Commissie om na te gaan of een verplichte registratie mogelijk is van Europese burgers die bankrekeningen of een aandeel hebben in ‘shell companies’ in schurkenstaten (nr. 18). Dus een register van uiteindelijk belanghebbenden (ubo’s) zonder entiteit in de EU. Die ‘offshore structures’ met ubo’s in de EU moeten voldoen aan Europese financiële informatieverschaffingseisen (nr. 24).
  • Het Parlement verzoekt om een verbod op het onderhouden van zakenrelaties met ‘legal structures’ in ‘tax havens’ als de ubo niet is vastgesteld (nr. 25). Zoals het geformuleerd is geldt dit voor iedere Europese organisatie en ondernemer; dan houdt de handel met die landen vanzelf op. (Als Nederland als ‘tax haven’ wordt aangemerkt, zal het flinke gevolgen hebben.)
  • Landen die buiten-Europese investeerders aantrekken, moeten antiwitwasmaatregelen nemen, aldus het Parlement (nr. 94).

Ondernemings- en handelsrecht

  • Het Parlement denkt dat grensoverschrijdende handelingen met rechtspersonen risico opleveren en roept de Commissie op om een voorstel te doen inzake grensoverschrijdende omzettingen en zetelverplaatsingen en om duidelijke regels te stellen inzake de verplaatsing van een hoofdkantoor binnen de EU, inclusief maatregelen tegen brievenbusmaatschappijen (nr. 55). Wat de aanleiding is voor dit verzoek, wordt uit de tekst niet duidelijk.
  • Vanzelfsprekend krijgen brievenbusondernemingen speciale aandacht van het Parlement (nr. 43). Daarbij speelt al lang het begrip ‘substance’ een rol, wat een lastig begrip is bij holdingactiviteiten. Maar dit is voor de fiscalisten.
  • Het Parlement roept op om een verplicht gestandaardiseerd openbaar Europees handelsregister te creëren. Ik dacht dat Europa daar al lang toe had besloten, tenslotte kennen we BRIS. Wat voegt dit verzoek daar aan toe?
  • De EU moet volgens het Parlement geen handelsovereenkomsten sluiten met tax havens (nr. 72). Ook elders komen handelsakkoorden aan de orde (nr. 177).
  • Het Parlement bepleit openbaar toegankelijke kadasters in alle EU-landen (nr. 86). Dat is voor Nederland niet nieuw. Het kadaster is in Nederland zo openbaar, dat het een goudmijn voor criminelen is.

Registratie van uiteindelijk belanghebbenden (ubo’s)

  • De registers van uiteindelijk belanghebbenden (ubo-registers) moeten nog meer openbaar worden dan al verplicht op grond van de huidige antiwitwasregelgeving (nr. 77).
  • De ubo-informatie moet ook met landen buiten de EU worden uitgewisseld (onder meer nr. 79).
  • De ubo-registers moeten regelmatige geupdate worden, onderling (binnen de EU) verbonden en volledig openbaar zijn, waarbij de huidige drempel voor aandeelhouders moet worden verlaagd (nr. 84, 95).
  • Het parlement roept op tot ‘identification of beneficial ownership’ vanaf tenminste één aandeel of een vergelijkbaar minimumbelang in een entiteit (nr. 87). Wie en met welk doel daartoe wordt opgeroepen, wordt niet vermeld. Hoewel de 4e Europese antiwitwasrichtlijn nauwelijks is ingevoerd denken de parlementariërs dat er enorme ‘loopholes’ en willen de ubo-definitie aanscherpen. Er staat cryptisch “tightening up the definition of who is a beneficial owner, by disallowing senior managers, nominee directors and other proxy agents to be identified as beneficial owners unless they fulfil the criteria“. Wanneer leggen ze nu eens uit wat die senior managers hier überhaupt doen.
  • Het trust register moet volledig openbaar worden (nr. 95).
  • Op een latere pagina worden de eisen aan de registratie van de ubo’s van trusts nader besproken (nrs. 133-147). De te registreren gegevens lijken uitvoeriger dan de gegevens van kapitaalvennootschappen (nr. 146). Aangezien stichtingen hetzelfde worden behandeld als trusts, kan dat voor hen de nodige consequenties hebben.

Voor privacy heeft het parlement geen interesse, “Believes that the misuse of privacy and data protection laws cannot be used to shield those engaged in wrongdoing from the full force of the law” (nr. 159). Oftwel: criminelen hebben geen recht op privacy. Maar dat betekent nog niet dat grote aantallen nette burgers in een openbaar toegankelijk ubo-register moeten worden opgenomen.

