Wwft vindplaatsen

Nederlandse ondernemingen die zich aan de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) moeten houden (dat zijn er vele), krijgen te maken met de navolgende regelgeving.

Onderstaand overzicht is tot en met 20 mei 2020 bijgewerkt.


[I] Huidige Nederlandse regelgeving

Op 25 juli 2018 is de Wwft ingrijpend gewijzigd vanwege implementatie van de vierde anti-witwasrichtlijn (AMLD4). Op 21 mei 2020 is de wet opnieuw gewijzigd, onder meer wordt een vergunningplicht aan bepaalde aanbieders van cryptovaluta opgelegd.

Eerder publiceerde het NOB een pdf van de Wwft waarin de wijzigingen per 25 juli 2018 verwerkt zijn. Voor de liefhebber een door mij gemaakte automatische vergelijking (pdf) met inhoudsopgave en tussenkoppen.

  • Uitvoeringsregeling. Let op dat deze regeling vele malen is gewijzigd.
  • Het Uitvoeringsbesluit Wwft 2018 is per 25 juli 2018 in werking getreden en nadien meerdere keren gewijzigd. Onder meer zijn in het besluit de definities van ‘uiteindelijk belanghebbende’ (ubo) en ‘politiek prominente persoon’  (PEP) opgenomen. In de bijlage zijn de ‘indicatoren’ verwerkt. Met de inwerkingtreding van dit besluit is het vorige uitvoeringsbesluit vervallen. De eerste versie van het Uitvoeringsbesluit is hier te vinden
  • Nederlandse risicoanalyse (NRA): AMLD4 verplicht de Nederlandse overheid tot het maken van een nationale risicoanalyse, waarbij rekening moet worden gehouden met de Europese risicoanalyse, zie hierna.

# NRA witwassen door het WODC: volledige tekst.
# NRA terrorismefinanciering door het WODC: volledige tekst. Zie over deze nationale risk assessment dit bericht.

De overheidsinformatie over de Wwft is verspreid en veelal verouderd. De informatie is onder meer te vinden bij de toezichthouders (BFT, DNB, AFM, Bureau Wwft belastingdienst), bij FIU-Nederland (meldpunt voor ongebruikelijke transacties) en bij diverse andere overheidsinstellingen (zoals AMLC, FEC). Verder geven sommige beroepsorganisaties (zoals NOvA, KNB, NBA) Wwft-informatie.

Parlementaire geschiedenis wijziging Wwft per 25 juli 2018 en daarna

Eerste wijzigingswet Wwft:
De eerste wijzigingswet is op 25 juli 2018 in werking getreden, zie hierboven. De witwasbestrijdingsregels blijven staan in de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme, zoals gewijzigd door de wijzigingswet. Zeer opmerkelijk aan deze wet is dat de definities van ‘uiteindelijk belanghebbende’ en ‘politiek prominente persoon’ niet in de wet staan, terwijl ze wel in AMLD4 zijn te vinden. Zie voor de kamerstukken dossier overheid.nldossier eerste kamer. De eerste wijzigingswet en het inwerkingtredingsbesluit zijn op 24 juli 2018 bekend gemaakt. Over het voorontwerp van het op de gewijzigde Wwft gebaseerde uitvoeringsbesluit is een internetconsultatie gehouden, waarna het voorontwerp ingrijpend is gewijzigd.

Latere wijzigingen
Zie voor latere wijzigingen dit overzicht.

Overige informatie, dossier 31477
In het parlementaire dossier 31 477 Bestrijden witwassen en terrorismefinanciering zit ook informatie die voor de Wwft van belang kan zijn, zoals de brief van de regering met reactie op het verzoek om informatie inzake afronding beleidsmonitoren witwassen en terrorismefinanciering, al lijkt dit meer iets voor superspecialisten. De voortgang van plan van aanpak witwassen is in dit dossier te vinden, onder meer de brief van 14 januari 2020.

Diverse Nederlandse informatie (niet compleet)

  • Het Openbaar Ministerie (OM) heeft een pagina met informatie over terrorismefinanciering. Het blijft vreemd dat het OM doet alsof het een apart fenomeen is. Dat is het niet, want die financiering kan een volledig legale herkomst hebben, zoals salaris, een lening of een schenking. Het OM, zo blijkt uit de tekst, zit meestal achter familieleden aan, “De meeste onderzoeken betreffen familieleden of vrienden die geld hebben gestuurd naar een persoon die is uitgereisd naar het Midden Oosten om deel te nemen aan de gewelddadige Jihad” (citaat 14-10-2019 gezien). Hoewel de pagina voornamelijk over jihadisme gaat, geldt deze regelgeving ook voor alle andere soorten van terrorisme. Op dit blog staan diverse berichten over terrorismefinanciering.

