Onlangs is het wetsvoorstel inzake toegang tot het ubo-register (het register van ‘uiteindelijk belanghebbenden’ van rechtspersonen en alle andere organisaties die geen natuurlijke persoon zijn) door de Tweede Kamer aangenomen (artikel).

Toegangsregels in amvb
In dit wetsvoorstel staat de onverstandige bepaling dat de regels over wie uit de private sector toegang heeft tot het register volledig wordt geregeld in een algemene maatregel van bestuur (amvb), terwijl basisprincipes in een wet thuis horen. Volgens de minister hoeft het niet in de wet omdat de EU er over gaat.
Door middel van een amendement is wel in de wet opgenomen dat er een ‘lichte voorhang’ plaats vindt:

In artikel I, onderdeel C, wordt aan het voorgestelde artikel 22a een lid toegevoegd, luidende:
6. De voordracht voor een krachtens het tweede of vierde lid vast te stellen algemene maatregel van bestuur wordt niet eerder gedaan dan vier weken nadat het ontwerp aan beide Kamers der Staten-Generaal is overgelegd.

Een gelijksoortige tekst wordt aan een ander artikel toegevoegd. Naar verwachting zal de Eerste Kamer het wetsvoorstel op korte termijn aannemen.

De minister van Financiën heeft aangekondigd dat een internetconsultatie inzake het ontwerp voor de amvb zal worden gehouden en dat het ontwerp aan de Tweede Kamer wordt voorgelegd

Toegang private sector zonder integriteitstoetsing
Op grond van de tekst van het huidige wetsvoorstel zullen al een zeer grote groep private ondernemingen (alle witwasbestrijdingsplichtigen) toegang krijgen tot het ubo-register, terwijl het grootste deel van deze ondernemingen niet is gescreend en evenmin wordt getoetst op correcte naleving van de AVG.
In de amvb zal worden geregeld dat de media en non-profit organisaties toegang tot het register krijgen, terwijl er geen toezicht is op deze personen en organisaties en ook zij niet worden gescreend op integriteit of correcte naleving van de AVG. Het blijft vreemd dat al deze private partijen zonder enige toetsing toegang krijgen tot persoonsgegevens van ubo’s, waarbij geldt dat de media en non-profit organisaties een certificaat krijgen voor toegang voor drie jaar.
Dit biedt ruime mogelijkheden voor kwaadwillenden om aan persoonsgegevens te komen en deze te misbruiken [*].

Amvb in de commissie Financiën
Degenen die zich interesseren voor wat in de commissie Financiën van de Tweede Kamer gebeurt met de toegang tot het ubo-register zullen geduld moeten oefenen. Volgens de planning van de commissie staat het ‘Wijzigingsbesluit toegang UBO-registers voor bestuursorganen en rechtspersonen met een overheidstaak‘ in juli a.s. op de agenda. In de vergadering van september a.s. staat het ‘Wijzigingsbesluit toegang UBO-registers voor natuurlijke personen en rechtspersonen met een legitiem belang‘ gepland.

Het lijkt er op dat wordt afgewacht wat de uitkomst is van de activiteiten van de Europese ambtelijke werkgroepen bezig met het maken van de nadere wetgeving inzake het antiwitwaspakket. Zij zijn onder meer bezig met het maken van de nadere wetgeving inzake het ubo-register.

[*] Lees als voorbeeld het artikel Weaponizing Financial Systems Erdoğan’s Transnational Repression to Muzzle Dissidents Abroad en het bijbehorende rapport.

Aanvulling 27 februari 2025
Aangevuld met “Volgens de minister hoeft het niet in de wet omdat de EU er over gaat.” en met de aangekondigde consultatie en raadpleging parlement. Verder is het ontbrekende voorbeeld toegevoegd.