Sanctieregelgeving blijft onbekend en onduidelijk | nieuwe Leidraad financiële sanctieregelgeving

Het Ministerie van Financiën heeft de ‘Leidraad Financiële Sanctieregelgeving‘ bekend gemaakt. De internationale sanctieregelgeving richt zich tot iedere burger en is in Nederland geïmplementeerd via de Sanctiewet 1977. De Nederlandse wet is een ‘doorgeefluik’ van Europese sanctieregels.

Het ministerie waarschuwt dat de Leidraad onjuistheden kan bevatten: “Disclaimer: aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend. De teksten van de formele regelgeving zijn doorslaggevend“. Dat is onbevredigend, omdat de formele regelgeving moeilijk te lezen is.

Anders dan de leidraad Wwft van dit ministerie, is de sanctieregelgevingsleidraad niet ter consultatie aan het publiek voorgelegd.

Financiële sanctiemaatregelen
De Leidraad beperkt zich tot wat ‘financiële sanctiemaatregelen’ worden genoemd, een begrip waarover op pagina 4 wordt gezegd dat handelsbeperkingen (verbod op handel in bepaalde producten zoals olie), wapenembargo’s en reis- en visumbeperkingen voor natuurlijke personen er niet onder vallen. Op pagina 7 wordt uitgelegd dat er drie vormen van financiële sancties zijn die zich richten tegen aangewezen natuurlijke personen en entiteiten:

– een gebod tot het bevriezen van tegoeden van aangewezen (rechts)personen of entiteiten;
– een verbod om rechtstreeks dan wel niet rechtstreeks middelen ter beschikking te stellen aan deze (rechts)personen of entiteiten;
– een verbod of restricties op het verlenen van (bepaalde) financiële diensten.

Daarnaast – aldus de Leidraad – zijn losse verboden en restricties inzake financiële diensten mogelijk. Dus verboden en restricties die zich niet richten tegen bepaalde personen/entiteiten.

Relatie
Een van de schimmigste onderdelen van de sanctieregelgeving is dat onderzoek moet worden gedaan naar ‘relaties’ betrokken bij een financiële dienst of transactie, wat veel ruimer is dan het begrip cliënt onder de Wwft. Het begrip relatie omvat een eigen definitie van ‘uiteindelijk belanghebbende’ en ook wederpartijen bij transacties en gemachtigden vallen er onder. Bij al deze ‘relaties’ moet worden nagegaan of zij op een sanctielijst (de lijst van personen en entiteiten) staan.

De lijsten van personen en entiteiten zijn lastig te vinden. In de praktijk moet zowel bij de VN, de EU als op de site van de rijksoverheid worden gekeken. Een fatsoenlijke database waarin kleine(re) ondernemingen hun relatiebestand kunnen invoeren, ontbreekt. Alleen grote ondernemingen kunnen de dure abonnementen van commerciële aanbieders betalen.

Vreemd genoeg wordt het begrip relatie in de Leidraad alleen aangeduid en niet duidelijk uitgewerkt. Dat is een ernstige omissie. Uit het verleden herinner ik me dat ‘uiteindelijk belanghebbende’ anders wordt gedefinieerd maar over deze belangrijke definitie zwijgt de Leidraad.

Doorwerking ‘buitenlandse’ sanctielijsten
Opmerkelijk is dat in de Leidraad wordt opgemerkt dat ‘buitenlandse’ sanctielijsten die niet in Nederland van toepassing zijn, wel reden kunnen zijn voor verscherpt klantenonderzoek onder de Wwft (pagina 16). Dat is apart, omdat de wereld vele niet-EU-landen kent. Zo is de vraag waarom Russische en Iraanse sanctielijsten reden zouden moeten zijn voor een verscherpt cliëntenonderzoek. Datzelfde geldt voor de sanctieregelgeving van de Verenigde Staten, een land dat nauwelijks meer een rechtsstaat kan worden genoemd. Over de Amerikaanse sancties wordt in de Leidraad wel opgemerkt dat er tegen sommige Amerikaanse sanctiemaatregelen Europese tegenmaatregelen zijn getroffen (‘Blocking Statute’). Hier raakt de gewone lezer volledig de weg kwijt.

Rechtsbescherming tegen plaatsing op sanctielijsten
Deze rechtsbescherming komt in de Leidraad summier aan de orde. Het lijkt er en op dat een volwaardige rechtsgang bij de plaatsing op de lijst (‘listing’) ontbreekt en dat er alleen om ‘delisting’ kan worden gevraagd, zie vraag 4, pagina 15; vraag 8 pagina 16; vraag 10 pagina 17 en vraag 18 pagina 19. Mensen die ‘gelist’ worden hebben lijken minder rechtsbescherming te hebben dan criminelen onder het strafrecht.