 


[II] Toekomstige Nederlandse regelgeving

Uiteindelijk belanghebbende (ubo) en ubo-register

1e wetsvoorstel ubo-register:
Dit wetsvoorstel ter implementatie van de vierde anti-witwasrichtlijn (AMLD4), brengt wijziging aan in de Nederlandse handelsregisterwet en in enkele artikelen van de Wwft.

  • Implementatiewet registratie uiteindelijk belanghebbenden van vennootschappen en andere juridische entiteiten. Wetgevingsdossier: overheid.nl, Eerste Kamer
  • Eerder werd een internetconsultatie gehouden over een wetsvoorstel Implementatiewet registratie uiteindelijk belanghebbenden, waarop 41 openbare reacties zijn ontvangen.
  • De Nederlandse overheid vond in AMLD5 (zie hierna) aanleiding om de indiening van het voorstel op te schuiven, lees de brief van 20 april 2018, die ook op deze site is gepubliceerd.
  • Het voorstel is op 10 december 2019 door de Tweede Kamer aangenomen met alleen PVV en DENK tegen. De Eerste Kamercommissie voor Financiën (FIN) aan de Raad van State een vraag om voorlichting gesteld bij brief van 12 maart 2020. De aanvraag van FIN betreft uitsluitend de opname van kerkgenootschappen in het ubo-register. Inmiddels heeft de voorzitter van de Raad van State gereageerd en wordt de behandeling vervolgd, lees 1, 2. [Stand 20 mei 2020]

2e wetsvoorstel ubo-register:
Nog niet ingediend, betreft registratie van de ubo’s van trusts en soortgelijke juridische constructies. Over dit voorstel is op 17 april 2020 een wetgevingsconsultatie van start gegaan. [Stand 20 mei 2020]

 

Overige wetsvoorstellen

  • Het wetsvoorstel inzake het verwijzingsportaal bankgegevens houdt verband met de Wwft, de berichten op dit blog daarover staan hier. Het voorstel is op 10 december 2019 door de Tweede Kamer aangenomen met alleen PVV tegen. De Eerste Kamer heeft het voorstel aangenomen op 21 april 2020. De datum van inwerkingtreding is nog niet bekend. [Stand 20 mei 2020]
  • Op 17 april 2020 is een nieuwe implementatiewet ingediend, waarin aanvullende wijzigingen van de Wwft worden voorgesteld, zie de site van de Tweede Kamer. [Stand 20 mei 2020.]

In voorbereiding:

 

Een overzicht van in behandeling zijnde wetsvoorstellen en wetgevende voornemens is hier te vinden.

 


[III] Aandachtspunten

  • Ubo: oplettendheid inzake het begrip ‘uiteindelijk belanghebbende‘ is geboden, aangezien de fiscale wetgeving een volledig andere definitie hanteert dan de witwaswet. Zie over het bizarre fenomeen dat bestuurders tot ubo worden gebombardeerd meerdere berichten op dit blog, onder meer 1, 2.
  • Witwassen: degenen die niet van het strafrecht op de hoogte zijn zullen niet altijd goed op de hoogte zijn van de definitie van witwassen, waarin volgens strafrechtspecialisten overkill zit, lees dit bericht met vindplaatsen.

 


[IV.A] Europese richtlijnen

De Wwft is/zal worden gebaseerd op de volgende Europese richtlijnen.

AMLD4
De vierde Europese anti-witwasrichtlijn (AMLD4) had door Nederland op 26 juni 2017 in de Nederlandse regelgeving geïmplementeerd moeten zijn. Een gedeeltelijke implementatie heeft op 25 juli 2018 zijn beslag gekregen. Zie over AMLD4:

  • Overzichtspagina AMLD4 op EUR-Lex; Engelstalige versie AMLD4: htmlpdf; Nederlandstalige versie AMLD4: htmlpdf.
  • Let op dat AMLD4 gewijzigd is door AMLD5, bij de laatste actualisering was de laatste geconsolideerde versie van 9 juli 2018 (ik blijf het schandalig vinden dat er deze disclaimer bij staat: “This text is meant purely as a documentation tool and has no legal effect. The Union’s institutions do not assume any liability for its contents” oftewel : “Onderstaande tekst dient louter ter informatie en is juridisch niet bindend. De EU-instellingen zijn niet aansprakelijk voor de inhoud“)
  • Ik heb een automatische vergelijking tussen de Engelse versies van de oorspronkelijke richtlijn en de geconsolideerde versie van 9 juli 2018 gemaakt, die hier (pdf) te vinden is. Gebruik voor eigen risico.