Antiwitwaswetgeving

  • De regels op het gebied van het cliëntenonderzoek moeten op Europees niveau worden geharmoniseerd (89), wat de one-size-fits-all benadering van Europa illustreert. Dit zal ook betekenen dat een eenmanszaak hetzelfde moet (kunnen) doen als een bank. Over begrijpelijkheid en uitvoerbaarheid wordt in dit verband niets gezegd.
  • Gegevensverstrekking Wwft-plichtigen: ondernemingen die zich aan de antiwitwaswetgeving moeten houden (zoals banken, accountants) moeten niet alleen gegevens verstrekken aan de FIU en aan de opsporingsinstanties, maar ook aan de belastingdienst (nr. 80). Overigens is op dat punt in Nederland al een wetsvoorstel aangenomen. Ook de FIU’s moeten ongelimiteerde en directe toegang tot de gegevens bij Wwft-plichtigen hebbben (nr. 104).
  • Hoewel ik dacht dat de politiek geëxponeerde persoon (PEP) al een definitie had, is dat volgens het parlement niet zo en moet dit duidelijker worden (nr. 92).
  • De parlementariërs vinden dat de melding van ongebruikelijke transacties gestandaardiseerd moet worden, zodat de FIU’s makkelijker gegevens kunnen uitwisselen (nr. 116).

Specifieke ondernemingen voor wie antiwitwasregels (moeten) gelden

  • De antiwiwasregels moeten worden uitgebreid naar de vastgoedsector (nr. 88).
  • De crypto currencies en virtual currencies krijgen de nodige aandacht in de aanbevelingen (nr. 96-98). Kennelijk moet er meer gebeuren dan al in de wijziging van AMLD4 wordt voorgesteld.
  • Accountants moeten worden ontmoedigd te ‘participeren’ in illegale belastingstructuren (nr. 127), een vreemde aanbeveling, want dat mag natuurlijk gewoon niet. Het Parlement verzoekt de Europese Commissie om een voorstel, waarin wordt geregeld accountantsorganisaties niet langer als financiële dienstverlener of belastingadviesdienstverlener mogen optreden (nr. 143). Misschien is dat een reden dat de Big 4 zich warm lopen als IT-serviceprovider.
  • Toetsing van functionarissen en aandeelhouders van kredietinstellingen moet strenger worden (nr. 102). Hoewel ik dacht dat Europa al lang bezig was met een internationale uitwisseling van bankgegevens, wordt daar door het Parlement een aanbeveling over gedaan (nr. 128).
  • Een grote groep tussenpersonen verdient volgens de aanbevelingen aandacht, onder meer ondernemingen die ‘wealth management’ aanbieden (nr. 114).
  • Tussenpersonen moeten worden ontmoedigd actief te zijn in schurkenstaten (nr. 126).
  • Op sectoren met het meeste risico op ontransparante ubo-mogelijkheden, zoals geïdentificeerd door de Europese Commissie in de Europese Risk Assessment, moet effectief toezicht worden gehouden en moeten effectief gemonitord worden (nr. 121). Daartoe behoort onder meer de totale not-for-profit-sector met ziekenhuizen en scholen...
  • De parlementariërs noemen speciaal ‘transactions involving tax advisors, auditors’ en juristen. Wat zou involving hier betekenen? Aangaande zulke transacties vragen de parlementariërs om ‘guidance on the risk factors arising from’ zulke transacties. Volstrekt onbegrijpelijk: het zal hier niet om transacties met belastingadviseurs gaan. Misschien wordt hier ‘betrokken zijn bij’ bedoeld. Ze bedoelen toch niet dat aan iedere transactie waarover advies wordt gegeven risico verbonden is?
  • De aanbeveling wordt gedaan dat het verschoningsrecht van advocaten en notarissen niet in de weg mag staan aan de melding van ongebruikelijke transacties (nr. 125, 138). Dat betekent, lijkt me, dat het verschoningsrecht dan geen waarde meer heeft.

Diversen

  • Hoewel de sancties op (het strafrechtelijke) witwassen al pittig zijn, moeten ze volgens het Parlement nog strenger worden. Ook de ondernemingen die witwassen moeten bestrijden, moeten flink op de huid worden gezeten (nr. 90, 95). Later worden de sancties opnieuw genoemd, waarbij wordt gemeld dat ‘management-level employees responsible for the schemes’ ook bestraft moeten worden (nr. 120).
  • Het Parlement verzoekt de Commissie te onderzoek of fiscaal misbruik kan worden gemaakt van ‘freeports and ship licensing’.
  • Het onderwerp klokkenluiders wordt uitgebreid besproken (nrs. 178-184).

Het is nog afwachten welke van deze verzoeken in Europese regelgeving terecht zullen komen.

Meer informatie:

Over Ellen Timmer, advocaat ondernemingsrecht @Pellicaan

Verbonden aan Pellicaan Advocaten, http://www.pellicaan.nl/, kantoor Rotterdam, telefoon 088-6272287, fax 088-6272280, e-mail ellen.timmer@pellicaan.nl ||| Weblogs: algemeen: https://ellentimmer.com/ || modernisering ondernemingsrecht: http://flexbv.wordpress.com/ ||| Motto: goede bedoelingen rechtvaardigen geen slechte regels
Dit bericht werd geplaatst in Belastingrecht, Dienstverlening - juridisch financieel [advocaten, accountants, belastingadviseurs e.d.], Europa, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, ICT, privacy, e-commerce, Ubo-register en getagged met , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s