Alles geblokkeerd
Ook de vraag “Ik sta op de nationale sanctielijst terrorisme. Wat betekent dit?” wordt in de Leidraad behandeld. Er staat dat “u onder andere niet meer bij uw geld kan“, dus deze personen/entiteiten mogen en kunnen niets meer, de familie mag hen niet helpen en de werkgever mag geen salaris uitbetalen. De betrokkenen moeten ontheffing vragen om in hun basisbehoeften te voorzien, aldus paragraaf 2.3, waarin de praktische consequenties uitvoerig worden behandeld.

In de Leidraad wordt uitgelegd wat de gevolgen zijn als financiële instellingen en trustkantoren een geliste relatie ontdekken.

Onbekende regels
Naleving van de sanctieregelgeving is er bij financiële instellingen in trustkantoren ingeramd. De meeste andere Nederlandse burgers en organisaties leven in zalige onwetendheid.

Dit soort regelgeving maakt duidelijk dat er binnenkort geen plaats meer is voor mensen op aarde. Want alleen computers zijn in staat tot naleving van wat sanctieregels voorschrijven.

 

Meer informatie:

Op de site van de rijksoverheid verscheen het volgende bericht:

Leidraad Financiële Sanctieregelgeving

In de Leidraad Financiële Sanctieregelgeving legt het Ministerie van Financiën uit hoe personen, bedrijven en organisaties om moeten gaan met financiële sancties.

Download ‘Leidraad Financiële Sanctieregelgeving’
PDF document | 31 pagina’s | 641 kB
Rapport | 12-08-2020

Financiële sancties
De Verenigde Naties (VN), de Europese Unie (EU) en Nederland willen de internationale vrede, veiligheid en recht beschermen. Daarvoor kunnen zij financiële sancties geven aan landen, personen, bedrijven of organisaties. Bijvoorbeeld bankrekeningen bevriezen. Of een beperking van financiële transacties naar het buitenland en op het gebied van investeringen. Dit gebeurt bijvoorbeeld in de strijd tegen terrorisme.

Nationale Sanctielijst terrorisme
Staat u of één van uw familieleden, zoals uw zoon of dochter, op de nationale sanctielijst terrorisme? U vindt meer informatie over wat dit inhoudt in specifiek paragaaf 2.2 en 2.3 van de leidraad.

Uitzondering op financiële sancties
Voor veel sancties bestaan ontheffingen (uitzonderingen) voor bepaalde activiteiten, zoals humanitaire hulp. Dit kan ook wanneer u iemand op de nationale sanctielijst terrorisme geld wilt geven. Dit mag soms als uitzondering, als het gaat om bijvoorbeeld eten of een verzekering. U vindt hierover meer uitleg in paragraaf 2.3 van de leidraad.

Ook kan de sanctie betekenen dat er geen verbod is voor handel in bepaalde goederen en diensten, maar een vergunningsplicht of een ontheffingsplicht. Bijvoorbeeld bij financiële ondersteuning bij bepaalde organisaties. U vindt hierover meer uitleg in paragraaf 2.6 van de leidraad.

Ontheffingen of vergunningen voor uitzonderingen op financiële sancties moet u aanvragen bij het Ministerie van Financiën. Richt een onderbouwd verzoek aan ofwel het emailadres sancties@minfin.nl, of aan het volgende postadres:

Ministerie van Financiën
Directie Financiële Markten
Team Sancties
Postbus 20201
2500 EE Den Haag

Over Ellen Timmer, advocaat ondernemingsrecht @Pellicaan

Verbonden aan Pellicaan Advocaten, http://www.pellicaan.nl/, kantoor Rotterdam, telefoon 088-6272287, fax 088-6272280, e-mail ellen.timmer@pellicaan.nl ||| Weblogs: algemeen: https://ellentimmer.com/ || modernisering ondernemingsrecht: http://flexbv.wordpress.com/ ||| Motto: goede bedoelingen rechtvaardigen geen slechte regels
Dit bericht werd geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Sanctieregels, Strafrecht en getagged met , , , . Maak dit favoriet permalink.

Een reactie op Sanctieregelgeving blijft onbekend en onduidelijk | nieuwe Leidraad financiële sanctieregelgeving

  1. Een lezer attendeerde me er op dat OHCHR (Office of the High Commissioner for Human Rights), UN Human Rights, in mei 2019 de Amerikanen heeft gekappitteld wegens hun sanctiemaatregelen, waarbij mensenrechten worden geschonden:

    US sanctions violate human rights and international code of conduct, UN expert says

    Eerste alinea’s van het bericht:

    GENEVA (6 May 2019) – An independent expert appointed by the Human Rights Council has expressed deep concern at the recent imposition of unilateral coercive measures on Cuba, Venezuela and Iran by the United States, saying the use of economic sanctions for political purposes violates human rights and the norms of international behaviour. Such action may precipitate man-made humanitarian catastrophes of unprecedented proportions.

    “Regime change through economic measures likely to lead to the denial of basic human rights and indeed possibly to starvation has never been an accepted practice of international relations,” said Idriss Jazairy, the UN Special Rapporteur concerned with the negative impact of sanctions. “Real concerns and serious political differences between governments must never be resolved by precipitating economic and humanitarian disasters, making ordinary people pawns and hostages thereof.”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s