De KNB laat in een bericht weten dat het notariaat niet in staat is om vast te stellen wie de uiteindelijk belanghebbenden (ubo) van een rechtspersoon is. Alleen de entiteiten zelf zouden daartoe in staat (moeten) zijn, aldus onderstaand bericht.

Verder signaleert ook KNB het merkwaardige fenomeen van de statutaire bestuurder die door Europa tot ‘ubo’ wordt gebombardeerd en die hier ‘pseudo-ubo’ wordt genoemd (zie mijn eerdere bericht), zonder daar commentaar op te leveren.

Rechtspersonen moeten zelf info over UBO’s verstrekken
16-03-2017

Notarissen kunnen niet met zekerheid vaststellen wie de ultimate beneficial owner (UBO) van rechtspersonen of andere juridische entiteiten is. Een notaris kan daarover zelf dan ook geen verklaring afleggen. Alleen de entiteiten zelf kunnen informatie over hun UBO’s verstrekken. In de Vierde anti-witwasrichtlijn is bepaald dat de Europese lidstaten de entiteiten hiertoe moeten verplichten.
WWFT-instellingen, zoals notarissen moeten onderzoek doen naar UBO’s van rechtspersonen en andere juridische entiteiten voor wie zij WWFT-werkzaamheden verrichten. Het UBO-onderzoek is vast onderdeel van het cliëntenonderzoek in de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (WWFT).

Wie is UBO?
Een UBO is – kortgezegd – een natuurlijke persoon die een belang houdt van meer dan 25 procent in het kapitaal van een entiteit, begunstigde is van meer dan 25 procent van het vermogen van een entiteit of daarover bijzondere zeggenschap heeft, dan wel feitelijke zeggenschap in een entiteit kan uitoefenen.

Pseudo-UBO
Het kan zijn dat het aandelenbezit van een rechtspersoon is verspreid over een groot aantal aandeelhouders zodat de rechtspersoon volgens de definitie van het begrip UBO geen UBO heeft. In de nabije toekomst zal dit anders worden: met de implementatie van de Vierde anti-witwasrichtlijn zal iedere entiteit zijn UBO(‘s) moeten laten opnemen in het Handelsregister. Als er in technische zin geen sprake is van een UBO, moet de entiteit een hoger leidinggevende als UBO aanwijzen en in het Handelsregister laten opnemen. Deze persoon wordt ook wel pseudo-UBO genoemd.

UBO-onderzoek
In de praktijk is het lastig om de identiteit van de UBO(‘s) te achterhalen. De notaris kan de identiteit van de UBO(‘s) niet met zekerheid vaststellen. Als er zekerheid is over het aandeelhouderschap, staat daarmee de identiteit van de UBO(‘s) nog niet vast. Het kan zijn dat iemand anders de feitelijke zeggenschap in de entiteit heeft. Iets wat de notaris niet kan toetsen.

UBO-verklaring
Het komt voor dat de notaris wordt gevraagd – bijvoorbeeld door een bank – een verklaring over de identiteit van de UBO(‘s) af te geven. Waakzaamheid is dan geboden. De notaris kan alleen een verklaring over de identiteit van UBO(‘s) laten afleggen door een entiteit zelf. Uit een dergelijke UBO-verklaring moet blijken dat de verklaring van de entiteit zelf afkomstig is en dat de notaris de inhoud niet kan toetsen. De entiteiten zullen straks ook zelf het UBO-register moeten vullen. De gegevens die in het UBO-register worden opgenomen, zullen niet authentiek zijn. Om die reden wordt in de Vierde anti-witwasrichtlijn bepaald dat voor het UBO-onderzoek raadpleging van het UBO-register niet per definitie voldoende is. Het UBO-register wordt gezien als een hulpmiddel om de identiteit van de UBO(‘s) vast te stellen.

Waarschuwing tot slot
De notaris moet zich niet laten verleiden om zelf een UBO-verklaring af te geven. Dit zal met de komst van het UBO-register niet anders worden. Het UBO-register zal gevuld worden door de entiteiten zelf zodat de gegevens die in het UBO-register zullen zijn te vinden niet authentiek zijn. Dit in tegenstelling tot de gegevens die in het centraal aandeelhoudersregister zullen worden opgenomen, als dat er gaat komen. Het is niet voor niets dat het centraal aandeelhoudersregister wordt gezien als een welkome aanvulling op het UBO-register.

Wat hier door het KNB wordt opgemerkt, geldt ook voor andere dienstverleners, zoals accountants en advocaten.

Dit artikel is ook gepubliceerd op mijn ondernemingsrecht weblog.