Gedrag en cultuur van de overheid | Wwft, Wft, Wta

In het Nederlandse financiële toezicht wordt aangedrongen op aandacht voor ‘gedrag en cultuur’ bij de ondernemingen die onder toezicht van de overheid staan, zoals accountants en banken [1]. Opmerkelijk is dat aandacht voor datzelfde onderwerp ontbreekt bij de totstandkoming van regelgeving en bij de overheid zelf.

De huidige mode in het financiële toezicht is dat zowel de toezichtssubjecten (zoals banken, accountants en notarissen), als hun klanten (alle burgers en organisaties), door de wetgever met wantrouwen worden bejegend [2]. De wetgever gaat uit van de veronderstelling dat de toezichtssubjecten alleen tot naleving bewogen kunnen worden met harde sancties en bestraffende toespraken. Dat is overigens iets wat het in de media het goed doet.

Steven Hijink noemt dit in een artikel over toezicht op accountants [3] “het heilige geloof in de werking van de stok” en meldt dat uit moderne gedragskundige inzichten, zoals van Daniël H. Pink, blijkt dat dit concept ongeschikt is voor de huidige complexe werkelijkheid:

Voor de complexe werkelijkheid waarin accountants nu – en in de toekomst – moeten functioneren, schiet het echter tekort. Het routinematige controlewerk wordt (in toenemende mate) door robots gedaan. De (toekomstige) accountant moet creatieve, heuristische taken kunnen uitvoeren. Om mensen dat type werkzaamheden goed te laten doen, is vereist dat zij intrinsiek gemotiveerd zijn (“Motivatie 3.0”). Hanteren van de (wortel en) stok werkt vernietigend voor intrinsieke motivatie.

Hijink spreekt de wens uit dat de accountantstoezichthouder, AFM, kennis neemt van de nieuwste inzichten.

Het zal geen toeval zijn dat gereguleerde beroepsbeoefenaren volgens diverse berichten meer stress- en burnoutverschijnselen hebben [4].

Ook van toepassing op de witwasbestrijding en het bankentoezicht
Ik hoop dat het Ministerie van Financiën en DNB zich ook in die moderne gedragsinzichten zullen verdiepen. Want het concept van “de werking van de stok” is evenmin geschikt om een goede naleving van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) te bewerkstelligen, zeker niet als wordt doorgegaan met de stortvloed van snel wijzigende regels, de slecht geconcipieerde leidraden en handleidingen en de one-size-fits-all aanpak.

Misschien kan het ministerie ook de Europese Commissie en het Europese Parlement wijzer maken.

Noten

[1] Zie bijvoorbeeld de AFM, Gedrag en cultuur, 25 juli 2019.

[2] Ron Wijnberg schreef een mooi algemeen artikel over de wantrouwende overheid, “Pas op: wantrouwen brengt de samenleving ernstige schade toe!”. Ook binnen de overheid is er veel wantrouwen, Negatieve spiraal van wantrouwen tussen Financiën en Belastingdienst, FD (betaalmuur), met onder meer “De managers aan de uitvoerende kant van de Belastingdienst vinden echter ook dat er al sprake is van ‘een doorgeschoten vorm van controle’. Naleven van procedures en behalen van resultaten staat voorop. ‘Er wordt veel papier geproduceerd“.

[3] AFM en accountants: over wortel en stok (met roeptoeter), column Steven Hijink, tijdschrift Ondernemingsrecht 2019/92.

[4] In het FD van 12 augustus 2019 stond het bericht Hulp voor accountant, waarin hulpverlening aan jonge Britse accountants wordt beschreven. Over notarissen verscheen op 11 juli 2019 het bericht “KNB start onderzoek naar burn-outproblematiek“, zie ook mijn artikel van 27 juli jl. Het kan natuurlijk ook betekenen dat psychologen op zoek zijn naar nieuw werk bij klanten die het geld hebben om ze te betalen.

Dit bericht verscheen ook op het ondernemingsrechtweblog.

Over Ellen Timmer, advocaat ondernemingsrecht @Pellicaan

Verbonden aan Pellicaan Advocaten, http://www.pellicaan.nl/, kantoor Rotterdam, telefoon 088-6272287, fax 088-6272280, e-mail ellen.timmer@pellicaan.nl ||| Weblogs: algemeen: https://ellentimmer.com/ || modernisering ondernemingsrecht: http://flexbv.wordpress.com/
Dit bericht werd geplaatst in Dienstverlening - juridisch financieel [advocaten, accountants, belastingadviseurs e.d.], Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, rechtsstaat e.d. en getagged met , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s