AMLD5
Inmiddels is de wijziging van AMLD4, die ook wel de vijfde Europese anti-witwasrichtlijn (AMLD5) wordt genoemd in het Europese staatsblad verschenen. Zie het persbericht van 14 mei 2018 over AMLD5.

Meer informatie over AMLD5:

Nieuwe Europese plannen
Het ziet er naar uit dat er een Europese verordening gaat komen, lees de berichten met de tag Anti-Money Laundering Regulation.

Overzichtspagina Europese Commissie
Er is een pagina Anti-money laundering and counter terrorist financing, met verwijzing naar bronnen, onder meer naar de Supranational Risk Assessment Report en de EU list on high risk third countries, zie hierna.

Het is een rommelig en onoverzichtelijk gebeuren, kennelijk met een “zoek het zelf maar uit” filosofie.

 


[IV.B] Andere Europese  bronnen

Op basis van AMLD4 zijn in Europa een aantal documenten tot stand gekomen, waarmee rekening moet worden gehouden bij de naleving van de Wwft:

Bijlagen I tot en met III van AMLD
Deze moeten door iedere Wwft-plichtige worden toegepast. Het betreft:

  • Bijlage I – Lijst van risicovariabelen.
  • Bijlage II – Lijst van factoren en soorten bewijs van potentieel lager risico als bedoeld in artikel 16 AMLD4.
  • Bijlage III – Lijst van factoren en soorten bewijs van potentieel hoger risico bedoeld in artikel 18, lid 3 AMLD4.

Raadpleeg altijd de laatste geconsolideerde versie van de door AMLD5 gewijzigde AMLD4.

Europese zwarte lijst (“schurkenstaten”)
De Europese Commissie stelt op basis van AMLD4 een lijst van hoog risico landen vast. Dit betreft landen die een hoog risico op witwassen en/of terrorismefinanciering zouden opleveren. Raadpleeg altijd de laatste versie, al maakt Europa er een zoekplaatje van. De actuele die binnenkort wijzigt staat hier. De Europese Commissie heeft een nieuwe lijst vastgesteld, lees dit.

Op 30 mei 2020 heb ik een overzicht gemaakt met de op dat moment bekende Europese schurkenstatenlijsten. Op die lijst is ook te zien welke schurkenstaten ontwikkelingsland zijn.

Actualiteiten zijn te vinden via de tag schurkenstaten.

Let op:

  • De zwarte lijst op grond van AMLD4 verandert regelmatig. Nog steeds is er geen fatsoenlijke database waarin alle landen zijn opgenomen, met hun plaatsing op zwarte lijsten en een nadere toelichting.
  • Op grond van de Wwft moet ook naar de FATF zwarte lijst worden gekeken. Storend is dat deze organisatie hiervan geen overzicht publiceert.
  • Er is ook een Europese lijst van belastingparadijzen, dat is een andere lijst (al staan er mogelijk deels dezelfde landen op), niet bestemd voor de witwasbestrijding.

 

Europese risico analyse (SNRA)
De Europese Commissie heeft een Europese risico analyse tot stand gebracht, het zgn. Supranational Risk Assessment Report (SNRA), waarvan inmiddels de tweede versie is uitgebracht, die vinden via deze pagina, rechtstreeks naar pdf. Het is een bestand van 21 pagina’s.

De eerste versie van 26 juni 2017 is via deze pagina te vinden. Veel kennis van zaken blijkt er niet uit, want de compete not-for-profit sector zit in het verdachtenbankje. Mijn mening gaat niet helpen want Europa heeft altijd gelijk.

 


[V] Informatie op dit blog

Berichten worden zoveel mogelijk voorzien van categorieën en tags. Voor dit onderwerp zijn dat op dit moment:

Categorieën:

Tags, onder meer:


 

Tot slot…

[1] De Nederlandse regelgever zorgt er via de wijze waarop AMLD4 en AMLD5 wordt geïmplementeerd voor dat iedereen die zich aan de Wwft moet houden de weg compleet kwijt raakt. De burger moet de wet maar kennen, ook de mkb-ondernemingen die zich aan de Wwft moeten houden.

[2] Op het gebied van de informatievoorziening over de bestrijding van witwassen en terrorismefinanciering bestaat een volstrekte chaos, als het gaat om de informatie ten behoeve van de grote groep ondernemingen die wettelijke verplichtingen hebben. Tot mijn spijt is noch de Europese, noch de Nederlandse overheid bereid om voor een behoorlijke informatievoorziening, onder meer door middel van een goede database, te zorgen. Daarmee laten zij mkb-ondernemingen in de kou staan.

[3] Gebruik van deze pagina en andere informatie op dit blog is volledig voor eigen risico, onder meer omdat ik niet kan garanderen dat alles up-to-date en juist is.