Gisteren besteedde radioprogramma Argos aandacht aan de discriminerende praktijken van banken in hun strijd tegen witwassen en terrorismefinanciering, waarbij niet alleen slachtoffers van de banken aan het woord kwamen, maar ook terrorismefinancieringsdeskundige, hoogleraar Marieke de Goede en mensenrechtenadvocaat Jelle Klaas en het hoofd van de antiwitwasafdeling van ING Bank, Kris Marx.

Aan het slot wordt gesproken met Rabin S. Baldewsingh, de Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme, die waarschuwt dat moslims ‘structureel gediscrimineerd’ worden door banken en andere financiële instellingen en waarschuwt voor een nieuw toeslagenschandaal.

In de intro van Argos over de activiteiten van banken staat [*]:

Worden er echt terroristische aanslagen voorkomen? En wat zijn de gevolgen voor mensen die de pech hebben een ‘verdachte’ naam te hebben?
In Argos het verhaal van twee klanten van de ING Bank. Hun transacties werden door de bank onderzocht op het risico op terrorismefinanciering, enkel omdat in hun overboeking een verdachte (voor)naam voorkwam.
Hun overboekingen werden geblokkeerd en toen de klanten weigerden mee te werken aan het onderzoek dreigde de bank zelfs met ‘beëindigen van de klantrelatie’. Volgens hen is er sprake van discriminatie en daarom dienen ze nu een klacht in bij het College van de Rechten van de Mens.

Presentatie: Eric Arends
Redacteur: Saar Slegers

Discriminatie
Redacteur Saar Slegers schreef over de uitzending en vertelt over de ervaring van een Nederlander die vragen kreeg van ING Bank omdat hij 100 euro aan zijn broer overmaakt onder vermelding van diens (Arabische) voornaam.
Een ander geval dat in de uitzending aan de orde komt is een Nederlandse vrouw die een klein geldbedrag overmaakt aan een vriend in Duitsland met een veel voorkomende Turkse achternaam en vervolgens onder dreiging van sluiting van de bankrekening wordt gedwongen om zijn persoonsgegevens aan ING Bank te verschaffen.

Uiteraard is dit het topje van de ijsberg.

Werkt het systeem wel?
Lees op de site van NPO Radio 1 over de uitzending en over de aanklacht die is ingediend, waarin onder meer hoogleraar De Goede wordt geciteerd over de bestrijding van terrorismefinanciering:

“In de afgelopen 20 jaar is er heel weinig onderzoek gedaan naar de vraag: hoe effectief is dit? Werkt dit wel? En werkt dit wel zoals wij het zouden willen?”

en over mensenrechtenadvocaat Jelle Klaas:

“Het is een beetje alsof je op zoek bent naar Willem Holleeder en bij elke transactie waarin de naam Willem staat, vraagt: ‘is dit Willem Holleeder?'”, zegt mensenrechtenadvocaat Jelle Klaas, die nu namens drie ING-klanten een zaak aanspant bij het College voor de Rechten van de Mens.

De uitzending van Argos
De uitzending kan worden beluisterd via de site van NPO Radio 1 en via de postcastkanalen, zoals Apple Podcasts.

Meer informatie:

• Over de uitzending: security.nl schreef over de uitzending: ING door klanten aangeklaagd wegens discriminatie bij onderzoek transacties. Zie ook de NL Times, AboutICT.
• Discriminatie door banken: het is al lang bekend dat banken structureel discrimineren, wat onder meer leidde tot een nieuwsbericht dat in maart jl. werd bekend gemaakt (blog). Daarvoor waren er al vele vragen uit de Tweede Kamer en allerlei media-aandacht. Het lastige is dat banken dit doen in opdracht van het ministerie van Financiën en De Nederlandsche Bank, zodat ook die organisaties ter verantwoording moeten worden geroepen.
• ING Bank kwam in april 2022 in het nieuws met ING beschuldigd van discriminatie Russische en Belarussische klanten (BNR), waarin een econoom opmerkt: “Of het uitkammen van zoveel particuliere rekeninghouders echt effectief is in het aanpakken van gesanctioneerd Russisch geld, valt volgens De Jong nog wel te bezien. ‘Ik denk dat in de meeste gevallen die rekeningen van beperkte omvang zijn, en het lijkt wel een beetje met een kanon op een mug schieten.’“. Daarna volgt een voorspelbare reactie van de bank: het moet van DNB, Europa en van de VS. Of het nuttig en effectief is en of discriminatie plaats vindt, is kennelijk niet belangrijk.

Noot:

[*] Argos veronderstelt overigens ten onrechte dat het zoeken van banken naar ongebruikelijke of verdachte transacties bij de opsporing van witwassen ‘redelijk’ zou werken. Geen idee waar ze dat op baseren, want daar zijn geen gegevens over.