De Nederlandsche Bank (DNB) houdt toezicht op financiële instellingen en trustkantoren, voor wat betreft de naleving door die ondernemingen van hun misdaadbestrijdingsverplichtingen, ook bekend als ‘witwasbestrijding’, de bestrijding van terrorismefinanciering en naleving van de sanctieregels [1]. DNB voegt dat toezicht samen onder de noemer ‘integriteit’. In maart werd de derde editie van Integriteitstoezicht in Beeld (IiB) bekend gemaakt (aankondiging, document). Hierna enkele punten uit het document.

DNB meldt dat er aandacht is geweest voor voorkoming van discriminatie en proportionele toepassing van de misdaadbestrijdingsregels.

De verwachtingen van artificiële intelligentie bij het opsporen van misdaadgeld zijn bij DNB hoog gespannen [2]:

AI verandert de manier waarop witwasrisico’s kunnen worden opgespoord. Binnen de Wwft en de nieuwe AMLR biedt AI kansen om verdachte patronen sneller en nauwkeuriger te herkennen. Dit helpt instellingen om meldingen beter te onderbouwen en meer risicogebaseerd te werk te gaan, waarbij “meer waar nodig, minder waar het kan” het uitgangspunt is. (…)

We zien dat alle onder ons toezicht staande sectoren actief experimenteren met AI. Waar banken vorig jaar nog in de pilotfase zaten, zijn met name de grootbanken inmiddels verder gevorderd. Inzet van AI vraagt niet alleen om aandacht voor de technologische mogelijkheden, maar ook voor adequaat risicomanagement, passende governance, uitlegbaarheid van modellen en het inrichten van proportionele vormen van menselijke controle. Hoe instellingen deze elementen vormgeven, hangt af van de impact en risico’s van de specifieke AI-toepassing. DNB blijft in dialoog met de sector over het verantwoord gebruik van AI.

Digitale middelen spelen ook een rol bij de naleving [3]:

RegTech omvat digitale processen, tools en systemen die financiële instellingen helpen bij compliance en rapportage. Het gebruik van RegTech biedt kansen, zoals snellere processen, betere datakwaliteit en verfijnde risicobeoordelingen, vooral bij klantacceptatie, transactiemonitoring en rapportage. Tegelijkertijd ontstaan er operationele risico’s, zoals uitbesteding zonder voldoende grip en automatisering zonder effectieve monitoring.

DNB vermeldt dat terrorismefinanciering moeilijk te detecteren is [4], maar geeft niet eerlijk toe dat het concept ‘terrorismefinanciering’ niet klopt, zodat het een illusie is dat het door financiële instellingen ontdekt kan worden.

Noten:

[1] Het betreft de navolgende wetten: de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft), de Wet toezicht trustkantoren 2018 (Wtt) en de Sanctiewet (Sw).
[2] Pagina 6/7 van het document.
[3] Pagina 7 van het document.
[4] “In de praktijk blijkt bij terrorismefinanciering bovendien dat geldstromen vaak gemengd zijn: legaal (zoals leningen en uitkeringen) én illegaal, waarbij fraude een belangrijk verdienmodel vormt. Deze vermenging bemoeilijkt de detectie door instellingen.“, pagina 7 van het document.